Þjóðviljinn + Þjóðviljinn ungi - 25.03.1899, Blaðsíða 1

Vtrð árgangsins (minnst
60 arka) 3 kr. 30 aur.;
trlendis 4 kr 50 aur.'og
í Ameríku doll.: 1.50.
Borgist fyrir júnímán-
aðarlok.
ÞJÓÐVILJINN UNGrl.
...-1= ÁTTUNDI ÁB8AN8UB. —| =-
--1—RITSTJÓRI: SKÚLI THORODDSEN. =|s*g-H—
I Uppsögn skrifleg, ógild
! nema komin sé til útgef-
anda fyrir 30. dagjúní-
\ mánaðar, og kaupandi
í samhliða uppsögninni
I borgi skuld sína fyrir
I blaðið.
M 26.
ÍSAFIBÐI, 25. MABZ
18 9 9.
trtiöna.
Felix Faure, ríkisforseti Frakka, látinn. — Loubet
kjörinn fm-seti. — Derouléde tékinn fastur. —
Húsrannsoknir. — „Flenzan11. — Báðherraskipti.
Þau eru helztu tíðindin frá útlöndum
að þessu sinni, að Felix Faure, ríkisfor-
seti Frakka, andaðist 16. febr. síðastl.
Hann sat á ráðherrastefnu fyrri part dags-
ine, og var þá alfrískur, að því er séð
varð, en kenndi sér skyndilega meins kl.
6 e. h., og var örendur kl. 10J/a um
kvöldið. — Banameinið talið heilamátt-
leysi.
Þetta sviplega fráfall æðsta þjóðhöfð-
ingja Frakka vakti, sem von var, all-
mikla sorg þar í landi, og ætluðu sumir,
að Dreyfus-féndur, eða áhangendur keis-
ara- og konung-dóms, myndu sæta þessu
færi, til þess að reyna að koma fram
stjórnarbyltingu, og hafði Dupuy-ráða-
neytið þvi hraðann á, og stefndi til nýrrar
forseta-kosningar i Versölum 18. f. m. —
G-ekk þar allt skaplega, og hlaut Loubet,
forseti seDatsins (efri málstofunnar), kosn-
ingu. Loubet er málfærslumaður, og af
bóndaættum, hefur lengi við þingmál
fengizt, en verður ekki talinn með af-
burðarmönnum Frakka, enda farast ýms-
um blöðum svo orð, að hann hafi verið
kosinn, ekki af því, að hann væri bezti
maðurinn, er Frakkar hefðu átt völ á,
heldur af því, að hann þætti liklegur til
þess, að gera ekki skaða.
Felix Faure var fæddur 1841, og
stundaði iðnað og verzlun lengi fram ept-
ir æfinni. — Hann varð þingmaður 1881,
og sjóliðsráðherra 1884, og var kjörinn
rikisforseti á öndverðu árinu 1895, er
Casimír Périer lagði niður völdin. — Það
er almæli, að Faure hafi verið drengur
góður, og tekizt vel að synda milli flokk-
anna, koma á jöfnuði og friði, og er slíkt
þarft verk á Frakklandi, þar sem svo lít-
ið þarf til þess, að koma öllu í bál og
brand.
Jarðarför Faure’s fór fram í París 23.
febr., og var hin fjölmennasta og virðu-
legasta. — Var það þá um kvöldið, að
skáldið Paul Derouléde, forseti þjóðvina-
félagsins frakkneska, er kunnur er af
þjóðverjahatri sínu, reyndi að fá Poget
hershöfðingja, og herdeild hans, til þess
að vóita sér fylgd til forsetahallarinnar
Elysée, til þess að koma Loubet forseta
úr völdum, og breyta stjórnarskipaninni,
að því er blöðin segja; en Boyet hers-
höfðingi lét eigi til leiðast, og var De-
rouléde, og Ilabert vinur hans, teknir fastir,
og sitja enn í varðhaldi, sem sakaðir um
landráð.
Ut af þessu hofur nú Dupuy ráðaneyt-
ið látið lögreglumenn vaða inn í hús
þjóðvinafélagsins, taka skjöl þess og
plögg, og gera húsrannsóknir hjá helztu
fylgismönnum Orleaninga og Bonapart-
ista (konungs- og keisara-áhangendum).
— Tvennum fór um það sögunum, hve
fengsælir lögreglumennimir hefðu verið
í leitum þessum; en þó var fullyrt, að
náðst hefði listi yfir embættamenn, er
skipa skyldi, er hertoginn af Orleans
kæmi til valda, og var Deroidéde ekki
nefndur á þeirri skrá, enda þykir og
vafalaust, að hann hafi ekki staðið í neinu
sambandi við Orleaninga, heldur flanað
þetta í heimsku upp á eigin spítur, og án
alls undirbúnings.
Óútkljáð er enn um mál Dreyfusar,
og situr hann á Djöflaey, enda var öllum
aðgjörðum og rannsóknum í máli hans
frestað um hríð, og var sú orsök til þess,
að Beaurepaire, forseti æðsta réttar, sagði
fyrir skömmu af sér embætti, og bar
þeirri deild réttarins, er um Dreyfusar-
mál fjailaði, hlutdrægni á brýn, kvað
suma dómarana vilhalla í garð Dreyfusar.
