Morgunblaðið - 25.08.1951, Page 8

r 8
tfORGVNBLAÐIB
Laugardagur 25. ágúst 1951
IVIýraertur voru kallaðar
umfeðmingur
þangað fil Kjarval teiknaði jurtina
ÞÓRARINN skólastjóri Þórarins- j'frá íslandi, eru 511 blómlaus og
son að Eiðum skrifar blaðinu um ekki fullvaxta".
tildrög þess áð hin sjaldgæfa jurt,
Mýraertur að Ketilstöðum í
Hjaltastaðaþinghá var nafn-
gieind sumpart fyrir tilvísan
Þetta skrifar Þórarinn.
Hjer er farið eftir 1. útg. Flóru
er samin var um aldamótin. Síð-
Kjarvals, er hann teiknaði eftir an hafa Mýraertur fundist hjer
minni þá jurt sem kölluð hafði
verið „úmfeðmingur“.
Hann segir í brjefi þessu:
og þar á landinu, en aldrei á
Austurlandi fyrr en nú. Og þó
jurt þessi hafi fundist í blómi á
_ , .» , . , , * • nokkrum stöðum, er það enn tal-
Sv° bar við fynr nokkru, að í ^ tíðindum sæta að hún finnist
„Uppreisnin' a Msí
BLAÐINU barst
andi brjef:
„Umsögn Morgunblaðsins 23.
ágúst um „uppreisn“ háseta á b.v.
Mai gegn skipstjóra sinum, hefur
ekki við nein rök að styðjast. —
Bandarísk hemað-
gær eftirfar- >■ m ■
arsendinefnd
á Spáni
Bæjðrsfjérinn
sp !
MADRID 24. ágúst. — Hernaðar
Jóhannes Kjarval, listmálari
gisti mig. Hann á sumarhús hjer
ekki langt frá og hefur dvalið
þar að undanförnu. Þá dvaldi
hjer að Eiðum, Ólafur Jóhann
Sigurðsson, rithöfundur og fórum
við Kjarval um morguninn að
hitta Ólaf að máli, en þeir Kjar-
val og hann eru kunningjar.
Margt bar á góma í umræðun-
um, að sjálfsögðu og meðal ann-
ars spurði Ólafur Jóhann, Kjar-
vel að því, hvort hann væri hætt
ur að mála blómamyndir. Taldi
Ólafur að hann ætti að móla aust
fírsku bláklukkuna, þetta undur
fagra blóm, er litkar svo að segja
hverja grund hjer austan lands.
Ekki man jeg hverju Kjarval
svaraði, en þetta varð til þess, að
hann tók blað á borðinu hjá
blómguð. Sennilega þrífst hún
hvergi á landinu eins vel, eins og
í brekkunni að Ketilsstöðum.
Samkvæmt ummælum blaðsins á Sf ndinefnd frá Bandaríkjunum er
skipstjóri að hafa kallað hásetaj n.komin til Spánar. Hún átti í
í bátana, er hann sá tvær falleg-! dag fyrsta fund sinn með spönsku
ar torfur, en hásetar neitað að stjórninni. Engar upplýsingar
hlýða fyrirskipun hans. HíSp eru gefnar um, hvað fram hafi
sanna í málinu var, að engin fyr- forið á þeim fundi. Formaður
irskipun var gefin um að fara í nefhdarinnar er James Spry úr
báta, og því ekki um neina „upp- " - - - -
reisn“ af hálfu háseta að ræða.
Með þökk fyrir britinguna.
Skipverjar á b. v. Maí“.
bandaríska flughernum. — NTB
Ráðslefna húsa-
52 Horðuriandabúar
afvinnumenn
í knaftspyrnu
BERLINGSKE Aftenavis skýrir
brjeflega, að þeir myndu ekki
kasta á upsa. —• í þessu sama
brjefi sögðust þeir ekki fara aft-
frá því, að alls hafi 52 Norður-! ur út með skipinu á síldveiðar,
’ J x -------------- 1 næst þegar það kæmi til hafnar,
meðan aflahorfur væru jafn litl-
ar og raun bar þá vitni. — Brjef
þeirra til skipstjórans er dagsett
20. ágúst.
