Morgunblaðið - 25.08.1951, Qupperneq 7

Laugardagur 25. águst 1951
MORGUNBLAÐIB
Bewen í Júgéslavíu

Vínnudallur eru oft af séfræmun uppruna
FYEIR nokkru síðan var Eolf
Waaíer skipaður prófessor í
vinnumálasálfræði og í rannsókn-
um er að stjómfræði fyrirtækja
lýtur, við Verslunarháskóla Nor-
egs í Bergen. Þetta er fyrsta
prófessorsembættið er stofnað hef-
ur verið til á Norðurlöndum í
Jtessari grein, nema hvað hlið-
stætt kennaraembætti er við tekn-
iska háskólann í Helsmgfors. f AFSTAÐAN VERÐUR AÐ
Pao er þess vegna eðhlegt ao
„Yið verSum að íæra að fækna siúkdómana í fyrir-
fækjunum c§ þjóðfíeiaginu”, segir préfessar Ml
Waaíerr forsfjóri vrnnuraiinsóknarsfofunnar vii
Versíunarhéskóía Keregs !
Aneurin Bevan, sem var verkamálaráðherra Bretlands, en sagði
af sjer vegna ágreinings við Attlee, hefir að undanförnu verið á
skemmtiferð í Júgóslavíu. — Hjer sjest Bevan ásamt konu sinni og
Júgóslavneskum túlk (t. v.) í bænum Opatija.
!SS
Vei'slunarháskóli Noregs, sjer-
fræðingar og aimennmgur jrfir-
lcitt bæði í Moregi og utan lands,
líti með nokkurri eftirvæntingu
til starfsemi prófessors Waalers.
Auk þess að halda fyrirlestra
við Verslunarháskóla Noregs á
prófessorinn að taka upp vísinda-
legar ránnsóknir í nánu sambandi
við atvinnulíf þjóðarinnar. Eann-
sóknaráð Norðmanna hefur lagt
fram fje til þess að reka stofnun
fyrir vinnusálarfræði og stjóm
fyrirtækja. Þessi nýja rannsókn-
arstofa verður til húsa í Verslun-
arháskóla Norðmanna og hjer
hitti jeg prófessor Waaler að máli,
þar sem hann er að undirbúa
stofnun sína.
I-— Þjer sjáið að hjer er allt
hálf karað, segir prófessorinn
brosandi, en smátt og smátt er við
fáum þau áhöld og aðstoð, sem við
þurfum, kemst þetta allt í lag.
Jeg þarf m. a. að fá mjer maigs
ionar vísindalega aðstoð.
Enska deildakeppnin hafin að nýju
HVÍLDARTÍMABILI enskra hlje stóðu leikar 2—1, en þá kgm
fenattspyrnumanna lauk siðastlið- h.útherji Preston, Tom Finney til
iinn laugardag. Á þessu tímabili sögunnar, Ijek tvívegis í gegnum
hafa atvinnumennirnrr fengið hag vörn Fulham og renndi knettin-
sinn mjög bættan, fengið viku- um fyrir fætui- samherjanna til
launin hækkuð unt 2 sterlings- áð skora. Svo merkilega vildi til
pund og fengið breytingar á samn í leiknum, að vörn Preston tókst
ingum sínum. Til að vega upp á að beita rangstöðugildru með ár-
móti þessum aukna tilkostnaði angri á annan veg en venjulega
hafa fjelögin hækkað aðgangseyri á sjer stað. Þegar framherjar
og bannað breska útvarpinu að Fulharn komust inn fyrir, kom
iiýsa leikjum atvinnufjelaganna, það iðuJega fyrir að þeir námu
sem telja það vel fle&t draga úr staðar í þeirri vissu, að merki
aðsókn. | yrði gefið um rangstöðu, merki,
Þetta bann fjelaganna, sem sem svo aldrei var gefið. Þannig
ekki er það fyrsta þessarar teg- ónýttust mörg tækifæri. Man-
undar síðan útvarpslýsingar hóf- chester City gerði markalaust
ust, hefur valdið mikíum bíaða- jafntefli við Wolverhampton,
. deilum. Rikisstjórnin hefur fjall- fyrirliði M. C. brenndi af víta
að um það á sjerstökum. fundi og spyrnu.
Attlee hefur persónulega fariðj Aðrir leikir í 1. deild:
fram á að því yrði ailjett, vegna
slæmra áhrifa, sem það kynni að j
hafa á útflutningsframleíðsluna.
