Heimskringla - 21.03.1945, Blaðsíða 6
6. SIÐA
HEIMSKRINGLA
WINNIPEG, 21. MARZ 1945
STÚLKAN ÚR
FLÓANUM
“Eg er að furða mig á því hvaða dóm fólk
mundi leggja á svonalagaða hljómlist” sagði
hann.
*
“Eg hefi bara einu sinni leikið opirtber-
lega,” svaraði Elenóra, “og eg held að fólki hafi
fallið það vel. 1 gær fékk eg bréf, þar sem mér
var boðið að taka að mér stjórn hljómsveitar-
innar við miðskólann í Onabasha. Eg mundi
gjarna spila endurgjaldslaust aðeins til að fá
tækifæri til að segja það, sem mér býr í brjósti.”
“Hættið við þá fyijirætlan að ganga á
mentaskólann. Þér þarfnist engrar slíkrar
skólagöngu. Þér eruð komin langt fram úr
henni hvort sem er.”
“Er yður al^ara, að þér munduð hætta við
frekara nám, væruð þér í mínum sporum?”
“Ef þér gætið litið á það þannig, mundi eg
segja, að þér séuð nú á hærri skóla og hafið
ætíð verið það. Þér hafið gengið í skóla reynsl-
unnar, og hann hefir kent yður að hugsa og gætt
yður göfugu hjarta. Hamingjan veit að eg
öfunda þann mann, sem öðlast það. Eg mundi
meira að segja ráða yður frá að lesa margar
bækur um áhugaefni yðar. Þér fáið alla yðar
þekkingu frá uppsprettu hennar, og berið skyn
á hvað er rétt í þeim efnum. Það sem þér þurfið
að gera er að byrja í tíma að koma því, sem þér
vitið í búning. Bíðið ekki of lengi með að segja
okkur það, sem þér vitið um skóginn og líf hans
eins og þér þekkið það.”
Nú fyrst mundi hann eftir að Mrs. Kom-
stock var einhversstaðar í nándinni.
“Eigum við að fara út á veginn og sjá
hvort móðir yðar kemur ekki?” spurði hann.
“Þarna er hún,” sagði Elenóra. “Það var
þó heppilegt að eg gat-falið fiðluna í tæka tíð.
Eg bjóst ekki við, að hún kæmi svona bráðlega,”
hvíslaði unga stúlkan, og gekk í áttina til móð-
ur sinnar. Það var mjög undarlegur svipur á
andliti Mrs. Komstock er hún leit á Elenóru.
“Hafið þið fundið nokkuð ennþá?” spurði
hún.
“Ekki neitt sem eg get sýnt þér,” svaraði
Elenóra. En eg veit ekki nema eg hafi fundið
hugmynd, sem gerir algerða breytingu á áætl-
unum mínum og lífsstarfi.”
“Áætlunum fyrir lífsstarfinu! Þetta eru
stórfeld orð,” svaraði Mrs. Komstock hlægj-
andi. “Eg held að það sé bezt að láta metnað-
argirnd þína liggja milli hluta. Eg hefi ætíð
heyrt, að hún sé bezt þegar hún sefur. Og í
hvert skifti, sem þú færð snert af þeirri veiki,
þá verður ætíð tími til að finna ráð við henni.
Við skulum heldur finna náttúrugripi. Nú er
júní. Við Philip erum ennþá í fyrsta bekk.
Hvaða kraftaverk gerir náttúran í júní. Hvað
•er það, sem sérstaklega einkennir þann mán-
uð?”
“Þá fæðast öll stóru náttfiðrildin,” svaraði
Elenóra hiklaust.
Ammon klappaði saman lófunum. Tárin
komu fram í augu Mrs. Komstock. Hún faðm
aði Elenóru að sér og kysti á enni hennar.
