Austri - 09.02.1907, Síða 2

NR. 5
A U S T R I
18
aðar selt á 6 sh, 11T/S d. á Bretlandi,
á pýzkalandi kostaði tonnið 8 sh.9^2
d. og i Bandaríkiunum 5 sh. 8 d. eða
kr. 5,10.
— Srertingjaofsóknirnar i Banda^
ríkjunum halda stoðugt áfram. Einn
af áköfustu svertingjaóvinunnm par er
nafnkunnur pingmaður einnt Tillmann
að nafnit og hefir hann hafið harðan
bardaga móti peim í ræðu og riti
Byrjaði hann með því að boða til fjöl-
menns fundar til pess að ræða um
svertingjamálið. — Ætluðu sverting-
ar að hindra pað að fundurinn yrði
haldinn, en var aptrað pess af lög-
regluliðinu. í ræðu sinni lýsti hann
ástandmu í Snðorfylkjnnum á hinn
hryllilegasta hátt, og taldi víst aí pau
fylki mnndu brátt komast undir yfir-
ráð svertingjanna, og raundi par af
leiða voðalegt pjóðflokkastríð ef eigi
væri aðgjört í tíma. Tillmann var
fram ár öllu hófi ákafur og óstjórn-
legur í ræðu sinni og að lokum hróp-
aði hann sem óður væri: „Til hel-
Títis með login, tii helv. með svert-
mgjana4*. Tóku áheyrenaur undir pað
með ógurlegu húrrahrópi og ólátum.
— Vör höfum áður minnzt a pað
hér 1 blaðinu, að búið væri að fiuna
upp aðferð til pess að símrita myndir.
Er pað ungar pýakur vísindamaður,
Korn að nafni, prófessor við háskól-
ann í Munchen, sem hefir fundið upp
aðferð pessa og hefir honum nú tek-
izt að telegrafera myndirnar 1800
kilometra vegalengd, og varaði pað 10
mínútur. Professor Korn segir að
nokkru erfiðara sé að senda myndir
eptir sæsíma^ en hann telur pó engum
efa bundið^að sér rauni innan skamms
takast að síma myndir frá Evrópu til
Ameríku á V* úr klakkustund.
— Erakkneskur læknir befir fyrir
skommu gjört sýnishorn af taugakerfi
fnllorðins karlmanns, A sýnishorninu
er taugakerfið mjeg stækkað, tauga.n-
ar eins og fiðlustrengir að gildleika
og taugahnútarnir á stærð við hnetn.
Kvað sýnishornið vera snilldarlega
gjört að sfllu leyti, enda vakíð mestu
aðdáun meðal allra vísíndamanna á
Erakklandf.
Prá Eskifirði
var fónað til Austra á fimmtudaginn:
Tryggvi konungur kom
hingað í fyrrakvöld með kol til
Thorefélagsskipanna, fer héðan aptur
á langardaginn að líkindum.
Markverðustu tíðlndi ér bárust með
■skipinu frá útlöndum ora pessi:
— Látinn er 12. f. m. veður-
fræðingur Adim Paulsen, formaður
fyrir veðurfræðiss,tofnuninni i Kaup-
mannahöfn. Einsog kunnugt er.dvaldi
Paulsen á Akureyri veturinn 1899—
1900 við aorðnrljósarannsóknir.
— J. Knudsen, forstöðumaðnr hjá
Buraeister & Wain,hefir fnndið npp
nýja skilvindu. Hefir hann sýnt hana í
Kaupmannahöfn í viðurvist margra
sérfræðinga, Er lokið miklu llofsorði
á hana og pykir hún taka pllum
fyrri skilrindum fram. Er pegar
stofnað hlutafélag til pess að hagnýta
uppfindingu pessa og láta smíða skil-
vindur samkræmt henni. Er stofnfé
félagsins 5 mill.iónir króna.
Kýtt leikfélag.
Seyðfirðingar hafa nú hin síðari ár-
in verið eptirhátar annara kaupataða
og kauptúna landsins í pví, að halda
uppi sjónleikjnm.
