Morgunblaðið - 19.03.1994, Síða 4

4 C
MORGUNBLAÐIÐ LAUGARDAGUR 19. MARZ 1994
Morgunblaðið/RAX
Haldió upp á þrjátiu ára afmæli Tónskóla
Sigursveins meó tónleikum og
heimsóknum á vinnustaói
Sífellt nýr
af nálinni
ÚTGEISLUN - hún er mikilvæg.
Tónlistarskóli ætti að hafa áhrif á
umhverfið, hann gegnir fjölbreyttu
hlutverki. Vissulega getur hann
gengið eins og vel smurð vél en
það finnst okkur ekki nóg. Skólinn
á að vera lifandi og sveigjast bæði
að nýjum hugmyndum og þörfum
hvers og eins. Hann á að vera
öllum opinn og meira að segja
leita út á við. Það ætlum við ein-
mitt að gera ítilefni þrítugsafmæl-
isins; við ætlum út á vinnustaði
og efnum til tónleika að auki í .
Langholtskirkju, Norræna húsinu
og Operunni. Tónlistin er nefni-
lega almenningseign og það hafa
frá upphafi verið einkunnarorð
skólans.
Tónskóli Sigursveins D. Kristins-
sonar hefur dafnað vel þau
þrjátíu ár sem liðin eru frá stofnun
hans. Sigursveinn Magnússon,
sem hér er tekinn tali, tók fyrir níu
árum við stjórninni af móðurbróður
sínum, stofnanda skólans. Nem-
endur eru nú 650 talsins, sá yngsti
3ja ára og elsti 77 ára. Fjöldi þeirra
hefur tífaldast frá upphafsárinu og
starfsemin breiðst út frá einka-
heimilum kennara í húsnæði við
Hellusund, Hraunberg og Árbæjar-
skóla. Áfram verður kennt í Breið-
holti en flutt úr Þingholtunum
haustið 1996 í Engjateig 1, sem nú
er balletthús.
Lika dans
„Ég var einmitt að ræða þetta
við kennara um daginn,“ segir
skólastjórinn glaðbeittur, „við bæt-
um bara námsgrein við í nýja hús-
inu. Kennum líka dans. Dans og
tónlist eru greinar sem fara Ijóm-
andi vel saman. Við sem leikum á
hljóðfæri hefðum gott af því að
dansa og hinum sem kunna það
gætu nýst vel kraftar okkar og inn-
sýn í tónlistina."
Svo hristir Sigursveinn af sér
draumana til að tala um það sem
þegar er orðið og atburði næstu
daga. Fyrst um þá og aftur til upp-
hafsins því þaðan kemur hugmynd-
in að hátíðahöldunum. „Að brúa
bilið milli lærðra og leikra," segir
Sigursveinn, „það var eitt af mark-
miðum frænda míns við stofnun
Tónskólans. Grunnhugsunin um
tónlist sem almenningseign er enn
í gildi. í tilefni af afmælinu ákváðum
við að fara út úr skólanum og spila
þar sem sjaldan heyrist músík. Það
gildir um velflesta vinnustaði og við
spurðum foreldra nemenda hér
hvort þeir vildu fá okkur í heimsókn
í vinnuna. Úr varð að við förum í
næstu viku á ríflega tuttugu vinnu-
staði, flesta mannmarga, og spilum
fyrir starfsfólkið. Bæði til upplyft-
ingar og til að kynna starf skólans.
Vekja athygli á uppeldisgildi tónlist-
ar.“
Gerum þaó sem vid viljum
Uppeldisgildi segirðu, er ekki líka
fullorðið fólk í Tónskólanum?