“Þú ert skynsöm,” sagði hún. “Finnið það
sem einkennir starf hvers mánaðar. Vetrar-
fuglarnir einkenna febrúar. Philip, þér ættuð
að heyra þessa söngvara hérna úti í mýrunum í
febrúar, þegar vetrarkvöldin eru venju fremur
blíð. Þá syngja þeir nú fyrir alvöru. 1 tuttugu
og eitt ár hefi eg á nóttunum hlustað á stórar
uglur og litlar, á refina og þvottabjörninn og
alla þá, sem eiga ennþá heima í þessum skógi,
og á daginn hlustaði eg á haukana, gullbring-
urnar, krákurnar og alla þá fugla, sem eru hjá
okkur á veturna. Það er hér um bil beztu tón-
leikirnir, sem við getum heyrt. Eg er að furða
mig á hvort þú gætir ekki samið úr þessu frum-
legt og stórbrotið lag og leikið það á fiðluna
þína, Elenóra?”
Elenóra saup hveljur og svaraði með þess-
um einföldu orðum:
“Eg gæti reynt það?”
En nú þoldi Ammon ekki mátið lengur.
“Við verðum að fara að vinna,” sagði hann
og reif grein af tré en með henni rótaði hann
upp jörðinni til að finna egg tenglsormanna.
Mrs. Komstock dró upp úr vasa sínum kragann,
sem hún var að bródera, og settist við verk sitt
á trjástofn. Hún sagðist vera þreytt. Þau gætu
komið og sett sig þegar þau væru búin. Hún
gat heyrt raddir þeirra frá öllum áttum í kring
um sig, þangað til hún hrópaði á þau og sagði
þeim, að mál væri að fara heim og borða kvöld-
matinn. Er þau komu til hennar stóð hún á
skógargötunni og beið þeirra. I annari hend-
inni hafði hún verkefnið, en í hinni fiðluna.
Elenóra fölnaði við, en fylgdi þeim án þess að
segja neitt. Þar sem Ammon gafst illa að því að
kona í samfylgd hans, bæri þyngri byrði en
hann, rétti hann út hendina eftir fiðlunni. Mrs.
Komstock hristi höfuðið til merkis um að hún
hafnaði boðinu. Hún bar fiðluna heim, bar
hana inn í herbergið sitt og lokaði hurðinni á
eftir sér. Elenóra sagði við Ammon:
“Ef hún ónýtir fyrir mér fiðluna, þá verð-
ur.það mér að bana.”
“Það gerir hún ekki,” sagði Ammon með
sannfæringarkrafti. “Þér misskiljið hana. Hún
hefði ekki sagt það, sem hún sagði um uglurnar,
ef hún hefði ætlað sér það. Þér misskiljið hana.
Hún er móðir yðar. Enginn elskar yður eins
mikið og hún. Mér finst að hún sé alveg fram-
úrskarandi.”
Mrs. Komstock kom róleg og ánægð til
þeirra og þau hjálpuðust öll að því að búa til
kvöldmatinn. Er þau höfðu snætt, röðuðu þau
Ammon og Elenóra því, sem þau höfðu safnað
um daginn, og fóru svo og báru blönduna á trén
úti í skóginum, svo að þau gætu veitt fleiri
skordýr. Er þau komu heim sat Mrs. Kom-
stock úti í laufskálaum og þau gengu inn til
hennar. Hún gekk strax inn í húsið og kom að
vörmu spori aftur með fiðluna og lagði hana og
bogann í kjöltu Elenóru. “Eg vildi að þú vildir
spila dálítið fyrir okkur,” sagði hún.
Og Elenóra lék svo lengi á fiðluna að hún
gat tæplega valdið boganum fyrir þreytu. Þá
fór Ammon heim. Þær fylgdu honum út að
hliðinu og horfðu á eftir honum þangað til hann
var kominn í hvarf.
“Þetta kalla eg raglulega hæverskan ungl-
ing,” sagði Mrs. Komstock. “Þegar maður sér
hann gæti maður búist við, að hann hefði verið
alinn upp hér úti í sveitinni, þótt hitt sé miklu
sennilegra, að hann hafi verið alinn upp í eftir-
læti frá blautu barnsbeini.”
