Lögberg - 30.04.1908, Page 2

2.
LÖGBERG, FIMTUDAGINN 30. APRÍL 1908.
Heilsuhælið.
Ahcit, dónargjafir, minningar-
arsjóöir o. fl.
HeilsuhæliS hefir auögast af
gjöfum víðsvegar að, og það hefir
orSið fyrir allmörgum áheitum; en
baö á líka að bæta sárasta heilsu-
1 restinn, það á að veita hjálp við
}»'im sjúkdómi, sem er lang-tíðasta
dauðamein æskulýðsins, það á að
vrrja dauðanum vorgróða þjóðar-
iiinar, og það á aldrei að gera sér
mannamun; ef tveir drepa að dyr-
um; og beiðast gistingar, annar vel
fjáður, en félaus hinn, þá samir
ekki annað en að biðja þá báða
vera jafn-velkomna,taka við gjaldi
fyrir greiðann af þeim, er goldið
geta, en hýsa hina ókeypis, sem
féíausir eru.
Ýmsir munu geta greitt fulla
meðgjöf, aðrir nokkra meðgjöf; en
margur mun koma að Vifilsstöð-
um með veikt brjóstið og tómar
hendurnar; og hver vill standa í
dyrum og segja við komumanninn:
—Hér er autt rúm, en þig hýs-
um við ekki, þér hjálpum við ekki,
þú verður að segja þig til sveitar,
góður minn, eða fara í gröfina,
fvrst þú getur ekkert borgað. Pen-
ingana eða lífið?
Þjóðin hefir tekið heilsuhælinu
tveim höndum.
En það veit eg, að þetta vill hún
ekki.
Sönn mannúð spyr ekki um heim
ilisfang, leitar ekki að sveitfesti,
þreifar ekki í vasa þeirra, sem
sjúkir eru og hjálparþurfar.
Heilsuhælið á Vítilsstöðum á að
verða athvarf allra brjóstveikra
manna hér á landi, eftir því sem
rúm leyfir, án nokkurs tillits til
efnahags sjúklinganna.
En til Þess að veita mörgum
sjúklingum ókeypis vist, þarf mik-
ið fé ár frá ári; það verður'liælinu
tim megn, nema því berist miklar
gjafir, auk árstillaga félagsmanna
í HeilsuhæHsfélaginu.
Hei'-uhælið er gjafa Þurfi.
íslendingar kunnu fyrrum að
gefa. Fyrri alda menn voru ekki
f áðari en við, sem nú lifum. Og
þó gáfu þeir hver í kapp við ann-
an. Þeir gáfu til þéss, sem þeir
þektu bezt og töldu þarfast og
nytsamast allri alþýðu. Þeir gáfu
klaustrum og kirkjum.
Fáfróðir menn ætla, að flestar
gjafir til kirkna á fyrri öldum hafi
verið nauðungargjafir, sprotnar af
! e'vítishótunum og ofbeldi klerk-
anna.
En sannfróðir menn neita að svo
bafi verið, heldur hafi flestar gjaf-
irnar flotið af einlægri ást á kirkju
og kristindómU
Sú ást mun hafa kólnað. Menn
hætt að gefa,týnt Því niður, gleymt
því að miklu leyti.
Þetta á ekki heima um aðrar
þjóðir. í öðrum löndum kunna
menn enn að gefa. Þar telja allir
stóreignamenn skyldu sína að láta
eitthvað af hendi rakna til almenn-
ingsheilla. Og dánargjafir eru þar
algengar enn sem fyr; barnlausir
efnamenn láta sjaldnast eigur sín-
ar hverfa í gráðugar hitir fjar-
skyldra ættingja, gefa þær heldur
eftir sinn dag til einhvers góðs og
þarflegs.
Nú á dögum ganga þó ekki gjaf-
irnar flestar til kirkna.
Nú er mest gefið sjúkrahúsum ,
eða til þess að líkna á einhvem
liátt sjfikum mönnum.
Svo mikið kveður að þessu, að í
sumum löndum veita flest sjúkra-
hús cllum sjúklingum ókeypis vist,
hvaðan sem þeir koma; Þar berast
sjúkrahúsum alls konar gjafir, ótal
gjafir, smáar og stórar, frá ríkum
og fátækum, sífeldar gjafir, ár eft-
ir ár, svo að gjafaíéð nægir fyrir
öllum útgjöldum.
Mjög margir íslenzkir sjúkling-
ar hafa, vita menn, notið ókeypis
vistar, hjúkrunar og • hjálpar í
cnskum sjúkrahúsurn, einkum í
Edinborg fRoyal Infirmatory).