— Ekki tókst dómaranum að vísu að
rökstyðja þessar ákærur sinar, og er ætl-
að, að Dreyfusarféndur hafi fengið hann
til þessa, til þess að reyna að gera strik
í reikninginn, og tálma endurskoðuninni.
— - En allt um það leiddu þó ákærur
þessar til þess, að Dupuy-ráðaneytið, sem
ekki vill styggja hershöfðingjana, lagði
frumvarp fyrir þingið, er fal hæztarétti
i heild sinni (en ekki sakamálsdeildinni
einni) að fjalla um endurskoðun málsins.
Þessar tiltektir stjórnarinnar hafa víð-
ast mælzt hörmulega fyrir, en þó náði
frv. fram að ganga á þingi.
Annars hefur Beaurepaire þessi ný-
lega gefið út bók eina, þar sem hann
bendlar Loubet við Panama-fjárdráttinn,
segir hann hafi hylmað yfir með ýmsum
fédráttarmönnum, er mál það var til
rannsóknar fyrir nokkurum árum, og
hjálpað þeim undan hegningu. — Lítur
svo helzt út, sem ýrasir vilji reyna að
hræða Loubet, til þess að segja af sér
forsetatigninni, af því að þeir munu ótt-
ast, að hann sé endurskoðun Dreyfus-
málsins hlynntur. —
Influenza („flenzanw) hefur í vetur
gengið á Norðurlöndum, og létust eigi
all-fáir, bæði í Noregi og Svíþjóð, úr af-
leiðingum sýkinnar, er síðast fréttist. —
I Danmörku var veikin nokkru vægari.
— Sömu „flenzuu-fréttirnar berast frá New
York, og fleiri borgum i Ameríku. —
Ráðherraskipti eru nýlega um garð
gengin á Spáni, og hefur Sagasta sleppt
völdum, en Silvela heitir sá, er hinu nýja
ráðaneyti stýrir. -- Hefur hann leyst upp
þingið (Cortes), og efnt til nýrra kosn-
inga, til þess að vita, hvort honum bæt-
ast ekki fylgismenn. — —
I Ungverjalandi hefur Banffy-véfa,-
neytið sleppt völdum, og heitir nýi ráða-
neytisforsetinn Koloman von Szell. —
Vetur hefur verið einkar mildur í
Evrópu, en stormasamur í meira lagi,
svo að eigi all-fá gufuskip hafa farizt í
Atlantshafi, og skiptir tjón ábyrgðar-
félaganna mörgum hundruðum þúsunda.
Ymislegt er nú fleira smávegis að
firétta, sem bíða verður næsta blaðs.
----<XX>§§OCo
I ógöngum.
Svo rækilega hafa allar mótbárur
gegn stjórnbótatilboðinu 1897 verið tætt-
ar í sundur, að öllum þorra hugsandi
manna mætti vera orðið ljóst fánýti
þeirra.
Það hefur ekkert verið tilsparað, að
hjálpa mönnum úr ógöngum rangra
skoðana, órökstuddra ályktana, og rót-
gróinna hleypidóma.
Töluverðu hefur þegar orðið ágegnt;
en þó vaða sumir í villu og svíma í
þessu máli.
Það er að vísu raunalegt, að sjá góða,
og í raun og veru skynsama, menn fara
villur vegar, þar sem ekki þarf nema að
bregða upp ljósi heilbrigðar skynsemi,
til að komast á rétta leið.
En það verður að segja svo hverja
sögu, sem hún gengur, og þessi er því
miður sagan um afstöðu „Þjóðólfsw til
Yaltýzkunnar:
I 8. tölubl. þ. á. leggur hann enn af
stað gegn Yaltýzkunni, en lendir í sömu
ógöngunum, að því er oss virðist.
Yaltýzkan rígbindur Island enn fastar
við Danmörk og rikisráðið.
Yaltýzkan hlýtur að verða Islending-
um til falls og foráttu.
Yaltýzkan er glæfraför á sjálfstjóm-
arbraut vorri.
Þetta er aðal-kjarninn í þessum sið-
asta stjórnarmálsleiðara „Þjóðólfs„ jafn-
framt allhörðum ákúrum til þings og
þjóðar fyrir það, að hafa horfið frá end-
urskoðunarstefnunni gömlu, sem öllum
var þó orðið ljóst, að ekki myndi leiða
til neins árangurs um óákveðinn tíma,
og jafnframt því, að hann helzt virðist
vilja leggja stjórnbótamálið á hylluna.
Sem snöggvast skal litið á þaðr
hvernig þessar „Þjóðólfs“ setningar um
Yaltýzkuna koma heim við meginatriðin
í stjórnarbótatilboðinu 1897.
Það er að rígbinda Island enn fastar
við Danmörk og ríkisráðið, að taka öll
sérmál Islands úr höndum hins ábyrgð-
arlausa danska dómsmálaráðherra, og fá