Lögberg - 14.09.1933, Page 7
LÖGBERG, FIMTUDAGINN 14. SEPTEMBER, 1933
Bls. 7
í öllu liggur urn morÖið á Austery
Barling. Hún hefir vitað frá upp-
hafi, að bróðir hennar er sak-
laus . . . .”
“Já, en,—Guð minn góður! Sak-
laus ! segið þér. Er Ralph saklaus ?
Og eg sem hélt endilega ; . . .”
“Ulngfrú Belmont hefir sagt mér
alt, allan sannleikann í þessu máli,”
greip lögmaðurinn fram í og var
fastmæltur. “Við vitum nú, að það
eruð þér, sem ættuð að sitja þar, sem
Ralph Belmont er nú—þar sem það
eruð þér, er drápuð Austery Barl-
ing.”
Ungi maðurinn leit sem snöggvast
á lögmanninn, og báru augu hans og
allur svipur vott um megnustu undr-
un, en breyttist síðan í ótta. Svo
sneri hann sér snögt að ungu stúlk-
unni, sem stóð og horfði á hann.
“María — hefir þú — hefir þú
sagt þetta — um mig? Heíir þú
reynt að sakfella mig fyrir það, sem
Ralph hefir framið?” hrópaði hann.
Hún leit á hann, og augu hennar
leiftruðu.
“Eg hefi verið að reyn'a aS hjálpa
þér—og til þess að þú gætir verið
frjáls, lét eg Ralph taka á sig sök-
ina. Mér fanst þá, að líf þitt væri
mér dýrmætara én líf hans. En
.mér hefir skjátlast. Eg veit, að það
varst þú, sem drapst Austery Barl-
ing—það varst þú, Arthur. En nú,
þegar á átti að herða, gat eg ekki
haldið áfram þá braut, sem eg var
byrjuð á. Eg get ekki látið taka
bróður minn af lífi, til þess að
bjarga þér. Sökum ástar þeirrar,
er eg ber til þín, Arthur, verðurðu
nú að játa það, sem þú hefir gert.
Það er á síðustu stundu, ef þú vilt
girða fyrir, að saklaus verði að líða
fyrir afbrot þitt. Þú verður að
gangast við þessu, Arthur.”
Hún hafði gripið báðar hendur
hans, en Arthur Jamieson dró þær
hægt að sér aftur. Hann horfði al-
veg forviða á hana og lögmanninn
til skiftis.
“Hvaða voðaleg vitfirring er þetta
annars!” sagði hann með ákafa. “Eg
botna ekkert í öllu þessu. Hvað
eigið þið annars við—hvað meinið
þið ?-”
“Meiningin er sú,” mælti Field-
ing stuttur í spuna, “að María Bel-
mont ákærir yður fyrir glæp þann,
sem bróðir hennar er ásakaður um.”
“En eg sver ykkur það við nafn
Oruðs, að eg hefi ekki gert þetta,”
mælti Arthur Jamieson. “Eg er
saklaus um það.”
Fielding horfði stundarkorn á
hann, sneri sér svo hægt við og fór
að horfa út um gluggann. Það fór,
eins og hann hafði hugsað sér —
Jamieson neitaði.
“María!” Arthur Jamieson sneri
sér að henni. “María, hvað á þetta
annars að þýða?”
Hún hörfaði ofurlítið aftur á bak.
Hún var nábleik, og ótti og skelfing
lýsti úr augum hennar.
“Það þýðir það, að eg hefi glat-
að trausti mínu á þér,” mælti hún
með hita, og alt í einu þaut blóðið
upp í kinnar henni, og hún sagði
með ákafa: “Það þýðir, að þú ert
varmenni, og að eg kannast ekki við
þig framar. Eg hata þig!—Arthur
—Arthur!” Hún hljóp að honum
og vafði handleggjunum um háls-
inn á honum. “Eg bið þig — eg
grátbæni þig sökum ástar okkar, af
því eg elska þig og hefi alt af litið
upp til þín og talið þig vera bezta
manninn í heimi, þann hugrakkasta
og heiðarlegasta, segðu mér nú
sannleikann. Játaðu það, sem þú
hefir gert, Játaðu, að það hafir ver-
ið þú, sem drapst Austery Barling.”
