Lögberg


Lögberg - 04.06.1908, Qupperneq 4

Lögberg - 04.06.1908, Qupperneq 4
4* LÖGBERG, FIMTUDAGINN 4- JÚNÍ 1908. Jögbug er gefið út hvern fimtudag af The Lögberg Printing & Publishing C®., (löggilt). að Cor. William Ave. og Nena St., Winnipeg. Man. — Kostar $2.00 um árið (á fslandi 6 kr.). Borg- ist fyrirfram. Einstök nf. 5 cents. Published every Thursday by The Lögberg Printing & Publishing Co., (fncorporated), at Cor. William Ave. & Nena St., Winnipeg. Man.\— Subscriptjon price $2.00 peryear. pay- able in advance. Singie copies 5 cents. S. BJÖRNSSON. Editor.. J. A. BLÖNDAL, Bus. Manager Auglýsingar. — Smáauglýsingar Íí eitt skifti 25 cent fyrir 1 þml. Á stærri auglýsing- um um lengri tíma, afsláttur eftir samningi. Bústaflaskift? kaupenda verður að til- kynna skriflega og geta um fyrverandi bústað jafnframt. Utanáskrift til afgreiðslustofu blaðsins er: The LÖGBERG PRTG. 6l PÚBL. Co. Winnipeg, Man. P. O. Box I 36. TELEPHONE 22 1. Utanáskrift til ritstjdrans er: Editor I ögberg, P. O BoxIl3CJ. Winnipcq, Man. Samkvæmt landslögum qr uppsögn kaupanda á blaði ógild nema hann sé skuldlaus þegar hann segir upp. —[Ef kaupandi, sem er í skuld við blaðið, flytur vistferlum án þess að til- kynna heimilisskiftin. þá er það fyrir dóm* stólunum álitin synileg sönnun fyrir p^ettvís- legum tilgangi. svo verði aldrei. Þ'ví að Þó að, ef; Sé litið á manntalsskýrslurnar, til vill kunni að mega hafa það í er samt býsna auðséð, að miklu gegn, að sumum sameiginlegu mál- færri hafa komist á kjörskrá en unum verði sagt upp, eftir nokkra ré‘t hafa til. Nú er mannfjöldi hcrj áratugi, þá er samt girt fyrir það í,i Winnipeg talinrr 118,000. Eftir nefndarálitinu, að segja megi þeim^því, sem fram var tekið ímanntals- upp öllum, hvernig svo sem á skýrslunum 1906, Þá voru íbúar stendur, og hversu mikið tjón sem taldir 90,000 og þar af 50,000 karl- verður að sambandi um þau. j menn. Þ'að er öllum kunnugt, að í því er innlimunin fólgin. — fleira er af karlmönnum hér í Vest- Utanríkismálin og varnirnar ertt ur-Canada. Miðað við síðustu fast-ákveðiýi, óuppsegjanleg sam- manntalsskýrslur, þá ættu karl- eiginleg mál um aldur og æfi, og j menn hér í Winnipeg að vera mn af því leiðir það, að Island getur 65,000. Setjum svo að frá þrið;- aldrei komiö fram gagnvart öðrurn ungur eða alt að helmingur þes;- þjóðum sem sjálfstætt ríki. Það ;ra 65,000 sé innan tuttugu og ei i, verður altaf að standa í skjólijfrs að aldri, eða hafi ekki dvahð; Dana og undir þeirra verndarvæng.j hér tilskildan tíma til að öð’.a-t Svo er að sjá sem íslenzku nefnd- þt-gnnréttindi. Þá er varla of mik-j armennirnir hafi ekki gengið fús-ji« i lagt, að alt að 30,000 atkvæð!;- Iega að því að semja þannig af sér bærir menn séu hér í bænum. E>v sjálfstæði sína og rétt, en þó látið að eins 22,000 af þeim hafa enn tilleiðast að lyktum. Er slíkt fá- komið nöfnum sínum á kjörskrá. dæma staðfestuleysi og tillátssemi Þetta og ýmiskonar gerræði af við Dani, jafnmikið sem í húfi var..hendi fylgifiska Roblinstjórnarinn- Og víst hefði för þeirra, íslenzku ar er unnu að skrásetningunni nú,, nefndarmannanna orðið frægri, eí þæði að því er snertir að gera lib- þeir hefðu allir farið að dæmi