Heimskringla - 19.02.1936, Side 3

WIiNNIPEG, 19. FEBR. 1936
HEIMSKRINGL/
3. SÍÐA
ist mjög hvernig svona bersýni- utan um garðinn á miðju torg- andlitsdrætti hans, hvernig maður. Göngulag hans gaf beinum röðum báðumegin við
lega þreklaus maður gat verið inu, grafkyr, með hendurnar þreytan og hrygðin voru að yfir einnig til kynna, að hann þekti gotuna, eins og þau væru að
að fara út um þetta leyti kvöld kreptar utau um atafiuu oy.............................
huldar af hvítu, siðu skeggmu
eftir kvöld, í hvaða veðri, sem
var, og ganga svona lengi um
göturnar. Og þegar eg spurði
hann um þetta, brosti hann eins
og í leiðslu og virtist eiginlega
ekki vita, um hvað eg var að
tala. “Ef mér skjátlast ekki, þá
er eitthvað hér á seyði,” sagði
eg við sjálfan mig. “Einhverja
nóttina, þegar þú ert úti, skal
eg gerast varðengill þinn.” í>ví
að mér þykir gaman að grúska í
öllu, sem er skrítið, monsieur,
eins og þér vitið. Annars getið
þér víst ímyndað yður, að rangl-
ið um göturnar dag eftir dag, á
milli tveggja múrveggja af
ibrauði, sem ekki má snerta,
hefir ekki vekjandi áhrif á löng-
'ii n manna til að slæpast úti á
kvöldin. Eh, bien! Það var
kvöld eitt seint í október, sem
eg tók mig loksins til og elti
hann. Það var hægðarleikur
að fylgja honum eftir, því að
hann var saklaus eins og barn;
hann leið fyrst eins og skuggi
inn í þennan St. James’s Park
ykkar, þar sem hermannaslán-
amir ykkar belgja út á sér
brjóstið til þess að láta barns-
fóstrurnar dást að sér. Hann
fór afarhægt og studdist við
stöng — une canne de prom-
enade, ólíka öllum öðrum
göngustöfum, sem eg hefi séð,
nærri sex fet á hæð, og efst var
krókur eins og á fjárhirðastaf
eða handfang á sverði. Þetta
hefði verið nóg hlátursefni
handa gárungunum — meira að
segja eg gat ekki varist brosi,
fþegar eg sá hann ganga við
þessa spíru, og er eg þó ekki
vanur að henda gaman að ör-
ibirgö og elli. Eg man þetta
kvöld — yndislegt veður, dökk-
fblár himin, stjörnurnar eins
skærar og þær geta verið í
þessum stórborgum okkar göf-
ugu menningar; eg man skugg-
ana af blöðum trjánna og vín-
berjalitinn á gangstéttunum,
sem veldur því, að maður fær
sig ekki til að stíga á þær. Það
var eitt af þessum kvöldum,
þegar skapið er létt og lögregl-
an góðviljuð og lætur sig
dreyma. Jæja, gamli maðurinn
leit aldrei aftur, en hélt áfram,
eins og eg sagði, líkt og mað-
iur, sem gengur í svefni. Hann
fór framhjá stóru kirkjunni —
sem, eins og allar þessar stór-
byggingar, var köld á svipinn,
fjarlæg og vanþakklát okkur,
litlu krílunum, sem höfum reist
hana — inn í hið mikla Eaton
iSquare, þar sem vellríkt fólk
ætti að búa í hverju húsi. Þar
fór hann yfir götuna til þess að
halla sér upp að grindumum
og beið ef'tir því sem eg gat I
mér í hugarlund,
og ibuga hann; mér lanst hjartaé lítlö útiœsar. Einhverprófessor lineigja sig fyrir stórri kirkju.
‘hh. ætla að brjótast út úr brjósti «,'ió sjúlfan mig - með »m var fyrir endaaium grá í
mér. Eg verð að játa, mon-
Þetta var um það 1 sieur- að mér brá dálítið 1 brún
ekki gert
hvað var.
leyti, sem hástéttin ykkar er að
koma úr leikhúsinu með kross-
lagðar hendur í vögnum sínum
sem dregnir eru af sílspikuðum
hestum. Og í gegnum glugg-
ana sáust frúrnar raniba í sæt-
unum og svipur þeirra bar þess
vitni, að þær höfðu borðað of
mikið, en elskað of lítið. Og
karlmenn gengu framhjá mér
með hatt á höfðinu, en ekkert
í augunum; þeir voru að fá sér
hreint loft, eins og vera ber.
