Morgunblaðið - 06.11.1998, Blaðsíða 50

♦ 50 FÖSTUDAGUR 6. NÓVEMBER 1998
MINNINGAR
MORGUNBLAÐIÐ
EYJÓLFUR
PÁLSSON
+ Eyjólfur Páls-
son fæddist í
Vestmannaeyjum
20. maí 1932. Hann
lést á Sjúkrahúsi
Reykjavíkur 29.
október síðastlið-
inn. Foreldrar hans
voru Páll Eyjólfsson
frá Höfnum, f. 22.
sept. 1901, d. 4. apr-
íl 1986, lengst for-
stjóri Sjúkrasam-
5 lags Vestmanna-
eyja, og Fanný Guð-
jónsdóttir, f. 4.
mars 1906, d. 26.
nóv. 1994, dóttir hjónanna á
Kirkjubæ, Guðjóns Jónssonar
smiðs frá Túni og Marteu Guð-
laugar Pétursdóttur frá Þór-
laugargerði. Systkini Eyjólfs
eru: Guðjón, tónlistarmaður, f.
23. ágúst 1929; Helga, f. 1930,
dó í bernsku; Jón (Bondó),
fyrrv. sjómaður, f. 18. júní 1934,
búsettur í Reykjavík; Guðiaug,
skrifstofumaður í Reykjavík,
áður í Neskaupstað, f. 14. apríl
1939; maður hennar, Már Lár-
^ usson, var jarðsettur fyrr í þess-
ari viku; Ásta, skrifstofumaður í
Reykjavík, f. 20. apríl 1940,
maður hennar er
Brynjar Franzson;
Erla, starfsstúlka í
Reykjavík, f. 8. maí
1944; Tómas Njáll,
bankastarfsmaður í
Vestmannaeyjum, f.
4. sept. 1950, kona
hans er Sigurrós Ing-
ólfsdóttir.
Hinn 13. des. 1958
kvæntist Eyjólfur
Ástu Ólafsdóttur frá
Eyrarbakka, f. __ 18.
júlí 1936, dóttur Ólafs
Þórðarsonar raf-
virkja, sem lengst bjó
í Suðurgarði í Eyjum, og fyrri
konu hans, Jónu Pálsdóttur.
Eyjólfur og Ásta bjuggu lengst af
á Strembugötu 20 í Vestmanna-
eyjum. Börn þeirra eru: Ingi-
björg, kennari á Akureyri, f. 1.
okt. 1957, maður hennar er Örn
Þórðarson byggingarmeistari á
Akureyri, f. 24. mars 1958; börn
þeirra eru Davíð, f. 19. ágúst
1989, Eyþór, f. 1. nóv. 1991, og
Kári, f. 6. nóv. 1994; Páll, f. 27.
mars 1966, hljóðfæraleikari í
Reykjavík; og Stefán Ólafur, f. 2.
apríl 1970, matreiðslumaður, bú-
settur í Álaborg í Danmörku;
sambýliskona hans er Helga
Jóna Sigurðardóttir.
Eyjólfur lauk stúdentsprófi
frá Menntaskólanum á Laugar-
vatni 1955 og var við BA-nám í
Háskóla íslands 1956-57. Hann
stundaði sjómennsku samhliða
námi en hóf árið 1957 kennslu
við Gagnfræðaskólann í Vest-
mannaeyjum og var síðar skip-
aður skólastjóri þar haustið
1963 og gegndi því starfi til
1974, en var í námsleyfi 1969-70.
Hann kenndi einnig við Iðnskóla
Vestmannaeyja og á vélsljómar-
námskeiðum í Eyjum. Eyjólfúr
varð framkvæmdasljóri Sjúkra-
húss Vestmannaeyja er það tók
til starfa í nýrri byggingu árið
1974 og gegndi því starfi til
1995. Eftir að hann fluttist til
Reykjavíkur síðla árs 1997 réðst
hann til starfa hjá Rauða krossi
Islands og vann þar fram í
ágústmánuð sl. er hann veiktist.