erölum á ýmsum stöðum afarerfitt Skúla Thoroddsens. Hann einn fyr;r um að koma nöfnum sínum á hafði þrek til að neita því að til-, kjörskrár,og að hafa margskonar 6- raun væri gerð til að útvega Dön- j svífnisbrellur í frammi til að koma um lögfesti á landinu, en jafnframti fylgismönnum sínum að, t. d. í að gera Þær sjálfsögðu kröfur, að|fjórum stöðum í Snowlake, þar ísland gæti átt kost á því að losnajsem aðfluttir Bandaríkjamennn alveg úr tengslum við Danmörku^ kváðu á fimtán mínútum hafa ver- eru nú'að konungssambandinu undan- gerðir að kosningarbærum Mani Mergurinn málsins er þó, skildu, þegar landsmenn æsktu og tobamönnum o. fl. þesskonar, sem að mestu leyti sá sami og áður, sambandið stæði þeim fyrir þrif-jtil mætti tína, sýnir ljóslega, að Nefndarálitið. ; Nokkru ítarlegri fregnir af áliti millilandanefndarinnar fengnar. °g hafði frézt. Konungssamband, ut- um. j brýn þörf er á .því að kjörskrárnar anríkismál og varnir óuppsegjan-j Fjármálaákvæðin eru að eins verg; endurskoðaðar fyrir sam- legt. Uppsegjanleg aftur önnur , aukaatriði í samanburði við hitt.j bandskosningarnar. sameiginlegpi málin svo nefndu, að En auðsæ er þar sanngirnin hjái Einmitt það fer Aylesworth nokkru eða öllu Ieyti eftir 37 ár. ,Dönum. Þeim dettur ekki i hug frumv fram á> og að allir atkvæð- Þetta hafa þeir samÞykt, eða nð játa því, að þeir séu að greiða^ isbærir menn eigi Þá kost á að látið áeggjast að samþykkja ísl. þar réttmæta skuld, heldur láti sýna meg atlcvæði sínu hvað þeir nefndarmennirnir allir nema Skúli Þeír féð af hendi rakna af ein- v;jja Thoroddsen. Kynlegt er því ekki skærri náð og góðvild við íslend-, Mót þessu eru conservatlvu Þó að frézt hafi, að íslendingar, inga. Svo sé og um aðrar rettar- MÖBin 0£? Roblin R0?ers 5. Co óð taki tillögum nefndarinnar ílla. bætur er þeir láti af morkum viðj^ uppvæ? pals er e;ns og aC Hér er ekki um neitt minna að| hjálenduna. Þeir neita Því, að ls-|koma vjK hjartals ; j,e;m ag hugsa tefla en að innlima ísland Dan-, lendingar hafi nokkurn sogulegan t;[ þesg ^ ]iberalar hey;aj mörku um aldur og æfi, og í móti eða ríkislegan rétt til þeirra. kemur lítið sem ekkert—-það að Is- Þar bregður ekki hönd á venju. megi kosningabaráttuna með sanngjöm um kjörskrám, kjörskrám, þar sem báðum flokkunum er gert jafn-hft undir höfði, og dómarar einir að erdurskoða, svo að engin hhu land skuli mega taka upp í titil kon Þeir hafa þózt eiga landið með öll- ungs, einhverju af sameiginlegu um Þess gögnum og gpeðum, fiski- málunum megi segja upp, en þó veiðum, málmum o. s. frv., og skín ekki fyr en eftir mannsaldur, og það ljóslega í gegn í nefndarálit-j komht ^ ^ hef;r þá töluverðum annmörkum bundið, inu, að við það halda þeir fast ^ Wilfrid Laurier boðið En því að viðurkendur verði réttur íslend-^enn þá. þverneita þeir conservativu. inga til að flytja mál sín sjálfir Hingað til hefir þeim samt ekki: ------------ fyrir konungi og réttur þeirra til tek;st að ná neinu löghaldi á land- Nú má samt Mast vií5> aíS rilt.j ráðherraskipunarinnar. ;nu. En nú er verið að brugga ;,vatJ s^ulegt geríst á Ottawaþ' '.g- j En þetta eru alt smávægileg at- Þau ráð, og er það þegar nokkuð á ;n , ;nnan skamms. Pað 1itur