Þar i landi er allsstaðar völ á ó-
keypis sjúkrahúsvist og flest
sjúkrahúsin kostuð eingöngu af
gjöfum góðra manna.
Það er alsiða á-Englandi og við-
ar, að menn arfleiða eitthvert
sjúkrahús að aleigu sinni eða á-
nafna Því dánargjöf; má sjá minn-
ingarspjöld um margar slíkar gjaf-
ir i öllum enskum sjúkrahúsum.
Það er einnig mjög algengt, að
sjúkrahúsum eru gefin fúlga, til-
skilið að gjöfina skuli varðveita ó-
hrærða, en verja vöxtum til að
greiða að staðaklri legukostnað
eins sjúklings; er þá oft, að gef-
andi skírir sjóðgjöf sina nafni ein
hevrs látins ættingja eða ástvinar.
Ýms ensk sjúkrahús eiga fjölda
slikra minningarsjóða, og mætti
kalla þá sængurfúlgur; því að viða
er venja að rita nafn hvers sjóðs á
höfðagafl einnar sjúkrasængurinn-
ar, til merkis um að sjóðurinn likni
Þeim, er þar hvíla. Mér er t. d. í
minni eitt sjúkrahús i Lundúnum,
fyrir böm, St. Ormond Hospital;
þar sá eg eirspjöld á afarmörgum
höfðagöflum rúmanna og á þau
letruð nöfn ýmissa minningarsjóða
eða geíenda. Eitt spjaldið bar
nafn Alexöndru drotningar; þann
sjóð hafði hún gefið. En mér var
sagt, að flest bæri sjóðsnöfnin heiti
látinna barna; hef ðu foreldrar
þeirra gefið sængurfúlgumar.
— Þessi spjöld eru meira verð
en legsteinar í kirkjugarði, sagði
ein hjúkrunarkonan við mig.
Því munu allir samsinna, einnig
hér á landi, og einhverir, vonandi,
láta það á sannast.
Rúmin í heilsuhælinu mega ekki
það eina, sem eg kannast við að
hafa \ærið rangur með í greininni.
Vita^ mátti eg Iþað, að S. B. Bene-
tíiktson mundi ekki sitja. sig úr
læri, fengi hann höggstað á rit-
stjóra Heimskringlu. En það verð
ur ekki aftur tekið; til allrar ham-
ingju stendur ritstjórinn jafnföst-
um fótum, þrátt fyrir allar hnútur
frá S. B. B.
Ekki get eg annað en skellihleg-
ið, þegar ánnars eins maður og
höfundur mótmælann’ í Lögbergi
siðast, læst finna sárt til hve ís-
lenzk blaðamenska hér vestra sé
að verða skrílsleg og skítug. Mik-
il dæmalaus ólíkindalæti!
Maður, sem sjaldan eða aldrei
hefir skrifað svo blaðagrein, að
ekki hafi verið þrungin af alls-
konar ógerðarhætti. Maður, sem
lagt hefir óhreinasta, óheilbrigð-
asta og versta skerf, sem nokkur
einn maður getur gert,til íslenzkra
bókmenta. En það samræmi! og
sú dygðarika hugsun!! En alt
þetta var auðvitað ekki nema sjálf
sagt úr þeirri átt, sem það kom.
Eg ætla ekki að svara : Mótmæl-
'um S. B. Benedictsonar orði til
orðs, eða framar. Eg veit meö
vissu, að hann á svo fullan ótæm-
andi brunn af svoleiðis löguðu
efni, að eg er dauðhræddur um að
meðan verið er að ausa úr honum,
já, þá batni ekki blaðamenskan ís-
lenzka hér vestra mikið, en það er
atriði, sem eg er S. B. B. algerlega
samdóma um; hún þarf að batna
úr því sem er. Hvort S. B. B.
auðnast að hrinda því máli í æski-
legt horf, geta menn verið á tveim
áttum um. Það mun flestum skyn-
bærum og gætnum mönnum koma
saman um Það, að óheppilegri eða
ólíklegri maður geti ekki hafa
vakið máls á Því, en einmitt þessi
oftnefndi S. B.’B. Það stendur
alt af eitthvað það á bak við lians
tillögur í hvaða máli sem er, sein
þannig lítur út, að vantraust á
manninum sé nokkuð algengt hér í
landi. Mannúðar og réttlætistil-
finningar hjá S. B. B. koma oftast
í ljós í árásum á ýmsa sér betri
menn; auðvitað á Það ekki síðast
við.