“Þetta er örvitaæði úr þér,” mælti
hann. “Eg hefi ekki unnið Austery
Barling minsta mein, annað en það,
að eg bað hann um leyfi til að gift-
ast þér. Þegar eg skildi við hann
þetta kvöld, var hann á lífi og ekk-
ert að honum. Að vísu var hann
alveg örvita af reiði, hann var nærri
þvi eins og villidýr, en hann var á
lífi, og eg hafði ekki skert eitt ein-
asta hár á höfði hans. Eg er saklaus
—og eg sver það við alt, sem heil-
agt er.”
Hún sneri sér frá honum. Hún
var alveg hjartasjúk. Henni sortn-
aði fyrir augum. Traust hennar og
trú á honum lá sundurtroðið fyrir
fótum hennar. Hann var ekki sá,
sem hún hafði hugsað sér og treyst.
Nú sá hún hann, eins og hann var
—bleyða, þorpari, sem skreið í felur
að baki hugrakks manns.
37. KAPÍTUEI
Frásögn Jamiesons
“Eg get ekki neytt yður til að
trúa mér, hr. Fielding. Eg get að-
eins sagt yður frá því, sem fram fór
milli okkar Austery Barling, og svo
vona eg, að þér viljið trúa því, að
það sé satt, sem eg segi yður.”
Þetta var að kvöldi sama dags.
Jamieson var nú á ný á skrifstofu
Fieldings og hafði átt samtal við
hann undir fögur augu. Hann Lafði
ekkert séð til Maríu síðan um morg-
uninn, er hún hafði skilið við hann
í reiði.
Arthur Jamieson tók þannig til
orða:—“Eins og eg hefi sagt yður
áður, fór eg þetta oftnefnda kvöld
til Shuttlefields, eftir samráöi við
Maríu, til þess að tala við Barling
gamla. Eg hitti hann í bókasafninu,
og hann var þegar frá fyrstu stundu
stuttur í spuna og afundinn við mig.
Þegar honum var það ljóst, að eg
var þangað kominn í því skyni að
leita samþykkis hans um að giftast
Maríu, sem hann var f járráðamaður
fyrir, varð hann alveg bálvondur.
Hann stökk upp af stólnum og
skipaði mér harkalega að fara undir
eins burt úr hans húsum. Eg mald-
aði í móinn og kraf ðist þess, að hann
hlustaði fyrst á það, sem eg hefði
að segja, svo gæti hann eftir á vísað
mér burt. Eg skýrði honum frá,
að eg elskaði Maríu og væri fær um
að sjá fyrir henni, svo að hann
þyrfti engar áhyggjur að hafa út af
því. En hann greip alt af fram í
fyrir mér. Hann hrópaði hátt og
lét alveg eins og óður maður. Eg
stilti mig sem bezt eg gat, því mér
var það áhugamál, að koma mínu
máli fram við hann i allri vinsemd,
og reyndi eg því á allan hátt að telja
um fyrir honum og stilla skap hans.
En það var alt til einskis. Hann
var ósveigjanlegur og þvertók alveg
fyrir aS veita samþykki sitt, án þess
þó að færa nokkur skynsamleg rök
fyrir neitun sinni. Eg hefi aldrei
séð nokkra lifandi manneskju í öðr-
um eins ham. Hann var alveg ger-
breyttur. Hver og einn hér um slóð-
ir hafði ætíð talið hann vera elsku-
legan gamlan mann, blíðlyndan og
vingjarnlegan. Hefðu þeir séð
hann, eins og liann var kvöldið
það arna, mundu þeir ekki hafa þekt
hann aftur. Hið ættföðurlega and-
lit hans var afskræmt af heift og
bræði. Og augu hans, er oftast
virtust blíð og þýð, loguðu nú í því-
likum tryllingi og ofsa, að það gekk
brjálsemi næst. Hann jós yfir mig
voðalegustu hótunum og illyrðum,
og þegar það beit ekkert á mig, þá
fór hann blátt áfram í handalögmál
við mig. Nú segi eg yður nokkuð,
hr. Fielding, sem getur orðið háska-
legt grunsemdar-vopn gegn mér, ef
þér haldið fast við ákæru yðar.
