Heimskringla - 31.10.1889, Blaðsíða 1

3. ár. Winnipeg, Man. 3 1. Oktotoer 18S9. ZVx-. 44.
ALiENHiR FRJETTIR
FRÁ ÚTLÖNDUM.
ENGLAND. Dað eru engar
smá breytingar setn Radiccil-ftokk-
urinn á Englandi ætlar að heinita,
samkvæmt sögn LaBoucheres, setn
um undanfarinn tíma hefur verið að
ferðast um Skotland, og skýra frá
stefnu flokksins. Meðal breyting-
anna eru, að þingmenn sje kjörnir
til 8. ára einugis, að allir lögaldra
menn og ftegnar eigi atkvæðisrjett
án tillits til eigna, og að enginn hafi
nema eitt atkvæði, alger skilnaður
ríkis og kirkjustjórnar, og afnám
alls styrks úr rikissjóði til viðhalds
kirkna, presta eða kirkjustofnana, og
svo miklar breytingar á landlögun-
um, uað landsdrottnar pekki sig
hvergi í landinu eptir að breytingin
er fengin”. Eru petta ummæli
LaBoucheres sjálfs. Er mælt að
gerður sje góður rómur að pessari
fyrirhuguðu stefnu flokksins, hver-
vetna á Skotlandi.
í Brighton-kjördæmi (Brighton
er stórbokkasetur í útjaðri Lundúna)
fóru fram pingkosningar fyrir fáum
dögum og vann Salisbury. En í
peirri sókn græddu Gladstane-sinnar
745 atkv. í samanburði við atkv.mun-
inn við síðustu almennar kosningar.
Er petta pví talinn einn hinn mesti
sigur Gladstones-sinna í ár, pví í
Brighton búa ekki nema stórríkir
meðhaldsmenn Salisburys, og hafa
ósköp litla löngun til að rjetta hlut
íra. Af pessu pykir pvl bezt mega
ráða hvaða stakkaskiptum að alpýðu-
skoðun á Encrlandi hefur tekið í ír-
landsmálum um tnidanfarin 2—3 ár.
Gladstone flutti eina sína maka-
lausu ræðu að Southport fyrir
skömmu, og aðsóknin að fundar-
salnum var svo mikil, að .825,00 voru
boðnir fyrir sæti i innrihluta skálans,
og $5 fyrir pau sem næst voru dyr-
unum. En fáir vildu selja pó gullið
væri eigulegt.
ÞÝZKALAND. Ríkisping sitt
settu Djóðverjar hinn 22. p. m. í
ávarpinu segir keisarinn, að pað,
sem pingið sjerstaklega eigi að
hugsa um í petta skipti, sje viðhald
friðar í Evrópu. Því næst eigi ping-
menn að beraherliðið fyrir brjóstinu?
par herstyrkurinn sje öruggasti frið-
arengill nútiðarinnar. Ný fjár-
lao-afrumvörp íandhernum til handa
auka gjöldin svo nemur 146 milj.
marka (836^ milj.), og gjöld til sjó-
flotans eru aukin um 36 milj. marka,
og er pað eptir reikningsaðferð
keisarans og Bismarcks nægileg
sönnun fyrir framhaldandi friði til
enda ársins 1890, enda segir keisar-
inn pað í enda ávarpsins, að umeð
guðs hjálp” muni friður haldast um
gjörvalla Evrópu til loka næsta árs,
pó pví að eins að allir hlutaðeig-
endur brynji herlið sitt sem bezt
verður, hafi pað vel æft og tilbúið í
hvað sém vera vill, og spari í engu
efni pjóðanna til að fá pess konar
kröfum hersins framgengt.
Á aðgerðir Þjóðverja I Austur
Afríku er minnst í ávarpinu og lát—
ið vel yfir, að pví er snertir takinörk-
un afls prælaverzlunarinanna, og lát-
in í ljósi sú von, að innan skamms
verði gersamlega tekið fyrir hana.
Hvað kostnað við pað tækifæri
snertir er sagt, að fjárveiting síðasta
pings hafi ekki verið nærri nóg, og
að frumvarp mn enn meiri slikar
fjárveitingar konti fram á pingi.
Ekki var Vilhjálmur keisari við
staddur er pingið var sett; var pá
að veizlu með drottningu sinni suð-
ur í Genúa á Ítalíu hjá Humbert
konungi, og lagði af stað paðan um
kvöldið austur yfir Adriaflóa b'eint
til Athenuborgar.
