Fjallkonan - 22.06.1885, Blaðsíða 1

Fjallkonan - 22.06.1885, Blaðsíða 1
FJALL 12. I3LAÐ. EEYKJAVIK, 22. JUNI 1885. Nokkur orð um menntun og rjettindi kvenna. (Eptir unga stúlku í Keykjavík.) [Niðrlag.] f>að er að vísu erfitt fyrir stúlkur þær að kom- ast áfram, sem eru frábitnar búskap en vilja nema bóklegar greinir til hlítar, meðan rjettindi þeirra eru svo skorðuð, að þær geta ekki fengið aðgang að almennum námstofnunum, og því síður að em- bættum og atvinnuvegum þeim, sem þó gætu átt eins við hæfi kvenna sem karla, og meðan er þann- ig komið í veg fyrir að þær geti nokkuru sinni haft verulegt gagn af námi sínu, en það er einmitt þessi grein, sem þarf lagfæringar við, og vjer vonum, að menn verði innan skamms tíma komnir svo langt áleiðis, að þeir sjái hver hnekkir það er í framförum almennings, að meira enn helmingur hans taki engan þátt í málefnum þeim, sem snerta gagn hans og hagsmuni. En að hinu leytinu er það skylda kvenna, að gjöra allt hvað í þeirra valdi stendur til að sýna, að það sje meira en orðagjálfur eitt, að þær hafi hæfilegleika og vilja til að vera jafningjar bræðra sinna. f^ær verða að sýna í verkinu, að þær sjeu jafnfærar til þess að taka þátt í alvöru lífsins sem skemmtunum þess. f>eim hefir opt verið borið óþarft tepur og hjegómaskapur og það ekki ófyrirsynju. En þessir ókostir eru að nokkuru leyti afieiðingar þess menntunarskorts, sem hefir ofmjög áttsjer stað hjá þeim, og þesshve litið far vandamenn þeirra hafa gjört sjer um, að sýna þeim hina alvarlegu og þýðingarmiklu á- kvörðun þeirra. Konurnar eru ekki skapaðar til að vera einungis sem skrautgripir inni í húsi, sem enga ákvörðun hefir og ekkert gagn getur gjört annað enn það, að skemmta augum þeirra, sem líta þær, sem gangi í arf mann frá manni, frá foreldrum til manns þeirra, eða takist það ekki, þá til bræðranna, sem, eins og líklegt er, taka ekki ætíð báðum höndum við þesskonar arfi. Nei, konan er sköpuð til þess að gegna sömu skyldum og njóta sömu rjettinda og karlmaðurinn, að svo miklu leyti sem hæfilegleikar hennar og vilji leyfa. Hún er jafningi bræðranna og fjelagi mannsins. Hún verður því sjálf að hafa vakandi áhuga á rjettindum sínum, og jafnframt því sýna, að hún hafi bæði vit og vilja til að nota sjer þau. ííonur mega ekki álíta að hin eina köllun þeirra sje að giptast. ^ær verða að fá ljósa hug- mynd um, hvað það er meiðandi fyrir sómatil- finningu þeirra, að hægt sje með rjettu að bregða þeim um, aðgiptingin sje þeirra alvarlegasta löngun og viðleitni. £>ær eiga að sýna, að þær hvorki vilji vera nje þurfi að vera í vandræðum, þótt mað- urinn bjóðist ekki þegar foreldrarnir falla frá, heldur sjeu þær þá sjálfar færar um að „ryöja sjer braut". f>að er auðvitað, að enn sem komið er eru þeim fiestir vegir bannaðir í þessu tilliti, meðan þær eiga hvorki kost á að geta fengið svo fjölbreytta og einhlíta menntun, sem á við hæfi- legleika ýmsra þeirra, nje heldur tækifæri að geta notað hana, þótt hún fengist. £>að hefir jafnvel borið við, að kona hefir sótt um kennarastörf við barnaskóla án þess henni væri gefinn gaumur, þótt hún reyndist síðar vel fallin til þess, og þætti jafnvel eigi síðri enn menn, sem teknir voru fram yfir hana. f>etta heptir nú framför og áhuga kvenna, því þegar þær finna hvarvetna lagðar tálmanir fyrir sig, er hætt við að þær gefist upp að lokum. En til þess, að þær geti gjört sjer von um að kröfum þeirra verði gefinn gaumur, verða þær að nota sjer þau rjettindi, sem þær hafa þegar fengið. l.ög þau, sem nú eru komin út og veitt hafa konum kjörgengi og kosningarrjett í ýmsar nefndir, viðurkenna þó þegjandi rj^tt þeirra og hæfilegleika, enn lítill árangur sjest enn sem komið er af þeim. Vjer vitum ekki til, að konur- hafi notað sjer þessi rjettindi, sem þó hafa tals- verða þýðingu fyrir þær, eða að þær hafi verið kosnar í almennar nefndir, og er næst að skilja það svo, að þær láti sig engu varða hvort þeim er veitt eptirtekt eða ekki; þær sitja of margar mjög spakar við „kjötkatlana", og láta sig litlu skipta þá viðburði, sem gjörast fyrir utan hinn þrönga verkahring þeirra. f>etta skeytingarleysi þeirra nota sjer síðan mótstöðumenn frelsis og rjett- inda kvenna sem aðalástæðu fyrir því, að konur sjeu með öllu óhæfar að gegna öðrum störf- um enn þeim, sem heyra til hinu vanalega verka- sviði þeirra. En þótt konum sje að mörgu leyti gjört örð- ugt og óhægt fyrir, geta þær þó gefið meiri gaum að almennum framförum og málefnum en þær hafa gjört til þessa. f>ær geta fylgt tímanum með framför hans og breytingum. f>ær geta sjeð í hverju þeim er helzt ábótavant, og hver meðul eiga helzt við því. pær geta aukið mennt- un sína og leitazt við að nema fieira en eintómt glingur og smámuni. £>ær verða að skilja orðið „menntun" rjett. Menntunin er ekki sönn nje veruleg, ef hún heíur ékki hugann yfir hið hje-

x

Fjallkonan

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Fjallkonan
https://timarit.is/publication/122

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.