Það urðu nærri því áflog á milli
okkar. Hann stökk á mig, eins og
villidýr, og eg hélt, að hann ætlaði
að kyrkja mig, því hann reyndi hvað
eftir annað að ná taki um hálsinn á
mér. Hann klóraði mig til blóðs í
andlitinu. Eg heíði auðvitað getað
gert út um hann, og haft fullan rétt
til þess, þar eð eg varð blátt áfram
að verja hendur-mínar. Hann var
lítill maður vexti og hafði ekki afl
á móti mér. Eg hefði getað slegið
hann í rot með einu hnefahöggi, en
eg stilti mig. Eg vildi ekki vinna
honum nokkuð mein—eg gat ekki
fengið mig til þess, af því að eg var
að hugsa um Maríu. Hún mundi
síðar meir geta brugðið mér um, að
eg hefði lagt hendur á gamalmenni,
og eg vildi um fram alt forðast, að
nokkuð ósamlyndi gæti orðið okkar
á milli. Eg sá, að eg gat ekkert á-
unnið í máli mínu, og að það var
alveg tilgangslaust fyrir mig, að
reyna að telja frekar um fyrir Barl-
ing gamla. Eg fór því leiðar minn-
ar. Um leið og eg opnaði hurðina
og flýtti mér út, dundu bölbænirnar
hans og blótsyrði á eftir mér. Og
er eg lokaði hurðinni, heyrði eg
hamaganginn i honum. Svo þagnaði
hann alt í einu. Það síðasta, sem eg
sá til hans, var það, að hann hneig
niður á stól og lá þar og fálmaði
með höndunum út í loftið, eins og
hann væri að tæta sundur einhvern
óvin sinn.
“Eg játa það,” mælti Jamieson
stillilega, “að eg hefði getað snúið
KAUPIÐ ÁVAX.T
LUMBER
THE EMPIRE SASH & DOOR CO. LTD.
HENRY AVENUE AND ARGYLE STREET.
WJKIflPEO, MAK.
við aftur og verið hjá honum. Það
leit nefnilega út, eins og hann hefði
fengið eitthvert kast eða aðsvif,—
en eg gat ekki fengið það af mér.
Mér var ómögulegt að vorkenna
honum. Annað hefi eg ekki að
segja. Þetta er alt og sumt.”
“Alt og sumt?”
“Já,” mælti Jamieson. “Þetta er
það, sem mér er kunnugt um við-
burðinn í Shuttleíields þetta kvöld.
Morguninn eftir frétti eg, að Barl-
ing væri dauður — að hann hefði
verið myrtur. Eg heyrði, að höfuð-
ið á honum hefði verið molað með
þungri járnstöng, og það var sagt,
að það væri Ralph Belmont, bróðir
Maríu, sem hefði gert það. Eg
heyrði líka, að Ralph væri flúinn, og
eg óskaði þess innilega, að honum
mætti lánast að komast undan.
Samúð mín var algerlega hans meg-
in; mér hefir ætíð geðjast vel að
honum.
Svo liðu nokkrir dagar, án þess
að eg sæi eða heyrði nokkuð til
Maríu. Eoksins fékk eg bréf frá
henni. í því bréfi tilkynti hún mér,
stutt og laggott, að nú væri öllu lok-
ið okkar á milli. Hún bað mig að
fara á brott og hlífa sér við þeirri
kvöl, að þurfa að tala við mig fram-
ar. Og svo fór eg mína leið, niður-
beygður og örvæntingarfullur.”
Martin Fielding gekk um gólf í
skrifstofu sinni. Hann leit öðru
hvoru á unga manninn — athugaði
hann gaumgæfilega með hinum
glöggu og hvössu augum sínum, er
ætíð virtust sjá þvers í gegnum þá,
sem þeim var beint að.
“Og þetta er allur sannleikurinn ?”
spurði hann rólega.
Framh.
Við sjálf
Ræða Bjarna Lyngholts fyrir
Minni Vestur-íslendinga á Mið-
sumarmóti Lúterska Safnaðar-
ins í Biaine, Wash., 30. j|úlí,
1933.
Herra Forseti!
Kæru íslendingar, konur o!g menn!