Eg tók eftir, að gamli maður-
inn veitti þeim athygli, án þes.s
að hreyfa sig, þangað til vagn
staðnæmdist við hús eitt svo að
segja beint á móti. En þá lagði
hann strax af stað og flýtti sér
yfir götuna með stóru stöngina
í höndunum. Eg sá, að þjónn-
inn hringdi bjöllunni og opnaði
vagnhurðina og þrent kom út —
maður, kona, unglingur. Afar-
háttsett fólk, einhver dómari,
aðalsmaður eða borgarstjóri —
hvað veit eg um það? — með
konu sína og son, og gekk upp
að útidyrunum. Gamli maður-
inn var kominn að neðstu
tröppunni og beygði sig fram,
um leið og hann talaði, eins og
hann væri að sárbiðja um eitt-
ihvað. Þau sneru sér við öll
þrjú í einu, alveg steinhissa. Eg
neytti árangurslaust allra
bragða til að heyra, hvað hann
segði, en nær þorði eg ekki að
fara, vegna þess að þá hefði
hann sjálfsagt tekið eftir, að eg
var að njósna um hann. Eg
heyrði aðeins hreiminn af rödd
hans, bljúgan eins og endranær;
og eg sá hann þurka sér um
ennið með hendinni, eins og
hann hefði borið eitthvað þungt,
langar leiðir. Svo ávarpaði frú-
in mann sinn og fór inn í húsið
og sonurinn kveikti sér í síga-
rettu og fór á eftir henni. Úti
vajr aðeins fjöliskylduflaðirinn
með yfirskeggið og ofurilítið
'bogið nef, en á svipinn líkt og
gamli maðurinn væri að gera
hann hlægilegan. Hann hreyfði
sig snögt, eins og hann segði:
“Burt með þig!” Svo dró hann
sig líka í hlé. Hurðin lokaðist.
Þjónninn þaut upp í vagninn,
hann brunaði af stað og alt var
eins og ekkert hefði gerst, nema
að gamli maðurinn stóð þarna
ihreyfingarlaus. En brátt kom
hann aftur og nú vair eins og
hann gæti naumast valdið
stönginni. Eg hörfaði inn í skot
til þess að fela mig, þegar halnn
gengi framhjá og þá sá eg
hvemig sársaukinn gagntók.
DAY SCHOOL
for a thorough business training—
NI6HT SCHOOL
for added business qualifications—
Xhe Dominion Business College, Westem Canada’s
Largest and Most Modem Commercial School, offers
complete, thorough training in
Secretaryship
Stenography
Clerical Efficiency
Merchandising
Accountancy
Bookkeeping
Comptometry—
—and many o*her profitable lines of work
We offer you inaividual instruction and the most modem
equipment for busrness study, and
AN EFFECTIVE EMPLOYMENT SEBVICE
for the placement of graduates in business
DOMINION
BUSINESS COLLEGE
On The Mall
and at Elmwood, St. James, St. John's
við að sjá þenna gamla, guð-
hrædda mann, að því er virtist,
biðjast ölmusu. Það hefi eg
sjálfur aldrei gert, jafnvel ekki í
sárustu fátækt — við erum ekki
eins og þessi “prúðmenni” ykk-
ar — við gerum altaf eitthvað
smávegis, sem við fáum aura
fyrir, þó að ekki sé nema að
sýna fullum manni, hvar hann á
heima. Svo sneri eg heimleiðis,
niðursokkinn í að hugsa um
þetta ferðalag, sem eg skildi
hvorki iupp né niður í. Eg vissi
hvenær gamli maðurinn var alt-
af vanur að koma heim og gætti
þess að vera háttaður á undan
honum. Hann kom eins og
venjulega og gekk hægt um til
þess að vekja okkur ekki. Hann
var nú orðinn rólegur á svipinn,
en auðsjáanlega með dálítið
“lausa skrúf’u”. Eins og þér
hafið sjálfsagt tekið eftir,
monsieur, þá er eg einn af þeim
mönnum, sem vilja hnýsast í
alt, sem fram fer í kringum þá.
