Morgunblaðið - 06.11.1998, Qupperneq 43

MORGUNBLAÐIÐ
MINNINGAR
FÖSTUDAGUR 6. NÓVEMBER 1998 43
Júlíus var lengi félagi í
Rótaryklúbbi Akraness, einnig var
hann formaður Utvegsmannafélags
Akraness um skeið. Pá starfaði
hann í stjórn Bjarnalaugar og lét
hann sig málefni laugarinnar miklu
varða.
Það var mikil gæfa að fá að kynn-
ast jafn góðum dreng og Júlla
frænda. Hann bjó í næsta húsi við
foreldra mína og þótt aldursmunur
milli okkar væri þrjátíu ár hafði það
ekkert að segja. Hann tók mig ung-
an sem jafningja sinn og áttum við
auðvelt með að ná því sambandi
sem aldrei bar skugga á. Svo var
einnig farið með systkini mín öll og
var náið samband ávallt þar í mill-
um.
Við Jónína, synir okkar, Ingólfur
og Þórður, og fjölskyldur sendum
börnum Júlíusar og öðrum aðstand-
endum innilegar samúðarkveðjur.
Ásmundur Ólafsson.
Ég gleðst yfír því að þú fékkst að
fara eins og þú fórst, skyndilega,
heima í rúminu þínu.
Það er samt sárt að hafa ekki get-
að kvatt þig, en það geri ég þá hér
me<5 þessum orðum.
Ég hugsa til þess með hlýju og
þakklæti, síðast þegar ég kom að
heimsækja þig, til þess að segja þér
frá því að við Kjartan ættum von á
barni, í apríl á næsta ári. Þú varðst
svo ánægður að heyra þetta, að
andlitið þitt ljómaði.
Meðan ég sit hér og skrifa þetta,
koma minningar fram í hugann.
Þegar ég, þú og amma fórum eftir
ferminguna mína til Danmerkur, þá
ætlaðir þú að reyna að fínna styttu
af Hans Klingenberg og við fórum
líka til Svíþjóðar þar sem við vorum
hjá Ragnheiði og fjölskyldu, það var
svo gaman. Margar stundir þegar
þú spilaðir á munnhörpuna og pí-
anóið og svo margt fleira. Svo var
líka alltaf svo gaman að hlusta á
þegar þú sagðir frá því þegar þú
varst ungur.
Nú kveð ég þig, afí minn. Þú ert
örugglega búinn að hitta hana
ömmu hinum megin. Ég bið Guð og
englana að blessa ykkur og varð-
veita.
Við munum sakna þín alltaf, elsku
afí, ég, Kjartan og Snorri Öm.
Hve undur hægt vaggast bátur þinn
við landsteina eigin bemsku.
í mjúkum silkispegli,
bakvið langa ævi,
horfist þú í augu við litla telpu,
slegið hár hverfist í leik smárra fiska,
í sólskini fljúga þeir á gullnum vængjum
inn í laufgrænan skóg.
(Jón úr Vör)
Guð geymi þig.
Ásdís Emilía.
Þegar ég lít til baka og hugsa um
föðurafa minn, Hans Júlíus Þórðar-
son, kemur mér aðallega í hug stolt,
heiður og trú. Hann var stoltur af
ættmennum sínum og hafði í heiðri
göfugar hugsjónir sínar og trú sína
á æðri máttarvöld. Þannig hefur afi
minn alltaf verið mér fyrirmynd og
verður áfram um ókomna tíð.
Þegar ég var barn á Akranesi
eyddi ég í tvo vetur hálfum deginum
hjá afa mínum á Vesturgötunni milli
þess er ég var í skóla. Ég var, og
kannski er ennþá, þrjóskur og þver
og átti erfítt með að læra hluti eins
og margföldunartöfluna og sund-
tökin sem aðrir krakkar á mínum
aldri voru þegar búnir að temja sér.
Það var búið að reyna allt, meira að
segja voru foreldrar mínir reiðu-
búnir að borga mér fyrir að læra
þessi ósköp en allt kom fyrir ekki.
