Fjallkonan - 28.11.1888, Qupperneq 4

136
FJALLKONAN.
28. növember 1888.
nýjau skófatnað, enn með því vér höfum ekki enn
íhugað það mál nægilega, skulum vér síðar gera
grein fyrir tillögum vorum í því efni. Allvel má !
bjargast við trébytnta skó eða tréskó heima við.
Stigvél og stígvélaskór eru nú tálsvert farnir
að tíðkast hér á landi, enn eru ekki hentugir fyr-
ir þá sem þurfa að ganga mikið. Þeir gallar eru i
einnig á stigvéJaskóm alment, að þeir baka fótun-
um líkþorn, harða hnúta, vatnsblöðrur og inngrón-
ar neglur, og þar að auki reyra þá saman að kin-
verskum sið.
Til þess að geta bætt nokkuð úr þessu, er al-
veg nauðsynlegt að kynna sér byggingu fótarins
hjá manninum, og reyna svo að láta aðbúnað fót-
anna vera sem eðlilegastan og sem mest samkvæman
náttúrunnar lögum.
Fótrinn myndar hvelfingu, sem saman stendr
af 26 beinum, sem er þannig niðrskipt, að 14 bein
mynda tærnar; þar fyrir ofan eru 5, sem kallast
miðsfótarbein, og 7 bein mynda aftrhluta fótarins.
Sum dýr, einkum aparnir, hafa að sönnu jafnmörg
bein í fætinum; enn hjá þeim eru tærnar og miðr
fótrinn fremr langr, aftrhluti fótarins þar á móti
stuttr. Aftrhluti fót.arins (fótrótin) myndar nærri j
því helminginn af fætinum hjá manninum, og það j
er einkum aftrhlutinn og vöxtr stóru táarinnar sem J
veldr því. að maðrinn getr látið þunga sinn hvila
á fótunum, og aðalstuðningspunktarnir verða að
eins tveir, o: fremri endi af miðsfótarbeini stóru
táarinnar og hælbeinið. Milli þessara tveggja punkta |
er fótrinn hvelfdr, og þyngdarpunktr likamans fellr
hér um bil á miðja hvelfinguna. Því fastar og
betr sem fótrinn er hvelfdr, því meiri þunga getr
hann borið, og aðalskilyrðið fyrir því, að fótrinn
geti haldist þannig, er, að bönd þau, sem halda
beinunum saman innbyrðis, séu föst og sterk; lin-
ist bönd þessi, kemr fram hinn svonefndi „platfodI. 11
(sem engin holil er á)
Yið skógjörðina verðr því umfram alt að taka j
tilJit til stóru táarinnar og fótarins að innanverðu, J
því að stefna sú, sem fótrinn vinnr í, verðr lína
sú, sem maðr hugsar sér dregna gegn um stóru
tána og miðjan hælinn; verðr sólinn því að vera
þannig lagaðr, að stóra táin geti haldið sinni eðli-
legu stöðu, og sé ekki klemd út að hinum tánum,
og verðr yfirleðrið á skónum þess vegna að vera
víðara að innanverðu enn að utanverðu. Skósmiðir
ættu að hafa tillit til þessa, þegar þeir taka mál af
fæti, og æskilegt væri, að þeir kyntu sér betr bygg-
ingu fótarins, enn þeir alment gera, svo að þeir ju'ðu
færir um að búa til hagkvæma skó.
Það verðr eigi hjá því komist, að minnast á
þá „moderne“ stígvélahæla, sem eru miklu líkari
því, að þeir væru ætlaðir til þess að hafa þá fyrir j
tappa í flösku, enn til þess að setja þá á skó. Eigi
er heldr gott að setja hælinn of framarlega, því að
það hindrar vöxt vöðvanna á fótleggjunum. Hinir
mjóu, háu hælar eru orsök þess, að maðr gengr þá j
skakka, og við það snýst fótrinn, og tærnar skekkj-
ast og skælast ýmislega. Þeir, sem hafa háa rist,
þola síst allra, að hafa svo þrönga skó, að stóra
táin sé beygð út að hinum tánum. Þröngir skór
orsaka enn fremr fótakulda. Lœknir.
Hversu ritháttr hreytist með tímanum og verðr eíníald-
ari og hvernig möunum mun lærast að nefna hlutina réttum
nöfnum, má sjá af sýnishornum þessum af tveinfr greinum um
sama efni (annað miðað við tímann um 1870, hitt miðað við
tímann um 1900).
