Morgunblaðið - 25.03.1953, Síða 12

12
MORGUNBLAÐIÐ
Miðvikudagur 25. marz 1953
Pétuai Sturluson, vélstjóri:
Nokkur orð um
UM landheJgisgæzluna hefur
margt verið ritað. Allt hefur það
miðað að því, að telja okkur sjálf
um trú um það, sem við áður
vorum sannfærð um, nefnilega
það að 4 mílna landhelgislínan,
dregin fyrir firði og flóa, eigi
fullkomlega rétt á sér.
En nú er ekki nóg fyrir okkur
íslendinga, að setja lög og aug-
lýsa rétt okkar, við verðum líka
að verja okkar rétt og sjá um
að lögunum sé fyigt. Til þess
þurfum við skip, hraðskreið skip,
sem ganga 18 til 20 sjómíiur.
Við eigum aðeins eitt skip, sem
kemst yfir 14 mílur. Þetta skip
er varðskipið Þór. Nú hafa þau
mistök orðið með v/s Þór, að
hann hefur, mestan hluta sinnar
tilveru, legið í höfn með bilaða
vél. Þór er annars af kunnugum
taiinn eitt bezta sjóskip flotans.
Annað varðskip okkar v/s Æg-
ir, er byggður árið 1929. v/s
Ægir var og er fullkomið skip
sinnar samtíðar. En ganghraði
hans hefur ekkert aukizt með
aldrinum.
Nú komast flezt togveiðiskip, út
lend og innlend 10 til 14 mílur.
Þau eru undantekningarlítið öll
útbúin með ratsjá. Ratsjáin sýnir
spegilmynd af svæði, sem nær
að minnsta kosti 12 mílur í allar
áttir útfrá því skipi, sem með
hana er.
Það er ekki langt síðan, að sú
frétt kom í einu af dagblöðum
Reykjavíkur, að varðskip hefði
komið að þremur togurum, er
voru að veíða x landhelgi, en
misst af þeim vegna þoku. Þykk
hefði sú þoka mátt vera, til þess
að 20 mílna skip búið ratsjá, hefði
ekki komist upp að hliðinni á
einhvei'jum þeirra.
Við skulum hugsa okkur að
togari sé með trollið aftan í sér
eins nálægt landi og skipið frek-
ast flýtur t. d. við suðurströnd-
ina. Komi nú varðskip siglandi
með landinu, þá er það alveg
öruggt, að það á eftir 11 til 12
milur að togaranum, þegar að
togarinn verður var við það. Tog-
araskipstjórinn veit ósköp vel,
að hann er að fremja lögbrot, og
verður dæmdur sekur, ef að í
hann næst. Hann hefur því rat-
sjána í gangi og fylgist með öll-
um skipaferðum innan þess svæð-
is, sem ratsjáin nær yfir. Hvert
skip á því svæði, getur að hans
dómi verið varðskip. Það getur
því orðið heil klukkustund, sem
togaraskipstjórinn hefur til um-
þáða, því að vitanlega keyrir
hann undan varðskipinu á meðan
hann hífir inn trollið. Þegar svo
togarinn gengur næstum eins
mikið, eða jafnvel meira en varð-
skipið, þá sjá allir hversu von-
laus sú barátta er. Það er eins
og þegar rakki rekur rolluskjátur
Þú sem eetlar að byrja að baks
Blessuð láttu fyrir þé. vaka
Bezt er kaka
Bezt er kaka
með LILLU LYÍTIDLFTI
úr túni. Þær koma á eftir honum
heim i túnið aftur.
Nú munu einhverjir spyrja til
hvers varðskipið hafi þá byssu?
Jú, togaraskipstjórinn veit. að ef
hann kemst út fyrir landhelgis-
línuna, áður en hann verður
st-öðvaður, þá er lengi hægt að
þræta. Hvergi mun sá stafur finn
ast í íslenzkum lögum, sem rétt-
lætir það, að skotið sé í skipið.
Það gæti hæglega orsakað alvar-
lcgt slys.
Nei! eina ráðið til þess að verja
landhelgislínuna, er að fá hrað-
skreiðara skip.