Mér þykir fátt eins gaman og
að skyggnast undir klæðafald
tilverunnar, að svifta blæjunni
af því, sem liggur undir yfir-
iborðinu og er ekki alt sem sýn-
ist, eins og góðskáldið ykkar
kemst að orði. En til þess verða
menn að vera heimspekingar og
sérstökum gáfurn gæddir, en af
slíku eiga þeir engan snefil,
þessir karlar, sem halda, að þeir
séu einu gáfumennirnir f veröld-
inni, vegna þess að þeir sitja í
stól og djöflast í símanum allan
daginn til þess að fylla vasa
sína af peningum. En eg segi
fyrir mig, að eg met þekkmgu
á náunganum til f jár — það eru
einu f jármunirnir, sem þeir geta
ekki frá okkur tekið. Svo að eg
lá andvaka þessa nótt. Eg var
ekki ánægður með það, sem eg
hafði séð, Iþví að eg gat ekki
gert mér í hugarlund, hvers
vegna þessi gamli, óeigingjami
maður, gem altaf var að hugSa
um aðra, fór út á hverju kvöldi
til að betla,. þegar hann átti
rúmið sitt hér og nægilegt til
að treina í sér líftóruna m'eð.
Auðvitað höfum við allir bresti
í fari okkar, og ýmsir vel metnir
menn gera í laumi það, sem
þeim myndi óa við að sjá aðra
gera, en þetta betl virtist tæp
Jega geta verði í samræmi við
skapferli hins ósérplægna öld-
ungs — því að reynsla mín er
sú, monsieur, að betlarar séu
engu síður eigingjarnir en mil-
jónamæringar. í stuttu máli,
eg brann í gkinninu og ákvað
að elta hann á ný. — Næsta
kvöld var veðrið gerólíkt. Það
var þungur stormur og tunglið
óð í hvítum skýjaslæðum. Hann
hóf raunagöngu sína með 'þvf
að fara framhjá þinghúsinu
ykkar, eins og hann ætlaði út
að fljótinu. Eg er ákaflega hrif-
inn af þessu stóra fljóti ykkar.
Það er eithvað svo mikilfeng-
legt við straum þess; íþað ætti
að vita margt, en samt er það
svo þögult, og birtir engum þau
leyndarmál, sem því er trúað
fyrir. Það leit helzt út fyrir
að hann hefði í huga hina álit-
legu húsaröð á fljótsbakkanum
áður en komið er til Chelsea
Það var aumkunarverð sjón að
sjá gamla manninn berjast
kengboginn á móti vestanrok-
inu. Það voru ekki ýkjamargir
vagnar á ferð þarna niðurfrá
og einnig fátj. um manninn
sannkölluð eyðimörk, lýst af há
um ljóskerum, en skuggana af
staurunum gætti ekki í tungls
birtunni. Hann fór að eins og
fyi-ra skiftið og staðnæmdist
yzt á götunni og beið eftir að
eitthvert ljónið kæmi heim
bæli sitt. Alt í einu sá eg eitt
koma og þrjár ljónynjur með
allar stærri en karldýrið. Hann
var skeggjaður og hafði gler
augu — bersýnilega lærður
! kvennabúrið sitt með sér. Þau tunglf Ijósinu og móðurleg á
láttu heima í húsi, sem var um s\ip. Það var engin sala á ferli
iimtán skref frá gamla mann- í gótunni og ekki fylgsni heldur
inum, og meðan lærði maður- en rauðagull. En eg treysti
inn var að opna dyrnar, ráku því einhvernveginn, að gamli
konurnar þrjár nefin upp í loft- maðurinn yrði mín eklti var, af
ið og fóru að glápa á tunglið. því að hann virtist ekki taka
Lítið um smekk, lítið um vís- eftir neinu á þessum ferðurn
indi — eins og altaf hjá þessu sínum. Þar sem hann hallaðist
fólki! Eg sá, að gamli maður- j fram á stafinn sinn, þá segi eg
inn lagði strax af stað yfir göt-
una og vindurinn feykti honum
eins og stóru hálmstrái. En í
svip hans lýstu sér takmarka-
lausar kvalir, eins og hann bæri
allar heimsins þjáningar. Þegar
konurnar sáu hann, hættu þær
að góna upp í loftið, flýttu sér
inn fyrir hurðina, eins og hann
væri ógæfan sjálf og kölluðu:
“Henry!” Og herrann kemur út
aftur, með skeggið og gleraug-
un.- Eg hefði viljað gefa mikið
til að heyra hvað þeir sögðu, en
eg sá, að þessi blessaður Henry
var að gefa mér auga og hreyfði
mig ekki úr sporunum af ótta
við að vera álitinn með í spil-
inu. Eg heyrði hann aðeins
segja: “Ómögulegt! Ómögulegt!