Ein grein hinnar kristnu kirkju,
sú, sem kend er við Kalvin, að
mig minnir, heldur því fram að
|Guð hafi fyrirfram ákveðið sum-
um mönnum eilífa sælu en öðrum
eilífa vansælu. Mér hefir altaf
staðið stuggur af þessari kenn-
ingu; en nú er ekki laust við að
eg sé farinn að halda að eitthvað
sé hæft í henni, og að eg tilheyri
hinum fyr töldu, því eftir að eg
hafði lofast til að tala hér fáein
orð í dag, skilyrðislaust að öðru
leyti en því, að prestur safnaðar-
ins hafði lofað mér því, að láta
ekki rigna í dag, hvorki yfir rétt-
láta né ranlgláta, og það hefir
hann sómasamlega efnt, þá er
mér úthlutað lang skemtilegasta
viðfangsefni dagsins. Eg á sem
sé að minnast mín og ykkar —
minnast okkar sjálfra — Vestuy-
íslendinga. Og af því að eg þyk-
ist þess fullviss, að engum öðrum
en okkur sjálfum sé jafn ljúft að
minnast okkar, ef dæma má eftir
því, hve oft og reglulega við flytj-
um þessi “minni sjálfra okkar,”
því nú á síðari árum komum við
tæplega svo saman á gleðimót und-
ir beru lofti, að eg nú ekki tali
um, að við setjumst að hangi-
kjöts-máltíð fyrir lokuðum dyrum
svo, að ekki sé fenginn einhver
ræðuskörungur til þess að mæla
fyrir “minni okkar sjálfra” og af
því eg er jafnffamt mjög í efa
um hvort nokkur eða nokkrir aðr-
ir en við sjálf finni hjá sér mjög
sterka hvöt eða löngun til að
minnast okkar, þá hefði eg helzt
kosið að vera fyrstur á dag-
skránni, og hafa daginn fyrir
mér, svo að eg gæti talað í ein-
ar tvær klukkustundir eða fimm
ljúfa viðfangsefni; en svo minn-
ist eg þess, er eg var lítill dreng-
ur heima hjá foreldrum mínum, og
prófasturinn prédikaði í kirkj-
unni okkar um leið og hann
“visitéraði” að eg heyrði nágranna
foreldra minna segja við kuiin-
ingja sinn eftir messu: “Hvern-
ig líkaði þér að heyra til pró-
fastsins, Guðmundur?” “Mér
likaði það vel, það var stutt,” var
svarið. Og síðan hef eg haft þá
hugmynd, að þeir ræðumenn væru
vinsælastir, sem minst segðu, svo
að eg ætla að halda mér við lág-
markið í dag
Saga okkar Vestur-íslendinga
er nú orðinn nokkuð löng. Það
má segja aðhún hefjist þegar Þor-
finnur Karlsefni stofnaði nýlend-
una við Leifsbúðir, nálægt því,
sem er nú Boston, og sem talið er
að muni hafa verið árið 1008, þó
að landið væru að vísu fundið af
Leifi Eiríkssyni nokkrum árum
fyrr, eða fyrir réttum 930 árum
þetta sumar, eftir því sem næst
verður komist.
Hvað lang-gæft þetta landnám
varð, eða hvers vegna þessi ný-
lenda lagðist niður, vitum við ekki
með vissu, en sæmilegust mun sú
skýring, og sem margir aðhyllast,
að svarti dauði hafi lagt bygðina
í eyði um eða eftir miðja 14. öld.
En það síðasta, sem við vitum um
bygðina með vissu, er frá árinu
1347, því það ár kom Grænlenzkt
skip til íslands frá Marklandi og
voru á því 18 manns. Hafði það
ætlað beint heim aftur til Græn-
lands, en hrakti af leið og lenti
til íslands eftir því, sem íslenzkir
annálar herma. Af þessu sést,
að bygð hinna fyrru landnáms-
manna hefir staðið hér nálægt
þrjár og hálfa öld eða máske lít-
ið eitt lengur. Þekking okkar á
nýlendulífi þessara frumbyggja er
mjög í molum, en af frásögnum
annálanna, Þorfinnssögu Karl-
efnis, 0 g fornmenjarannsóknum
þeim, sem gerðar hafa verið við
Charles River, má ótvírátt ráða,
að þeir hafi verið “dugandi dreng-
ir,” og af bréfi Innocent Páfa III.
til biskupsins í Noregi, snemma á
árinu 1206 má draga þá ályktun,
að þeir hafi aðhylst “hinn nýja
sið,” ienda var kristin trú við-
tekin á Grænlandi sama árið og
Leifur fann Vínland. En hvernig
sem háttað var um nýlendulífið,
og hvort sem bygðin lagðist í
eyði eftir tæpa hálfa fjórðu öld
eða lítið eitt síðar, þá er eitt víst:
Að þessir hugrekku sæfarar unnu
Islendingum heiðurinn af því, að
hafa fundið Vesturheim. Þeir
voru hinir fyrstu Vestur-íslend-
ingar, og þeirra minning heiðrum
við í dag.
Síðari þátturinn í sögu Vestur-
íslendinga hefst ekki fyr en
nokkru íyrir 1870, eða fyrir hér
um bil 65 árum síðan. Það er
saga okkar sjálfra—skráð af okk-
ur sjálfum—orðum og athöfnum.