En afa mínum tókst hið ómögulega.
Hann kenndi mér margföldunartöfl-
una og sundtökin. Alla daga síðan
var afi ákaflega stoltur af því að
hafa kennt mér margföldunartöfl-
una.
Sannleikurinn er sá að hann
kenndi mér svo miklu meira. Þegar
ég var átta ára gamall dó móður-
amma mín, Rósa Kristjánsdóttir, og
var það fyrsta reynsla mín af dauð-
anum. Ég man það eins og það hafi
gerst í gær hvað fór fram þann dag.
Ég og Júlíus bróðir vorum að borða
uppáhalds matinn okkar á Vestur-
götunni, pulsur og sjeik. Skyndilega
hringir síminn, pabbi svarar og seg-
ir okkur því næst að amma Rósa sé
dáin. Gómsæti pulsubitinn komst
ekki niður í maga og tíminn fraus.
Ég hljóp upp á efri hæð hússins og
fór að hágráta. Afi kom þá til mín
og sagði mér frá Guði, englunum,
himnaríki og eðli þess. Hann var af-
skaplega trúaður og hefur hann
alltaf verið skjól míns trúaða hjarta.
Hann skynjaði margt sem öðrum
var hulið og var sannfærður um
fullkomnara líf eftir þetta líf. Afi
hafði ákveðnar skoðanir á hlutunum
og svo langt sem ég man vanrækti
hann aldrei hugsjónir sínar og var
ófeiminn að koma þeim áleiðis, hann
orti um þær, skrifaði og hann talaði
um þær.
Trú hans og lífssýn eru dýrmæt-
ustu gjafirnar sem afí minn gaf mér
og það besta veganesti sem ungur
strákur getur tekið með sér út í líf-
ið. Afi minn kenndi mér því meira
en margföldunartöfluna og sund-
tökin. Hann kenndi mér að trúa.
Trúa á Guð, líf eftir dauðann og göf-
ugar hugsjónir, og síðast en ekki
síst: „Vertu alltaf ættinni þinni til
sóma, drengur,“ eins og hann sagði
oft þegar ég kvaddi hann á Vestur-
götunni. En nú þegar afi minn er
dáinn get ég ekki annað en fundið
trú mína styrkjast, stolt mitt eflast
og heiður minn vaxa í minningu afa
míns, Hans Júlíusar Þórðarsonar.
Gunnar K. Þórðarson.
í dag er til grafar borinn ástkær
afí minn, nafni og vinur, Júlíus
Þórðarson, kenndur við Grund á
Akranesi. Langar mig að minnast
hans í fáum orðum og þakka honum
allt það sem hann gaf mér og mínu
fólki.
Afi minn, Júlli á Grund, var
Skagamaður í húð og hár og ákaf-
lega stoltur af uppruna sínum. Var
hann duglegur við að fræða mig,
dótturson sinn, um sögu Akraness
og þær þjóðfélagsbreytingar sem
hann upplifði á sinni löngu og góðu
ævi og mun ég búa að þeirri þekk-
ingu alla tíð.
Afí var næstelstur níu barna
þeirra sæmdarhjóna Þórðar Ás-
mundssonar verslunar- og útgerð-
armanns og Emilíu Þorsteinsdóttur
húsfreyju. Af þeim komust átta upp
og var afí eini sonurinn. Átti hann
hamingjusama æsku á stóru heimili
á Akranesi þar sem gestagangur
var mikill. Síðan lá leiðin í nám í
Flensborgarskóla í Hafnarfirði og í
vinnu í Reykjavík. Að því loknu
sneri hann aftur heim til Akraness
og starfaði eftir það við verslun og
útgerð foður síns auk þess sem
hann var fréttaritari Morgunblaðs-
ins um langt árabil. Árið 1933 giftist
hann ömmu minni, Ásdísi Ásmunds-
dóttur, og eignuðust þau sex börn.