1870.
Það kynni ef til vill að vera
vafasamt, þegar verið er að
ræða um hinar í raun og veru
mjög lofsverðu tilraunir hinna
heiðruðu hæjarfulltrúa til al-
mennings gagns og framfara,
hvort þeim einnig hefir heppn-
ast fullkomlega að fastákveða
þau útgjöld, sem vér séum fær-
ir að hera.
1900.
Maklegt er að hreunimerkja
þá aðferð, sem hreint og heint
djöfullega fúlmensku, hvernig
þeir óviðjafnanlegn erkibjánar,
sem vér eitt sinn létum ginn-
ast til að kjósa í hajarstjórn-
ina, kasta út hverju þúsund-
inu eftir anuað í sjóinn, án
þess þeir kenni minstu ögn í
brjósti um vesalings gjaldendr-
na, að eius til að fá fram-
gengt sínum stundar-óskum og
bakkabræðralegu uppátækjum.
(Þýtt)
Hýran gjafara hefir guð kæran. Undirskrifuð láta í
ljósi með línum þessum sitt opinbert þaaklæti til heiðrshjónanna
óðalsbónda Lárusar Guðmundssonar og konu hans Kristbjargar
Jónsdóttur á Papey í Suðrmúlasýslu, fyrir þeirra höfðinglegu
gjöf 130 krónur, sem þau gáfu okkr til ferðakostnaðar til
Yestrheims, með þeim skilmála að það skyldi þéna okkrbáðum;
kona min fara fyrst, og senda mér svo það hún gæti til að
koma á eftir. Nú hefir þetta lukkast með tilstyrk minna elsku-
legra tengdasona, svo að gjöfin kom að tilætluðuin notum; kona
mín þráði að komast til einkadóttur sinnar, þó að okkr liði vel
heima, enn við hjónin gátum ekki skilið til lengdar, og höfum
nú þá ánægju, að mega búa saman það eftir er æfinnar. Pyrir
þetta kærleiksverk biðjum við því af hjarta gjafarann allra
góðra hlnta að liðsinna og blessa í þúsund liðu þessi heiðrs
hjón, og alla sem studdu að þessn.
Winnipeg, í september 1888.
Gunnar Gíslastm. Sigríðr Jnnsdóttir.
UM MENNIN6ARSKÓLA,
ritgerð eftir Boga Th. Melsteð, fæst á Anstrlandi
hjá Lárusi Tómassyni kennara á Seyðisfirði.
Skófatnaðr og aðgerð á skóm fæst hvergi i Tívík með jafn-
góðn verði og hjá undirskrifuðum, og mun reynast vandað að
öllu leyti. Jón A. Teitsson, Austrstræti 5.
JXT.vupptekið fjármark Ueltra Þorbergssonar á Eyvík í Gríms-
nesi er: tvístýft fr. h., hálftaf fr. standfj. aft. v.
Ijagleg ung stúlka úr sveit óskar að fá vist á góðu heimili
í Rvík á komandi vori. Ritstj. visar á.
Með því að fjöldi íslendinga á ferð minni nú í sumar gerð-
ust áskrifendr að — ekki einungis hinni islensk-frönsku
orðabók minni, heldr líka að liinum fyrirhuguðu samtalsbókum
(parleurs) mínum nefnil. íslensk-frakkneskri og frakknesk-ís-
lenskri með framburði i háðum málunum, þá læt ég þá hér
með víta, að þær hvor i sínu lagi geta eigi komið út fyrr enn
í fyrsta lagi í marsmánuði á komandi ári, þar eð vera kann,
að ég verði að láta prenta þær ytra, þó að handritin séu nú
að öllu leyti búin undir prentun. — Yerð bóka þessara mun
naumlega fara fram úr 1 krónu.
Reykjavik, t nóv. 1888.
Páll Þorkelsson.
U ndirskrifaðr vinnr að gull- og silfrsmiði þar tii í janúar-
mánuði í vetr, og geta þeir sem því vilja sæta snúið sér til min.
Páll Þorkelsson.
I. II. og IV. árg. Pjallkonunnar verðr keyptr á skrifstofu
blaðsins. Enn fremr þessi einstök tölublöð: af I. árg. 2. og 19.
af n. árg. 7., 8. og 16., og af IV. árg. 2. og 37. Sumafþess-
um númerum borguð 30—40 aura hvert.
Prentsmiðja Sigf. Eymundssonar