„Jú, mikil ósköp, hér er fólk á
ýmsum aldri. Forskólinn fyrir 5-11
ára er fjölmennastur og raunar taka
allir sem ekkert hafa lært einhvern
undirbúning. Kennslunni er svolítið
öðruvísi háttað fyrir stálpaða ung-
linga og fullorðið fólk. Svo dugar
sumum stuttur undirbúningstími og
aðrir þurfa meira, þetta gildir um
alla aldursflokka. Við getum gert
það sem við viljum, þurfum ekki að
beygja okkur undir fastar reglur um
tilhögun kennslunnar, og sníðum
þess vegna námið eftir þörfum og
löngunum hvers og eins. Einhverjir
koma til að læra að syngja eftir
nótum og aðrir vilja verða flautu-
kennarar eða geta spilað á gítar sér
til skemmtunar.
Markmiðin eru náttúrlega skýrari
hjá fullorðnu fólki en útkoman verð-
ur vonandi alltaf aukin lífsfylling og
ánægja af tónlistinni. Fólk á að
geta nýtt tónlistarnám við margvís-
legar aðstæður, ekki aðeins með
sitt hljóðfæri í stofunni heima eða
jafnvel tónleikasal. Ég vil að nem-
endur skólans geti sungið og tekið
þátt í hópstarfi og spilað á manna-
mótum. Þá njóta þeir virkilega tón-
listarinnar."
En áfram með afmælið, hvað
gerið þið fleira en fara á vinnustaði?
„Við höldum vitanlega tónleika
og þar kemur aftur hugsunin um
að opna, leita út til almennings.
Innan skólans eru reglulegir tón-
fundir þar sem nemendur koma
fram en auðvitað er vert að leyfa
fleirum að heyra. Fyrstu afmælis-
tónleikarnir voru á miðvikudaginn í
Langholtskirkju og þar hefur
ábyggilega eitthvert metið verið
slegið þegar sjötíu gítarleikarar spil-
uðu saman."
Helsl ollir ú
afmælistónleikum
Á morgun klukkan fjögur verða
tónleikar forskólans í Langholts-
kirkju. „Krakkarnir flytja Hátíð dýr-
anna eftir Saint-Saéns með öllu til-
heyrandi,“ segir Sigursveinn, „bún-
ingum og dönsum. Við viljum helst
að allir nemendur skólans komi
fram þessa afmælisdaga, ekki að-
eins úrval þeirra sem lengst hafa
lært. Mér telst til að yfir 500 nem-
endur taki þátt í afmælishaldinu.
Okkur langaði til dæmis að virkja
píanónemendur sem oft sitja hjá á
tónleikum og báðum tónskáldið
John Speight, sem starfar við skól-
ann, að semja verk fyrir lokatónleik-
ana. Þar fær píanófólkið verkefni
og minnir á að tónlistin býr ekki í
hljóðfærunum heldur okkur sjálf-
um."
Næstu tónleikar eftir morgun-
daginn verða á miðvikudagskvöld í
Norræna húsinu. Þar spila danskir
tónlistarnemar með nemendum
Tónskólans og mest ber á píanói,
gítar og strengjum. Á fimmtudags-
kvöld verða tónleikar í islensku
óperunni og þar verða líka haldnir
lokatónleikarnir laugardaginn 26.
Þeir hefjast klukkan fimm síðdegis
og flutt verður íslensk tónlist.
Hugsjón
Sigursveinn hefur á klukkutíman-
um eða tveim sem við tölum saman
ítrekað komið að setningunni um
tónlistina sem almenningseign.
Hvers vegna lagði frændi hans heit-
inn svona mikið upp úr henni frá
upphafi?
„Hann taldi að allir ættu að fá
tækifæri til að læra á hljóðfæri og
vildi breyta ríkjandi viðhorfi til tón-
listarnáms. Á þessum tíma var
gjarna litið svo á að tónlistarmennt-
un væri fyrir útvalinn hóp, einungis
efnameiri foreldrar sendu börn sín
ítónlistarnám. Sigursveinn D. Krist-
insson orðaði það svo að þá fyrst
yrðum við músíkþjóð þegar hver
maður gæti spilað sína rödd.