“Já, það hugsa eg að hann hafi verið,” sagði
Elenóra hlægjandi, “en það hefir ekki haft ill
áhrif á hann. Eg hefi ekki séð neitt útásetning-
arvert í fari hans. Hann kennir mér margt án
þess að vita af því sjálfur. Þú skalt vita að hann
er útskrifaður aí Harvard háskólanum og síðan
hefir hann lagt stund á lögfræði. Hann kemur
hingað á morgun.”
Næsta dag kom Ammon snemma, og fóru
þau Elenóra strax út í skóginn. Mrs. Komstock
hafði nú fengið svo mikið traust til hans, að hún
var sjálf heima þangað til hún hafði lokið heim-
ilisstörfunum. Þá fór hún til þeirra og settist
aftur við að sauma en lét þau reika um skóginn
eftir vild. 1 þetta sinni var kominn miðdegis-
verðartími og hún tók með sér körfu fulla af
mat. í þetta sinnið fann hún Philip og Elenóru
hjá fjólunum, er ennþá voru í blóma og jafn
fagrar. Þau borðuðu þar öll saman og svo fór
Mrs. Komstock heim, en þau Elenóra og Ammon
settust á trjábol til að hvíla sig.
“Munið þér eftir hverju þér lofuðuð mér
viðvíkjandi þessum fjólum?” spurði Ammon.
“Edith á afmælisdag á morgun, og ef eg sendi
þær með hraðlestinni snemma í fyrramálið, mun
hún fá þær seinnipartinn á morgun. Þær ættu
að halda sér svo lengi. Næsta dag fer hún
norður eftir.”
“Auðvitað getið þér fengið fjólurnar,”
sagði Elenórá. “Við skulum hætta nægilega
snemma áður en kvöldmaturinn kemur, og tína
fjölda þeirra. Og það er hægt að ganga svo frá
þeim að þær skemmist ekki á leiðinni. Þær
ættu að geymast óskemdar þó við tínum þær í
kvöld, ef þær standa í vatni í nótt.”
Síðan fóru þau að safna á ný, unnu lengi
og voru heppin. Þegar fór að rökkva kom Philip
til Elenóru með mjög skrautlegt fiðrildi, sem
hann hafði veitt. Hann sýndi henni hina dökku
vængi skordýrsins og mjóu fæturnar, sem
reyndu að krækja sig um fingur hans til að það
gæti sloppið í burtu.
Elenóra rannsakaði gaumgæfilega hina
dökku vængi. “Eg held að þetta sé tegund, sem
heitir Sappho”, sagði hún hrifin. “Fuglakonan
verður heldur en ekki glöð.”
“Við' verðum að ná strax í baukinn með
eitrinu,” sagði Ammon. “Eg vildi ekki missa
þetta fiðrildi þótt hundrað dalir væru í boði.
Og það tók nú aldrei tíma fyrir mig að ná því.”
Elenóra náði strax í krukkuna og ánnað,
sem þau höfðu meðferðis.
“Þegar maður er svona heppinn, að ná því-
líku fiðrildi og þetta er, þá er mál að hætta og
vera glaður það sem eftir er dagsins. Þér megið
trúa því, að mér þykir vænt um þennan fund.
Og nú skulum við fara. Við höfum rétt tíma
áður en kvöldmaturinn kemur til að ljúka
þessu, sem við töluðum um. En hvað mamma
verður glöð þegar hún sér hversu heppin við
höfum verið!”
“Engum þykir vænna um það en mér,”
svaraði Ammon. “Mér finst eins og eg hafi
unnið fyrir mat mínum í kvöld. Við skulum
koma!”
Hann tók mest af farangrinum og bar það
með sér og lét Elenóru ganga á undan. Hún
gekk götuna, sem kýrnar voru vanar að ganga.
Gata þessi lá heim að húsinu og fast hjá þeim
stað, sem fjólurnar uxu á. Þar stansaði hún,
lagði netið frá sér og hitt, sem hún hélt á, en
Ammon gekk fram hjá henni og hélt áfram.
