Alþýðublaðið - 24.06.1933, Síða 3

'A'ERÝÐUBLAÐIÐ
3
Auðvaldsheimurinn nðtrar
Hr eða vatn
er einn fegursti staðurinn á íslandi: Skógarhlíðar, hvammar, brekkur^
sléttar grundir og hraun, stöðuvötn, lækir og fossandi ár. Mikil silungs-
veiði í vötnunum og Iaxveiði í Norðurá, umhverfis Glanna,
Þó að hægt sé að taka á móti um 20 dvalargestum heima á
bænum og nýtt veitingahús verði opnað í næstu víku við pjöðveginn
norður, er varlegra fyrir þá sem langar til að dvelja á Hreðavatni í
sumar að tryggja sér pað í tima.
Allar frekari upplýsingar hjá
Ferðaskrifstofu fslands,
Ingólfshvolf. Sími 293§,
(sömu dyr og pennans).
Málarar.
Tilboð óskast i að mála Þjóðkirkjuna í Hafnarfirði, að innan
(verkið, en ekki efni). — Upplýsingar hjá Steingr. Torfasyni
kaupm. og veitir hann tilboðum móttöku til 27. p. m. — Réttur
áskilinn til að taka einhverju tilboðanna eða hafna peim öllum,
Sóknarnefndin.
Karhnla^eggpappinn
er sá besti, sterkasti og ódýrasti.
Fæst hjá
H.f. „¥eggfóðrarinn“.
Simi 4485. Kolasnndi 1.
Viðskiftastyrjaldir anðvalds-
ins.
London í júní. UP. FB. Við-
skifatimálarðástefnan er nú hafin
og gætir pess pegar, að bjaxtrf
sýrxi um áranjgur sé öllu minni
en: áðux en' ráðstefnan hófst.
Kemur pó æ betur í ljós hversu
miMl nauðsyn er á, að lausn á
vandamáluntum fáist, bæði að því
er lækkun tolla snertir og að
samkomulag verði mn gengis- og
gjaldeyrisHmál. I pví sambandi er
bent á að nú er svo ástatt í
heimiinum, að ýmsar pjóðir eiga í
viðsMiftastyrjöldum. Á míUi Breta
og írlendinga er viðsMftastyrjjí
öld háð og eins mili Bneta og
Rússa, og eru báðar pes&ar við-
skiftastyrjaldáx enn í fuflum
gangi. Bins og kunmugt er lögðu
Bretar á tolla á innfluttar afurðí-,
ir frá írska fríríkinu vegna deil-
unnjar um ársgtieiðslumar svo-
kölluðu^ sem Eamon de Valera
vil,l ekM viðurkennia að Frírik(-Í
i
inu sé skylt að greiða. Fríríkisí-i
stjórnin galt í sömiu mynt með
pvi ;að leggja punga innflutnings-
tolla á alt, sem ekM varð kom(^
ist hjá ,að kaiupa af Bretum. Viðfi|
sMfti Breta: og FríriMsimanna
mega nú heita komin í kaldakoiL
Fríríkismienn kaupa mú af Bret-
um að eins lítiinjn hluta þess, siem
peir áður keyptu af peim, og
selj-a þeim Langtum minina en peir
áður gerðu. Til dæmis má getai
pess, ia|ð í iaprilmánuði s. 1. keyptu
Fríríkismenn kol af Bretum fyrir
að eins 91 598 stpd. (213 071 stpd.
1932), hveiti fyrir 30615 stpd.
(143 544 stpd. 1932), sykur fyrir
4140 stpd. (80177 stpd. í apríl
1932) o. s írv. Bretar hafa náð
inm 2 500 000 stpd. með auknum
tollum á innfluttum afuxðum frá
Fríríkismönnium, en hiniar umr
deildu greiðslur niema 5 750 000
á ári. Tielja FríríM'smenn, að Breti-
lar miuni bíða lægri hlut um pað
er lýkiur í viðsMftastyrjöld þessr
lari. Telja Frírikismienn, að ekki
ntuini tíl pess koma, að peir
greiði piað,, sem eftír stendur af
hirnum umdeildu greiðslum, eða
92 000 000 sterlingspunda.