í lok p. m. er í vændum að
Kalnokv greiii, stjórnmálaskörung-
ur og utanrikisstjóri Austurríkis-
tnanna, komi til Berlinar, til að hafa
heimulegan fund með Bismarek.
Bandaráð Þjóðverja hefur í
hyggju að veita 900000 rnörk til
stofnunar gufuskipa-línu milli Ham-
borgar og Delegoa-flóa í Suður-
Afríku.
GRIKKLAND. Þar var mikið
um að vera síðastl. sunnudag (27. p.
m.). Þau voru pá vígð í hjónaband
Konstantínus krónprinz Grikkja og
Sophía systir Vilhjálms Þj'zkalands
keisara. Eru sjálfsagt mörg ár síðan
annar eins konunga og stórmenna
skari var saman kominn í Athenu-
borg eins og pá. Þar var meðal að-
komandi stórmenna keisarahjónin
pj'zku, ekkjufrúin Victoria, móðir
Vilhjálms keisara og brúðurinnar, og
öll keisaraættin pýzka, auk smákon-
unganna og peirra skyldinenna úr
pýzku ríkjunum, prinzinn og prinz-
essan af Wales og börn peirra öll,
sem ógipt eru, Danakonungur og
drottning hans og Valdimar prinz,
krónprinz Rússa, o. fl. o. fl. Hjóna-
vfgslan fór fram samkvæmt lútersk-
um siðum og fór fram { prívat kap-
ellu Georgs konungs.—Degi síðar
(mánudag) fór prinzinn af Wales
með sonum sínum yfir til Egypta-
lands, en hitt annað boðsfólkið flest
situr í Athenu framundir næstu
helgi.
JAPAN. Þaðan koma fregnir um
stór flóð í síðastl. sept.mán. Fórust
í pví flóði nær 700 manns um 1,000
hús sópuðust burtu ogsvo púsundum
ekra skipti af kornökrum. í yfirliti
yfir manna og eignatjón í flóðutn á
peim 9 mánuðum sem pá voru af ár-
inu segir blaðið Japan Mail í
Yokohama, að ófullkomnar skýrlsur
sýni 2,419 manns farið, 155 metin
lemstraða, og 90,000 manns gersam-
lega svipt eignum sínum, að yfir
6,000 brýr hafi eyðilagzt og svo
hundruðum mílna skiptir af pjóð-
vegum, yfir 50,000 hús sópuð
burtu, og yfir 150,000 ekrur af korn
og jarðeplaökrum ónýttar í bráð.
KÍNA. Nú nj'lega var allt í einu
hætt við allar járnbrautabyggingar í
Kína, og er ástæðan sú, að sam-
kvæmt einhverjum samningi við
Frakka áttu peir að sitja fjrir að út-
vega öll efnin í brautirnar, og að
auki að hafa á hendi stjórn peirra
eptir að pær eru bj’ggðar. Frakkar
vilja í engu slaka til og Klnar neita
að framfjdgja s^mningnum; sáu pví
vænst að hæíta í bráð, að minnstakosti
/ T 'yrljalöndum l Aslu hefur
kólera verið all skæð síðari hluta
sumarsins, og ej kst heldur en rjenar
eptir pví er síðast frjettist. Á land-
spildunni miili Ephrat og Tioris-
fljótanna, niður við strendur Araba-
flóa hefur pessi austræna pest orðið
7,000 manns að bana á 3 mán.tfma
frá 1. júlí p. á.
iVíhilistar l Pjetursborg eru farnir
að hreifa við sjer aptur. Útbj'ta nú
prentuðum byltingaræðum um pvera
og endilanga borgina, og ræður lög-
reglan ekkert við, nje heldur hefur
hún hugmynd um hvar pau skjöl eru
prentuð. Er helzt ætlað að pau sjeu
prentuð í París á Frakklandi.
Ámnningur við sýningahaldið l
Paris í sumar varð að öllu samlögðu
um 1,600,000 franka og verður J>ví
fje skipt jafnt á inillt ríkissjóðs oo-
bæjarsjóðs, svo að pví fje öllu verði
varið til almennings parfa eiitungis.
Hrakspárnar í vor er leið um að sýn-
ingin gæti ekki borgað sig á eiuu
suinri hafa illa ræzt.