Skólinn hefur frá upphafi verið
öllum opinn, án tillits til aldurs eða
kunnáttu. Hann hefur keypt hljóð-
færi til að lána nemendum og reynt
er að hafa skólagjöld viðráðanleg.
Þau halda uppi kostnaði af öðru en
launum kennara, sem Reykjavíkur-
borg annast.
í upphafi beitti Tónskólinn sér
fyrir kennslu á svonefnd alþýðleg
hljóðfæri sem oft voru sett skör
lægra en önnur, gítar og harmon-
ikku til dæmis. Nú er hér öflug gítar-
deild og fyrrverandi nemendur hafa
tekið við kennslunni."
Saxófónstelpur
Nú er kennt á fjölmörg hljóðfæri
hjá Sigursveini, einsöng er hægt
að læra þar og kennaranám er í
boði. Píanó er vinsælast og streng-
ir og þverflauta hefur í nokkur ár
þótt eftirsóknarverð líka. Fáir læra
hins vegar á hljóðfæri eins og óbó
og fagott, ef til vill vegna þess að
þau eru dýr. Tíska skiptir máli í tón-
list eins og víðar og skólastjórinn
segir saxófón virðast í uppáhaldi
hjá stelpum þessa dagana.
Samstarf tónlistarskóla við
grunnskóla er nýbreytni sem Sigur-
sveinn lætur vel af. Nemendur Ár-
bæjarskóla eiga kost á hljóðfæra-
námi í skólanum, hjá kennurum Sig-
ursveins. „Þeir sækja tvo skóla í
einni ferð,“ segir hann, „og foreldr-
ar hafa ekki síður verið ánægðir
með það. Fleiri grunnskólar hafa
sýnt þessu áhuga en við önnum
ekki að óbreyttu öllu meiru.“
Leióinlegu fögin
Af samtalinu virðist mér fastar
skorður ekki vera ær og kýr skóla-
stjórans. Hann segir raunar ákveðin
atriði gilda almennt, þó reynt sé
að laga kennslu að hverjum og ein-
um. Til að mynda forskólann sem
áður er getið og stoðgreinarnar
tónfræði, tónheyrn og hlustun. Eru
þetta ekki leiðinlegu fögin?
Nú hlær Sigursveinn og segir
kennslu þeirra sem betur fer hafa
breyst. „Hún var líkast til skilin um
of frá hljóðfæraleiknum, heldur þurr
fyrir unga nemendur. Nú höfum við
tekið tónfræðina inn í sjálfa spila-
tímana og höfum hóptíma í hlustun
og hreyfingu. Þú sérð að danshug-
myndin er ekki út í bláinn.
Lagleysi er ekki til
Skóli á að vera sólginn í framfar-
ir og taka breytingum. Ég nefni sem
dæmi að í gamla daga þótti vont
að spila utanbókar, þá var slegið á
fingurna. Nú hefur þetta snúist við
og tónlistarnemar hvattir til að leika
af fingrum fram. Mörgum er það
eðlilegt og aðrir geta tileinkað sér
hæfnina. Svipað og lagleysi er ekki
til, aðeins lagvilla sem stafar af
æfingaleysi. Við erum að byrja í
píanódeildinni að kenna fólki að
impróvísera eins og það heitir á
útlensku.
Það er svo skemmtilegt að menn
hafa uppgötvað að menningin er
ekki frá síðustu öld. Við höfum áhrif
á hana. Breytingar eru ekki einung-
is leyfilegar, heldur geta þær verið
æskilegar. Líka í tónlist."
Þórunn ÞórcdóHir
MENNING OG LISTIR
NÆSTU VIKU
MYNDLIST
Kjarvalsstaðir
Sýn. á verkum Jóhannesar Kjarval,
Sólveigar Aðalsteinsd. og Ragnheið-
ar Jónsd. til.27. mars.