h- 7t riði. veg komiö, er fimm nefndarmenn-i út fyr;r ag Conservatívu for’m’f- I öllum aðalátriðum er hallað á irnir íslenzku og ráðherrann hafa a,n;r eystra muni ekki ætla a<5 láta lslendinga, þeirra hlutur skerður, fengist til að samþykkja það, aðjS(;r segjast, og ætli að halda enii á- svo að þessar nefndartillögur eru sum sameiginlegu málin fekuli ó-jfr,m uppteknum hætti um að heít? engu aðgengilegri en það sem ís- uppsegjanleg. Og mun sú greiða-, ; im?an? anra helztu málan-a, lendingar hafa nú og jafnvel verri, semi þeirra fimm-menninganna við ?em fyr;r þinginu liggja, með lok- eins og nánar skal gera grein fyrir. Dani lengi í minnum höfð. j icysisbulli einu, og nota núgild.tndi Þegnréttur Dana og íslendinga En sem betur fer, þá er enn timr þ.'ngSköp til þess, 0g eyða þannig á að vera sameiginlegur. Slikt er til að afstýra þessu óhappi. EnnjStárfé úr nkissjóði beinlínis að ó- óþolandi með öllu. Danir eiga að á þjóðin kost á að hefjast handa þörfu. Stjórnin hefir Iiðið þetta hafa öll sömu réttindi á Islandi og °S þverneita þessum samninga um-jum hrið; nú e rviðbpið að hún fari íslendingar sjálfir. Þeir eiga að leitunum og öllum öðrum, er að a5 þreytast á þvi og svo sagt að eiga landið með íslendingum! Þv? miða að ganga á rétt hennar hún muni nú fara að taka alvarlega Enn fremur eiga Danir að ráða °£ skerða sjálftsæði hennar. | í taumana bráðum. Þetta atferli sameiginlegu málunum, er til eru Og vonandi er, að hún beri gæfúiþcin-^ conservativu fer líka að nefnd í tillögunum. Og ekki nóg ^ Þess. Vonandi er, að alþingi sé með það. Danir eiga líka að fá að ekk* svo horfið, að það ráða því, ef þeim sýnist, hvaða mál samhykki innlimunar-tillöguna i nefndarálitinu. Því trúum vér ekki fyr en vér tökum á. Skrásetningin. verða ólíðandi lengur. íslenzk steinkolanáma? Maður er nefndur Signrður Jós- úa Björnsson, breiðfirzkur að ætt og uppruna, úr Suður-Dölum. ' Hann fluttist til Vesturheims fyrir 34 árum, þá rúmlega hálfþritugur geti verið sameiginleg, auk þeirra, sem til eru tekin, ef ágreiningur verður um Það. Að því þarf eng- ar getur að leiða, með því að þrir Danir gegn tveim fslendingum eiga sæti í nefndinni, er úrskurða a um þetta. . j,-^ skrásetningunni sé lokið þyk- og kvæntur nýlega, en kom heim Það verður eigi lastað, að Is- ;r fuHvíst, að atkvæðisbærir menn;aftur i fyrravor með, i fjölmenn- lendingar leggi fé til konungsborðs, svo þúsundum skiftir hér í Winni-'usta hópnum vestan að. Hann ef nokkuð kæmi .þar á móti, er peg súu ekki komnir á kjörskrá. hafði fundið kol í jörðu í afdal ein- sýndi að ísland skyldi vera sjálf- þag voru ag e;ns liöleg-a 22,000 um skamt þaðan sem hann bjó hér. stætt riki. En það er öðru nær. manns, sem skrásettir voru hér í. Þ’að eru engin tíðindi, því að þau Tillögurnar um sameiginUgu bænum. rúmum tvehn' hafa úwwdist hér á nokkrum stöð- málin sýna gerla, að til er ætlast að þúsundum fleiri en í fyrra. um öðrum, t. d. á Hreðavatni, í Mjóafirði o. s. frv. En þau hafa hvergi þótt nýtandi að mun, ýmist óveruleg eða slæm, eða svo erfitt aðaflaþeirra langt frósjóað aldr-j ei hefir orðið hér neitt úr því sem kallað er kolaám. Sigurður Jósúa 'slepti aldrei úr huga sér kolunum á Fróni þá