Eg vildi gjarnan óska, að S.B.B.
væri svo merkur maður, að sjálf—
sagt þætti að taka alt til greina,
sem hann segir. Þá væri það um
leið bæði göfugmannlegar sagt -og
fallegar, en það er vanalega. En
það er meinið. Því er ekki að
fagna. Vitmaður er hann svo mik-
ill, að vel gæti hann látið gott af
sér leiða í þjóðfélaginu. En það
er hörmulegt, að Því sé að mestu
leyti varið til þess sem ógöfugt er
og ljótt.
Frjálslyndut er S. B. B. í stór-
um stíl, og er ekki trútt um sumir
haldi jafnvel að það sé um of.
Menn vita Það samt ekki, —ekki
fyrir víst, af því hann kemur svo
litlu í framkvæmd,sem sýnir frjáls
lyndi hans, eins og það er i raun
og sannleika.
Enginn ætti né Þarf að taka orð
mín svo, að í frjálslyndisskoðun-
um þessa manns sé gereyðanda
hugsun, burtrýming á öllu því,
sem honum finst sér andstætt í
heiminum. Það er að mjhsta kosti
ekki nauðsynlegt að leggja þann
skilning í það.
Eg nenni ekki að vera að eltast
lengur við grein S. B. Benedict-
sonar. Eg skal unna honum allr-
ar þeirrar sanngirni, sem hann á
skilið, ef hann refði virkilega fund
ið sárt til, hve alt væri rotið og
miður hreinlegt í kringum hann,
og viljað bæði og langað til að
lneinsa og útrýma öllu úr þjóðlífi
okkar ÍJslendinga hér vestra, bæði
„Hvers vegna eg mæli með
Dr. Williair.s Pink Pills.“
Presbytera klerkursegir frá undraverðri lækning.
Sjúklingurinn hriíinn úr klóm dauðans.
vera færri en fimtíu.
En af hverjum 50 sjúklingum,
sem þangað þurfa að komast,
munu margir félitlir og sumir ger-
snauðir.
Þeim þarf að líkna.
Heil-uhælið þarf að eignast
marga minningarsjóði.
Og mér er sem eg heyri spurt:
— Hversu stór þarf minningar-
sjóður að vera til Þess að ársvextir
lirökkvi fyrir ársmeðgjöf með ein-
um sjúkling og megi helga sjóðn-
■ím að fullu og öllu eitt rúm i
lieilsuhælinu?
Svarið er; 10,000 kr.
G. Björnsson.
— Isafold.
S. H. Bencdiktson.
Fáein orð í bróðerni.
Þegar eg skrifaði' greinina í
Heimskringlu um daginn, sem S.
B. Benedictsyni hefir orðið svi
meint við, þá mundi eg ekki eftir
honum, fremuur en hann hefði
aldrei verið til, og er Þó merkilegt,
um aðra eins stærð!! En svona
gengur það, jafnvel í því sem er
allra minst getur manni yfirsézt.
Ekki hefði eg fleygt þeirri grein
frá mér, ef eg hefði munað eftir
þeim manni, og hans eiginlegleik-
um. — Sizt af öllu langaði mig til
að gefa honum tækifæri, sem hann
alt af er svo fljótur að grípa,
I egar hann getur, til að velta sér
með öllum sinum óhroða yfir
mann, sem hann hefir orðið undir
í viðskiftum við. Það er nú líka
St. Andrew’s Manse,
Cardigan, P! E. I., Jan. 1908.
Þrátt fyrir Það þó eg hafi aldr-
ei verið veikur og því ekki þurft
að brúka Dr. Williams’ Pink Pills,
þá álit eg sjálfsagt að yður beri að
vita hvernig þær hafa læknað Mr.
Olding á undraverðan hátt. Eg
ynnisför í átthögum mínum
fvrir nokkrum árum. Eg frétti
þar mér til mikils harms, að vittur
minn og nágranni okkar væri
mjög veikur. “Það er ekki búist
við að hann lifiíþað af,” sagði
móðir mín mér. “Þú verður að
koma til hans. Hann getur gefið
upp andann þá og Þegar. Lækn-
arnir sögðu, að“ hann mundi ekki
hafa það af” og sama hélt kona
lians og heimilisfólk. Þegar eg
kom til h^ps sá eg sjálfur allar lík-
ur til að svo mundi og fara.
