Norðanfari - 28.08.1868, Side 3

fæfe!, heldur ýmsar afcrar nauíisynjar svo sem
föt og skjæfcaskinn, alla fyrir enga borgun og
gengust þara?aul(i fyrir ab koma syni mínum
f heztu stafei. pá bcr sfzt a& lá'a öþakkai)
hib mikla veglyndi herra byskups P Pjeturs-
sonar. sem tök son minn borgunarlaust hinn
þribja mánub í htís sitt og veitti honum eins
og barni sínu bezta viburgjiirning. 4. mán-
nbinn þábi soniir minn siinin tíverfeskuldafcar
velgjörfcir hjá herra landftígjeta .4. Thorsteen-
sen Hinn 5. gaf umsjtínarmafctir sktílans herra
J. Amason syni mínum fæii afgtífcvild sinni.
Hinn 6 var sonur minn hofcinn og velkominn
borgunariaust iijá etatsr Th. Jtínasen Hinn
hjá herra málafluttningsm J. Gufcmtindssyni.
Hinn 8. hjá hena landlækni jtístitsr. J, Hjalta-
lín, og hinn 9. sktílamánufc hjá riddara herra
B. Gunnlögsen. Loks ttík frtí G iijálmarsen
þá velejörfc afc sjer, afc láta þjnna sjmi mínnm
allan sktílatíman án endnrgjalds. þtí heibur
þessara alþekktu veglyndu velgjörfcamanna vaxi
hvorki nje minnki, vib mín orb. jiá mun engin
lá mjer, þtí jeg votii þeim og kennurum sktílans
þakklætisfullar tillinningar 'mínar fyrir slíkar
tíveifcskuldabar velgjörfcir Annafc er ekki á
ntínu valdi, nema afc b fcja af hjarta, afc Ðrott-
inn láti rætast á þeim hifc fagnabarfulla fyrir-
heit er hann gjefur sínum hjá Matt. 25. k. v.
35.-40
Yífcirkeri í Bárfcardal 26. júlí 1868
þorkell Vernharfcsson.
FRJETTISÍ ÍTIÆVU.IK.
(Framhald).
R ú s s 1 a n d hefir sffcan í Krímstrífcinu,
látifc Htifc á sjer bera í Evrópu. þó er aufc-
sætt, afc þafc horlir eigi hugsiiiiarlaust á vifc-
burfcina, þegar inenn veita þvf eptirlekt, hvafca
afskipti þafc Iielir af hinu svonefnda austur-
landa spursmáli, efca mefc öfcnim orfcum, alla
jafna rær undir tíánægjuna og tíeyrfcirnar, sem
eru í Tyvkjalöndtim og sem alltaf eru fremur
afc aukast. Afc svo miklu er menn geta kom-
izt næst, þá er þab tilgangur Rússa, afc hjálpa
skattlöndum Tyrkja, svo sem Montenegro, Ser-
bíu og Bosnfu til ab verfca tíháb Soldáni, einn-
ig fnrstadæmnnum Moldau og Wallachiet. I
sama tilgangi cr þafc, scm Rússar Iiafa gjört
sjer far um, ab hjálpa Grikkjum og Krítey-
ingum Rússar kosta líka kapps um, afc koma
því á, að allar slafneskar þjóbir hafi í vís-
indalegnm málum eina tungu; og þess vegna
eru þeir nú byrjafcir á, afc kenna rússnesku í
öllum slafneskum sktílum, og er þar þessum
framkvæmdum Rússa, hvervetna tekifc mefc
fögnufci1.
Rússland er og á hverju ári afc brjtíta
undir sig ný lönd, helzt austur eptir Mifcasíu.
