Þjóðviljinn + Þjóðviljinn ungi


Þjóðviljinn + Þjóðviljinn ungi - 29.12.1904, Blaðsíða 1

Þjóðviljinn + Þjóðviljinn ungi - 29.12.1904, Blaðsíða 1
Verð árganqsins (minnst 52 nrkir) 3 kr. 50 aur.; trlendis 4 kr. 50 aur., og f Ameríku doU.: 1.50. Borgist fyrir júnímán- aðarlak. ÞJÓÐVILJINN. 1= Átjándi Aeöanöub. -Sas^|= RITSTJÓRI: SKÚLI THORODDSEN. ==!»•<*&- TJppsSgn skrifleg, ógild nema komin sé til útgef~ anda fyrir 30. dag júní~ mánaðar, og kaupandi samhliða uppsögninni borgi skuld sína fyrir blaðið. M 52. Bessastöbum, 29. des. 1904. Ifha og Hdavélar 8 e 1 u r Jpristján Ijaorgrímsson. wmmmmwmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmwm Danska nylendu-sýningin. t>að er nú vonandi, að svo sé komið, að ekkert verði úr dönsku nýlendu-sýn- ingunni, að því er ísland snertir, og eiga íslenzkir námsmenn í Kaupniannahöfn miklar þakkir skilið fyrir það, hve rögg- samlega þeir snerust gegn tiltæki þessu, eem úefað hefði orðið íslenzku þjóðinni til vansæmdar. Auk greina þeirra, er ísl. stúdentar í Kaupmannahöfn hafa birt í ýmsura hér- lendum blöðum, hafa þeir og skorað á háskólakennarana, dr. Finn Jónsson og dr. Valty' Guðmundsson, að segja sig úr dönsku sýningarnefndinni, og er vonandi, að þeim farist eigi ver, en ráðherranum, sem 17. des. síðastl. hefir tilkynnt aðal- forgöngukonu sýningarinnar, frú Emmu Oad\ að hann segi sig úr nefndinni, og krafizt þess, að þessi úrsögn bans verði birt í dönskum blöðum. — Þetta er bet- ur seint séð, en ekki, af ráðherranum, og verður væntanlega til þess, að hann gæt- ir sin betur næst, ef einhverjum kynni að detta i hug, að vilja flagga með nafni hans í líku skyni. Enn fremur hefir og aðstoðar-Defnd- in i Reykjavík ritað aðal-sýningarnefnd- inni í Kaupmannahöfn um ýmisleg at- riði, er vakið hafa óánægju, og tjáir það undir svari hennar komið, hvaða afskipti hún geti haft af sýningunni. Veslings sýningarnefndin i Kaup- mannahöfn, er talið hefir fyrirtækinu á- gætlega borgið, er hún hafði fengið ráð- herrsim, og háskólakennarana, í net sín, eér nú um seinan, að þeir drættirnir voru þó eigi svo mikils virði, sem í fyrstu sýndist. t Páll amtmaður Briem. Eins og stuttlega var getið í síðasta nr. blaðs vors, andaðist Páll Briem, fyrr- um amtmaður, 17. des. síðastl. Páll Briem var fæddur 19. okt. 1866, og var þvi að eins frekra 48 ára, er hann andaðist. — Foreldrar hans voru: Eggert Briem, siðast sýslumaður í Skagafjarðar- sýslu, og kona hans Ingibjörg Eiríksdbttir, Sverrissonar, og voru þau tviburar Páll amtmaður, og frú Elín, sem nú er gipt Stefáni verzlunarstjóra Jbnssyni á Sauð- árkrók. — Páll kom i Reykjavikur lærða skóla 1873, og settist í annan bekk, og lauk stúdentsprófi, með fyrstu einkunn, 1878, sigldi síðan til háskólans, og tók lögfræðispróf vorið 1883, með annari eink- unn, en gekk undir próf aptur ári síðar, og hlaut þá fyrstu einkunD. — Árið 1885 veitti alþingi honum nokkurn fjárstyrk, til þess að afla sér fróðleiks í ísl. lögum, og kynnti hann sér þá einkum isl. rétt- arsögu, og varð þvi all-fróður í þeirri grein, svo sem tímaritið „Lögfræðiugur", er hann síðar gaf út nokkur ár, ber vott um. Haustið 1886 fékk hann veitingu fyr- ir Dalasýslu, en sleppti þvi embætti vorið eptir, og var yfirdómsmálfærslumaður í Roykjavík, unz honum var veitt Rangár- vallasýela 1890. — Reisti hauD þar bú að Árbæ í Holtum, og gegodi embætti þessu, unz honum var veitt amtmanns- embættið í Norður- og austur-amtÍDU haustið 1894, og gegruli hann þvi til sept- emberloka síðastl., er embættið var lagt niður, og flutti þá til Reykjavíkur í síð- astl. okt., og varð eiuD af bankastjórum íslandsbanka, sem kunnugt er. Páll Briem sat á alþingi, sem þing- maður Snæfellinga, á þrem þingum, 1887, '89 og '91. — Hann var þá une;ur og á- hugamikill, og lét því talsvert á sér bera á tveim fyrri þingunum, og þó einkum á þinginu 1889, er hann, asamt hr. Jbni Ólafssyni, gerðist forgöngumaður „miðl- unarinnar"; on