Norræna húsið
Sýn. ísl. grafík 25 og sýn. Finland
- Författare - kvinnor til 20. mars.
Listasafn Islands
Yfirlitssýn. á myndv. Jóns Gunnars
til 8. maí.
Safn Ásgríms Jónssonar
Skólasýn. í 30 ár fram í maí.
Gallerí Borg
Guðni Harðarson sýnir til 22. mars.
Gallerí Onnur hæð
Karin Sander sýnir til 30. apr.
Hafnarborg
Baltasar og Kristjana, Kristbergur
Péturss. til 20. mars. Einar Hákon-
arson til 28. mars.
Listasafn ASI
Anna Gunnl. sýnir til 27. mars.
Nýlistasafnið
Sýning til heiðurs Jóni Gunnari
Ámasyni til 27. mars.
Geysishús
Sýning á Reykjavíkurmyndum.
Gaileri 11
Ása Hauksdóttir sýnir til 2. apríl.
Listmunahúsið Tryggvagötu
Sýn. í tilefni 50 ára afm. Barðstrend-
ingafélagsins til 20. mars.
Gallerí Greip
Sigríður Ólafsdóttir sýnir til 6. apríl.
Ráðhús Reykjavíkur
Sýn. FÍT til 31. mars.
Gerðuberg
Guðjón Ketilsson sýnir til 20. mars.
Listasafn Sigurjóns
Hugmynd-Höggmynd til 1. maí.
Gallerí „Hjá þeim“
Anna Ingólfsd. sýnir til 26. mars.
Gallerí Sævars Karls
Tumi Magnússon sýnir til 30. mars.
Stöðlakot
Áslaug Hpskuldsd. sýnirtil 27. mars.
Galleri Úmbra r
Sigríður Kristinsd. til 30. mars.
Portið
Gunnar G. Gunnarss. og Rut Rebekka
sýna til 27. mars.
Listasafn AKureyrar
Portrett Kjarvals til 30. mars.
Gallerí Listinn
Ninný sýnir til 20. mars.
Gallerí Fold
Lun Hong sýnir til 26. mars._____
TONLIST
Laugardagur 19. mars
Kór Kórsk. Langholtskirkju og
Unglingakór Selfosskirkju halda
tónleika I Langholtskirkju kl. 17.
Hljómsveitartónl. Tónmenntask.
Rvk. kl. 2. Kór Menntask. á Laugar-
vatni tónl. í Borgarneskirkju kl. 16.
Sunnudagur 20. mars
Kór Kórskóla Langholtskirkju og
Unglingakór Selfosskirkju halda
tónleika í Selfosskirkju kl. 17.
Kammersveit Rvk. í Áskirkju kl. 17.
Hátíðartónl. í Grafarvogskirkju kl.
17. Kór Menntask. á Laugarvatni
m. tónl. í Fjölbrsk. Vesturl. Akra-
nesi kl. 15. Karlakór Rvk. í Lang-
holtskirkju kl. 20. Álafosskórinn í
Bæjarleikhúsinu kl. 16. Kór FB m.
tónl. í Seljakirkju kl. 20. Jónas Ingi-
mundars. m. tónl. f Tónlistarsk.
Sauðárkróki kl. 16. Salford College
Jazz í Norræna húsinu kl. 17.
Mánudagur 21. mars
Karlakór Rvk. í Víðistaðakirkju kl.
20. Franskt vísnakvöld í Leikhúskj.
kl. 20.30. Salford College Jazz í
Norræna húsinu kl. 20.30.
Þriðjudagur 22. mars
Guðrún Birgisd. og Anna Guðný á
tónl. í sal Fél. ísl. hljóðfæraleikara
Rut Rebekka sýnir teikningar i Portinu i Hafnarffiró
AÐ HUGSA ekki, leyfa gátt að
Morgunblaðið/Sverrir
Rul Rebekka er komin úr mólverki eg grafik
i teikninger
opnast, vinna hratt og hömlu-
laust. Það gefur myndlistarkon-
unni Rut Rebekku mest. Þá liggur
tilfinningin beint í Ifnuna og linan
verður að mynd. Mynd af konu
að dansa, konu í sveiflu, konu
með þunna slæðu.