Nágranna þjtífcum Rúrsa í Evrópu, er því
mjög t. a m. Austum'ki, sem í því tilliti má
skofca Rússland sem tívin sinn, mjög árífc-
andi, afc reisa allar mögtilegar skorfcur gegn
fyrirætlunum Rússa, eigi afc eins í Tyrkja-
löndum, heldur og í Austurríki sjálfu. Auk
þessa eiga Rússar svo marga trúarbræfcur í
Tyrkjalöndum, er vilja komast nndan Soldáni,
því þjtíberni og trúarbrögfc, eru álitin þær
öflugustu hvatir og bönd til afc tengja saman
mennina og þjófcimar I Tyrkjalöndum eru
nú 7 millítínir slafneskra þjtífca, og í Ausiur-
ríki 15 millítínir. Geti nú Austurrfkismenn
bg Tyrkjar, eigi stafcifc af sjer ylirgang Rússa,
þá liggur þafc hverjum kunnugum manni, auk
heldur sijtírninni f Pjetursborg, í angum uppi,
afc þá á tiún vísar í iiendi sjer 25—40 milií-
tínir mamia, í vifcbtít vifc þær meir cn 70
l)Hin slafnoska tun^a Kkist mikifc rtíssnoskn, iátfnu
og þjzkn, oi! er tulufc af meir en 60 þfúfcnni, er byggja
hiu anstlægu lönd, frá Adríuhafl ailt norfcnr afc strend-
um fsliafsins, og frá Elfunni allt afc eyjnunm í hinu
rtíssneska Norfcnr-archipel vifc austnrstrendur Amerfkn.
Tunga þessi kvafc vera dóttir hins siafneska fornmáls.
Mælt er afc Biflían hafl fyrst í Norfcurálfn verifc þjdd
á þetta mál. Slafneska, er nú mefc nokkrum breyting-
nm tölufc, í Rtísslandi, Serbín og Croatin, Pólen og
Böhmen, einnig f Bosnfu og Bnlgarín.
millftínir sem hnn nú ræfcur yfir. Af þessu
fylgir, afc Grikkland og Krítarey, verfcur afc vera
mefc í kaupinu, En sú er bót í þessu máli
fyrir Austurrfki, afc hinar þjtífcirnar í Evrtípu,
verfca Ifka afc gæta rjettinda sinna gagnvart
Rússum, svo ef þessir va?a inn fyrir Janda-
mæri Austurríkis og Tyrklands, þá eru þær
vissar mefc, afc hörsia þeim (Rússum) völl.
Ptílakkar hafa líka strengt þess heit, afc gjör-
ast bandamenn þeirrar þjtíbar, sem leudir í
tífribi vifc Rússa, og svo munu fleiri þjtífcir
vera, því flesta tíar vifc, sem þekkja harfcstjtírn
Rússa, afc lenda undir skinnum þeirra.
Á þessu ári 1867, hefir England næstum
eingöngu haft ntíg fyrir stafrii, mefc umbætur
á kosningarlögunum, og afc bæla eamsærin og
upphlaupin á frlandi. Málstofuþingifc var sett
í febníar, en slitifc 23. ágúst. Sjaldan hvafc
hafa verifc jafn hvasst og á þessu þingi mi 11-
tinr Torymanna og Wliiggaruia. Distaeli var
oddviii Torýroanna en Gladstone Whigganna.
Menn hjeldu um stund, afc Gladstone myndi
sjálfsagt bera sigurinn úr býtum, en þegar til
atkvæfca kom í kosningarlagamálinu, ttíkst
Disraeli mefc kænsku sinni cg brögfcum, afc
hafa 8Ítt mál fram; einnig ab verfca æfcstur
ráfcgjafanna, þvf Derby lávsrfcur, varfc vegna
elli og lasleika afc segja sig úr völdum. þeg-
ar f febrúar 1867, bryddi á óeyrbum og upp-
Iilaupum Ira; gáfu Ejiglendingar þeim fyrst
lítinn gaum, en þegar framí sótti, og sain-
særunum ftír afc vaxa fiskur um hrygg, fór
Englcndinguui eigi afc lílaet á blikuna; þeir
hafa því sent fjölda herskipa og grúa lifcs til
frlands, sem hersitja á landifc, og koma í veg
fyrir afc Feníar geti enga hjálp fengifc frá
bræfcrum sínum og öbrum í Vesturheimi, hvorki
menn, vistir nje herbúnafc. England hefir
lengi liaft orfc á sjer fyrir, afc þafc tæki þátt
í ölltim tíeyrbum, sem eru af tífrelsi og áþján.