Mr. Olding hafði um mörg ár
þjáðst af andteppu og bronkitis,
en nú ætluðu-ýmsir sjúkdómar að
gera út af við hann. Hann hafði
legið rúmfastur svo mánuðum
skifti og var ekkert orðinn nema
skinin beinin. Honum þótti vænt
um að sjá mig, en átti Þó bágt með
að tala við mig og hann virtist
sjálfur búast við andláti sínu.
Hann varð máttfarnari með degi
hverjum; fæturnir bólgnuðu og
urðu tvöfalt stærri én vanalega og
hinar köldu krumlUr dauðans voru
að ná taki á honum. “Það er ekki
til neins fyrir mig,” sagði hahn
hljóðlega, “að taka meðulin írá
læknunum, mér batnar ekkert af
beifn, en hríðversnar daglega.”
Eg baðst fyrir ásamt með honum,
rétt eins og manni, sem að þvi er
kominn að deyja. Og Þegar eg tók
í hendina á honum bjóst eg íkki
við að sjá hann aftur hérna megin
grafarinnar.
Þremur árum síðar kom eg aft-
ur að heimsækja móður mína. —
Michael Olding sýndist Þá vera
hressari en eg hafði nokkurn tíma
séð hann áður. Hann hafði altaf
verið heilsutæpur, eins og eg hefi
þegar minst á. I hreinustu örvænt-
ing hafði hann beðið konu sírta að
útvega sér Dr. Williams’ Pink
Pills. Þær hjálpuðu honum fljót-
lega. Matlystin og kraftarnir juk-
ust. Hann varð brátt heill heilsu
og undraðist heimilisfólkið það
mjög. Þótt hann sé nú nærri því
áttræður, getur hann unnið tals-
vert og er við beztu heilsu. Andar-
teppan er bötnuð, sem hann áður
þjáðist af.
Mr. Olding sjálfur, nágrannar
hans og sá, sem bréf Þetta skrifar,
trúa því fastlega, að frelsun hans
úr klóm dauðans — svo undraverð
— hafi næst guði verið að þakka
heppilegri og stöðugri brúkun á
Dr. Williams’ Pink Pills.
Séra Edwin Smith, M. A.
Mr. Olding skrifar félaginu á
þessa leið: “Mér þykir vænt um
að sra Smith hefir skrifað yður
um lækning mína. Eg trúi Því statt
og stöðugt, að ef eg hefði ekki
brúkað Dr. Williams’ Pink Pills,
væri eg dauður fyrir löngu. Mér
væri ómögulegt að lýsa með orð-
um því hræðilega ástandi, sem eg
var í, Þegar eg byrjaði að taka
pillurnar inn. Engum datt í hitg,
að mér mundi batna. Eg sjálfur
þorði varla að vonast efitr því að
Dr. Williams’ Pink Pills mundu
gera mig heilan heilsu. Þær gerðu
það samt og síðan hefi eg verið
heilsugóður. Þótt eg sé sjötíu og
níu ára gamall eru menn oft að
tala um hvað eg sé unglegur í út-
liti, og mér finst eg vera ungur.
Eg get afkastað talsverðu enn og
mér líður betur en um mörg undan
farin ár. Eg get ekki nógsamlega
lofað Dr. Williams' Pink Pills og
eg grip hvert tækifæri til að mæla
fram með þeim við vini mína sem
sjúkir eru.
með siðprúðum rithætti og fleiru.
sem betur mætti fara. Já, þá var
greinin hans vel skrifuð, og gam-
an að lesa hana, og hann hefði átt
stórar þakkir skyldar. Auðvitað
hefði greinin undir þeim kringum-
stæðum átt að vera áferðarfallegri.
En allir heilagir komi till Því
miður er bað ekki tilfellið..
Eitthvað þetta, sem kallað er
hinn illi andi í hjarta mannsins,
gægist fram í hverri setningu.
Eðlið, að vinna ilt, klætt í yfir-
skyns og hræsnis búning, og ekk-
ert annað.
Eg kveð svo S. B. Benedictson í
eitt skifti fyrir öll á ritvellinum,
og er honum alls ekki reiður, að
tins gramur yfir þ'ví, hve alt er
gersamlega misskilið, sem hann
læst vera að vinna í þarfir mann-
úðar og réttlætis.
Rétt höfuð án vanvirðu getur S.
B. B. borið vegna þess gegnum
lífið, að eg veit ekki til að eg sé
eða hafi verið skoðanabróðir hans.
Eg hefi enn ekki náð svo hárri
tröppu í menningarstiganum.
Jóhannes Magnússon.
J. lí. Tate,
— klæðskeri og endurnýjari —
522 Mre taie
Talsími 5358
Reynið einusinni.