♦
Asýningu í Portinu er líka ófrísk
kona, kona á bekk og kona að
lesa. „Bara ókunnar konur," segir
Rut Rebekka, „en ég kannast við
þær. Ég get verið þær og þær ég,
við skiljum hver aðra. Annars hef
alltaf horft svo mikið á fólk. Þegar
ég teikna það teikna ég tilfinningu
og túlka það sem ég sé. Auðvitað
get ég aðeins gengið út frá sjálfri
mér.“
Sýning Rutar stendur í viku enn
og á henni eru tvenns konar mynd-
ir. í minna herbergi eru kolateikning-
ar unnar af vitrænni hyggju eins og
hún orðar það, vandlega gerðar eft-
ir skissum af stúlkum í almennings-
Best
að sleppa
sér
garði. í stærri sal eru léttari túss-
myndir og meiri hreyfing. Þar eru
dansarar sem Rut rissaði upp á
sýningu til minningar um Isadoru
Duncan og ófrísk stúlka með ýms-
um blæ. Myndirnar af henni heita
Væntingar og Rut segist skynja
sjálfa sig í þeim.
„Ég hef eitthvað í myndlistinni
sem var ekki áður, morgundagurinn
felur í sér sköpun. . . Ég finn líka
til frelsis, á þessum tíma í lífinu, því
nú er ég að gera það sem mig lang-
aði alltaf.
Einu sinni sá ég bíómynd um
Isadoru Duncan sem kastaði tá-
skónum og dansaði í síðum hvítum
kjólum. Hennar
frelsi heillaði mig
þá. Ég var orðin 37
ára þegar mynd-
listarnáminu lauk
og síðan hef ég
unnið næstum
sleitulaust. Nú sé
ég ekki lengur eftir
árunum fram að
námi, þau kenndu
mér margt. Það er
gott að geta horft
til baka frá mynd-
unum; á barnæsku,
unglingsár, sjálf-
stæða tilveru í mót-
un, giftingu, barn-
eignir, uppeldi.
Reynslan býr í
manni og getur
stundum komið á óvart.
Við skiljum ekki alltaf sjálf okkur
og ég get ekki skýrt allar myndirnar
mínar. Það er heldur ekki eftirsókn-
arvert. Hitt skiptir meiru; að skynja,
túlka, finna. Þá ertu á lífi." Þ.Þ.
kl. 20.30.
LEIKLIST
Borgarleikhúsið
Gleðigjafamir kl. 20; sun. 20. mars,
mið., lau.
Eva Luna kl. 20; lau. 19. mars, fim.,
fös.
Þjóðleikhúsið
Gauragangur kl. 20; mið. 23. mars,
fim., lau.
Allir synir mínir kl. 20; fös. 25. mars.
Skilaboðaskjóðan sun. 20. mars kl.
20., lau. kl. 14.
Blóðbrullaup kl. 20; lau. 19. mars,
sun., fös.
Seiður skugganna kl. 20.30; sun.
20. mars.
íslenski dansfl; sun. 20. mars kl.
20., lau. klr 14.
íslenska leikhúsið - Hitt húsið
Vörulyftan kl. 20; lau. 19. mars.,
sun.
Skjallbandalagið - Frú Emilía
„Dónalega dúkkan"; lau. 19. mars.,
sun. kl. 20.30., sun. kl. 20.30.
Nemendaleikhúsið
Sumargestir þri. 22. mars kl. 20.
KVIKMYNDIR
MIR
Pétur mikli - upþhaf valdaferils sun.
20. mars kl. 16.
þ 1
I

i