Eyjólfur Pálsson tók virkan
þátt í félagsmálum í Vest-
mannaeyjum, hann var í
Rótarýklúbbi Vestmannaeyja
og forseti hans um skeið, í
stjóm Rauða kross-deildarinnar
í Eyjum og í forastu Listvinafé-
Iags Vestmannaeyja, sem eink-
um stóð fyrir djasshátiðum um
hvítasunnu í Vestmannaeyjum.
Kveðjuathöfn um Eyjólf Páls-
son verður í Bústaðakirkju í
dag klukkan 13.30, en jarðsett
verður frá Eyrarbakka.
arvert æðruleysi, styrk og hugarró í
öllum sínum veikindum. Hann
kvartaði aldrei. Síðasta kvöldið hans
var hann að reyna af veikum mætti
að spyrja um mína hagi. Sá ég þar
hve mikið hann bar hag minn fyrir
brjósti þótt hann væri að berjast við
dauðann. Einnig var stutt í skopið
hjá honum. Þótt hann hafi orðið að
lúta í lægra haldi fyrir sjúkdómnum
sem á hann herjaði, var hann að
öðru leyti sigurvegari í því stríði,
því hann lét aldrei bugast. Vona ég
að barátta hans geti orðið öðrum
styrkur og til eftirbreytni.
I sjúkdómsstríði Eyjólfs kom vel
í ljós hve vinamargur hann var.
Manni þótti oft nóg um þann fjölda
sem var inni hjá honum. Til hans
komu auk ættingja og náinna vina,
félagar frá Menntaskólanum á
Laugarvatni og vinnufélagar frá
Rauða krossinum. Veit ég að fyrir
þær heimsóknir var Eyjólfur mjög
þakklátur.
Eyjólfur naut sín mjög vel í hópi
dóttursona sinna þriggja og var
þeim mjög góður afi.
Eg sakna Eyjólfs mikið. Eg tel
það forréttindi að hafa fengið að
eiga slíkan frænda og vin sem
Eyjólfur var. Eg þakka honum allt
sem hann var mér og mínum og
kveð hann með virðingu.
Elsku Ásta, Ingibjörg, Palli, Stef-
án og fjölskyldur. Megi algóður Guð
veita ykkur styrk í sorg ykkar.
Minningin um góðan dreng lifir um
ókomna tíð.
Páll Brynjarsson.
Stundum finnst manni hausta
alltof fljótt. Svo var mér farið er ég
frétti í ágústbyrjun að Eyjólfur
bróðir minn væri haldinn alvarleg-
um sjúkdómi sem erfitt yrði að sigr-
ast á. Sú varð raunin. Tæpum
þremur mánuðum síðar lést hann,
langt um aldur fram.
Eyjólfur var mjög samviskusam-
ur maður, hvort sem var í starfi eða
í hinu daglega lífi. Vildi skipuleggja
hlutina vel og vandlega áður en haf-
ist var handa. Stundum þótti manni
þó nóg um, t.d. þegar hann og Ásta
voru að flytja til Reykjavíkur og ég
var að hjálpa til við að bera búslóð-
ina út í bfl. í miðjum klíðum var
sest niður til þess að ákveða hvað
ætti að fara næst inn í bílinn, þegar
öðrum fannst best að þessu lyki
sem fyrst.
Þó að Eyjólfur væri alvörugefinn
á yfirborðinu var stutt í húmorinn
og stríðnina. Þegar hann kom í
heimsókn á heimili mitt fóru börnin
ekki varhluta af stríðninni. Oft
mátti heyra: „Hvað segir stutti eða
-- stutta?“ eftir því hvort hann var að
tala við soninn eða dæturnar. Eða
orðatiltækið: „Eru ekki tvö á
mann?“ ef eitthvað sem honum lík-
aði var á boðstólum.