Bretar ttíku því á móti Kossuth Og Haýnau mefc
sigintípi. Meban á strífcinu sttífc, í Norfcurameríku, I
átlu Sufcui bandafylkin sjer aldavinl á Eng/andi. I
Bretar voru fremstir í flokki, afc tala máli
ítala um þafc, afc Rtímaborg væri höfufcborg
hólfeyjunnar. Garibaidi var borinn á höndum
sjer, þá er hann kom til Englands af stór—
höffcinsjum og þjóiinni. Stjtírnin og málstofu-
þingifc tölubu lengi máii Ptílakka. Ilvar sem
tíeyrfca fánan er reist, þar er Bretum, sem
talsmönnum, afc mæta; og þetta hefir jafnvel
komist svo langt, afc samsærismenn gegn lífi
drottna þeirra, hafa átt sjer vísann grifcastafc
á Englandi. En þá tala er um samsæri og
upplilaup Fenja, kemur annafc IJjtífc í bjölluna.
Afc vísu hefir nú uppreist Irea tekifc ranga
stefnu, þó hún í fyrstu væri þjófccrnisleg og
í efcli sínu. írlandi hefir ailt afc þessu verifc
stjtírnafc sem herteknu landi. Kirkja þess, sen>
er kaþtílsk, verifc rjettindalaus, og í öllu mátt
lúta undir kirkju mtítmælenda, þrátt fyrir allt
trúarbragfcafrelsifc sem heiiirafc þar sje. Land-
búnaburiiin í svo mikilli áþján, afc hlutafceig-
endur þúsundum saman ár eptir ár, liafa eigi
sjefc sjer önnur úrræfci til afc bjarga lífinu, en
flýja af iandi brott til Vealurbeims efcurEyja-
álfunnar. í einni auglýsing Fenía, er þeir
birtu í vetur, er þannig komist afc orfci: „Vjer
höfum nú í margar aidir mátt sæta hinni
smánarlegustu mefcferfc, verifc kúgafcir til afc
lifa í hinni sávustu fálækt og volæfci. Rjett-
indi vor og frelsi, hefir verifc trofcifc undir
ftítum af útlendum stórhöffcingjum og stór-
bokkum, er hafa ieikifc oss, sem svarna tívini
sfna, rænt frá oss fasleignum vorum, og flutt
allt er vjer höffcum dregib til muna og fje-
mætt var af landi brott- Vorar þegnlegustu
og auíunjúkustu bænir hafa verifc hæddar og
og svfvirtar. Vjer vittun vcl, ab þá vjer höf-
um hlattpifc til vopna, höfum vjer jafnan orfciö
undir, og afc rjetturinn hefir jafnan verifc á-
litin hjá þeim yfirsterkari; samsærin og upp-
hlaupin eru því natifcvcrja vor, eigum vjer aö
gela haldifc heifcri vorum, og vjer flýjum þess
vegna tii þessara seinustu úrræfca; ekki af
því afc vjer viljtim eiga í tífrifci og bardögum
vifc hina ensku þjtíó, heldur af þvf, afc hertíp
vort ntifcar einungis til sttírbokkanna, sem hafa
lagt akra vora og lönd í aufcn, þessar stor-
höffcingja bitífcsugur bafa sogib í sig allan
merg landsins“!