Skipstjórinn á togaranum Maí
sagði Mbl. að hann hefði ekki 1
gefið mönnum sinum fyrirskipun lllvljfwiu
um að fara í bátana til að kasta {MALMEY, 24. ágúst - f dag
a upsatorfurnar, enda tilgangs-1 hófst j Málmey f Sviþjóð norræn
aust að ætla sjer það, þar eð ráðstefna húsameistara. Þarna
CT „ jer <eiP hlUtva* eru mættir húsameistarar og
mali, hofðu tilkynnt honum það verkfræðingar frá öllum Norður
landabúar gerst atvinnumenn í
knattspyrnu að stríðinu loknu.
25 þeirra eru Svíar, 21 Dani og
6 Norðmenn (Albert Guðmunds-
son minnist blaðið ekki á). Lang-
flestir eru þessir menn á Ítalíu.
Átta knattspyrnumenn hafa
snúið aftur heim, einn, Bertil
. .. , . ., , . , , .Nordal, vegna aldurs, en hinir
Olafi og for að te.kna a það yms- hafa orðið r vonbri ðum
ar blomamyndir. —"•'-**
Meðal annars
bióm, sem hann sagði, að yxi
hjá Ketilsstöðum í Hjaltastaða-
þinghá, en þeir eru skammt frá
sumarhúsi Kjarvals. Nýtur Kjar-
val þar jafnan hinnar bestu fyrir-
greiðslu hjá hjónunum þar, Birni
Guttormssyni og konu hans.
Blóm þetta kallaði Kjarval um-
feðming og sagði það vera kallað
svo á Ketilsstöðum. Sá jeg strax
af mynd hans, að hjer gat ekki
verið um umfeðming að ræða,
Varð það að ráði að jeg færi með
Kjarval út í Ketilsstaði og við
iim kvöldið þann 10. ágúst. Hitt
athuguðum þetta. Var svo gert
vm við Bjöi n bónda að máli, er
fúslcga vícr.ði okkur á vaxtar-
stað jurtarinnar. sem hann sagði
eT jr.fnan hcfði vcrið talin um-
feðmingu: þar til nú fyrir nokkr-
i m dögum, aö Arni Eylands full-
t úi hcfci sj.ð þetta blóm og
fuliyrt að það væri ekki um-
íeðmingur.
Jurt þessi vex neðanvert í tún
ir.u, í brattri harðvellis brekku,
er nær niður að Selfljóti. Jarð-
grunnt virðist vera þarna, og
n)jög grunnt ofan á smiðju-mó-
inn, er sumstaðar veður jafnvel
tipp úr. Harðvellisgróður er
þarna í brekkunni, víðir. fjall-
dalafífill og snarrótarpunktur.
Inni í þessum gróðri vex jurtin.
Kæð hennar er frá 20 og upp í
45 cm. eftir því sem mjer mæld-
ist. Virðist hæðin fara eftir því,
í hve miklum eða hávöxnum
gróðri hún vex. Hefur hún vaf-
þræði til að halda sjer uppi.
Blómin eru all stór, rauð-
fjólublá, og skarta fagurlega í
grænu grasinu. Bjöm bóndi sagði
að jurt þessi hefði vaxið hjer svo
lengi sem hans minni næði og
vrrtist vera að breiðast út, nú
seinni árin. Á stundum væri hún
íyrsti gróðurinn, sem kæmi í
Laldarruðninginn, er þarna væri
í brekkunni.
Blómgunartíminn sagði hann,
að væri í júlí og ágúst. Jurtin
stóð þarna í blóma, sum blómin
íailin, sum fagurlega útbreidd
tvö til þrjú í klasa, lokkandi fyr
í; tlugur og fiðriidi, og enn örm-
ur óútsprungin.