Eyjólfur var afar bóngóður mað-
ur og gott til hans að leita, alltaf
sjálfsagt að veita liðsinni hvort sem
um var að ræða aðstoð við lærdóm-
inn, lán á litla sumarbústaðnum á
Eyrarbakka eða hvað svo sem var.
Að leiðarlokum minnist ég æðru-
leysis Eyjólfs í veikindum hans sem
var með ólíkindum. Aldrei heyrði ég
hann kvarta í þau skipti sem ég átti
þess kost að heimsækja hann, sem
mér fannst þó vera alltof sjaldan.
Eg hefði viljað vera nær honum á
J þessum erfiða tíma sem veikindi
hans stóðu yfir.
Eyjólfur stóð ekki einn í þessu
stríði, fjölskylda hans _ stóð sem
klettur við hlið hans. Ásta, Ingi-
björg og Palli, ég á vart orð til að
lýsa því hvað mér finnst um
frammistöðu ykkar í veikindum
bróður míns. Og mikið hlýtur að
hafa verið erfítt fyrir Stebba að
vera svona langt í burtu en ég veit
að hugur hans var stöðugt hjá
pabba.
Ættingjar, vinir og kunningjar
. gerðu jafnframt sitt til að létta hon-
um biðina með heimsóknum, sem ég
veit að hann mat mikils.
Þá er ógetið þess frábæra starfs-
fólks sem hjúkraði honum á Sjúkra-
húsi Reykjavíkur. Efst í huga mér
er þakklæti.
Elsku Ásta, Ingibjörg, Palli,
Stebbi og fjölskyldur. Ég og fjöl-
< skylda mín biðjum góðan Guð að
vernda ykkur og styrkja í ykkar
miklu sorg og söknuði. Minningin
um góðan dreng lifir.
Tómas.
Kallið er komið,
komin er nú stundin,
vinaskilnaðar viðkvæm stund.
Vinimir kveðja
vininn sinn látna,
er sefur hér hinn síðsta blund.
Margs er að minnast,
margt er hér að þakka.
Guði sé lof fyrir liðna tíð.
Margs er að minnast,
margs er að sakna.
Guð þerri tregatárin stríð.
Far þú í friði,
friður Guðs þig blessi,
hafðu þökk fyrir allt og allt.
Gekkst þú með Guði,
Guð þér nú fylgi,
hans dýrðarhnoss þú hljóta skalt
(V. Briem)
Sigurrós.
í dag verður til moldar borinn
móðurbróðir minn og vinur, Eyjólf-
ur Pálsson, sem látinn er fyrir aldur
fram úr illvígum sjúkdómi, sem
læknavísindin hafa enn ekki fundið
ráð við. I annað sinn á tæpum fjór-
um sólarhringum minnir maðurinn
með ljáinn á návist sína gagnvart
fjölskyldu okkar, þvf hinn 25. októ-
ber sl. lést Már Lárusson, sem
kvæntur var Guðlaugu, systur Eyj-
ólfs. Öll vissum við að hverju stefndi
með heilsufar Eyjólfs, en af honum
hafði stöðugt dregið undanfamar
vikur. Þrátt fyrir það kemur dauð-
inn alltaf jafnóþægilega aftan að
manni. Það er eins og maður sé
aldrei tilbúinn til að kveðja ástvini
sína. Eyjólfur bjó í húsinu við hlið-
ina á okkur á Strembugötu í Vest-
mannaeyjum „fyrír gos“, eins og við
Vestmanneyingar segjum gjaman.
Því var alltaf mikill samgangur á
milli heimila okkar Eyjólfs og eins á
milli okkar frændanna eftir að leiðir
skildu í eldgosinu árið 1973.