Um Afriku Stanley koma nú alls-
konar fregnir, gða ferð hans um
svertingjaheiminn, og ber ekki vel
saman heldur en vant er. Vilja sum-
ir hafa pað, að hann sje pá og pegar
kominn rtiður að ströndum, en aðrir,
að fregnin um setu hans og athafnir
við Yictoria Nyanza-vatn í sumar sje
eintóm markleysa, að sú fregn sje
frá pví f fyrra, en að Stanley sje ger-
samlega tj'ndur í bráð og enginn
geti sagt hvar hann sje að finna.
FRA ameriku.
BANDARÍKIN.
Enn pá eru Suður-Ameríku-
fulltrúarnir á skemmtiferð sinni um
Bandaríkin—voru í St. Paul og
Minneapolis fyrir 5 dögum síðan—,
og hugsa enn sem komið er heldur
lítið um erindi sitt til norðlinga.
Annars eru peir ekki allir hæstá-
nægðir með horfurnar; bryddi strax
á ólund hjá sumum peirra, pegar
Blaine var kosinn forseti verzlunar-
pingsins. Kvað svo rainmt að pví,
að 2 fólksflestu ríkin, er fulltrúa
sendu—Mexiko og Chili—, aptur-
kölluðu embættismenn sína og eru
peir pess vegna úr sögunni. Var
pað hvortveggja, að peim mislíkaði
að Blaine hlaut petta embætti, af
pví að hann væri ekki kjörinn sendi-
herra á pingið, og svo af pví, að
peir hafa j'migust á honum fyrir
einstrengingsskap og óneitanlega
löngun til að Bandaríkjastjórn ein
ráði að miklu leyti lögúm og lofum
um gjörvalla Ameríku. Á pinginu
er pví enginn fulltrúi frá Canada,
Mexico eða Chili, en pau 3 ríki til
samans hafa meira en priðjung í-
búa allrar Atneríku að frádregnum
Bandaríkjum. Það vantar pvf á að
fulltrúar alls landsins sjeu par sam-
an komnir.
Fullyrt er að Blaine gamli hafi
sett ráðherra Bandaríkja á Ilaj ti
stærra verk fyrir en að greiða úr
hinum ýmsu almennu stjórnmálum
er fyrir koma. Er áformið að fá
eyjarskeggja til að ganga í Banda-
ríkjasambandið, og auk pess á og
að ná í St. Domingo-búa á sama hátt.
Það á að heita eyjarbúum fullu
sjálfræði, að eins að peir leyfi
Bandaríkjastjórn að hleypa herliði
á land, pegar henni pykir pörf til,
og svo á að lofa peim fullkominni
landvörn á kostnað Bandaríkja.
Á silfurdollars-slætti sínum græð-
ir Bandaríkjastjórn um 88 milj. á
hverju ári. Hún gefur út á hverju
ári 832 milj. af silfurdollurum auk
allra annara silfurper.inga, en kaup-
ir efnið f pá fyrir 824 milj. Ávinn-
ingurinn á hverjutn einum dollar er
pví 25 centS.
Póstmáladeild Bandaríkja hef-
ur ák.veðið að gefa út nj' póstfrí-
merki strax eptir næsta nj'ár, og
hefur falið fjelagi í New York á
hendur að prenta pau svo sem purfi
um 4 ára tíma, frá 1. jan. næstk.
Öll verða frímerkiu minni en pau
sem eru nú brúkuð, og parf pvf að
grafa nj'ja stimpla, en litirnir llestir
verða hinir söinu, nema 2 centa frí-
merkin verða hárauð, en ekki græn,
eitis og pau eru nú. Mynd ogyfir-
skrift verður eitts og rtú er.
Cronins-morðmálið var formlega
hafið í Chicago hinn 24. p. in., par
loksins var pá fenginn tjdftardómur-
intt. Dómsmálastjóri Illinois-ríkis,
Longnecker að nafni, bj'rjaði og
kvaðst ætla sjer að sanna að 4 menn-
irnir, sem í fangelsi væru, Daniel
Coughlin, Patrick Cooney, Martin
Burke ocr Pattrick O’Sullivan, væru
allir jafn sekir í morði læknisins, að
peir væru allir meðlimir 20. deildar-
innar S írska leynifjelaginu Clan-na-
Gael, og að sú deild hefði 8. febr.
síðastl. sampykkt að uútrj'ma” njósn-
armönnum og spæjurum úr fjelaginu,
en pað hefði Cronin læknir verið á-
litinn að vera, auk annara. Ræða
Longr.e ckers var löng og skörp,
enda rakti hann alla söguna frá upp-
hafi, til pess er síðast er kunnugt af
vitnaleiðslu fj-rir rjettinum S Win-
nipeg.