Þú átt að snúa þér annað en
hingað!” og lokaði hurðinni. —
Gamli maðurinn stóð eftir, bog-
inn, eins og að stöngin, sem
hann lét hvíla á öxlinni, væri úr
blýi. Og alt í einu fór hann af
stað, í sömu átt og hann hafði
komið, lotinn og skjálfandi, eins
og vofa, og tók ekki eftir mér,
jegar eg fór framhjá, fremur en
eg væri ekki til. Þetta kvöld fór
eg líka í rúmið á undan honum,
djúpum hugleiðingum, en enn-
)á meiri óvissu um, hvað lægi á
ibak við þetta. Eg ákvað enn
einu sinni að elta hann og sagði
við sjálfan mig: “Nú skal eg
treysta á fremsta til að heyra. ’
Það eru til tvennskonar menn í
jessum heimi, monsieur —
sumir hafa ekki frið í sínum
ibeinum, fyr en þeir hafa eignast
alt, sem þeim lízt vel á, og gá
aldrei að, úr hverju það er gert,
aðrir heimta ekkert af lífinu,
nema tóbak. og brauðskorpur,
og svo frjálsiræði til að rífa alt í
sundur og rannsaka, þvií að
annars geta þeir ekki á heilum
sér tekið. Og eg er, svei mér,
af því sauðahúsinu. Eg er ekki
rónni fyrr en eg hefi fundið,
af hverju þetta er þetta, en ekki
hitt; alt, sem er leyndardóms-
fult, er eg; gráðugastur í. Svo
dreif eg mig í að elta hann um
litlu, óþrifalegu göturnar í þessu
stóra Westminster ykkar, þar
sem 'alt er í einum hrærigraut,
lávarðar og vesalingar, sem
ekki eiga bót fyrir botninn á
sér; kettir og lögregluþjónar,
olíuljós, dómkirkjur og ilmur
af steiktum fiski. Ó, það er
sannarlega hræðilegt að sjá
>essar minni háttar götur ykk-
ar í London. Það fyUir mig
meiri örvæntingu en alt annað,
sem eg hefi séð; það stendur
líka á höfði, að þær skuli vera
svona nærri hinu mikla þing-
húsi, sem gefur öllum heiminum
fyrirdæmi um góða stjórn.
Þetta er svo grimm kaldhæðni,
monsieuT, að það er enginn
vandi að heyra hinn góða Guð,
sem hástéttin ykkar tilbiður;
lilæja í hverju hjóli, sem veltur
og hverju kálhöfði, sem þarna
er selt, og sjá hann brosa í týr-
unum frá hverju keri og kerta-
ljósunum í dómkirkjunni ykkar
og heyra hann segja við sjálfan
sig: “Þenna heim hefi eg nú
skapað. Er þar ekki sitt af
hverju tagi? — hérna er dálítið
sýnishorn.” En í þetta skifti
fylgdi eg gamla manninum eins
og skugginn hans og heyrði
hvernig hann andvarpaði
göngunni, eins og honum fynd-
ist loftið þungt í þessum götum,
ekki síður en mér. En skyndi-
lega beygði hann fyrir horn og
við vorum stadidr í kyrrlátustu
og fegurstu smágötu, sem eg
hefi séð í ykkar stóru London.
Þarna stóðu lítil og gömul hús í
yður satt, að hann líktist helzt
fugli, sem er staddur í eyðimörk
og hvílir sig á öðrum fæti í upp-
þornaðri lind, en þráir vatnið af
öllu hjarta. Þessi sjón vakti ihjá
mér áhrif, sem við verðum
stundum fyrir, þegar lífið birtir
okkur sína fágætu atburði —
tilfinning, sem eg held, að ýti
undir listamennina til að starfa.
Við höfðum ekki staðið þarna
lengi, þegar við sáum karl og
konu koma frá enda götunnar
og eg hugsaði með mér: “Nú
eru þau að halda í hreiðrið.”
Þau voru kát og hraust, nýgift
og hlökkuðu til að koma heim.
Undir kápunni skein á hvítan
hálsinn á ungu konunni og
hvíta flibbann á unga, mannin-
um. Eg þekki þau vel, þessi
ungu hjón í stórborgunum. Þau
eru áhyggjulaus og líta ástar-
augum á umhverfið og framtíð-
ina og eru barnlaus, enn sem
komið er; glöð og áhugasöm,
Þér sem notið—
TIMBUR
KAUPIÐ AF
THE
Empire Sash & Door
CO., LTD.