Ég varð ekki þeirrar gæfu að-
njótandi að fá Eyjólf fyrir kennara í
Gagnfræðaskóla Vestmannaeyja,
því næsta vetur eftir títtnefnt eld-
gos átti ég að fara í gagnfræða-
skóla, en ekki varð af því. Eyjólfur
var umdeildur kennari, eins og
gengur, enda voru nemendur í hans
árgöngum sennilega ekki þeir þægi-
legustu við að eiga. Það er mín til-
finning af samtölum við gamla nem-
endur hans að Eyjólfur hafi verið
mjög góður kennari fyrir þá sem á
annað borð vildu læra. Hann var
strangur en heiðarlegur, „af gamla
skólanum", eins og sagt er stund-
um. Hefði ég gjarnan viljað njóta
leiðsagnar hans innan veggja Gagn-
fræðaskóla Vestmannaeyja, en svo
fór þó ekki. Ég naut í staðinn leið-
sagnar hans á öðrum sviðum í
tengslum við okkar frændskap og
vináttu.
Mér er minnisstætt er Eyjólfur
var eitt sinn í viðtali í „Eyjapistli",
en svo nefndist þáttur sem var í
Ríkisútvarpinu meðan á eldgosinu
stóð. Eyjólfur sagði að einn nem-
enda sinna hefði komið til sín gos-
nóttina úti í Vestmannaeyjum og
spurt sig hvort það yrði nokkur
skóli á morgun. Hér hygg ég að
frændi minn eigi við undirritaðan.
Veit ég að Eyjólfi hefur ekki þótt
leiðinlegt að fá þessa spurningu, því
hann hafði djúpt skopskyn.
I öllum störfum sem Éyjólfur tók
sér fyrir hendur komu í ljós þeir
góðu eiginleikar hans, sem meðal
annars eru samviskusemi og heiðar-
leiki. Ég held að lýsa megi honum
þannig að hann hafi haft á stundum
fullkomnunaráráttu. Hann vildi
gera alla hluti eins vel og honum
var auðið. Fyrir vikið tók hann vinn-
una mikið með sér heim í huganum,
þótt raunverulegum vinnudegi væri
lokið. Samviskusemi, heiðarleiki og
traust voru eiginleikar sem komu
fram í störfum hans og félagsstörf-
um, gagnvart eiginkonu, börnum,
ættingjum og vinum.
Á námsárum mínum hafði ég
þann sið að fara til Vestmannaeyja
á haustin áður en skóli byrjaði.
Alltaf var jafnskemmtilegt að heim-
sækja Eyjólf og ekki spillti Ásta
Ólafsdóttir, eiginkona hans, því.
Alltaf var jafnglatt á hjalla í þessum
heimsóknum og mikið hlegið.
í aprfl sl. var bankað á dymar á
skrifstofu Þórshafnarhrepps, þar
sem ég var starfandi. Var þar mætt-
ur Eyjólfur Pálsson í augnabliks-
heimsókn. Hann var með námskeið
fyrir Rauða krossinn vegna sjúkra-
bifreiðarinnar á staðnum. „Sæll,
Skúli,“ sagði Eyjólfur, en það var
persónulegt grín á milli okkar vin-
anna. Á flestum átti ég von, en ekki
honum. Á þeim tíma fannst mér
Eyjólfur líta ágætlega út. Mér
fannst hann una sér vel í nýja starf-
inu sínu hjá Rauða krossinum, en
þau Ásta höfðu flutt til Reykjavíkur
á haustdögum árið áður. Nú fannst
mér Eyjólfur vera í góðum málum.
Þarna gæti hann átt góð ár þar til
starfsævi lyki. En þá greip forsjón-
in í taumana.
I sumar gerði sá sjúkdómur vart
við sig, sem dró Eyjólf til dauða.