Sagt er að petta sama fjelag
—Clan-na-Gael—hafi nú ákveðið að
uútrj'ma” einum manni enn, en pað
er Dr. A. A. Ames, fyrrverandi bæjar-
ráðsoddviti í Minneapolis. Hann
ferðaðist um Evrópu síðastl. sumar
og dvaldi all-lengi á írlandi. Það
sem hann hefur til saka unnið er
pað, að eptir að hann kom heim ljet
hann pað opinberlega í ljósi, að
vesaldómuriun á írlandi, og æði-
gangurinn væri eins mikið—ef ekki
meir— að kenna hófleysi og hirðu-
leysi íra sjálfra og yfirgangi hinna
kapólsku presta eins og illri stjórn
Englands. Þetta pola Clan-na-Gael-
menn ekki og hafa nú sent doktornum,
5 nafnlaus brjef hvert á fætur öðru,
par sem honutn er fyllilega gefið í
skyn að honum sje betra að breyta
um bústað pað fyrsfa, eða að öðrum
kosti að ábyrgjast sjálfur afleiðing-
arnar.
Einu Bandarfkja-herskipinu—
Thetis—hefur f sumar er leið tekizt
að fara hringinn fyrir Alaska og inn
á McKenziefljótsmynnið. Að eins 2
skip hafa komizt jafnlangt áður á
pessari leið. Fram áf norðaustur-
skaganum á Alaska—Point Barrow—
var skipið nærri farið í hafís; festist
um stund á milli 2 ægilegra ísfláka.
Jarðgas fundu verkamertn í
Chicago úti á Michigan-vatnsbotni 2
mílur undan landi, f vikunni er leið.
Þeir voru 5 saman og voru að bora
göng undir vatnið fyrir lokræsi bæj-
arins, er eiga að liggja fram í gegn-
um allar grynningarnar nærri strönd-
inni.
Hjarðmennirnir í vestuhluta
Montana-ríkis græða ekki mikið í ár.
Fyrripartinn í sumar er leið var
landið graslaust og allir smálækir
purrir, enda eru nautgripir nú
pegar farnir að falla fj'rir fóður-
skort. Hey fæst naumast keypt
nema aðflutt og kostar pað í minnsta
lagi820,00 tonnið (100pund.)á 82,00,
og vatn verða margir hjarðmenn að
flj’tja 20 mílur að.
Kapólskur auðmaður í New
York hefur lofað að koma upp stór-
kostlegri myndastyttu og marinara-
líkneski af Leo páfa XIII. fram af
kápólska háskólanum stóra í Wash-
ington, og gefa hana svo skólanum,
ef hann vill takast á hendur að vernda
gripinn.
Eigendar allra stærstu girðinga-
vírs verkstæða í Bandaríkjutn hafa
satneinað sig f eitt aðal-fjelag til að
hækka verð varnincrsins, oa hafa
pegar hækkað pað svo nemur 5—8
af hundraði. Er sagt að 9 af hverj-
um 10 slíkum verkstæðum sje í ein-
veldisfjelaginu.
Á ársfundi sínum i Louisville,
Kentucky, S fyrri viku sampykkti
allsherjar verzlunarstjórn Bandarikja,
að æskilegt væri að stjórn Banda-
rikja útvegaði pjóðinni nánari verzl-
unarviðskipti við Canada. Sams-
konar álj’ktanir hefur petta fjelag
sampykkt á nærri hverjum aðal-
fundi sínum nú í síðastl. 15 ár, en
Bandarikjastjórn virðist gefa pví
lítinn gaum.
C si n a tl n .