Mjer varð þegar ljóst, að þetta
bióm hafði jeg aldrei sjeð áður
og tók méð mjer heim nokkirr
eintök til greiningar. Kjarval
kom með til baka. Við greiningu
bárust öll bönd að því, að hjer
væri um svo kallaðar Mýra-ertur
{(Lathýrus palustris) að ræða, og
|þá fyi-st varð jeg undrandi, þeg-
'ar jeg las til enda, það sem Flóra
flslands segir um þessa jurt, í
*r, ðurlagi lýsingar á mýraertum.
len þar segir svo: „Um hæð og
ibiómgunartíma verður ekkert
s::gt, því eintök þau, sem til eru
með starfann. Meðal þeirra eru
allir Norðmennirnir nema einn.
92 á íþróffanámskeiði
AXEL ANDRJESSON, sendi-
kennari ÍSÍ, hefur lokið nám-
skeiði hjá íþróttafjel. Stefni,
Suðureyri. Þátttakendur voru
alls 92, 56 piltar og 36 stúlkur.
Námskeiðið stóð yfir í 15 daga
og endaði með útisýningu, þar
sem 56 piltar og stúlkur sýndu
og kepptu. Áhorfendur voru
margir og skemmtu sjer með á-
gætum. Námskeiðið stóð yfir frá
30. 7. til 15. 8. Næsta námskeið
Axels verður í Stykkishólmi.
Loffvarnaæfing í Noregi
OSLO, 24. ágúst. — í dag lýkur
miklum loftvarnaræfingum, sem
fram hafa farið í Suður Noregi í
nokkra daga. Einkum er gætt að
hæfni flughersins til að verjast
loftárásum úr suðaustri. kýrsla
verður út gefin á mánudag, um
hvernig loftvarnir S-Noregs hafi
staðist raunina. •— NTB.
Þing norrænna lögfræð-
inga í Sfokkhólmi
STOILKHÓLMI 23. ágúst — Þing
norrænna lögfræðinga var sett í nema
dag í Stokkhólmi af Ekeberg,
ríkismarskálki. Viðstaddir voru
meðal annara Unden utanríkisráð
herra svo og dómsmálaráðherr-
ann.
HÖFDABORG, — Akveðið hef-
ur verið að taka upp stjómmála-
samband milli Þýskalands og Suð-
ur-Afríku, en sambandið slitnaði
í upphafi síðustu styrxaldar. _
Aukafjáriög
í Y-Þýskalandi
BONN, 24. ágúst. — Vesturþýska
sambandsstjórnin samþykkti í
dag bráðabirgða viðaukafjárlög
til að standast kostnað af land-
varnaráætlunum, einnig til að
greiða hernámskostnað. Lagður
verður nýr skattur á lúksusvör-
ur og bifreiðar, en þannig er tal-
ið að náist inn um 500 milljón
krónur. — NTB.
Leiðrjetting
ÞRIÐJA ÁGÚST síðastliðinn
birtist í Morgunblaðinu frjett frá
Iþróttamóti Austurlands, er hald-
ið var að Eiðum og í Egilsstaða-
skógi 21. og 22. júlí s.l. — 1 fregn
þessari er klausa, sem þykir rjett
að leiðrjetta. Þar segir, að U. 1.
A. fái ekki að halda samkomur
í Eiðaskóla. Þetta er ósatt. U. 1.
A. hefur jafnan fengið að halda
hverskonar samkomur aðxar en
dansleiki í húsum skólans. Auk
þess hefur sambandið fengið þar
inni fyrir fundi og haft þar vis-
an gististað handa íþróttamönn-
um, starfsfólki og ýmsum gestum,
er sótt hafa mót sambandsins, og
ennfremur aðstöðu til að hafa þar
mat og aðrar veitingar.