tíð, er hann dvaldi vestan hafs. Hann þráði alla tíð að komast heimaftur og gera gangskör að rannsókn um það, hvort ekki væri hægt að koma; up kolanámi, — hvort ekki væri hér svo mikið um góð kol í jörðui og vel vinnandi og á bærilega hent-l ugum stað eða stöðum, að kolanám gæti orðið ein af auðsuppsprettum! landsins. Hann kynti sér eftir föngum kolanámí í þvi skyni aðah; lega, að verða sem fróðastur um alt það er hnígur að hagnýting fjár- sjóða þeirra , er náttaran geymir ij iðrum jarðar. Hann eignaðist ogi á enn með öðrum dálítið land í Kaliforniu á 2—3 stöðum, þar sem talin er gullsvon, en ekki er farið að reyna til hlítar vegna fjárskorts. Hann átti við vanheilsu að búa langa hríð og fyrir fjölskyldu að sjá; komst því aldrei í efni. Hann varð loks úrkulavonar um að kom-j ast nokkurn tima heim til Fróns aftur og fá því til leiðar snúið, er hann bar fyrir brjósti. Hann tók því það ráð, að rita kunningja sín-j um í Dalasýslu, valinkunnum nyt-1 semdarmanni, og benda honum z kolanámuvísi þann, er hann hafði fvrir hitt i Suður-Dölum. En sá J f j svaraði og sagði sem var, að hér væri lítið um trú á þessháttar og því minna um efnamenn, er feng-j ist til að leggja fram fé til slikra hluta í tóma tvísýnu. Þetta herti á Sigurði að gefastj ekki upp og reyna að komast heim.; Og það hepnaðist honum loks i fyrra, fyrir Það sem kalla má; l’remur tilviljun en nokkru öðru| nafni . Eftir'reynsluna vestra leizt hon- um miður vel á að hugsa til kola-j náms þar fram til dala við Hvammsfjörð, sakir vegalengdar að sjó og annara örðugleika. Þá' spyr hann til kola á öðrum stað, ©gj það einmitt í flæðarmáli. Það var á Skarðsströnd, einkum á landi. jarðanna Níps og Tinda. Þar og| viðar á Skarðsströnd hafði verið, margt ár aflað kola til heimilis-| þarfa, hirt það sem lá ofanjarðar,’ en er aldrei gott vegna þess loftið eyðir bergfitunni úr kolunum. Fólk: kallaði það surtarbrand. En eng- inn kunni um það að dæma, hvort| ráð mundi að grafa þar í jörðu og stofna til reglulegs kolanáms. Sigurður hefir nú síðan í fyrra1 fengist við að rannsaka, hverjar, likur muni vera til kolanáms áj þessum stað, aflað sér áhalda tilj þess og undirbúið það starf eftirj föngum. Hann er hér staddur ogj ætlar vestur í dag með Vestu j Tekur síðan til starfa vonbráðar í Nípslandi. | Kolalagið, sem hann hefir , hitti fyrir _í f jörunni á Níp, er 6 fet á þykt, en óvitað enn hvað breitt það er. Hann telur sennilegt að það taki yfir mikið af ströndinni allri. Þar hefir svo viða vottað fyrir; surtarbrandi. Laginu hallar niður á við í fjalláttina, Skarðssstrandar- fjalla, og getur vel náð langar léiðir á þann veg, annað hvort sam-j felt eða brotið, og þurfi þá að grafa miklu lengra niður til að ná í framhaldið. Linkol eru ofan á,j sú kolategund, s«m gufuskip nota, og hér flyzt í verzlanir nær ein- göngu, en mest i smámolum til þess að gera, en ekki stórum hellum eía; tígulskákum, sem tíðast er, þ«gar langt dregur niður. Sú tegund er betri miklu og nefnist harðkol. Hr. S. B. segist gera sér von um, að varla þurfi að grafa meira en 60— 100 fet í jörðu áður en að þeim kemur. Skipalega er góð fyrir landi á Níp, en útfiri mikið. Þar þarf að leggja. bryggju eða hafa