Morgunblaðið - 13.03.1991, Síða 2

2 B
MORGUNBLAÐIÐ FRETTIR MIÐVIKUDAGUR 13. MARZ
Storeykst framboð á
rækju frá Indónesíu?
Fisk- og rækjueldi
á meira en fjórum
milljónum hektara
fiskveiðiþjóð enda nær lögsagan
hluti hennar er landgrunn.
Tölur um heildarafla eru aðeins
til frá árinu 1987 en þá var hann
2.670.413 tonn að fiskeldinu með-
töldu, sem var 376.772 tonn. Er
að því stefnt, að hann verði kom-
inn í 3,6 millj. tonna 1993. 1988
var fiskneysla á mann 15,3 kg og
búist við, að hún verði komin í
16,9 eftir tvö ár. Þegar þess er
gætt, að Indónesar eru 180 millj-
ónir, þá er verið að tala um neyslu-
aukningu upp á 288.000 tonn.
Indónesar stunda veiðamar á
hvorki meira né minna en 350.000
skipum en tölurnar segja ekki allt
því að 65% flotans eru vélarlausir
smábátar. í öllu þessu stóra landi
eru raunar aðeins 43 skip, sem
eru stærri en 200 brúttótonn.
Fiskeldið, sem er aðallega
rækja, er stundað á 400.000 hekt-
Á SÍÐUSTU árum hefur áhugi
þriðja-heims-ríkja á uppbygg-
ingu sjávarútvegsins aukist mikið
enda ráða þau mörg yfir auð-
ugum fiskimiðum. Sem dæmi má
taka Indónesíu, sem virðist geta
átt fyrir sér bjarta framtíð sem
yfir 5,8 milljónir ferkm og mikill
.urum en það sýnir best vöxtinn í
þeirri grein, að nú er fyrirhugað
að leggja undir hana tífalt stærra
svæði eða fjórar milljónir hektara.
Rækjueldið er stundað í hálfsöltu
vatni og framleiðslukostnaður á
kíló hefur minnkað mikið á siðustu
árum, farið úr 470 kr. og allt nið-
ur í 220 kr. á kg.
Er markaðurinn fyrir rækjuna
aðallega í Japan og Bandaríkjun-
um en mjög vaxandi í Evrópu. Enn
eru eiginlegar rækjuveiðar í sjó
meiri en rækjueldið en það mun
snúast við innan tíðar. Það skal
hins vegar ósagt látið hvaða áhrif
stóraukið rækjuframboð frá Indó-
nesíu og öðrum þriðja-heims-ríkj-
um hefur svo á heimsmarkaðs-
verðið.
Gjaldþrot blasir við
smabátæigendum
STJÓRN Landssam-
bands smábátaeig-
enda (L.S.) telur að
reyna á stjórnarskrána alvar!?fr þverbrest
•i o ir sjáist nu a þeim
breytingum, sem gerðar voru á fyrirkomulagi fiskveiða um síðustu
áramót. Afkomu fjölda smábátaeigenda sé ekki aðeins stefnt í tví-
sýnu, heldur blasi nú gjaldþrot við mörgum þeirra. Eignir fjölda
smábátaeigenda séu gerðar verðlitlar eða verðlausar og atvinna
þeirra sé nær einskis virði. Engu stjórnvaldi sé hins vegar stætt á
lagasetningu, sem brjóti í bága við ákvæði sljórnarskrárinnar, og
grípi stjórnvöld ekki nú þegar til aðgerða sjái L.S. sig knúið til að
setja af stað prófmál til að láta reyna á ákvæði í stjórnarskránni.
Landssambandið vill láta
Kreist loðna
þurrefnislítil
ÞURREFNI i kreistri loðnu
er minna en í ókreistri og
munurinn getur verið nálægt
25%, að sögn Jónasar Bjarna-
sonar deildarstjóra á Rann-
sóknastofnun fiskiðnaðarins.
Greiddar eru 50-60 kr. fyrir
kg af loðnuhrognum upp úr
sjó en 2.000-2.500 kr. fyrir
tonnið af úrgangi. Á þessari
vetrarvertíð hafa hins vegar
verið greiddar 3.600-5.200 kr.
fyrir tonnið af heilli loðnu til
bræðslu.
Jónas Bjarnason segir að
loðnuhrognin hafí hærri þurr-
efnisprósentu en loðnan sjálf.