“Ætlið þér ekki----” tók Elenóra til máls.
“Eg ætla að flýta mér og koma fiðrildinu
inn í húsið,” sagði hann. “Þetta eitur hefir
dofnað, og við verðum að endurnýja það.”
Hann hafði gleymt fjólunum. Elenóra
stóð og horfði á eftir honum með einkennilegum
svip á andlitinu. Hún stóð þar augnaiblik, tók
svo upp netið og fylgdist á eftir honum. Við
kviksyndið stansaði hún á ný og bjóst að
hverfa til baka. En svo klemdi hún saman
varirnar og hélt áfram. Klukkan var orðin níu
þegar Ammon kvaddi þær og fór heim. Þær
heyrðu hann blístra glaðlega þegar hann gekk
niður veginn. Elenóra sagðist vera þreytt, og
fór því upp í herbergið sitt, og fór í rúmið. En
hún gat ekki sofnað. 1 huga hennar fæddust
allskonar hugsanir og þess lengur sem hún lá,
þess betur varð hún vakandi. Að síðustu fór
hún á fætur. Svo fór hún að vinna. Tveimur
tímum síðar stóð þar falleg karfa úr næfrum.
Var hún sterk og reglulegt snildarverk. Hún
setti vekjaraklukkuna til að vekja sig klukkan
þrjú, fór svo í rúmið og sofnaði strax.
Hún var komin fram úr rúminu áður en
klukkan hringdi. Hún klæddi sig í snatri. Hún
tók körfuna og pappaöskju, sem hægt var að
teggJ3 körfuna í, gekk hægt ofan og út þangað,
sem fjóluranr voru. Þegar karfan var fleyti-
full af fjólum, lag§i hún hana niður í hinar
sterku öskjur, lagði mosa í kringum hana til að
halda henni stöðugri, batt svo öskjurnar með
sterku bandi og smeygði miða með nafni og
heimilisfangi undir krossbandið. Hún lagði svo
af stað gegnum skóginn til að stytta sér leið, og
gekk hratt til Onabasha. Klukkan var nú sex,
en allur sá hluti bæjarins, sem hún vildi forðast
að sæi ferðalag sitt var enn í fasta svefni. Henni
veittist ekki örðugt að ná í dreng einn. Hún
sendi hann með böggulinn til húss dr. Ammons.
Hún beið álengdar meðan hann hringdi og hún
sá að hann fékk vinnukónunni öskjurnar.
Á leiðinni heim fór hún framhjá sumum
trjánum, sem ^hún hafði borið á og tók skor-
dýrin, sem hún hafði veitt, heim með sér. Hún
fór með þau inn í eldhúsið eins og hún kæmi
bara utan úr skógnum, og því spurði móðir
hennar hana ekkert um ferðalag hennar. Að
morgunverði loknum, gekk Elenóra upp í her-
bergi sitt og afmáði þar öll merki um starfsemi
sína um morguninn, fór síðan inn í laufskálann
og raða§i þar því, sem hún hafði veitt. Skömmu
síðar kom Ammon álengdar eftir veginum. “Eg
er orðin leið að sitja hérna,” sagði Elenóra við
móður sína, “svo eg ætla að ganga niður á veg-
inn og mæta honum.”
“Hver er sá, sem engu gleymir, og gerir
ætíð það, sem rétt er?” kallaði Ammon til henn-
ar þegar hann var enn langt í burtu.
“Ekki þér,” svaraði Elenóra, “en meðgang-
ið nú að þér gleymduð þessu.”
“Já, alveg hreint,” svaraði Ammon. “En
til allrar lukku hefði engin skaði skeð. Eg
skrifaði í síðustu viku til Polly og bað hana að
senda Edith einhvérja viðeigandi afmælisgjöf
ásamt miða frá mér.”
21. Kap. — Elenóra gerir játningu sína.
Dagar þessir voru upphaf þess tíma er þau
störfuðu saman. Eftir að júní mánuður var lið-
inn leituðu þau ekki svo mjög eftir fiðrildum,
en fóru um engi og skóga til að finna náttúru-
gripi handa Elenóru er hún færi að kenna í
skólanum. Mrs. Komstock hjálpaði þeim mikið.