, Það hefur heyrst að í síðasta
stríði hafi t. d. Bandaríkin byggt
nokkur um 1000 smálestir hvert,
sem fara með allt að 20 mílna
hraða. Þessi skip munu vera knú-
in Dieselvélum og hafa tvær
skrúfur er knýja skipið áfram.
Væri ekki athugandi að fá eitt af
þessum skipum leigt og nota það
við landhelgisgæzluna?
A þingi og í blöðum hefur ver-
ið um það rætt, að útvega þyrfti
skip til fiskirannsókna. Það skip
þyrfti að vera nægilega stórt, til
þess að geta farið um öll nálæg
höf, og upp að ströndum annarra
landa. Mér virðist, að með litlum
tilkostnaði gæti v/s Ægir orðið
hentugur til þess. Það getur þó
að sjálfsögðu aðeins orðið, að
landhelgisgæzlan fái ananð skip
hraðskreiðara í staðinn. Skip, sem
jafnframt getur farið öðrum skip-
um til hjálpar í misjöfnum veðr-
um, en ekki neina „björgunar-
skútu“.
Nýlega var þeim lögum breytt,
er ákveða upphæð þeirrar sekt-
ar, sem togaraskipstjórar eru
dæmdir til að greiða fyrir land-
helgisbrot. Áður höfðu allmargir
íslenzkir togbátar verið dæmdir
fyrir landhelgisbrot, en ekki
greitt þá sekt, sem þeir voru
dæmdir til að greiða, samkvæmt
þá gildandi lögum. Var því gerð
sú breyting, að öll skip, innlend
og útlend, minni en 200 tonn,
fengu tíu sinnum lægri sekt en
hin, er stæi’ri voru. Ef togari, sem
er 250 tonn er tekinn upp við
landsteina með trollið aftan í sér,
fær skipstjórinn allt að 100,000
kr. í sekt, en sé togarinn 190 tonn,
verður sektin aðeins 10.000 kr.
Þegar að landhelgislínan var
færð út 19. marz 1952, hættu ís-
lenzkir útgerðarmenn að gera út
báta sína á togveiðar. Þar með
hvarf sá grundvöllur, er þessi
lagabi-eyting var byggð á. Það
hlýtur því að vera skýlaus krafa
allra íslendinga, að núverandi
lögum verði breytt.
Þegar að togaraskipstjóri er
dæmdur fyrir landhelgisbrot og
veiðarfæri og afli gert upptækt,
setur hann tryggingu fyrir sekt-
inni og þeirri upphæð, sem afli og
veiðarfæri eru metin á. Síðan
heldur hann veiðunum áfram.
Hann þarf ekki að vera neitt sér-
staklega heppinn með sölu, til
þess að veiðiferðin skil'i hagnaði.
Pétur Sturiuson,
Heilsufar sauðfjár
með bezfa móti I
Fljótsdal
SKRIÐUKLAUSTRI, 5. marz. —
Veðráttan í janúar var ákaflega
hagstæð. Snjólaust því nær alltaf,
stillt veður, lítil frost, eða þíður.
Um miðþorran breytti nokkuð
tii. Gerði suðaustan og austan
stórrigningu á sunnudagsnóttina
8. febr. og fram eftir degi.
Mældist úrkoman hér þá í 2
morgna samtals 48 millimetrar,
en nær öll sú úrkoma kom á
rúmlega hálfum sólarhring. Varð
þá mikill vatnsgangur, svo að
láglendið hér fór mjög undir
vatn og vegurinn skemmdist víða
af vatnsgangi. Allmikið hvass-
viðri fylgdi úrkomunni. Upp úr
þessu gerði slyddu og varð hag-
lítið er frysti.
HVÍTUR DALUR
í VIKUTÍMA
Snjóaði enn nokkuð kring um
20. febrúar og var dalurinn hvít-
ur þá um vikutíma. Aftur þiðn-
aði fyrir febrúarlok og síðan
hafa oftast verið þíður og nú
síðast ágæt hláka og leysir nú
óðum sjóinn, sem kom á dögun-
um og var sá mesti er sést hefur
í vetur. í dag er suðvestan gola
með sólskini og blíðuveðri. Lag-
arfljót hefur alltaf verið autt út
um Strönd, en ís hefur verið á
því þar fyrir utan alllengi.