Frá árinu 1938 var heimili þeirra að
Vesturgötu 43. Amma Ásta lést
sumarið 1985 og var það mikill
missir fyrir afa og alla fjölskylduna
enda voru þau mjög náin og fjöl-
skyldutengslin sterk. Eftir lát
ömmu hélt hann heimili með Gullu
dóttur sinni, Smára eiginmanni
hennar og Dísellu dóttur þein-a en
hún var sólargeislinn hans afa.
Naut hann umönnunar þeirra og
hlýju allt til dauðadags og erum við
þeim mjög þakklát að hugsa svo vel
um afa og gera honum kleift að búa
heima alla ævi, enda var hann
heimakær mjög.
Einkenni afa míns var hin létta
lund, lífsgleðin og umhyggjan. Mér
fannst hann alltaf vera tvítugur í
anda enda voru sagðar margar sög-
ur frá árinu 1929. Eins voru sagðar
margar sögur frá skólaárunum í
Flensborg, frá vinnunni í Herðu-
breið og frá síldarárunum á Siglu-
firði. Afa var ýmislegt til lista lagt,
hann spilaði á harmonikku, munn-
hörpu og píanó auk þess að semja
fjöldann allan af vísum. Iþrótta-
áhugann áttum við sameiginlegan
og stundaði afí knattspyrnu, glímu
og kúluvarp á sínum yngri árum.
Eftir það tók sundið við og var afi
daglegur gestur í Bjarnalaug um
árabil þar sem hann synti og gerði
sínar Múllersæfingar. Minnist ég
sundferðanna méð afa enda lærði
ég þar mín fyrstu sundtök og einnig
var vinsælt að kaupa snúða með
miklu súkkulaði í Harðarbakaríi að
sundferð lokinni. Á sextugsafmæli
sínu fékk afi reiðhjól að gjöf og eftir
það fór hann nánast allar ferðir sín-
ar á reiðhjóli sér til heilsubótar eða
þar til sjónin fór að versna. Afí Júlli
fylgdist náið með handboltaferli
mínum alla tíð og var hann dyggur
stuðningsmaður. Veit ég að það
mun aldrei breytast. Þá fylgdumst
við nafnarnir með gengi Skaga-
manna í fótboltanum og glöddumst
yfír afrekum þeirra. Afí var mikill
fjölskyldumaður og fylgdist náið
með öllu sínu fólki en niðjar hans og
ömmu eru í dag 32 talsins; 6 böm,
14 barnaböm og 12 barnabarna-
börn. Samgangur og samheldni fjöl-
skyldunnar hefur ætíð verið mikil
og naut afi sín best í faðmi fjöl-
skyldunnar. Tengdabörnunum var
teldð opnum örmum og urðu þau
eins og börnin hans. Ef farið var í
heimsókn á Skagann var skylda
allra að hringja í afa á Vesturgöt-
una þegar heim var komið. Var það
lýsandi fyi-ir umhyggju og góð-
mennsku hans.
Þín verður sárt saknað, elsku afí
minn, enda hugsaðir þú einstaklega
vel um allt þitt fólk og veittir okkur
svo mikla ást og umhyggju. Ég lifi
hins vegar í þeirri von og trú að við
munum hittast aftur. Þú trúðir á líf
eftir dauðann að fenginni reynslu og
vona ég að þú hafír nú fundið ömmu
Ástu, foreldra þína og vini, sem
horfnir era úr þessum heimi.
Þótt söknuðurinn sé nú sár er
gleðilegt að hugsa til þess hve langa
og hamingjusama ævi þú áttir. Þú
áttir hamingjusama æsku í faðmi
ástríkra foreldra og sjö systra, áttir
þess kost að afla þér menntunar og
víkka sjóndeildarhringinn með
ferðalögum erlendis, varst ánægður
í starfí, áttir yndislega konu og sex
heilbrigð börn og varst sjálfur
heilsuhraustur nánast alla tíð. Betri
ævi er vart hægt að hugsa sér.