Hún hafði góða dómgreind og var mjög hagsýn.
Er þau komu heim úr leiðangrum þessum alveg
dauðþreytt, þá var ætíð til handa þeim matur
heima í bjálkahúsinu. Þar gengu þau frá og
skpulögðu það, sem þau höfðu safnað og ræddu
saman um viðburði dagsins.
Það var heitt mjög síðari hluta dagsins í
ágústmánuði. Inn um hliðið kom boðberi frá
símskeytastöðinni.
“Eg hefi hér símskeyt handa Mr. Philip
Ammon,” sagði hann.
Mrs. Komstock gekk út um eldhúsdyrnar
og hringdi bjöllunni af öllum mætti.
“Gengur nokkuð að þér, mamma?” kallaði
Elenóra.
Mrs. Komstock benti á boðberann. “Áríð-
andi símskeyti til Philips”, sagði hún.
Ammon bað þær að afsaka og opnaði sím-
skeytið. Hann varð náfölur í framan. “Eg
verð að fara með fyrstu lestinni,” sagði hann.
“Pabbi er veikur og þarfnast mín heima.”
Hann kvaddi Mirs. Komstocck og þakkaði
henni hvað eftir annað fyrir alla góðsemi henn-
ar sér til handa, síðan sneri hann sér í áttina
til Elenóru.
“Viljið þér fylgja mér að horninu á Flóan-
um?” spurði hann, og játaði Elenóra því. Mrs.
Komstock fylgdi þeim út að hliðinu. Síðan gekk
hún heim í laufskálann og beið þar Elenóru.
Er hún stóð og horfði niður eftir veginum
brosti hún.
“Mér datt í hug að hann mundi tala við mig
fyrst,” sagði hún, “en þetta breytir dálítið að-
stæðunum. Hann. fékk engan tíma til þess.
Elenóra mun koma til baak mjöm hamingjusöm,
og það má hún líka vera. Þetta er ágætis ung-
menni. Æf hennar verður sjálfsagt all ólík
minni æfi.”
Elenóra tók fyrst til máls er þau gengu
saman eftir veginum.
“Eg vona að þetta sé ekkert alvarlegt,”
sagði hún. “Er hann venjulega heilsugóður?”
“Já, hann er fremur hraustur maður,”
sagði Philip. “Eg er ekkert hræddur um hann,
en eg fyrirverð mig mjög. Eg hefi látið hann
ofþreyta sig, þangað til hann er yfirkominn, og
mamma og Polly eru norðurfrá í sumarbústaðn-
um okkar. Hann hefir aldrei veikst fyrri og það
er sennilega mér að kenna.”
“Hefir yður liðið vel hérna?” spurði Ele-
nóra.
Þau voru nú komin að girðingunni og
Philip stökk yfir hana. Hann ætlaði að stytta
sér leið yfir akrana. Hann sneri sér við og leit
á hana.
“Þessi dvöl mín hérna hefir verið eins
hressandi og eins ánægjuleg og nokkur maður
getur notið í þessum heimi,” svaraði hann.
“Elenóra, þótt eg talaði tímum saman, gæti eg
samt aldrei lýst því til fullnustu hversu mikið
álit eg hefi á yður. Og aldrei á æfi minni hefir
mér þótt eins míkið fyrir nokkrum hlut og að
skiljast frá yður. Mér finst eins og mig bresti
mátt til að slíta mig lausan.”
“Hafið þér öðlast nokkuð, sem er nokkurs
virði vegna samvista okkar, ætti það að vera
aflið til að gera skyldu yðar, og til að fara
strax. Verið sælir! Þér verðið að hraða yðar’”
Ammon starði á hana. Hann reyndi að
sleppa^hendi hennar, en hann þrýsti henni að-
eins fastara. Alt í einu dró hann hana að sér.