Hreindýra verður ekki vart hér
í dalnum í vetur.
Heilsufar sauðfjár. er víðast
með bezta móti. Þó ber sums
staðar nokkuð á ormum í sauðfé,
bæði lungna- og garnaormi. —
Flestir eða allir munu þó búnir
nú að gefa inn Dungalslyf eða
Fhenótiasin og margir fá lyf hjá
Braga dýralækni til að sprauta
í barka kindanna við lungnaorm-
inum. Garnaveiki gerir hvergi
tjón í vetur, svo teljandi sé, hér
í dalnum. — Fyrri hluta febrúar
var hinn skozki dýralæknir,
Stewart á ferð hér austur á Hér-
aði. Ferðaðist hann nokkuð um
með Braga dýralækni og athug-
aði sauðfé og fjárhús. Árni G.
Eylands stjórnarráðsfulltrúi var
í fylgd með hinum enska dýra-
lækni. — J. P,
.ir
Leikfélag Sauðár-
króks sýnír „Pill
og stúlku'
SAUÐÁRKRÓKI, 23. marz. —
Leikfélag Sauðárkróks hafði í
gærkvöldi frumsýningu á „Pilti
og stúlku“, eftir Emil Thorodd-
sen. Leikstjóri er Eyþór Stefáns-
son, en tjöldin máluðu Haukur
Stefánsson og Jónas Þór.
Samkomuhúsið var þétt skip-
að áhorfendum, sem fögnuðu
leiknum ákaft. Leikurinn verður
sýndur öll kvöld vikunnar og
hefur þegar borizt fjöldi pant-
ana á aðgöngumiðum víðsvegar
að á sýningar seinni hluta sælu-
vikunnar.
Þetta er fyrsta viðfangsefni
leikfélagsins á vtrinum, vegna
þess að endurbygging samkomu-
hússins hefur staðið yfir þar til
nú fyrir málfum mánuði. — jón.
UM þessar mundir er sýnd í
Nýja Bíói ein bezta bandaríska
kvikmyndin, sem hér hefur verið
sýnd, Ormagryfjan, og leikur
Olivia de Havilland aðalhlutverk-
ið. Hefur leikur hennar hvar-
vetna vakið hina mestu athygL,
enda er hann framúrskarandi
góður, ekki sízt með tilliti til
þess, að hér er um bæði erfitt
og veigamikið hlutverk að ræða.
Mynd þessi gerist að mestu á
geðveikrahæli og fjallar urn unga,
nýgifta konu, sem misst hefur
vitið. Er þróun sjúkdómsins, sem
m. a. á rætur sínar nð rekja til
bernskuáranna, rakin allnákvæm
lega Og sýnir myndin vel, hverj-
ar afleiðingar misheppnuð móður
ást getur haft í för með sér, veikl-
að sálarlíf barnsins og orsakað
smám saman geðveiklun, — en
auðvitað kemur þar ýmislegt
annað til greina. — Einnig er í
myndinni ádeila á úreltar og
Jstaðnaðar geðlækningar og er
reynt að sýna fram á, að með
þrotlausri leit að oi’sökum sjúk-
dómsins, góðum skilningi og
umönnun, er hægt að veita sjúk-
lingnum fullan bata að lokum.
Að vísu er varla hægt að segja,
að hér sé um skemmtimynd að
í-æða, þar sem lífi sjúklinganna
er lýst á mjög' raunhæfan hátt,
en hverjum er ekki holt að horf-
ast í augu við lífið, raunveru-
leikann, eins og hann getur birtzt
á stunaum.
—Spectator.