Hvíl þú í friði, elsku afi minn.
Blessuð sé minning þín.
Július Þór Gunnarsson
og fjölskylda.
Það er þetta með dauðann, alltaf
kemur hann jafn illa við mann, afí
minn. En nú hefur þú yfirgefið okk-
ur og ert farinn yfir móðuna miklu,
þar sem amma Ásta hefur örugg-
lega tekið vel á móti þér eftir rúm-
lega áratugs aðskilnað.
Það fyrsta sem kom upp í huga
minn var samviskubit yfir því að of
langt er síðan ég sá þig síðast. En
síðan hlaðast upp allar góðu minn-
ingamar um þær góðu stundir sem
ég fékk að njóta með þér.
Þegar ég var barn fannst mér
alltaf svo gaman að fara upp á
Skaga og fá að dveljast þar um
skemmri tíma. Stór hluti af þeirri
skemmtun var að dandalast í kring-
um ykkur ömmu á Vesturgötunni.
Þá varst þú alltaf duglegur að nota
þessa aukaorku sem við bamabörn-
in höfðum, til að sendast í búðina,
tína rabarbara o.fl. sem til féll. Ég
var reyndar aldrei gott efni í að slá
garðinn, því fengu aðrir það hlut-
verk. Ég man að ég sóttist eftir að
fá að vinna þessi verkefni, því mér
þótti svo gaman að geta glatt ykkur.
Þið amma voruð alltaf svo þakklát
fyrir allt sem við gerðum fyrir ykk-
ur.
Það var oft fjöldi af barnabörnum
á Vesturgötunni og em það stundir
sem ég minnist með hlýhug. Frá þvi
ég man eftir mér var farkostur þinn
reiðhjól. Það setti þó ekki strik í
reikninginn þegar þú fórst einu
sinni ef ekki oftar með okkur 2-3
barnabörn í sund í Bjarnarlaug. Þú
sast að sjálfsögðu á hnakknum, einn
var á bögglaberanum og einn til
tveir á stönginni. Eftir sundsprett
og leiðbeiningar var svo haldið í
bakaríið og keyptir snúðar og Raf-
magnsterta. Þessar sundferðir man
ég eins vel og þær hefðu gerst í
gær.
Það var margt sem maður velti
fyrir sér sem barn. Ég man að mér
fannst alltaf mjög skrítið að þú
syntir baksundið í hringi meðfram
bakkanum, en þú fórst þínar eigin
leiðir. Þú varst alltaf mikill íþrótta-
maður og áhugasamur um hreyf-
ingu. Þú varst duglegur að gefa öðr-
um góð ráð. Ég hugsa að sem barn
hafi ég ómeðvitað hrifíst af þessum
krafti þínum. Þú varst líka duglegur
að segja okkur afkomendum þínum
hversu mikilvægt það væri að
stunda heilsurækt, borða hollan mat
og forðast tóbak, þótt þú hafir nú
ekki alltaf farið eftir öllum þessum
heilræðum sjálfur. Það var þér þó
alltaf efst í huga fram á síðasta dag
að borða fjölbreyttan og næringar-
ríkan mat, þó svo þér þætti alltaf
gott að fá súkkulaði eins og okkur
hinum.
Afi minn, þú hefur alltaf borið
sérstaka umhyggju fyrir þínum
nánustu og sýnt okkur öllum mikinn
áhuga, sama hvað við höfum verið
að gera. Síminn hefur auðveldað
þér í seinni tíð að halda þessu sam-
bandi. Afkomendur þínir hafa verið
miklir flakkarar og ferðast mikið til
útlanda en alltaf varst þú í sam-
bandi og fylgdist með. Ásamt um-
hyggjunni hefur fréttaritaraeðlið
örugglega sagt til sín.
Þú vildir einnig að við værum
dugleg að hafa samband við þig,
sérstaklega ef við vorum á ferðalagi
og muna örugglega margir eftir því
að hafa fengið orð í eyx-a fyrir að
hringja ekki um leið og þeir voru
búnir að keyra Hvalfjörðinn til
Reykjavíkur.