“Elenóra,” livíslaði hann, ::viljið þér ekki
kyssa mig í kveðju skyni?”
Elenóra hörfaði aftur á bak og starði á
hann með galopnum augum.
“Eg mundi fyr gefa yður ærlegan löðrung,”
svaraði hún. “Hefi eg nokkurn tíma sagt eða
gert nokkuð á þessum samverustundum okkar,
sem gæfi yður tilefni til að leyfa yður að spyrja
mig slíkrar spurningar?”
“Nei,” stamaði Ammon. “Nei, en mér
þykir svo vænt um yður að mig langaði til að
kveðja yður með kossi áður en eg færi fyrir fult
og alt. Elenóra----”
“Verið þér bara ekkert að orðlengja þetta,”
svaraði hún rólega. “Eg hugsa að eg hafi næga
skynsemi til að dæma yður réttilega. Eg veit
hvað þér eigið við. Það mundi ekki gera yður
neitt tjón, og mér ekki heldur, en við verðum
að hugsa um aðra. Edith Carr mundi ekki vilja
kyssa varir yðar á morgun ef hún vissi að þér
hefðuð kyst mínar í dag. Eg hafði rétt fyrir
mér er eg sagði: Farið strax!”
En Ammon gafst ekki upp og slepti ekki
hendi hennar. “Viljið þér þá ekki skrifa mér?”
spurði hann.
Nei, svaraði Elenóra, “það er ekkert
meira að segja nema að kveðjast, og það getum
við gert hérna.”
En Ammon lét sig ekki. “Lofið mér að
þér skuluð skrifa mér bara eitt bréf,” sagði
hann. Mig langar til að eiga aðeins eitt skeyti
frá yður sem eg get læst í borðinu mínu og ætíð
geymt. Lofið mér því, að þér skuluð skrifa mér
aðeins einu sinni!”
Elenóra leit brosandi í augu hans.
Ef trén sem tala segja mér í vetur þann
leyndardóm, hvernig maður getur þroskast upp
í fullkomleika, þá skal eg, Philip, skrifa og segja
yður frá því. Alla þá stund, sem eg hefi þekt
yður hefir mér aldrei líkað miður við yður fyr
en nú. Verið þér sælir!”
Elenóra klifraði yfir girðinguna og leitaði
skjóls og verndar í sínum eigin skógum. Hún
gekk. á ská og hélt áfram þangað til hún kom á
götuna, sem lá framhjá fjólunum. Hún gekk
hratt eftir stígnum, hún krefti hnefana og hélt
handleggjunum beint niður með síðunum, en
augun voru óeðlilega skær og einkennileg. —■
Vangar hennar voru blóðrjóðir og andardrátt-
urinn ör og óreglulegur. Er hún kom að fjólun-
um, sneri hún sér við og litaðist um.
Mýrin var nú öll þur og öll blóm horfin.
Illgresi, fet á hæð, þakti allan reitinn. Hún sneri
sér við og gekk heim þangað til hún gat næstum
séð húsið.
Mrs. Komstock gat ekkf skilið hvað dvaldi
dóttur sma að koma og segja fréttirnar. Hún
gekk út í garðinn og reikaði þat fram og aftur.
Svo gekk hún út á stíginn áleiðis til skógarins,
framhjá kviksyndinu, sem nú var girt gulum
liljum. Þá let hún upp og staðnæmdist. Henni
var þungt um andardrátt. Hún fórnaði hönd-
unum til himins, og hið hrukkótta andlit henn-
ar var náfölt. Hún starði ýmist upp í himininn
eða niður á ungu stúlkuna, sem lá á jörðinni.
Hún reyndi hvað eftir annað að taka til máls,
en gat aðeins stunið upp einu orði.
Elenóra rak upp óp, sem var næstum því
angistarvein og varpaði sér í faðm móður sinn-
ar. “Æ, mamma!” sagði hún grátandi. Held-
urðu að þú getir nokkru sinni fyrirgefið mér?”
Mrs. Komstock faðmaði hana fast að sér.