Þar komu margir hans góðu eigin-
leikar vel í ljós. Hann sýndi aðdáun-
Það er sárt að sjá á eftir þeim
mæta vini og félaga Eyjólfi Páls-
syni. Hann átti svo margt ógert, ný-
fluttur til Reykjavíkur, búinn að
koma sér þar upp heimili ásamt
konu sinni Ástu og nýkominn til
starfa á aðalskrifstofu Rauða kross-
ins, fullur af þrótti og áhuga. En
það er svo margt sem við mannfólk-
ið fáum ekki við ráðið. Illvígur sjúk-
dómur gerði vart við sig síðsumars
og náði á stuttum tíma yfirhendinni.
Eyjólfur tók sjúkdómnum og bar-
áttunni við hann eins og búast mátti
við af honum. Æðrulaus var hann,
kímigáfan á sínum stað og hugsunin
skýr.
Eyjólfur var maður sem líður
þeim er honum kynntust seint úr
minni. Hann var sterkur persónu-
leiki og sjaldnast nokkur lognmolla
í kringum hann. Sagði skemmtileg-
ar sögur af ýmsum atburðum og
kynjakvistum og með sínum sér-
stæða frásagnarstfl fengu sögurnar
yfir sig hálfgerðan þjóðsagnablæ og
urðu ljóslifandi þeim sem á hlýddu.
Honum þótti gaman að sletta kaup-
staðadönsku svona inn á milli. Það
var gaman í návist Eyjólfs og hann
féll vel inn í starfsmannahópinn á
skrifstofu Rauða krossins. Þar vann
hann verk sín af mikilli samvisku-
semi og nákvæmni einkenndi störf
hans. Hann var þar réttur maður á
réttum tíma. _Kom til starfa eftir að
Rauði kross Islands og heilbrigðis-
ráðuneytið gerðu með sér samning
um rekstur sjúkrabifreiða á land-
inu. Eins og alkunna er geta breyt-
ingar oft reynst mönnum torveldar
og þannig var það víða um landið
eftir að þessi samningur tók gildi.
Eyjólfur og samstarfsmaður hans
Marinó gerðu víðreist til að leiða
menn í allan sannleikann um breyt-
ingarnar og áhrif þeirra. Eyjólfur
hafði það á orði að sjá mætti af mót-
tökunum afstöðu manna til fyrir-
komulagsins. Kaffi og með því vissi
á gott, molakaffi þýddi blendna af-
stöðu en væri hvorki boðið upp á
vott né þurrt var eins gott að búa
sig undir átakafund og beita öllum
tiltækum málamiðlunarleiðum. Á
þessum ferðum kom fæmi hans,
mikil þekking og reynsla af málefn-
um Rauða krossins vel í Ijós. Eyjólf-
ur var einn þeirra manna sem urðu
hugfangnir af hugsjónum Rauða-
krosshreyfingarinnar og lagði starfi
hennar lið í meira en aldarfjórðung,
lengst af sem sjálfboðaliði í heima-
bæ sínum Vestmannaeyjum. Hann
sat fjölda ára í stjórn Rauðakross-
deildar Vestmannaeyja, ýmist sem
meðstjórnandi, varformaður eða
formaður. Um tíma var hann for-
maður svæðisráðs Rauðakross-
deilda á Suðurlandi og félagskjör-
inn skoðunarmaður Rauða kross Is-
lands frá árinu 1983 og allt þar til
hann var ráðinn starfsmaður félags-
ins um síðustu áramót. Á aðalfundi
Rauða kross Islands setti Eyjólfur
alla jafna sterkan svip, hafði skoð-
anir á málefnum og fannst ástæðu-
laust að liggja á þeim, enda spruttu
oft fjörlegar umræður eftir að hann
hafði kvatt sér hljóðs. Stundum
gátu athugasemdir hans verið hár-
beittar en hann var hlýr maður sem
vildi öllum vel. Hann hafði næmt
auga fyrir því sem betur mátti fara
og vildi ávallt að mál væru til lykta
leidd. Félagar í Rauða krossi ís-
lands munu sakna hans litríka per-
sónuleika. Við nánasta samstarfs-
fólk virtum þann mæta mann sem
Eyjólfur var og kveðjum hann með
trega í hjarta. Eiginkonu hans,
Ástu, sem stóð eins og klettur við
hlið Eyjólfs þá erfiðu mánuði sem
veikindin herjuðu á hann, vottum
við virðingu og samúð. Megi góður
guð styrkja hana, börnin þeirra,
tengdabörn og barnabörn í sorg-
inni.