Almennt var gert ráð fyrír að
gremjan væri almenn, en þegar
til kastanna kom og t. umferðin
hófst á laugardag, var aðsóknin
tnjög góð, rúmlega 1 mííljón á-
horfenda sáu hina 46 leiki deilda-
keppninnar. Flest var hjá Arsen-
al, 54.000, þar sem hvorugt liðið
þoldi hraðann í fyrrí hálfleik, en
gengu þann síðari. Huddersíield
skoraði eftir 3 mín., en síðan, skor
uðu 2 af yngstu og efnilegustu
Iðikmönnum Arsenal sítt markið
hvor, en Huddersfíeld jafnaði
fyrir hlje, og lyktaðí leiknum með
jafntefli, 2—2. Leikur sóknarlínu
Huddersfield þykir lofa góðu um
að liðið verði ekki í svipaðri að-
stöðu og í fyrra.
Mést á óvart komu sigrar
Chelsen yfir Blackpooí, I—2, og
Bolton 5 — Aston Villa 2
Charlton 1 — Burnley 0
Derby 3 — Sunderland 4
Liverpool 0 — Portsmouth 2
West Bromw. 3 — Manch.Utd. 3
2. deild:
Birmingham 2 — Bury 1
Blackburn 1 — Sheff. Utd. 5
Cardiff 4 — Leicester 0
Hull 0 — Barnsley 0
Leeds 1 — Brentford 1
Luton 2 — Swansea 2
Notts Co. 2 — Coventry 1
Q. P. R. 2 — West Hani 0
Rotherh. 1 — Nottm. Forest 2
Sheff. Wedn 3 — Doncaster 1
Southampton 1 — Everton 0
— S. G.
BREYTAST. EINKUM MEÐAL
STJÓRNENDANNA
Hver sá, sem er stjórnandi fyr-
irtækis, vinnuveitandi eða for-
stjóri, hann setur sinn svip á
hægt er að Iæra í Ameríku 4
þessn sviði?
— Já, Ameríkumenn eru komn-
ir langt. En verkefnm eru þar
líka stærri og víðtækari en hjá
okkur. Þar vestra vinna læknar,
starfsemina, bæði andlega og efna hagfræðingar, sálfræðingar, löp-
lega sjeð. j fræðingar, blaðamenn, sagnfræð-
Þá koma fyrst og fremst tíl ingar, skólamenn, verkamenn ol*'
greina venjur manna, ósiðir og, vinnuveitendur, saman á breiðurai
kostir, allt dagfar þeirra, hvort grundvelli. Human relations;,.
sem það 'vekur andúð eða samúð. j kalla Ameríkumenn þetta ram -
Andi stjói-nandans svífnr yfir sóknarsvið. „Samskipti manna”
vinnustaðnum. Ilann ákveðui’
markið, sem keppt er að, og vísar
leiðina þangað.
En hann verður að sjá um að
samstarfsmennirnir fylgi honum
með Ijúfu geði. Hæfileikí hans til
að skapa hinn rjetta samvinnu-
anda er hvað þýðingarmestur.
STARFSFÓLKIÖ VANTAR
LEIÐBEININGAR
Skilningurinn í þessum efnum
mætti kannske kalla það, en þaf'
nær þó ekki merkingunni fylk-
lega.
í Noregi höfum við vinnuranr-
sóknarstofnunina (Arbejds peykr
logisk institut) atvinnuleiðbem-
igamar og ráðunautana fyrir þá,
er að einhverju leyti hafa mist:
vmnuhæfni sína.
Það er oklcur mikið áhugamá),
að geta komist í saipband við alíaó
þá, sem vinna að hagrænni sáí-
fer, sem betur fer vaxandi. Menn , ^ bæði j Noregi> Danmörku,
ALLIR HAFA MEÐFÆDDA
HÆFILEIKA
— Og þjer hlakkið til að geta
byrjað á rannsóknum yðar?
Já svo sannariega, því mjer
er ljóst hve verk okkar er þýð-
ingarmikið í þjóðfjelaginu. Allir
sem koma frá Vérslunarháskólan-
um, út í hið praktiska líf, fá sin
stjórnarstörf, innan hinna ýmsu
fyrirtækja fyrr eða síðar.
En auk þess, sem þeir hafa sín
verk að vinna á. hinu praktíska
fjárhagslega sviði, þá verðd þeir
að gera sjer grein fyrir, bvernig
þeir eiga að hegða sjer gagnvart
samstarfsmönnum sínum. Og á því
sviði verða fyrir hendi margs kon-
ar úrlausnarefni.
Þess vegna ..er mikils um vert
að menn noti námstímann til þess 1 eiga að
að gera sjer grein fyrir, hvernig 1
átta sig á því, að hin þagræna
sálfræði kemur hjer að notum. |
Margir menn nú á dögum hverfa
frá vinnu sinni, eftir skamma
hríð. Kemur það áreiðanlega til af
því, að þeir mæta misskilningi og
slæmu viðmóti, hverfa því frá ein-
um vinnustað til annars, frá ýms-
um atvinnugreinum, til ógagns
fyrir þá sjálfa og fyrir þjóðfjelag
ið í heild.