dragferju til flutnings á skipsfjöl. Hér getur verið ótæmandi auðs- uppspretta, nógar kolabirgðir ekki einungis handa landinu öllu öldum saman, heldur til útflutnings. En hitt getur lika verið, að allar ímynd anir'um slíkt séu reykur. Reynsl-j an ein sker úr því, hvort réttara er. | En mesti munur er á því, er vanurj námamaður spáir í þær eyður eða einhver bókvits-náungi. Það væri harla mikilsverð stór-j tiðindi, ef hér yrði ljós úr. Um! það ætti að fást full vitneskja áður langt líður á sumar. Þ'angað til er; forsjálast að reisa sér ængar skýja-, borgir úr væntanlegum uppgripa-: auð úr íslenzkum kolanámum. , 1 — ísafold. The DOMIMON BANK SELKIKK UTIBUIÐ. Alls konar bankastörf af hendi leyst. Sparisjóðsdeildin. Tekið viS innlögum, frá $1.00 að upphæð og þar yfir. Hæstu vextir borgaðir fjórum sinnum á ári. Viðskiftum þænda og ann- arra sveitamanna sérstakur gaumur gefinn. Bréfleg innlegg og úttektir afgreiddar. Ósk- að eftir bréfaviðskiftum. Nótur innkallaSar fyrir bændur fyrir sanngjörn umboðslaun. Við skifti við kaupmenn, sveitarfélög, skólahéruð og einstakiinga með hagfeldum kjorum. J. GRISDALE, bankastjórl. FRÁ MIMIR, SASK. 28. Maí, 1908. I Lögbergi 14. Þ. m. kveðurj einhver C. Eymundsson upp þann dóm, að þeir sem fyrir tjóninu urðu af eldinum hér í nýlendunni þann 20. f. m., “hafi enga aðra en sjálfa sig að ásaka.“ Hann dæmir skaðann undantekningar- laust og afdráttarlaust ájálfskapar- viti þeirra, sem fyrir honum urðu. Þessi dómur er svo heimskulegur og ódrengilegur, að í augum flestra kastar hann ekki skugga á neinn nema höfundinn. En fáir eru svo leiðir að ljúga, að enginn verði til þess að trúa, og því ætla eg að rétt sé að mótmæla honum opinberleg 1. I fyrsta lagi hvílir sök á þeim, sem eldinum hleypti út, eins og/ höf undinum er kunnugt, þó hann af einhverri óskiljanlegri göfug- mensku vilji létta henni af honum, og kasta henni á þá, sem fyrir tjón inu urðu. I öðru lagi voru sumir fjarri eignum sinum þegar þær brunnu, og gátu því ómögulega varið þær. I þriðja lagi kemur víst engum nema C. Eymundssyni til hugar að áfella hlutaðeigendur fyrir það, að Þeir gátu þá ekki farið eftir reglum, sem birtust i Lögbergi 24 dögum seinna. Og í fjórða lagi hefðu þessar reglur ekki komið að liði, þó þeim hefði verið beitt. Það hefði þurft lengri tíma til Þess að brenna þannig á móti hvössum vindi kring um stór- ar og strjálar byggingar, en leið frá því eldurinn sást frá húsunum, aþngað til hann hafði náð bygging unum. Eg sá með eigin augum, að snögglendi nærri húsum, ýmist brann mjög seint, eða gat ekki brunnið móti vindinum. Ekkert hús brann hér nema meðan hvass- ast var og heitast, nokkru eftir miðjan daginn; þó eldurinn væri á ferðinm hér um bygð íslendinga svo dægrum skifti. En þegar eld- urinn stefnir beint á byggingarnar, og sést ekki fyrir reykjarsvælunni fyr en í minna en mílu f jarlægð, og fer með þessum óskiljanlega hraða og berst í loftinu yfir sex roda svæði þar sem ekkert eldfimt er, og máske mikið Iengra, er ekki auðvelt að eiga við hann. Flestir,; eða allir þeir, sem fyrir skaðanumt urðu og voru nærstaddir, voru' vanir sléttueldum, og voru kunnar; reglur að brenna á móti eldi, en fanst slíkt