Þjóðólfur - 07.02.1890, Qupperneq 3

27
hiuna göfugustu manna og stjórnarbylt-
ingin bæri ekki vott um neina ovild
gegn honum. Hún væri þroskaður á-
Vöxtur af sannfæringu þjóðarinnar. Og
auk þess væri svo mikil breyting í svo
víðlendu ríki komin á án blóðsúthellinga,
án uppþota, án nokkurrar röskunar á at-
vinnulífi þjóðarinnar. Þetta væri mikil-
fengleg sjón fyrir mannkynið, sjón, sem
hlyti að gagntaka hjörtu þeirra með góð-
um framtíðarvonum, sem bera fyrir brjóst-
inu framfarir og velgengni meðbræðra
sinna.
Ur, sem talar, er eitt af síðustu furðu-
verkum, sem Edison hefur fundið upp.
Það talar eigi að eins á hverjum tíma-
mótum, heldur einnig á hverjum fjórð-
ungi stundar með háum og skýrum rómi.
Inni í úrinu er nefnilega hljóðriti, og í
tonum má koma fyrir ýmsum hljóðrit-
Uðum plötum, og þannig láta úrið segja,
hvað sem maður vill. Það er náttúr-
lega mjög hentugt sem vekjari, því að
það má láta það kalla á þann, sem á að
vakna, með nafni og segja honum að
fara á fætur. A málfundum segir úrið
til, hvaða mál sje á dagskrá, og minnir
ræðumennina á, að þeir hafi talað nógu
lengi; aðrir þurfi að komast að og fá orðið.
Rímbeygla og bragarbót.
Ef þeir, sem eiga Rímbeyglu [1780] rjettbundna,
hafa gáð að þeim tveim ritgjbrðum, sem aftan við
hana eru prentaðar, og þar með sjeð, að sú rit-
gjörðin, sem prentuð er aftan við Stefánskvæði, er
bin fyrri, og því sú, sem útgefandi Rimb. eignar
Jóni biskupi Árnasyni, þeir munu hafa furðað sig
í meira lagi á því, að jeg skuli bafa sagt það, sem
þessu var andstætt. Þeir munu og ef til vill, og
ef til vill ekki, liafa rennt grun í, hvernig á þessu
stendur, og það stendur þá í stuttu máli svo á
því, að sú bók, sem jeg fór eftir og þóttist einga
ástæðu hafa til að reingja, reynist rangt bundin inn,
þannig að þær 2 ritgjörðir hafa skifst á; bókin
er bundin i alskinn á að giska um síðastliðin alda-
mót. Það er því rjett, sem dr. Jón Þorkelsson
segir í útg. sinni, að Stefán Björnsson eigni (reynd-
ar segir Jón „sýnist eigna“) þá ritgjörð, sem þar
er prentuð, Jóni biskupi Arnasyni. Og eftir hann
er hún; en eftir Stefán Olafsson getur hún ekki
verið, eins og jeg hef sýnt og sannað. Að Jón
Árnason (1665—1743) er höfundurinn, sjest nú af
þvi, að höfundur hinnar ritgjörðarinnar, Pinnur
biskup, vitnar i ritgjörð eftir Jón biskup („Árne-
sonius“), sem sje prentuð 1739 („suum horologium
Islandieum, impressum Havniæ 1739“), en prentuð
er hún það ár aftan við Fingrarím Jóns sjálfs, á
þann hátt, að það er auðsjeð, að höfundurinn er
hinn sami. Þar að auk vitnar Finnur biskup í orð
þau, sem jeg vitnaði til í grein minni, um „hinn
glöggvasta mann í öllu íslensku antíquít.eti “ og
telur þenna mann vera Pál Vídalín; sbr. grein mina.
Eftir alt saman vona jeg þá, að full sönnun sje
komin fyrir því, hver höfundurinn sje.
Khöfn, 15./1. ’90. Finnur Jónsson.
Póstskipið Laura fór hjeðan áleiðis
til Khafnar í fyrra dag og með því bæj-
argjaldkeri Björn Kristjánsson, D. Thom-
sen, kaupm. W. Ó. Breiðíjörð með konu
sinni og Kristin Þórðardóttir á Hálsi.
Tíðarfar allt af mjög milt, en um-
hleypingasamt fremur; optast útsynning-
ar; í fyrradag hláka með ofsastormi, en
í fyrri nótt frysti aptur, svo að ekkert
gagn varð að þeirri hláku, en nú er komin
hláka aptur.
Fyrirspurn og svar.