Viðskipti Canadamanna við út-
lönd á fyrsta fjórðungi j’firstandandi
fjárhagsárs voru að verðhæð 864,
340,190, en pað er 87-| milj. meira
en á sama tfmabili i fyrra. Útflutt-
ur varningur má betur en sá aðflutti
svo nemur 81^ milj. Af útfluttum
varningi er timbur pýngst á meta-
skálunum, nemur á mán. að jafnaði
83 J milj., pá kvikfjenaður og afrakst-
ur kvikfjenaðar—3^ milj., pá korn-
matur o. p. h.— 81^ milj. rúmlega.
Gull og silfurslegið og óslegið,
útflutt á tfmabilinu, nemur 859,363.
Íloksíðastl. sept.mán. átti al-
menningur á stjórnar-sparibönkun-
um 819,852,747, á pósthúss-spari—
bönkum 823,760,592. AUs skuld-
aði pá sambandsstjórn alpýðu 843,
613,349, hinn 30. september.
Þenna sama dag átti og almenn
ingur í Canada 8124,767,760 í vörzl-
um hinna almennu löggiltu banka í
ríkinu, og er pað nær 88 milj. meira
en á sama tlrna og degi í fyrra; pá
nam sú upphæð 8116,850,000.
Bögglaflutningur með pósti til
íslands fæst eptir fyrsta nóv. næstk.
Hingað til hafa bögglasendingar
(aðrar en bækur) ekki verið mögu-
legar til Evrópu nema til Englands,
en sambandsstjórnin hefur nú komið
ár sinni svo fyrir borð, að eptir 1.
nóv. p. á. verða bögglasendingar
mögulegar hjeðan úr landi til allra
staða í póstsambandinu í Evrópu,
að minnsta kosti til allra staða í
vestur ög norður Evrópu. Gjald-
skráin er enn ekki útkomin, en kem-
ur nú á hverri stundu. Framvegis
geta pví íslendingar sent flesta smá-
böggla til íslands með pósti, en sem
peir til pessa hafa verið ráðalausir
með.
Á fundi sunnudagaskólakennara-
fjelagsins í Ontario í vikunni er leið
voru lagðar fram skýrslur, er sýndu,
að ífylkiuu eru stöðugir sunnudaga-
skólanemendur prótestanta rúmlega
400000 talsins. Jafnframt var pess
getið að í fylkinu væri pó fullur J
milj. prótestanta, barna og unglinga,
er aldrei kæmi á sunnudagaskóla.
Fylkisstjórnin i Oi.tario hefur
nj'lega gefið út reglur áhrærandi
kennslu f alpj'ðuskólum, par sem
gersamlega er bannað að kenna á
frönsku. Og kennarinn má ekki tala
frönsku við nokkurt barn, nema pað
skilji ekki ensku, og par af leiðandi
bráðnauðsj’nlegt íbyrjun.
Sex sæti í hinni ópörfu efri deild
sambandspingsins eru nú auð fyrir
dauðsföll.
112 inflna sprett eptir braut
sinni—Canada Southern—í Ontario
fór Vanderbilt, ásamt nokkruto vin-
uin sfnum á 92 mínútum. Er pað
óefað hin hraðasta ferð er farin hefur
verið eptir járnbraut í Ameríku.
Alexander Morris fylkisstjóri í
Manitoba frá 1872—1877 ljezt f To-
ronto 28. p. m., 63 ára gainall.
Fregnin um pað að Atiderson-
fjel. sje hætt við stofnun gufuskipa-
línunnar er sönn og nú er ástæðan
fengiti, enhúnersu: að sambands-
stjórnin rauf loforð sfn að leyfa
Canada Kyrrahafsfjel. að hafa lest.a—
gangmeð sjerstökum skilmálum ept-
ir Inter-Colonial brautinni milli
Halifax og St. Johns, N. B. Þegar
svo fór neitaði Kyrrah.fjel. að taka
einn einasta hlut í gufuskipafjel., en
var áður stærsti hluthafandinn, og
að pað hætti allt í einu var nóg tií
að eyðileggja fjel. Þetta segir Ab-
bott ráðherra i Montreal, sem ný-
kotnin er frá Englandi, og bætir pvf
við, að út af pessu sje kornið S bál
og brand milli stjórnarinnar og
Kyrrah.fjel., að stjórnin muni nú
hafa í hj’ggju að styrkja Grand
Trunk fjel. til að byggja umtalaða
braut pess austur frá Quebec til
Halifax, og í sambandi við pað fje-
lag fá annað fjelag til að koma upp
gufuskipunum hraðskreiðu, eins og í
fyrstu var ákveðið.