Þess vegna verður að gera allt
sem. hægt er, til þess að koma í
veg fyrir slíkan hringlandahátt.
Hver maður verður að fá atvinnu
eftir hæfileikum sínum og áhuga,
að öðrum kosti getur ekki orðið
um neina sanna lífshamingju að
ræða.
Nú kemur það allt of oft fyrir
að. fólk er sett í yinnu án þess að
það fái nokkrar leiðbeiningar eða
hándléiðslu. Menn verða að fá í
upphafi skilgreiningu á því,
hvernig fyrirtækið er, sem þeir
vinna fyrir og hvernig
vinnunni á að vera háttað. Það
þeir eiga að tryggja sjer góða er ekki nóg að komast á
samvinnu við starfsfólk
rjetta
sitt,‘hillu í lífjnu, sem kallað er, þró-
hvernig þeir eiga að læra að skilja unarskilyrði fyrir einstaklinginn
og meta hina góðu eiginleika ann-
arra manna, sjerkenni þeirra,
veiða að vera til staðar.
Skipti verða að vera á skini og
sjergáfur, hvernig þeir eiga að skúrum, í hinu daglega lífi. Ann-
hjálpa starfsmönnum sínum, til ars verður fólkið eins og jurtirn-
þess að þeim notist sem best af ar sem fengið hafa gróðurbeð í
hæfileikum sínum og kunnáttu.1 grýttri jörð.
Á þann hátt fá samstarfsmenn- i
imir meiri sjálfsvirðingu, vinnu- ..ERI IÐI FÓLKI" ER
gleði og verða ánægðari með kjör HÆGT AÐ HJALPA
sin> — En hvernig á þá að ryðja
nauðsynlegum umbótum braut?
— Með rannsóknum á hin nýja
stofnun okkar fyrir hágnýtri sál-
fræði og vinnuskipulagi, að gera
grein fyrir vandamálum, einstakra
fýrirtækja og fá þau til þess að
til
Yilja frelsa if
rússnesku þjóðina
Middlesbro yfir meisturunum, STUTTGART 21. ágúst. _ Firnm
Tottenham, 2-1. Hin fyrrum sendlnef"df russneskra flotta-
sterka vörn Blackpool brást al-! T"™ hTcSeT s+amelg.lnlfga
veg. Mortensen skoraOi eftir 10 f 1 Stuttgart und.r for-
i ystu Kerenskj, fyrrum forsætis-
mín., en nokkru síðar varði mark-
Vörður Chelsen vítaspyrnu, og
jókst liðinu við það kraftur og
þor og fór það að lofcinn með sig-
ur af hólmi. Tottenham sýndi
ibetri knattspyrnu en Míddlesbro,
en töpuðu á sjálfmarki. Leikur
þess sýndi, að það verður enn í
baráttunni um efsta saetlð.
Newcastle hefur ekki týnt nið-'
Ur listinni, sem færði sígur í bik- j
arkeppninni x vor, það fourstaði
Stoke City með 6—0, 3 í hvorum j -------------------
hálfleik. Miðframherjlnii Milburn Dýrt cr drottins orftið
skoraði 3. Nýliðunum 5 I. deild, DUBLIN. — Nýlega hækkaði
gekk einnig vel. Preston sigraði ölpinturinn; upp í 814 penny í ír-
Fulham úti með 3—2. Fulham landi. Nemur hækkunin hálfu
hafði lengi vel yfírhönd og eftir penny. _ _ -
I ráðherra. Á ráðstefnunni var á-
kveðið að stofna sameiginlegt
skipulagsráð sem heita skal
' ,.FreIsisráðið“ og er takmarkið
I að vinna að frelsun rússnesku
þjóðarinnar.
i I tilkynningu ráðstefnunnar
. stgir og að ef hinar frjálsu þjóð-
I ir og rússneska þjóðin næðu sam
j an í gegnum Frelsisráðið, væri
I fljótsjeð fyrir um örlög kommún
i if-mans.
Menn verða að hafa það hug-
fast, að allir eiga í sjer þroska-
möguleika. Þess vegna verðum við
að gera okkur grein fyrir þeim
vandamálum, sem til úrlauSnar
koma i hinu daglega lifi og starfi.' breyta tíl bóta afstöðu sinni
En við verðum fyrst og fremst ‘
að gera okkur grein fyrir að við
verðum að læra að stjórna sjálf-
um okkur, læra sjálfsaga. Á þann
hátt leysast mörg deilumál af
sjálfu sjer.
Takið eftir: Læknar hafa það
fyrir reglu, að líta fyrst á sjúk-
dómseinkennin, til þess að gera
sjer grein fyrir hver sjúkdómur-
inn er. Með því einu móti getur
orðið um lækningu að ræða. En
sama máli er að gegna nm af-
stöðu okkar til .samstarfsfólksins,
einkum gagnvart þeim, sem við
daglega umgöngumst og vinnum
mcð.