Eyrir 10—14 árum síðan var á-
hug’nn pó meiri- |>á stofnuðu nokkrir
nngir menn bæjarins liér leikfélag og
létu gjöra viðbvggingu við Bmdmdis-
húsið; varð par leiksvið sæmilegt og
auk pe*s seturura fyrir leikendur; en i
Bindindishúsinú rúmast hátt á annað
hundrað áhorfendur- Leikfélag petta
hélt svo parna uppi sjónleikjum uokk-
nr árt eða leigði húsið peim er vilofa
leíka, par á meðal kvennfélaginu
„Kvik“. Far vel við petta unandi og
haíði margur góða skemmtun af sjón-
leikjum pfcim er par voru sýndir.pótt
ýmsu væri par auðritað áböfavaut.
En nú tvö síðastliðiu ár hefir alls
ekkert venð leikið hér, og telja menn
helztu orsökina til pess vera pá, að
sokum vanhirðn á húsinu hafi pað
verið orðið svo óvistlegt, að eigi pótti
gjörlegt a1* leika par inni. En par
sem félagar gamla lBÍkfélagsins voru
flejtir fluttir héðan burtu og eigi
orðnir hér eptir nema 4 — 5 menn úr
peim hóp, pá vildu þeir eigi einir
leggja í pann kostnað að láta gjbra
við húsið; ne gáfu kost á að selja pað
ásamt leiktjöldum fyrir skuld peirri er
á því hvílir,en hún er 450 krónur, og er
pað vitaskuld eigi nema lítill hluti af
þeirri apphæð, sem leikhúsið og leik-
tjöldin kostaðu upphaflega.
Samkvæmt fundarboði frá nokkrum
konam og körlum af yngri kyn*lóð
bæjarins, var svo boðað til fnndar í
Bindindishúsinu 1, p. m. til þess að
ræða um kaup á leikhúsinu og stofn-
un nýs leikfélags, er skyldi vera hluta-
félag, með 1000 króna stofnfé, hver
hlutur 10 krónur. Skrifuða menn sig
pegar á fundinum fyrir 37 hlutum og
var kosin nefnd manna til þess að
safna fleiri hlntum og boða til aðal-
fundar. Sumir fundarmenn v?ldu hafa
stofnféð meira, svo að hægt væri að
kaupa Bindindishúsið líka, töldu það
heppilegra og æskilegra en sambýli
við Bindindisfélagið. En meiriblutinn
áleit það of mikir.n kostnað fyrst um
sinn, enda óhætt pó pað dragist, par
sem leikfólagið hefði forkanpsrétt á
Bindindishúsinu samkv. samniugi við
gamla leikfélagið.
J>ess mun því eigi langt að bíða að
vér Seyðfirðingai fáum að horfa á
sjónleiki á „Leikhúsi Seyðisfjarðar“!
Sumir munu nú auðvitað eigi telja
það mikið gleðiefni, pótt stofnað sé
leikfélag Og farið verði að sýna sjón-
leiki, álíta að slíkt sé eingöngu til
þess að tæla paninga af fólki fyrir
einkisvert angnagaman. En með góðri
stjórn og noukurri þekkingu ætti pað
eigi að verða svo.
Leikmenntín er að visu eigl á háu
stigi hjá oss Seyðfirðingum fremur
en annarstaðar hér á landi, síður en
svo, og smekkur manua almennt og
þekking í þvi efni fer þar eptir. En
hvortvegeja má og á að laga. Viki-
skuld má eigi búast við að framfar-
irnar verði miklar eða ttórstígar fyrst
nm sinn, ea ef menn halda áfiam í
rétt horf, pá ei nóg. Leikendnrnir
verða að skilja hJutverk pau, sempeim
eru fengin til meðferðar, og eptir
peim skilníngi reyna að koma sem
eðlilegast og fullkomlegast fram á
leiksviðinn. Og eDgu *iður er pað á-
ríðandi að velja g ó ð leikrit. Með
jpví að sýna einungis lélega skopleiki,
staðfwsta menn pá hugraynd sumra, að
í leikhús komi mer.n einungis til pess
að horfa á skrípalæti, og par sé sá
leikarmn beztur er lætur sem afkára-
legast
Leiksviðið * að vera spegill llfsins^
par eiga menn að sjá eðlilega viðburði
sorgar og gleði, og við pað eiga að
vakna sömu tilfinningar hjá áhorfend-
unum.