- ÆskulýðuíSa
Framhaíd af hls. 8
og sveita, okkur ber skylda til
þess að flykkja okkur um og
styðja, eina flokkinn sem er fyrst
og fremst flokkur æskunnar og
framtíðarinnar og byggður upp
eins og íslenzka lýðveldið — eina
flokkinn, sem hefur sýnt ein-
hverja raunhæfa ábyrgðartilfinn-
ingu í íslenzkum stjórnmálum —
og eina flokkinn sem vinnur að
samheldni hins íslenzka lýðveldis,
en leitast ekki við að ota stétt
gegn stétt sér til pólitísks fram-
dráttar eins og hinir flokkarnir
þrír.
Vinnum því að meiri hluta
Sjálfstæðismanna á löggjafar-
samkundu þjóðarinnar. —
Þannig er íslandi bezt borgið
frá einu því versta, sem yfir
hana getur dunið þ.e.a.s.
vinstri stjórn.
J.R.
Þátttakan í dans-
lagakeppnl SKT
meiri en
sinni fyrr
DANSLAGAKEPPNl SKT hefst
n.k. laugardag í Góðtemplarahús-
inu og hefur þátttaka aldrei ver-
ið meiri en að þessu sinni. Keppt
verður um 35 lög alls, 21 í nýju
dönsunum og 14 í gömlu döns-
unurn. Þetta er þó ekki nema um
helmingur þeirra laga, sem dóm-
nefndin taldi frambærileg til
keppninnar, en nefndina skipa
Carl Billich, Þorvaldúr Stein-
grímsson og Óskar Cortes. —
50—60 höfundar sendu lög til
keppninnar.
Á laugardaginn verða leikin 7
lög í gömlu dönsunum og n.k.
sunnudagskvöid sjö lög í þeim
nýju. Þannig fer undankeppnin
fram á 5 kvöldum. Þau þrjú lög,
sem flest atkvæði fá á nýju döns-
unum hvert kvöld komast í úr-
slitakeppnina, en fjögur lög í
gömlu dönsunum hvort kvöldið.
Textar eru við nær öll iögin,
og fara þeir nú mjög batnandi
frá því sem áður hefur verið.
Títo
Borgarheitinu breytt
LUNDÚNUM — Warsjárútvarpið
hefur tilkynnt að heiti borgarinn
ar Katowice hafi verið breytt. —
Heitir borgin héðan I frá Stalin-1
grod. I
Framhald af bls. 9
Allir héldu þeir tryggð við
Tito frá því í neðanjarðarhreyf-
ingunni undir ofsóknum Alex-
anders konungs. Þeir börðust við
hiið hans í fjallastríðinu og þeir
héldu tryggð við hann þegar
Stalin gerði upp reikningana.
Slík vináttubönd voru óskiljan-
leg Stalin, sem leit á vináttu sem
feluorð fyrir launráð. Honum,
sem hafði fórnað svo miklum
fjölda vina fyrir metnaðargirnd
sína, kom aldrei til hugar, að
neinn kommúnisti myndi frekar
velja Tito en Stalin.
STALIN MISREIKNAÐI SIG
En það var einmitt, sem vinir
Titos gerðu og sama var að segja
um vini þeirra og þannig lengra
áfram niður eftir valdastiganum.
Svo að Stalin komst að raun um
að hann átti ekki í höggi við ein-
ángraðan flokksforingja, þar sem
undirmennirnir reyndu að ýta
honum til hliðar og klóra í völd-
in. Nei, hann átti í höggi við
samlynda vini, þar sem enginn
hvikaði, heldur stóðu þeir saman
af sér alla storma. Jú, einn þeirra
brást Tito, en hann var síðar tek-
inn í sátt.
Þetta, sem ég hef nú sagt virð-
ist mér höfuð styrkleiki Titos.
Hann er sterkur foringi, vægðar-
laus byltingarsinni, sem getur
gert sín mistök, en hann hefur
haldið áfram að vera mannlegur.
Og sem maður heldur hann áfram
áð vaxa.
(Observer. Öll réttindi áskilin).
Btfreið til sölu
Dodge Weapon bifreið til sýnis og sölu á bifreiðaverk-
stæðinu á Digraueshálsi. Upplýsingar hjá verkstjóranum.
__W MARKÚS Eftir Ed Dodd _“
1) Meðan Markús bíður eftir lækninum fer hann að skoða nýtt tímarit er liggur á biðstofunni.