Við verðum að læra að gera
okkur grein fyrir sjúkdómsein-
kennum, í fyrirtækjunum, til þess
að við getum gert okkur von um
að það læknist, sem aflaga
fer. Engum eía er. það undir-
orpið, að deilur í atvinnulífinu
eiga fyrst og fremst sálrænan en
ekki f járhagslegan uppruna. En
menn gera sjer ekki almennt grein
fyrir þessu. , Menn lítá á málin
frá annari Hlið.
starfsfólksins. Að sjálfsögðu mun-
um við hvenær sem er taka upp
nánaí’i samvinnu bæði við vinnu-
veitendur og vinnuþiggjendur.
Hinar sálrænu orsakir vandamál-
anna eru oft, eins og jeg hef sagt
áður, mikið veigameiri, en menn
almennt álíta, þegar um er að
ræða deilur í atvinnulífinu, enda
þótt fjármálin hafi þar mikið að
segja.
Við getum ekki leyst. vandann
gagnvart erfiðu fólki, með því að
reka það , úr vinnu. Við getum
hjálpað þeim. Og þegar aðstoðar
okkar verður leitað í atvinnulíf-
inu, þá munum við reyna að leysa
þennan vanda í hverju einstöku
tilfelli. í þeim efnum koma okk-
ar vísindalegu rannsóknir að not-
um.
Þá kemur m. a. til greina
Iwaða umhverfi, þetta fólk hefur *
alist upp, og fyrir hvaða áhrif-
um það hefur orðið.
SAMVINNA NORÐURLANDA
'ER ÆSKILEG
I •— Það mun vera mikið, sem
Finnlandi, Svíþjóð og Islandi, svr-
við getum skifst á við.þá, ura
skoðanir og reynslu, og lagst »
eitt urn úrlausn þessara vanda-
mála, sem svo rnjög snerta þjóC-
irnar.
'T!
NÁMSKEIÐ OG VIÐRÆÐU-
FUNDIR FYRIR VERKA-
MENN OG VINNUVEIT-
ENDUR
Umbætur á samskiptum manna,
í milli eru fyrst og fremst upj>-
eldismál. Mig langar til riæmis t-i
að gei'a tilraun með að fá verka-
menn og vinnuveitendur á san>-
eiginleg námskeið, eða til röl -
ræðna um sameiginleg áhugamáj
og vandamál, hvern árangur sera
þetta kann að bera.
En augljóst er, að meiri samúf'
og samvinnuandi eí* nú í Noreg1
og á Norðurlöndum yfirleitt mil.:t
verkamanna og vinnuveitenda..
heldur en hjer var_iyrir nokkr-
um áratugum síðan.
Við verðum að taka upp vanda-
málin og úrlausnarefnin, eftir þvi..
sem þau segja til sín. En jafr-
framt kennslunni og hinum vfs-
indalegu rannsóknum, mun stofr-
un okkar rcka venjulega upp-
lýsingastarfsemi, gefa ráð og leit'
beiningár hverjum einstökum. Þaö
mun taka tíma að byggja upi>
þessa stofnun, því hún er ný »
nálinni og þekking okkar er svo
skammt á veg komin. Hjer er
fyi'st og fremst um einskonar tö-
raun að væða.
Aðferðimar getum við lært x
Ameríku, en reynslan ein verður
að skcra úr því, hvernig hún san:-
ræmist staðháttum okkar. Hiix
hagræna sálfræði á sviði atvinnu-
málanna, scgir prófessor Waalev.
að lokum, er þörf, sem sköpuð er
af þróun tímanna. Því maður gev,-
ur. sagt með sanni, að öll þjóð-
f jelagsþróunin gerir þessu
þörf svo augljósa að ekki er hægt.
að komast hjá því að taka þetta
mál til meðferðar. Þjóðfjelagiö
krefst þess.'
Við höfum snúið okkur að rann-
sóknum og framförum á svo mörg-
um sviðum á seinni árum að v>•>
getum ekki látið undir höfuö
leggjast, það sem er merkilegast
og undirstaða alls, þ. e. mannlíf-
ið sjálft. Hugarfar manna, afstað;j.
þeirra til samtíðavinnar er geysi
þýðingarmikið fyrir alla þróun r
framtíðinni. Þar höfurn við lykl
að öllum góðum framförum inn-
an þjóðfjelaga og með mamikyi -
inu i heild. Deilur, misskilningu? ,,
í , andróðuv, fjelagsleg og fjárhags-*
Ieg vandamál, yfirgangur, uúdira
okun og styrjaldir, allt er' þettít;
runnið frá ■ rangri' afstöðu ein-
stakra manna til sámferðafóllu -
ins. . ,
’ ‘ Johan Myklebmt* I
*