Jeg hef búið nokkur ár á jörð, sem er annars
manns eign, án þess að nokkurn tima hafi verið fast-
ákveðið um ábúðartíma minn; nú hefur jörðin kom-
ist í eign annars manns, sem vill koma mjer af
jörðinni. Get.ur hann það?
Svar: Nei. Þegar ábúðartíminn er ekki skýrt
tekinn fram i byggingarbrjefi, skal svo álita, sem
jörðin sje byggð æfilangt, nema landsdrottinn geti
sannað, að öðru visi hafi verið um samið (sjá lög
um bygging, ábúð og úttekt jarða 12. jan. 1884,
2. grein).
— í Lundúnaborg eru 12000 mjólkursölustaðir.
— Á Frakklandi eru 7 miljónir manna, sem vinna
eingöngu að vínyrkju.
— Kinverskur peningaseðill, sem er 3000 ára
gamall, er geymdur á safni einu í Pjetursborg.
— 1 veitingahúsum Duvals i Paris eru árlega
keyptir 4 miljónir málsverða af mat,
— Það er talið, að svæði þau, sem kirkjugarð-
20
menn og konur og börn á eptir þeim yfir til mín og
hljóðuðu upp yfir sig af hræðslu. Jeg var neyddur til
að fara á fætur og út úr hreysi mjnu; jeg skaut þá
tvö skot út í náttmyrkrið, og það sefaði þá loksins. Ept-
ir því, sem jeg heyrði seinna, er jeg sannfærður um,
að þá nótt hefur fjandmannaflokkur verið í nánd við
okkur, og hefði sjálfsagt ráðið á okkur, ef skotin hefðu
ekki fælt þá burtu.
Ef ráðist er á svertingjaflokk, þá dettur honum
ekki í fiug að verjast; hann hugsar um það eitt aðflýja.
Þeir, sem seinastir fara, eru liandteknir og þeim slátr-
að. Það er því ekki að undra, þótt börnin æpi, þegar
þau búast við óvina áhlaupi, því ekki hugsa karlmenn-
irnir um að verja konur og börn.
Stundum ber það við, að Ástralíu-svertingjar jeta
menn af eigin ættflokk sínum. Unglingur nokkur, einn
af fylgdarmönnum mínum og hinn mesti þorpari, skor-
aði á roskinn svertingja að láta af hendi við sig konu
hans; hann skoraðist undan því, en þá tældi mannfýl-
an son svertingjans með sjer út í skóg og drap hann
þar og át.
Líklegt hefði verið að þessa hefði verið grimmlega
hefnt, en því fór fjarri. Að vísu háðu þeir einvígi, en
það var að eins leikur einn, ættmenn þeirra stóðu um-
hverfis þá og skildu þá, áður en þeir höfðu nokkurt sár
17
anum og dagshitanum svo mikill, að mjer var kalt hverja
einustu nótt, þótt jeg sveipaði mig í ullarábreiðum; jeg
vaknaði því venjulega tvisvar eða optar á hverri nóttu,
þegar bálið, sem brann fyrir framan laufskáladyr mín-
ar, var dautt. Svertingjarnir lágu þar allsnaktir, og
þó að þeim ef til vill væri kalt sumum, nenntu þeir
ekki að sækja við, til að halda bálinu við. Jeg kall-
aði þá á einhvern þeirra og fjekk hann til að sækja við
á bálið, með því að lofa honum tóbaki morguninn eptir.
Þess vegna hjeldu þeir, aðjeg, „hinn hvíti maður“,svæfi
aldrei, svo þeir þorðu ekki fyrir sitt líf að ráðast á mig
á nóttunni, einkum þegar þeir í tilbót voru logandi
hræddir við „bissuungann“.
Land það, sem jeg var nú í, var ólíkt öllu öðru,
sem jeg hafði áður sjeð í Ástralíu. Þar voru ekki
þessar endalausu grassljettur, heldur var þar fjalllendi
og báru fjöllin 2400 fet yfir sjávarflöt; þau voru skógi
vaxinn upp í brúnir. Fagurt var landið þar, en óneit-
anlega var torvelt að komast gegn um skógarrunnana.
Stundum urðum vjer að höggva oss braut gegn um þá, og
vjer fengum að kenna á skógarplágum heitu landanna;
þar voru netlur afarsárar, þegar menn stungu sig á
þeim; þar voru maurar því nær ósýnilegir; þeir grófu
sig inn í húðina og vöktu óþolandi kláða, og þar voru
höggormar hópum saman.