óframkvæmanlegt. Og þar sem eg þekki bezt til álít eg það rétt ályktað. I>að er alt of hætt við því, þegar eldur er á ferð- inni, að menn þjóti í að brenna í kring um eignir sínar og hleypi eld. inum á aðra, sem hann annarS; hefði máske aldrei heimsótt. Enj hér brast menn ekíki stillingu né drengskap til þess að forðast það sker. j ( AJment munu menn hafa pýnt útsjón og dugnað við að verjast eldinum, og ekki unnið til brígsl- yrða. En sumum finst þeir hafa ávalt rétt til að kasta steinum aö þeim fallöa, eða sigraða. Og við það sýna menn oft Því meiri vask- leik sem þeir er« náskyldari Birni að haki Kára. Jón Jónsson. BANDALAGSÞING. Samkvæmt ályktan síðasta þings hinna samein. bandalag Hins ev. lút. kirkjufélags Islendinga i Vest- urheimi, verður næsta ársþing þeirra haldið í sambandi við söng- samkomur íslenzka söngfélagsins þann 25. og 26. Þ. m. í kirkju Fyrsta lút. safn. í W.peg. þJngið verður sett kl. 2 s.d. 25. Júní. Eru Bandalögin beðin að taka þetta til greina, og senda erindsreka á þing. Vonast er eftir að niðursett far- gjald fáist á þingið. — Auk starfs- mála þingsins verða flutt þrjú er- indi á þinginu. Ræðumenn eru þeir Guttormur Guttormsson, J. S. Björnsson og Carl J. Olson. K. K. ólafsson, forseti hinna samein. bandal. Garðar, N. D., 1. Júní 1908. Piano Recital nemenda jungfrtí Louisu G. Thorlakson. K Jungfrú Guðný Arason og jungfrú Clara Oddson aðstoða. Mánudagskveldið 8. Júní 1908, kl. 8.30., í Good Templar Hall Cor. Sargent and McGee. PROGRAM. I. 1. Duo: (3.) Cradle Song Sartorio fbJHunters’ Chorus Weber Guðrún Johnson og Esther Thorlakson. 2. Festival Polonaise... Hanisch Ólöf Goodman. 3. Dreams of Youth.. Wohlfahrt Kristín Bergman. 4. Turkish Rondo........Steibelt Guðrún Reykdal. 5. Song: “Ownly a Flower .. .............Seymor lil’.is Miss Guðný Arason. 6. Impromptu................Bohm Grace Thorlakson. 7. Duo: March Militarie Schubert Jóhannes Oslon og Miss Thorlakson. II. . Godard 8. Premier Valse .. Lára Oddson. 9. Sailor Boy’s Dream LeHache Jónína Thomas. 10. Rondo de Valse Krug Jóhanna Blöndal. 11. Violin Solo: II Trovatore.. ....................Verdi Miss Clara Oddson. 12. The Chapel in the Moun- tains..............Wilson ,. Guðrún Jóhannson. 13. (a) Song without words Mend. (b) Prelude Op. 28 . .Chopin (c) Mazurka Op. 6 . .Chopin Dora Johnson. 14. Song: Calm as the Night.. .................C. Bohm Miss Guðný Arason. 15. Impromptu Valse . .Bachmann Guðný Johnson. 16. Duo—Spanish Dances, Nos. 3 and 4.... Mosz Kowski Margrét Paulson og Miss Thorlakson. EimtÍM prct. afsláttur verður gef inn á skrautlegum kjólaefnum héð- an í frá til 3. Júlí. Vér höfum mik- ið úr að velja. Schweitzer Bros. Cavalier, N. D. Smíðatól og klippur skerpt, alt gert á okkar eigin Verksmiðju og ábyrgst. Við sendum eftir munum og sendum þá 11A RÐ VÖRU-K AUPMENN aftur sama daginn.—Talsímið 339 538 HVE 'i.XFT ST. — T_A_31iS_ 339 eftir sendisveini okkar. Vinsœlasta hattabúðin í WINNIPEG, Einka umboðsm. fyrir McKibbin hattana mm 364 Main St. WINNIPEG.

x

Lögberg

Direct Links

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Lögberg
https://timarit.is/publication/132

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.