Þess vegna gefí kreist loðna eitt-
hvað minni nýtingu í loðnumjöli
en ókreist en það eigi einungis
við um kvenfiskinn. „Lítiil mun-
ur er á efnasamsetningu loðnu-
mjöls úr kreistri og ókreistri
loðnu, nema hvað miklu meira
salt er í mjöli úr kreistri loðnu
og það er oft á bilinu 2-5%.
Mjölseljendur geta orðið fyrir
nokkurri verðskerðingu vegna
þess,“ segir Jónas.
í ályktun stjórnar L.S. segir einn-
ig, meðal annars: „Stjórn L.S.
harmar að þrátt fyrir þá miklu
vinnu, sem lögð hefur verið í að fá
úthlutun aflaheimilda smábáta í
viðunandi horf, hefur það ekki að-
eins mistekist, heldur hefur enn
frekari skerðing dunið yfir. í þeim
útreikningum og forsendum, sem
notaðar eru við síðustu úthlutun,
má einnig greinilega búast við enn
frekari niðurskurði í byrjun næsta
fiskveiðiárs. Þessi hrikalegi niður-
skurður aflaheimilda, sem smábáta-
eigendur standa frammi fyrir, er
með öllu óþolandi.
Að mati sjávarútvegsráðuneytis-
ins hefur öllum afla verið úthlutað
og því sé ekki um neitt svigrúm
að ræða. Stjórn L.S., bendir hins
vegar á að nú’sé verið að minnka
aflaheimildir
þeirra, sem fyrir
voru í smábátaút-
gerð, til að koma
til móts við þá,
sem komu inn með
nýja báta á ábyrgð
stjórnvalda.
Stjórn L.S. vill
því árétta enn einu
sinni við sjávarútvegsráðherra að
hafi hann vilja til að leysa vanda-
mál þeirra, sem hann sjálfur hefur
hleypt inn í kerfið síðastliðin þijú
ár, án þess að skerða þá sem fyrir
voru umfram aðra útgerðarhópa,
hafí hann enn tíma til þess. Falli
ráðherra hins vegar á tíma og mál-
ið standi óleyst er hætt við að af
hljótist byggðaröskun með ófyrir-
sjáanlegum afleiðingum.“
ÁVALLT Á RÉTTRILEIÐ
Autohelm
sjálfstýringu
SENDUKIIPÚSTKHÖFU
TÍTANhf
TITANhf
STflH
LÁGMÚLA 7 - 108 REYKJAVÍK
SÍMI 84077 - FAX 83977
Plastmengun minni
en netadrasli fleygt
SÍÐLA sumars 1987 gerði Siglingamálaslofnun rikisins ítarlega
úttekf á fjörumengun á Norðurlandi, Austfjörðum og í Bitru-
firði á Ströndum og þá sýndi það sig, að ástandið var víða hörmu-
legt. Alls konar úrgangur, aðallega plast í ýmsum myndum,
þakti fjörur og nálægar girðingar og plastruslið var fjúkandi
upp um hliðar. I kjölfar þessa og tilmæla Siglingamálastofnun-
ar efndi Landssamband íslenskra útvegsmanna til áróðursher-
ferðar meðal sjómanna og er ekki annað að sjá en hún hafi
borið góðan árangur. í skoðunarferð, sem Eyjólfur Magnússon,
starfsmaður mengunardeildar Siglingamálastofnunar, fór um
Bitrufjörð á síðasta sumri kom í ljós, að mestallt plast, plastpok-
ar, brettahlífar, mjólkurumúðir og annað slíkt rusl, var horfið
en hins vegar var enn mikið af veiðarfæraúrgangi, netadræsum
og afskurði, og nokkuð af trollbobbingum. Er að sjá sem áróður-
inn hafi náð vel til matsveinanna en síður til háseta. Sagði
Eyjólfur, að hugsanlega væri eitthvað af þessu komið alla leið
norðan úr Barentshafi, frá sovéskum og portúgölskum skipum,
en mestu hefur bara verið fleygt í sjóinn af íslenskum skipum
og um sumar dræsuhrúgurnar hafði verið brugðið bandi áður.
Myndjna af plastinu í fjörunni i Bitrufirði tók Eyjólfur 1987 og
er hún bara sýnishorn af því, sem þá blasti við augum, en hin
var tekin í fyrrasumar. Plastruslið mikið til horfið en það eru
hins vegar netadræsur, sem kögra sjávarkambinn svo langt sem
séð verður.