er þjóðin reis öndverð gegn þeirri stefnu, svo að „miðlunin" var kveðin niður á alþingi 1891, dró Páll sig i hlé frá þingstörfum, og leitaði eigi þingkosningar að nýju, fyr en hann bauð sig fram við kosningarnar í Húnavatns- sýslu 1902 og 1903, sem kunnugt er, og náði loks þingkosnÍDgu á Akureyri 10. sept. siðastl Ed þó að „miðluDÍD frá '89" hlyti all harðan dóm í bardaga-hitaDum um þær muudir, og afiaði Páli sáluga þá fremur stjórnar-, en þjóðar-hylli, í svip, og greiddi honum, eins og gengur, veg- inn til æðri valda, þá er enginn vafi á því, að fyrir honum vakti það eitt, að beina stjórnarskrármálinu í sáttvænlegra horf, en alls ekki hitt, að sundra kröpt- um þjóðarinnar, þó að sá yrði að vísu árangurÍDn, þar sem enginn kraptur var i gömlu endurskoðunar-baréttunni upp frá þvi, unz „tillögu-þingið" 1895 hvarf frá henni algjörlega. Eptir að Páll Briem hætti þingmennsku, tók hann að vísu frernur lítinn þátt i al- mennum málum, en ritaði þó á seinni árum ýmsar greinar, er lutu að alþýðu- menntun, landbúnaði o. fi. — Hann var og öflugur hvatamaður þess, að búnaðar- félagi Suðuramtsins var breytt í Land- búnaðarfélagið, oins og hann lika studdi að stofnun Ræktunarfélags Norðurlands, og hafði, sem amtmaður, talsverð afskipti af fjárkláðamálinu o. fl. Hann var maður ör í lund, kappgjarn nokkuð, og framgjarn, og gætti því eigi jafnan stillingar, sem skyldi, ef hann komst i hita, og fékk eigi sínu fram komið, eða þótti ráð sin metin minna, en hann vildi. Eoda þótt P. Br. teldi sig utan flokka í politik síðustu árin, var hugur hans þó eindreginn i flokki núverandi stjórnar- andstæðinga, og þar sem sá flokkur er, sem stendur, all-fámennur, þá er fráfall hans all-tilfinnanlegt fyrir þann flokkinn sérstaklega, sem og fyrir landið i heild sinni; og það því fremur, sem ýmsir væntu mikils af honum, er hann kæmi á þing, sakir alkunns áhuga hans á ýmsum lands- málum, þekkÍDgar og atgjörfis, enda mörg- um betur settur, til að geta haft gagnleg áhrif, sakir embættistignar — er enn veg- ur mikið á landi voru —, frændafla, o. fl. I>að eru því óefað margar vonir til grafar gengnar við fráfall hans. P. Br. var fremur heilsutæpur seinni hluta æfinnar, og þar sem hann var geð- ríkur, og tilfinninganæmur, þá er eigi ó- sennilegt, að árásir þær, er hann sætti síðustu árin, af hálfu „heimastjórnar"- forkólfanna — er hvorki spöruðu fé, né« ÖDnur meðul, til að varDa honum þing- mennsku, þar sem þeir töldu hann mundu verða valdafíkn þeirra hættulegan keppi- naut — kunni að hafa haft óheppileg á- hrif á heilsufar hans. Páll sálugi var tvíkvæntur. — Með fyrri koDU síddí, Kristínu Guðmundsdbtt- ut frá Auðoum, eigoaðist haDD einn son, er Kristinn heitir. — I siðara skiptið kvæntist hann Alfheiði Helgadbttur, lectors Hálfdánarsonar, árið 1895, og lifir hún hann, ásamt 5 börDum þeirra hjóna. HaoD var hinn ástrikasti eiginmaður, og faðir, og má því geta nærri, að sökn- uður ástvinanna sé þungbær, ekki sízt þar sem teugdamóðir hans, frú Þbrhildur Tbmasdbttir, hefir á rúmu ári átt tveim sODum, og einni dóttur, á bak að sjá. Rector B. M. Olsen og „íþaka". Háttvirti herra ritstjóri! Viljið þér gjöra svo vel, að taka grein þessa í blað yðar? í 28. tölublaði ,.Þjóðólfs" þ. á., stendur grein með fyrirsögninni: „íþöku"-afmæli. Ávarp til rectors". I grein þessari er þess getið, að 2 menn úr stjórnarnefnd „íþöku" hafi afhent þáverandi rektor latínuskólans, B. M. Olsen, þakkarávarp, a 25 ára afmæli félagsins. Ávarpið or lof eitt um Olsen og afskipti hans af „íþöku", ogtelur ritstjórinn það piltum til sæmdar, svo sem hans var von og visa. Þetta finnum vér ástæðu til að leiðrétta. Sannleikurinn er sá, að Olsen var afhont avarp þetta að félagsmönaum fornspurð-

x

Þjóðviljinn + Þjóðviljinn ungi

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðviljinn + Þjóðviljinn ungi
https://timarit.is/publication/131

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.