Viðskiftastyrjöld Breta við
Rússa hiefir staðið s,kemux. Orsök
peirrar styrjaldar voru málafexjh
in út af ákærunum á hendur verk-
fræðingum og öðrum starfsmönm(-i
um Metropolitan Vickers félags
ins. Voru tveir verkfræðingannaj
dæmdir í fangelsi. Lögðu Bretar
svo miklar hömlutr á viðsMfta
við Rússa út af pessui, að inmH
flutningur frá rússneskum lönd-
um til Bretlands hefir að mikkt
leyti stöðvast. Fyrir níu árum
sMftu 29 pjóðiir meira við Breta
en Rússa, en skömmu, áður en
viðskiifatstyrjöldin hófst að eins
8. Árið sem leið séldu Bretar
Rússum fyrir 14 000 000 stpd. og
keyptu af þeim fyrir 19 000 000
stpd.
Þriðja . viðskiftastyrjöldin er
háð í AsíUi. Japanar hafa nú á-
gæt skilyrði til pess að selja
baðmullarvörur í Indlandi, og
geta indversMr og brezMr framt-:
leiðendur ekki kept við pá. FramC
leiðsla Jap,ana stendur framt-
leiðslu Breta jafnfætis, en Japant;
:ar hafa miklu ódýrara vinnuáfl.
Standa nú yfir deilur út af við-
skiftiasam,ningi Indlands og Japn
an, sem gerður var fyrir 28 án-
um. Framleiðendur í Lancashire
krefjast pess af bxiezku stjórnt
inni, að hún beiti sér gegn harðý
vítugri samkepni Japana, en Jap-
anar hafa hins vegar í hótunum
að kaupa ekki hráefni frá brezk-f
um löndum. Auk pessara við-
skiftastyrjalda, sem geta haft enn
alvarlegri afieiðingar en komxð
er í ljós, eiga ýmsar pjóðir í
viðskiftaerjum, t. d. Frakkar við
Portúgalsbúa og fleiri þjóðir.
Loks má drepa á pá' erfiðleika,
sem, pað getur bakað, ef verðÞ
festing sterlingspunds og dollars
verðUT deiluefni, sem ekki næst
samkomulag um, milli Breta og
Bandaríkjamanina. Deilumál pau,
sem hér hafa verið gerð að umt-
talsefni, eru í raunijnni svo ali-
varlegs eðlis, að ófyriirsjáanlegt
er, til hvers þau geta leitt.
HeFnaðarbrask Bandarfkj*
anna.
Washingtdn í júní. UP. FB.
Bandaríkjamenri hafa ekki auM
ið neift við hersMpaflota sinin á
unadnförnum fjórum árum .Nú á
að verja, sem kunnugt er, 3 300-
000 000 dollara til þess að koma
fótum undir iðnaðinn og stofna
til stórfeldra framkvæmda ým|-
is konar í atviininubóta skyni. Af
fé pví, sem ætiað er til viiðreisní-1
arinnar, er búist við að 50—100,
milljóniir doillara verði notaðair til
pess aða endurnýja herskipafloth
ann. Hefir Roosevelt forseti: pað
að mestiu í hendi sér, hvernig
fénu til eflimgar flotanum verður
varið, en vitaniega fer hann að
mestu að tíllögum flotamálaráðufi
neytisins í þessum málum, eu
hann er pieim sjálfur gerkunnug-
iuir frá pví er hann var aðstoðarfi
fliotamálaráðherra á ófriðar-árfi
unum. Ráðuniautar forsetains búast
við pví, að á næstu premur árum
verði smíðuð 32 ný herskip og
veri. kostnaðurinn alls 250 miiij.