Ágætis fatasaumur
Föt hreinsuð ) p. irÖTT
og pressuð j -*
Sanngjarnt verð. Fötin sótt og
skilað.
J„nBfrúr„„rJ_ R ÞUNCAN
KVEN HATTA-SKRAUT
og
KJÓLASAUMUR.
Glysvarningur. 545 Sargent Ave.
Barnafatnaður o.s.frv. Winnipeg. Man.
G. M. Bjarnason
málar, leggur pappír og gjörir
..Kalsomining '. Óskar viö-
skifta íslendinga.
672 AGNES St. WlNNIPEG
TALSÍMI 6954.
PETER JOHNSON,
PIANO KENNARI
við WINNIPEG SCHOOL OF MUSIC
Sandison Blk.
Main Str., Winnipeg
J. C. Snædal
tannlœknir.
Lækningastofa: Main & Bannatyne
"bUFFIN BLOCK. Tel. 5302
Thos. H. Johnson
Islenzkur lögíræðlngur og málc
færslumaöur.
Skrifstofa:— Room 33 Canada LIf»
Block, suöaustur hornl Portag.
aveuue og Maln st.
Utanáskrlft:—P. O. Box 1364.
Telefön: 423. Wlnnlpeg, Man.
•I-H-M I 'I H-I H-
Dr. B. J. BRANDSON
Office: 650 William Ave.
Telephone: 89.
Office-tímar; 3—4 og 7—8 e. h.
Heimili: 620 McDermot Ave.
Telephone: 4300.
Winnipeg, Man.
•H-I-H-l"! '1 'M-I-I-M-I I I H I
Dr. O. BJORNSON
Office: 650 William Ave.
Telephone; 89.
Office-tímar: 1.30—3 og 7—8 e.h,
Heimili: 620 McDermot Ave.
Telephone: 4300.
Winnipeg, Man.
•H-I-I-I’ I ■H-H-H-H-I-1 I H I ’I-Þ
I. M. Glmuru, M D
læknlr og yflrsetumaöur.
Hefir keypt lyfjabúðina á Baldur,.
og hefir því sjálfur umsjón á 511-
um meðulum.
Ellzaboth St.,
BAI.DIH, . MAN'.
P-S.—tslenzkur túlkur vlö hendlna
hvenær sem þörf gerist.
•H-I-I-I'! I’ H-H-H-H- I -I’-I-1 1 1 '!■
N, J. Maclean, M, D.
M. R. C. S. fEn,
Sérfræðingur í kven-sjúkdómunv
og uppskurði.
326 Somerset Bldg. Talsími 135
Móttökustundir: 4—7 síBd. og
eftir samkomulagi. —
Heimatalsími 112.
A. S. Bardal
121 NENA STREET,
selur líkkistur og annast
. jm útfarir. Allur útbún-
aöur sá bezti. Ennfrem-
ur selur hann allskonar
minnisvarBa og legsteina
Telephone 3oB
♦®4®4®4®^®4®4®^®4®4®4®
KerrBawIfMamee Ltd.
^ UNDERTAKERS & EMBALMERS
229 Main Street, Winnipeg
i Ráða yfir fyrirtak sjúkravagni, Flj<5t og
góð afgreiðsla. Hvítur barnalfkvagn ♦D
FERDIN.
Píanó og Orgel
enn óviðjafnanleg. Ðezta tegund-
in sem fæst í Canada. Seld með
afborgunum.
Einkaútsala:
THE WINNIPEG PIANO &. ORGAN CO.
295 Portage ave.
Auglýsing.
P Ef þér þurfiB að senda 'peninga til ís-
lands, Bandaríkjanna eða til einhverra
staða innan Canada þá notið Dominion Ex-
press Company 's Money Orders, útlendar
ávísanir eða póstsendingar.
LÁG IÐGJÖLD.
ABal skrifsofa
482 Main St,, Winnipeg.
Skrifstofur viðsvegar um borgina, og
öllum borgum og þorpum víðsvegar um
landið meðfram Can, Pac. Járnbrautinni.
9
Hvelllausu stofu eldspýtur.
,,Þöglar eins og Sphinxin“. — Allir góðir matvörusalar selja
E D D Y ’ S eldsptýur.
TEES & PERSSE, LTD* Agents,
CALGARY —I- WINNIPEG - EDMONTON
I
MEIRA BRAUÐ
Biðjið kaupmanninn vðar um það
PURiry FLOUR
BETRA BRAUÐ
Western Canada Flonr Mill Company, ut.