þtí þafc megi álítast sem víst, afc Feníar
hafi ekki lengur, neins athvarfs afc leita hjá
Bretum á sjálfu Englandi, þá eru þar þó marg-
ir frskir handifcnamenn, sem rjetta Feníum
hjálparhönd sína; afc menn eigi tali um sam=
band Fenía vib bræfcur sína og marga afcra í
Vesturheimi, scm getur orfcib Bretum hættu-
legt, og einknm af því, sem grunnt er á vin-
áttunni millum þeirra og Ameríkumanna. þetta
er líka þafc sem tálmar Bretum, afc iáta skrffca
til skara á írlandi og kæfa nifcur uppreistina
þar mefc öllu, og halda Irum í sömu vifcjun-
um og áfcur. En nú sjá iiinir ensku stjórn-
vitringar, afc eigi táknar, afc láta standa vifc
svo búib, eru því eigi tífúsir til afc rímka um
rjettindi Ira, og afc bæta úr sárustu kvörtun-
um þeirra. Menn vona því, afc þá og þá verfci
mikilvægar breytingar á kjörum fra, og þafc
jafnvel á næsta máistofuþingi Breta.
Lítifc hefir nú á hinum seinnstu árum
þótt kveba afc framkvæmdum Breta í afskipt-
nm vifc vandræfcamál annara rílcja, og sem
þeir þori hvergi afc koma þar fram, sem nokk-
ufc þurfi afc leggja í sölufnar, efcur hætta sje
búin. þrátt fyrir alla þessa frifcsemi og af-
skiptaleysi, hafa þeir þó eigi mefc öllu komizt
lijá tívild og deilum vifc afcrar þjtífcir einkum
Norfcur-Ameríkumenn, út af hernabi víkinga-
skipsins Alabama, sem Englendingar gjöríu út
fyrir Sufcnr-Bandafylkin 1864, og olli verzl-
unarekipum Norfurfylkjanna, hjerum 50 millí-
tínum doliara skaba, sem stjtírnin í Washington
hefir hvafc eptir annafc farib á fiot vifc Breta
um, afc þeir bættu fyrir, en þessir ailajafna
færzt undan afc greifca. Einnig urfcu Bretar
Ösáttir vib Spánverja út af því, afc þegar ófrifc-
urinn 8ttífc milli þeirra og Cliilimanna, hertóku
þeir tvö ensk skip. Bretar heimtufcu fyrir
tiitækifc eina miilíón franka í skafcabætur, jafn-
framt og afc þeir sendu tvo járnbarfca frá Malta
til Kadix. þorfcu þá Spánverjar eigi annafc,
es Iáta undan og fullnægja kröfum Breta.
Eins og kunnugt er, haffci Theodor kon-
ungur í Abyssiniu, sem er sufcaustur á Afríku,
látifc setja nokkra Evrtípumenn í höpt, voru
sumir þeirra brezkir. Bretar skorufcu á Theo-
dtír afc láta mennina iausa, en hann synjafci.
Eptir margfallt þref og skriptir, sáu Bretar afc
nú væri eigi um annafc afc tefla, en afc láta
bandingjana hjálparlausa, efcur afc öfcrum kosti
senda her á hendur Theodori, sem takast
skyldi þá af lifci þeirra á Indiandi. Menn getzk-
ufcu þá á, afc hcrferfc þessi myndi kosta 6 mill,
pund sterlings.
í Bandafylkjunum hafa veriö miklar deil-
ur og flokkadrættir, millum frelsis- oglýfcstjórn-
armanna, um þafc mefc hverjum skilmálum Sufc-
urfylkin ættu afc takast aptuv inn f „Samein-
inguna“ (Unionen). 4. janúar 1867, úrskurfc-
afci löggjafarþingifc í Washington mefc 108 at-
kvæfcum gegn 38, afc nefnd manna skyldi kos-
in, tii afc rannsaka embættisfærzlu forseta John-
sons, sem mefc ýmsu mtíti þtítti hafa brotifc
gegn stjtírnarskrá Bandafylkjanna, t. a. m. mefc
því, afc fyrirmuna svertingjum sömu rjettinda
og hvítir menn hafa, þar á mefcal kosningar
og kjörrjetti.