doILara. Ráðgert er að srniíða 16
tundurspilla, 1500 smál. hvern,
fjóra stóra tundurspiLLa, 1800
smál. hvern, tvö fJtugvélaskip,
10 000 smál. hvort, fjögur 10 000
smálesta beitisMp, fjóra 1150
smálesta kafbáta, nokkra fall-
byssubáta o. s. frv. — Heimildii:
til flotaaukningar og endurnýjfi
unar voru gefnar af þinginw í
stjórnartíð Goolidge, en í stjóiiní-
artíð Herberts Hoovers var ekkert
1 unnið að endumýjun flotans og
| engin ný herskip smíðuð. Vantar
pví mikið á, að nýjum sMpum
hafi verið bætt við i stað þeirrá,
sem úr s-ér ganga, enda eru herfi
skipiasmíðar pær, sem ráðagerðar
eru, og heimilar samkvæmt gikí-
andi samningum veldanna um
flotamál, p- e. Lundúnasaminingf-
luinum svokölluðu (London Nay-
al Treaty). — Viðhorf manna til
þessara ráðstafana hefir mjög
breyst, bæði almenniings og þingfi
manna, par eð 85o/ö af fé-því,
sem ætlað er til enduirnýjunar
skipanna fer til eíniskaupa og
vinnulauna. Fénu verður og öliu
varið innanlands. Flotamálaráð-uk
neytið hefir gefið út skýrsluir,
sem sýna, ,að ef Bandaríkin heijfi
ist ekki handa um herskipasmíði,
verði svo komiö 1936 pegarLund'-
únasamninguirmn gengur úr gildi,
að Bandaríkin, verða fim,ta sjó-
hernaðarveldið íröðiinni. Bretland,
Japan, Frakkland og Italía hafa
pá hvert um sig öflugri herskipafi
flota en BandaríMm.
Frá Elstlandi.
UP. FB. Eistíand á við mikla
viðskiftaerfiðleika að stríða, eiins
og hin smáríkin við Eystrasalt.
Ibúatialajn í Lánclmu er 1 milj. 100
pús. Þiar af stunda 60 af hundraði
landbúnað. LaindbúnaðarmáLin
rnunu mjög miarka stefnu fulifi
trúa Eistlands í viðskiftajmálaráðfi
stefnunni. Eins og fulltruar hinna:
smáríkjanna þar au-sturíra mumm
berjast fyrir almennrit oliaLæMíum,.
Eistland á við mikla örðugl-eika
,að stríða vegna heimskreppun'nar.
Fyrsta sprettinn eftír heimsstyrjr
öldina var um velgengmistímabil
að ræða, en brátt fór að hralta.
La-ndiniu befir werið líkt við dveig
með feiknastórt höfuð. Hafnarw
borgir eru matgar í lamdinu og
hin stærsta þeirra Tallin (áður
Reval), var áður fyrri ein af
hielztu hafnarborgum Rússaveid-
is og flotahöfn. Nú á dögumi
getur borgin eigd talist miMl-
væg, ,að pví er alþjóðayiðskifti
snertir. Bæði Eistlendimgar og
Lettlendingar gierðu sér voinir um,
að Rússar myndi nota hafnir
peirra áfram, en pær vonir hafa
ekki ræst. í inniborgum Eistlamds,
svo sem Dorpat, Fellin, Walkr
Werro -og Humgierberg, hafa við-
skifti verið í dauðadái frá pví
kreppan fór að gera vart við
sig, að loknu hiinu skamma veÞ
gengnistímahili, siem um var geb
ið hér áð framam. Þrátt fyrir alt
petta, má það furðulegt kallast.
hversu Eistliendimgum hefir tiek-
ist að halda viðskiftajafnivægi
nokkurn vegiinn rnieð ýmiskomar
ráðstöfu-num, allskomiar viðlsMftai-
hömlum og gjaldeyristakmörkumr
um. Árið 1930 nam inmflutnjnguifi
inn 98.370.000 kr., en útfLutningfi
árinn 96 433 000, 1931 var iinnflutt
fyrir 61.224.000 kr., en útflutt fyrir
71.073.000 og 1932 innflutt fyrir
36 860 000 kr. og útflutt fyrir
42.571.000 kr. — Bretar hafa alt
af verið beztu viðsMftavinir
Eistlendiingia, ,þá Þjóðverjar, sem
hafa keypt mikið af smjöri, ejlt'j-l