Ég man margar ánægjustundirn-
ar sem hann Gauti átti með þér. Það
var alltaf tilhlökkun á mínu heimili
þegar átti að fara upp á Skaga að
heimsækja afa Júlla. Þótt það væru
tæplega áttatíu ár á milli ykkar
höfðuð þið mikið að tala um. Þú
varst að gefa honum ráðleggingar
um hvemig hann ætti að bera sig að
í markinu í fótboltanum og sagðir
honum að kýla bara boltann, sem er
honum enn þá minnisstætt. Gauti
var svo að fræða þig um leikara og
bíómyndir og hlustaðir þú af mikl-
um áhuga. Þú hefur gefið bæði mér
og fjölskyldu minni margar ánægju-
stundir, afi minn, og er ég þakklát
fyrir það.
Þú hefur alltaf verið mikill gleði-
maður og haft gaman af því að hafa
glatt fólk í kringum þig. Þú hafðir
mikinn áhuga á tónlist og fannst
mér alltaf jafn stórkostlegt að
hlusta á þig spila, hvort sem það var
á harmoníkuna eða munnhörpuna.
Þegar þú varðst áttræður, man
ég að við Lára vorum að velta því
fyrir okkur hvort það væri virkilega
staðreyndin að þú værir orðinn
svona gamall. Þú varst alltaf svo
unglegur þótt árin færðust yfir þig.
Eftir að amma dó urðu miklar
breytingar hjá þér enda var amma
ekki bara lífsförunautur þinn heldur
líka góður vinur. Dauði hennar setti
talsvert mark á þig. Þú fékkst lítinn
vin í staðinn sem fæddist sama ár
og amma dó. Þessi litla stúlka,
Dísella, átti eftir að verða góður
vinur og félagi. Þegar hún var lítil
passaðir þú hana á meðan mamma
hennar, Gulla, var í vinnunni. En í
seinni tíð eftir að aldurinn fór að
færast yfir þig var það hún sem
passaði þig, las og spilaði á píanó
íyrir þig. Þessi ár sem þið áttuð
saman hafa gefið ykkur mikið, það
veit ég og finnst mér gott til þess að
hugsa að þú hafir átt svo góðan og
þolinmóðan vin sem hana, hún var
alltaf tilbúin að annast þig. Gulla og
Smári eiga líka miklar þakkir skild-
ar fyrir þá góðu umönnun sem þau
veittu þér síðustu árin og allt til
dauðdags. Þau gerðu þér kleift að
búa heima sem var þín heitasta ósk.
Við söknum þín öll sárt, afi minn,
en ég er glöð yfir því að þú fékkst
skjótan og kvalalítinn dauðdaga í
faðmi þeirra sem hugsuðu best um
þig. Guð blessi þig, afi minn, og ég
mun geyma allar góðu minningarn-
ar sem ég á um þig.
Inga.
Júlíus á Grund hefur sett mikinn
svip á bæjarlífið á Akranesi síðan ég
man eftir mér. Það hlutu allir að
taka eftir þessum bráðmyndarlega
manni hvar sem hann fór - alltaf að
flýta sér, hvort sem hann var gang-
andi eða hjólandi - frjór í huga og
með skýrar skoðanir á mönnum og
málefnum, fastagestur í sundlaug-
unum þar sem hann synti og gerði
líkamsæfingar kominn hátt á níræð-
isaldur, enda vel á sig kominn lík-
amlega þótt sjónin væri að mestu
horfin.