F.h. stjómar og starfsfólks
Rauða kross íslands,
Anna Þrúður Þorkelsdóttir
formaður,
Sigrún Árnadóttir
framkvæmdasljóri.
Mín fyrsta minning um Eyjólf
Pálsson tengist Gagnfræðaskólan-
um í Vestmannaeyjum. Hann hafði
tekið við skólastjórn haustið sem ég
settist í 2. bekk, og það var ekki
langt liðið á skólaárið, þegar Surts-
eyjargosið hófst. Þetta var nánar
tiltekið 14. nóvember 1963, en þá
kom skólastjórinn Eyjólfm' lafmóð-
ur inn í smíðastofuna og tilkynnti
okkur um gosið. Allir nemendur og
kennarar voru komnir suður á Eyju
að horfa á gosið, þegar Eyjólfur
mundi eftir að honum hafði láðst að
koma við í smíðastofunni til að
greina frá þessum atburði. Og við
strákamir létum ekki segja okkur
það tvisvar að okkur væri gefið frí,
lögðum niður smíðatól og svuntur
og skunduðum suður á Eyju að
fylgjast með náttúrahamfömnum.
Næsta vetur var ég í Landsprófi
og um vorið lauk skólavist minni hjá
Eyjólfi. Mér þótti hann góður
lærifaðir, en auðvitað var hann ekki
vinsæll hjá öllum. Það kom reyndar
nokkuð vel í ljós 30 árum síðar, þeg-
ar stungið var uppá því að bjóða
Eyjólfi og Ástu konu hans að vera
heiðursgestir á 30 ára fermingaraf-
mæli 1949 árgangsins í Vestmanna-
eyjum. Sum skólasystkinin héldu
því fram „að það mundi nú bara al-
veg skemma fagnaðinn!!". En
reyndin varð nú aldeilis önnur.
Eyjólfur hélt eftirminnilega
skemmtilega ræðu, og þegar Tobba,
sem ekki hafði nú beinlínis verið
uppáhaldsnemandi Eyjólfs, fór til
hans í miðri ræðu og kyssti hann,
skemmtu allir sér konunglega.
Leiðir okkar Eyjólfs lágu saman
aftur á árinu 1978, en þá klappaði
hann á öxlina á mér og sagði að
hann og Einar Valur Bjarnason,
sem þá var formaður Vestmanna-
eyjadeildar Rauða kross Islands,
væra búnir að velja mig gjaldkera
deildarinnar! Sagði hann mér að
það hefði gengið hálf illa að fá fólk
til starfa og því notuðu þeir félagar
þessa aðferð, að klappa á öxlina,
frekar en að halda aðalfund og
kjósa menn. Síðar tók Eyjólfur við
formennsku deildarinnar og varð þá
samstarf okkar enn nánara, og hafði
þó verið mikið fram að því. Við sát-
um saman flesta aðalfundi Rauða
kross Islands um árabil, og nú
verða umræður þar ekki eins fjör-
legar, því Eyjólfur hafði lag á því að
hleypa lífi í fundina.
Mjög mörgum og skemmtilegum
verkefnum unnum við að undir
merki Rauða kross íslands og því
var það okkur mikill heiður og
ánægja er okkur gafst tækifæri á að
fara í „Pflagrímaferð" í heimsókn til
aðalstöðva Rauða krossins í Genf.
Um þetta leyti hafði Eyjólfur átt við
veikindi að stríða og er mér minnis-
stætt þegar Ásta bað mig, „gamla
nemandann", að passa uppá að
„gamli skólastjórinn" tæki nú lyfin