Alþýðublaðið - 07.09.1920, Blaðsíða 1

Alþýðublaðið - 07.09.1920, Blaðsíða 1
 43-efid tit af AJ^ýðuflolzkiiiMii. 1920 Þriðjudaginn 7. september. 204. tölubl. Tvent að geia, Ekki ber ennþá á því, að lands- -stjörnin sé til, í hinu svonefnda fullvalda íslenzka ríki. Væri hér landsstfórn, mundi hún tafarlaust setja nefnd til þess að stjórna sölu •íslenzku afurðanua, til þess að við kæmumst sem fyrst úr peninga- faeppunni, sem nú ríkir, og sem skaðar landsmenn á marga vegu, meðal annars með því, að hún skapar hér óeðlilega dýrtíð, sem almenningur verður að þola um- 'fram dýrtíð þá, sem skapast af ástandinu í umheiminum. Allir vita, að það eru í raun ®g veru fiskispekúlantar þeir, sem í fiskhringnuœ eru, sem nú, sökum óheyrðs ræfilsháttar landsstjórnar- innar, ráða stefnunni í brýnasta aauðsynjamáli þjóðarinnar, sem er það, að ráða fram úr peninga- kreppunni. En sú stefna, 5 sem fiskspekúlantarnir h'elst kjósa, er það, að þeir séu látnir vera í friði, -*g þurfi ekki að selja fyr en þeirn þykir gott verðið, sem býðst fyrir fiskinn. Sú stefna, sem almenningí *r fyrir beztu í þessu máli, er aftur á móti, að fiskurinn sé seld. «ir sem fyrst, eða jafn sncmma og hægt er að fá fyrir hann það verð, sem svarar til framleiðsiukostnaðar hans, eins og hann er nú, en það verður vitanlega ekki gert nema i'áðin séu tekin af fiskhringnum. Alt skraf um >gengi« íslenzkrar fcónu er þýðingarlaust til þess að bæta úr penúigakreppunni, enda algerlega aukaatriði. Orsök pen- ingakreppunnar er það, að Islaads- banki hefir lánað fiskhringnum ^of mikið af veltufé sínu til þess að braska með, og úr því þarf að bæta með því, að taka völdin um söluna á fiskinum af fiskhringnum og setja þau í hendur manna, sem eru óháðir hringnum og 6- náðir íslandsbanka. Þetta er það sem fyrst og fremst Í**f að gera. Það, sem í öðru lagi þarf að gera, er að taka seðlaútgáfurétt- inn al íslandsbanka og láta landið taka við viðskiftum hans, svo sem áður hefir verið sýnt fram á hé'r í blaðinu, en hlutafé bankans naá borga eigendum út að nokkrúm árum liðnum, ef það sýnir sig þá að hlutaféð sé eftir, þegar buið er að borga eigendum sparisjóðs- fjár inneignir sínar, og bankinn er búinn að innleysa alla pappírs- bankaseðla sína. í gær í Danmörku. Dagurinn í gær var í sambands- ríki voru allmerkur dagur, því þá fór þar fram þjóðáratkvæðagrciðsla um grundvallarlögin nýju, er sam- þykt voru í sumar, en mjög er óvíst hvernig farið hefir um at- kvæðagreiðslu þessa, því samkv. grundvallarlögum þeim, er gilda nú, öðlast hin nýju lög ekki gildi fyr en farið hefir fram um þau þjóðaratkvæðagreiðsla, enda taki þátt í atkvæðagreiðslunni minst 45 af hverjum 100 kjósendum. Síðast þegar breyting var gerð á dönsku grundvallarlögunurn komu afturhaldsmenn þessu á- kvæði inn í lögin, og hugðust með því að setja þverslá fyrir það, að jafnaðarmenn gætu fengið breytt Iögum í frjálslyndari átt fyrst um sinn. En nú virðist sem ákvæði þetta ætli að koma þeim sjálfum í koll. Þessi síðustu árin hefir skeð svo margt, og breyzt svo margt, að jafnaðarmenn álitu nauðsynlegt að gera ýmsar breytingar á grund- vallarlögunum, um leið og breyt- ing sú var gerð á þeim, sem fram þurfti að fara, vegna sameiningar Suður-Jótlands við Danmörku. En hinir ráðandi auðvaldsflokkar, hægrimenn og vinstrimenn, tóku því afar fjarri, og höfðu enga samvinnu við jafnaðarmenn, en neyttu algerlega aflsmunar við at- kvæðagreiðsluna, þó jafnaðarmenii Iýstu því yfir, að þeir tækju eng- an þátt í þjóðaratkvæðagreiðslunni, ef svoa ætti að fara með þá. En það er samkvæmt þeirri yfirlys- ingu að dönsku jafnaðarmanna- blöðin minnast engu orði á at- kvæðagreiðslu þá, sem fram fór £ gær, hvorki með eða móti, og verður gaman að sjá hvort at- kvæðin hafa orðið nógu mörg án aðstoðas þeirra, en til þess þarf að greiða 581,286 atkvæði, þar eð kjósendur eru alls í Danmörku 1.291.745. Fáist ekki hinn tiltekni atkvæða- fjöldi, eru hin nýsamþyktu grund- vallarlög fallin úr gildi, og hinir ráðandi auðvaldsfiokkar verða neyddir til þess að leyta sara- komulags við jafnaðarmenn. Khöfn, 5. sept Símað er frá Varsjá, að Pól- verjar stöðvi framsóknina 10—15 km. austan við þjóðeraislanda- mæri þau, er bandamenn voru búnir að ákveða þeim. Símað er frá Krakau, að eftír þriggja daga orustu, hafi Russar beðið ósigur hjá Lemberg, og sé nú suðurher þeirra Iamaður alt t(I Karpatafjalla. »8rona eiga sýslnmenu ad vera!« Liklega er hvergi á ís- landi jafn röggsamleg lögregla og í Snæfellsnessýslu. Morgunblaðið 4. sept. segir, að þar hafi tveir álftarungar *ksmist undir manna- hendun í sumar, og hafa þeir þá varla gert mikið ilt af sér litlu greiin. (Aðsent).

x

Alþýðublaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Alþýðublaðið
https://timarit.is/publication/2

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.