Ekki dettur mér í hug að gera
sæmdar. Eg tel þess heldur enga
þörf, við höfum heyrt það svo
ótal sinnum áður og við munum
það, enda yrði eg þá einnig að
minnast á það, sem miður hefir
farið hjá okkur, en til þess vinst
mér ekki tími, svo eg læt mér
1 nægja að vísa til þess, sem áður
hefir verið sagt um þau efni.
Vér Vestur-lslendingar erum nú
sem óðast að líða undir lok; móti
þeim broddum verður ekki spyrnt.
Uppvaxandi kynslóðin—annar og
þriðji ætliður landnemendanna
tekur þar við, sem við leggjum
niður vopnin—Vesturheims menn
og Vesturheims konur af íslenzk-
um ættum, en sem ekki telja sig
íslendinga. Til þeirra vildi eg
mega segja þetta: Ef þið hafið
löngun til að standa upp úr með-
almenskunni, ef þið æskið að ykk-
ar verði minst—eing og við erum
að minnast okkra sjálfra í dag—
og ef þið hafið sett ykkur það göf-
uga markmið að verða ykkur sjálf-
lítið úr þeim skerf, sem við höf- um> ykkar eiginlandi og ykkar
um lagt til þjóðmyndunar þessa
lands, en tæplega finst mér hann
eins ríflegur og oftast er látið í
veðri vaka, þegar við erum að
slá sjálfum okkur gullhamrana á
íslendingadögum, Miðsumarmótum
og Þorrablótum; því þegar eg í
huganum lít yfir allan þennan
álitlega hóp—svona hér um bil 40
þúsundir—þá kem eg ekki auga
á nema eina 3 menn, sem líkindi
eru til að verði getið, þegar saga
þessa tímabils verður rituð. En
eftirtekarvert er það, að tveir af
þessum þremur skuli eiga heima
hérnameginn landamæranna, þar
sem þó minna en þriðji hluti allra
Vestur-íslendinga hefir bólfestu.
Þeirra minnumst við einnig með
þakklæti og virðingu í dag.
Barnaskapur væri samt að
álíta að þessum fáu mönnum
væri eingöngu að þakka sá heiður
og það álit, sem íslendingar—öðr-
um þjóðflokkum fremur — njóta
hér í Vesturheimi. Því fer fjarri.
Það er eins mikið sigur fjöldans,
sem farið hefir meðalmenskan svo
vel, að samanburðurinn hefir orð-
ið okkur í hag. Þrautseigja, trú-
menska, ráðvendni og drengskap-
ur—íslenzku ættar einkennin —
það eru máttar viðirnir, sem halda
okkur uppi í þjóðfélagi þessa
lands.
Eg vil ekki eyða tima í að telja
upp alt hið marga, er við Vestur-
fslendingar höfum uhnið okkur til
eigin þjóð til gagns og sóma, þá
kastið kapps um að halda í og
varðveita íslenzka þrautseigju, is-
lenzka ráðvendni, íslenzka trú-
mensku og íslenzkan drengskap—
með öðrum orðum, að varðveita ís-
lendinginn í ykkur sjálfum, því
sannur Islendingur er og verður
alstaðar og ávalt góður borgari.
Staeráli fimleikasalur Ev-
rópu er í Ollerup í
Danmörku
Hann var vígður rétt fyrir mán-
aðamótin síðuptu
Fimleikaskóli Niels Bukh í Olle-
rup í Danmörku er fyrir mörgum
árum orðinn heimsfrægur. Þang-
að sækja árlega nemendur frá
öllum þjóðum, og þar hafa margir
af beztu íþróttamönnum vorum
notið kenslu.
Nú hefir Niels Bukh komið því
þrekvirki í framkvæmd, sem hann
'hefir lengi langað 'til, að byggja
fimleikahöll handa skóla sínum,
og er það stærsta fimleikahöll, sem
til er í Evrópu.
Hún var vígð rétt fyrir mánaða-
mótin síðustu og voru þar við-
staddir 1500 nemendur Bukhs. —
Sama daig var vígð þar ný sund-
laug, og er það stærsta sundlaug-
in, sem til er í Danmörku.
—Mbl. 19. ágúst.
\ \
Þegar þér þarfniát
Prentunar >
þá lítið inn eða skrifið til
The Golumbia Press Ltd. »
sem mun fullnægja þörfum yðar
\ \