Júlíus var eini bróðirinn í hópi 9
systkina sem öll em orðlagt sóma-
fólk. Þau systkini eru jafnan kennd
við Grand á Akranesi, en þar
bjuggu foreldrar þeima, merkis-
hjónin Emelía Þorsteinsdóttir og
Þórður Ásmundsson sem var um-
svifamikill atvinnurekandi á Akra-
nesi á fyrri hluta aldarinnar. Júlíus
tók við rekstri fyrirtækjanna að fóð-
ur sínum látnum ásamt mágum sín-
um Olafi Fr. Sigurðssyni og Jóni
Árnasyni alþingismanni. Voru þeir
um langt árabil með umfangsmikla
atvinnustarfsemi; útgerð 6 báta og
rekstur verslunar, fiskvinnslustöðv-
ar og frystihúss sem m.a. frysti allt
hvalkjöt fyrir Hval hf. árum saman.
Hjá þeim félögum þótti gott að
starfa og margir Akurnesingar
unnu hjá þessum íyrirtækjum alla
sína starfsævi.
Júlíus var réttsýnn maður og
góðviljaður. Hann var mikill og ein-
lægur sjálfstæðismaður og hafði
ákveðnar skoðanir á því sem var að
ske í pólitíkinni. Síðustu árin fylgd-
ist hann vel með útsendingum frá
Alþingi og oft kom það fyrir ef ræð-
ur vinstri manna gengu fram af
honum að hann hringdi í Alþingi,
gerði boð fyrir mig og lýsti furðu
sinni á slíkum málflutningi. Bað
hann þá gjarnan fyrir kveðju og
hvatningu til Davíðs eða annarra
ráðherra sem vom í umræðunni,
óskaði mér síðan góðs gengis og
kvaddi. Þetta vora skemmtileg sím-
töl og notalegt að finna þann góða
hug sem að baki bjó.
Sjálfstæðismenn á Akranesi
þakka Júlíusi samfylgdina og senda
fjölskyldu hans samúðarkveðjur.
Guðjón Guðmundsson.
Mig langar í örfáum orðum að
kveðja þig, afi minn, og þakka þér
samfylgdina.
Ég sit hér og reyni að rifja upp í
huganum einhverja minningu um
þig sem ég gæti sett á blað, eitt-
hvert lítið brot sem kannski lýsir
því hvernig ég man þig. Og veistu,
það kemur oftast sama minningin
upp í hugann. Ég man þegar ég var
lítil og sat hjá þér í rauða stólnum í
stofunni, og þú söngst fyrir mig
þangað til ég sofnaði.
Afl passar og pússar hana
rekur burtu alla ljótu bolana
biður svo guð að blessa hana
og blessa alla krakkana.
Ég man hvað þú varst ánægður
þegar ég sagði þér mörgum árum
seinna að ég myndi eftir þessu. Þú
varst líka ósköp glaður þegar þú
vissir að ég syngi þessa vísu oft fyr-
ir bömin mín. Þannig að vísan lifir
áfram, afi minn, og þessi minning
verður mér alltaf ákaflega kær.
Ég kveð þig nú, elsku afi minn, og
bið algóðan guð að passa þig og
pússa.
Þín
Lára.
í dag verður þú borinn til moldar,
elsku afi minn. Ég vil þakka fyrir
allar þær stundir sem ég átti með
þér bæði hér heima á íslandi og á
æskuáram mínum í Svíþjóð. Þó að
ég hafi ekki umgengist ykkur ömmu
á hverjum degi var alltaf gaman að
fá ykkur út í heimsókn til okkar og
minnist ég þess með hlýju í huga.
Enda varst þú alltaf að minna mig á
það með því að rifja upp grallara-
sögur af mér þaðan. Ég veit að ég
var ekkert lamb að leika við. Við
hittumst þó enn meira þegar við
fluttum heim 1980 þótt þið byggjuð
á Akranesi og við í Reykjavík. Þú
fylgdist vel með okkur öllum og það
skipti ekki máli hvort maður var
staddur í Bandaríkjunum, Spáni
eða Asíu, þú vai'st alltaf með á nót-
unum hvað við vorum að gera og
hvernig okkur leið.
Ég minnist þín sem mikils manns
og ég er stolt af því að þú hafir verið
afi minn. Vertu sæll og megir þú
hvíla í friði.
Þóra Katrín.