Mjer er kunnugt um, að þessi
fríðindi hefðu fengist, á umræddu
móti, en þess var ekki beiðst,
hvað nokkrir Sþróttamenn
gistu í skólahúsunum. — Hins-
vegar eru dansleikir ekki leyfðir
í skólanum. Er ekki um annað
dansrými að ræða en fimleikasal-
inn, og munu fleiri en forráða-
menn Eiðaskóla vera á einu máli
um, að illa fari saman að hafa
fimleika og dansleiki með öllu því,
sem þeim fylgir, í sömu húsa-
kynnum, enda hefur rejcnslan sýnt
það.
löhdunum, nema Islandi. — NTB
Landvarnir Áfríku
NAIROBI, 22. ágúst. Fulltrúar
frá 8 ríkjum eru saman komnir
á ráðstefnu í Austur-Afríku, þar
sem þeir ræðu um landvarnir
Afríku. Aðalvandamálið í land
vörnum heimsálfunnar eru flutn
ingaörðugleikar, því að þjóðveg-
ir eru fáir og ljelegir og sömu-
Ieiðis járnbrautir. ■— Reuter.
Framh. af bls. 6.
REYKJAVÍKURHÖFN
Það var á Kjartani Mohr bæj-
arstjóra að heyra, að honum
þætti það mjög miður að við
gætum ekki ræðst við á móður-
máli hvors annars. — Jeg get
lesið íslensku sagði hann, en ekki
talað. Það gladdi mig mjög að fá
tækifæri til að skreppa hingað,
sagði Mohr. Enn taetur hef jeg
sannfærst um það, að hjer býr
dugmikil og framsækin þjóð. —-
Það var gaman að sigla inn á
Reykjavikurhöfn og sjá til beggja
handa nokkur skip úr hinum
glæsilega fiskveiði- og verslunar-
flota ykkar. — Og þar eð jeg hef
hagsmuna að gæta á sviði skipa-
útgerða, gladdi það mig að sjá
hve athaínasamt var í Slippnum,
hve það fyrirtæki hlýtur að spara
ykkur miklar íjárfúlgur í erlend-
um gjaldeyri og veita mikla
vinnu fyrir iðnaðarmenn og
verkamenn.
—oOo—
En Kjartan Mohr var tíma-
bundinn maður, því viðdvölin var
ekki löng. Hjer á hann margt
góðra vina. Slitum við samtalinu
skömmu síðar og kom í ljós, að
hann vill auka kynnin milli þjóð •
anna, því það eiga þær sameig-
inlegt, sagði hann og það sem
hlýtur að ráða þar miklu um, að
lifsafkoma beggja byggist á fisk-
veiðum. Og báðir geta vafalaust
liært, hvor af öðrum á því sviði.
Sv. Þ.
Sýning
Uppdrættir þeir, som fram komu í ný-afstaðinni
samkeppni um tillögur að skipulagi við Tjörnina,
verða til sýnis í Miðbæjarbarnaskólanum í dag og
á morgun, frá kl. 10—22.
Gengið er inn um norðurdyr skólans.
Bæjarverkfraeðingur.
DANSLEIKUR
í TJARNAKCAFE í KVÖLD KL. 9.
Ifljómsveit Kristjáns Kristjánssonar leikur.
Aðgöngumiðasala frá kl. 5.
ÞORSKAFFI
Eldri dansarnir
t KVÖLD KLUKKAN 9.
Simi 6497. Miðar afhentir frá kl. 5—7 í Þórskaffi.
Aðgöngumiða má panta í síma frá kL 1.
Ósóttar pantanir seldar kl. 7.
— Þar sem fjörið er mest, skemmtir fólkið sjer best —

lllltlllMllllllMltMMIItllHllfdlllfllllltMMIIItllllltllllllllMIIIIMiaMiailMa .MIIIIIIIMIItlllMtlMIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIMIIIMIIIIIIMIIimimillMMIIMIMIIIMIIHIIIMMMimn
Markús
Eflir Ed Dodd
imniiMtiiMimimmmHtrmmttm
IIIIIIIIIIIIMIMIIMHIIIMIIIMIIIIIIMIHIIMMUIIHIIIIIinilNI
1) — Hvað eigum við að gera í I 2) — Það er þar rjett full af j C' Og um miðnættí læðast þjóf-l — Við tökum þessi elgdýr í
Týndu skógum í kvöld? lelgdýrum um það bil rnílu fra arnir yfir í Týndu skóga. nótt og næstu nótt getum við
______ ^bústað Davíðs gamla. * tekið dádýrin.