Blrgðlr: Henry Ave. East
Sími 95 551—95 552
Skriistofa:
Henry og Argyle
VERÐ - GÆÐI - ÁNÆGJA
en eiga eftir að kynnast lífinu,
sem sannast að segja, monsieur,
er ekkert gamanspil fyrir flest-
um. Þau staðnæmdiust hjá
næsta húsi við mig og gamli
maðurin lét ekki á sér standa,
fremur en vant var, en eg geklc
að húsinu fyrir framan mig og
þóttist vera að hringja dyra-
bjöllunni. Nú hlaut eg að heyra,
hvað sagt yrði. Eg sá líka
framan í þau öll þrjú, því að eg
hefi vanið mig á að horfa út
undan mér. Dúfunum var svo
mikið í mun að komast í hreiðr-
ið, að þær voru alveg að
skreppa inn úr dyrunum, þegar
gamli maðurinn hóf upp raust
sína: “Herra, leyfið mér að
hvílast í ganginum hjá yður!”
Monsieur, eg hefi aldrei séð
nokkurn mann svona vonlaus-
an á svipinn, svona yfirkominn
af þreytu og þó svona bljúgan
og hátíðlegan, eins og gamla
manninn, þegar hann mælti
Frh. á 7. bls.
INNKÖLLUNARMENN HEIMSKRINGLU
I CANADA:
Árnes..............................Sumarliði J. Kárdal
Amaranth...............................j g Halldórsson
Arborg..................................q. q Einarsson
Baldur..............................Sigtr. Sigvaldason
Beckville..............................Björn Þórðarson
Belmont.................................... j oieson
Bredenbury..............................H. O. Loptsson
Brown..............................Thorst. J. Qíslason
Calgary.............................Grímur S. Grímsson
Churchbndge..........................Magnús Hinriksson
Cypress River............................Páll Anderson
^foe................................... S. S. Anderson
™r°s-.................................. S. S. Anderson
Enksdale................................ólafur Hallsson
b,alíe..............................John Janusson
XlmI|......................*.............K. Kjernested
®eyslr................................ Tím. Böðvarsson
Glenboro.................................... j olegon
Hayland...............................Sig. B. Helgason
■^ecla.............................Jóhann K. Johnson
Hnausa..................................Gestur S. Vídal
Hove...................................Andrés Skagfeld
Husavik..................................John Kernested
Innisfail...........................Hannes J. Húnfjörð
Kandahar..................................S s Anderson
Keewatin................................Sigm. Björnsson
Kristnes..................................Rósm. Ámaaon
Langruth..................................g EyjólfBson
K®slle.............................................Th. Guðmundsson
Lnndar....................................Sig. Jónsson
Markerville.........................Hannes J. HúnfjörO
Mozart................................ S. S. Anderson
Oak Point........................................Andrés Skagfeld
Oakview.............................Sigurður Sigfússon
Otto......................................Björn Hördal
Biney...................................S. S. Anderson
Poplar Park........................................Sig. Sigurðseon
Red Deer.............................Hannes J. Húnfjörð
Reykjavík...........................................Árai Pálason
Riverton..........................................Björa Hjörleifsson
Selkirk................................q. m. Jóhansson
Steep Rock..........................................Fred Snædal
Stony Hill........................................Björn Hördal
Swan River............................Halldór Egilsson
Tantallon........................................Guðm. Ólafseon
Thornhill..........................Thorst. J. Gíslason
Víðir.............................................Aug. Einarsson
Vancouver......................................Mrs. Anna Harvey
Winnipegosis.............................ingi Anderson
Winnipeg Beach.....................................John Kernested
Wynyard...................................s. S. Anderson
I BANDARIKJUNUM:
Akra...................................Jón K. Einarsson
Bantry..................................E. J. Breiðfjörð
Bellingham, Wash.......................John W. Johnson
Blainö, Wash....................Séra Halldór E. Johnson
Cavalier...............................Jón K. Einarsson
Chicago: Geo. F. Long, 2428 Hamlin Ave., Logan Square Sta.
Edinburg....................................Jacob Hall
Garðar................................S. M. Breiðfjörð
Grafton................................Mrs. E. Eastman
Hallson................................Jón K. Einarsson
Hensel..................................J. K. EHnarsson
Ivanhoe........................... Miss C. V. Dalmann
Los Angeles, Calif....Thorg. Ásmundsson, 4415 Esmeralda St.
Milton................................ F. G. Vatnsdal
Minneota............................Miss C. V. Dalmann
Mountain..............................Th. Thorfinnsson
National City, Calif......John S. Laxdal, 736 E 24th St.
Point Roberts.............................Ingvar Goodman
Seattle, Wash..........J. J. Middal, 6723—21st Ave. N. W.
Svold..................................Jón K. Mnarssou.
Upham.............................4..E. J. BreiðfJörtJ
The Viking Press, Limited
Winnipeg Manitoba