J>ess mun að líkindum langt aðhíða
að menn geti með réttu hneigt sig
fyrir leiklistiuni á „Laikhúsi
SeyðÍ8fjarðaril, en „hálfnað er verk pá
hafið erK og „viljinn dregur hálft
hlass.“
Austur Skaptafellss ('Lóni'l 25. jau. 19o7,
Síðastliðið sumar varyfirleitt ópurka-
samt, en heyfengur mun pó víða hafa
orðið í meðallagi. J>að sem af er
þessum vetri, helir verið mjög um-
hleypingasamt, ýmist snjókoma eða
regn, ýmist frost eða þíða og hafa
umskiptin verið tíð og einatt snögg,
hvassir útsynningar tekið við af norðan-
veðrum. Hefði gömlum mönnum ein-
hverntima pótt petta tíðarfar vita á
hafís með vorinu. Sjaldan hefir verið
mjög frosthart, nema um jólin og
aptur nú í dag (mest 13° R.) Hafátt
með stórregni og ákaflegum vatnavöxt-
um 17—18 p. m. Eárhætt freraur en
vant er, siðan farið var að bólusetja
fé.
Nokkuð hefir andast af heilsubiluðu
og öldruðu fólki, fyrst Bjarni bóndi
Bjarnasou að Svinhólum (j- 28. nóv.)
á 60. ári, ættaður úr Skriðdal. ein-
stakui siðprýðis-og gestrisnismaður
og síðast (7. þ. m) Dbrm. Jóu Jöns-
son i Bygðarholti, 82 ára að aldri,
hreppstjóri í Bæjarhreppi yfir 40 árt
einkennilegur maður að gáfum og
fróðleik,manna greiðviknastur og gest-
risnastur og ávalt talinn í beztu brenda
röð.
t
Helgi Gnnnlögsson.
Miðvikudagsmorguninn 9. p.m. and-
aðist á heimili sínu Gilsá í Breiðdal
bændapldungnrinn HelgiGunnlaugsson,
faðir Gunnlaugs bónda á Gilsá og
þeirra svstkina. Helgi sál. var 75
ára gamall. Hann var ágætum hæfi-
leikam búinn; bæði til sálar og líkama,
pótt aldiei væri til mennta settur.
Fróður um margt, nytsamt og minnið
afbragð, síglaður og fræðandi i við-
ræðum. Hanu bar heilsuieysi og
pjáningar seinni áranna með kristi-
legri þolinmæði.
Hans er sárt sakaað af eptirlifandi
ekkju, vandamönnum og vinum.
Blessuð sé minning hans.
Breiðd&l 24. jan. 1907.
X.
Maður drepinn.
Eónað var tii vor frá Reykjavík nú
f víkunni, að raaður hefði verið drep-
inn par s. 1. sunnudag. Yoru hað
tveir öivaðir Norðmenn, Kristiansen
og Bjerkö írá Niðarósi, er voru í
áflogum og sló Bjerkö félaga
sinn svo voðalegt höfuðhogg með hnef-
anum, að Kristiansen féll dauður niður
við höggið,
Morðinginn var pegar tekinn fastur.
og situr nú í varðbaldi og biður dóms.
Smánpsi.
kvað vera mikill hér inn í firðinum
og hefir töluveU veiðst af honum í
fyrirdráttarnet. Ættu menn að hag-
nýta sér pá veiði betur, meðan hún
gefst, bæði til manneldis og skepnu-
fóðurs.
Kveðjnsamsæti
héldu E-'körðingar s. L laugaidag
cand. jur. Ara Jóns'iyni ritstjóra,
er fer alfarinn til Reyájavíkur nú með
Ceres.
Gnfuskipið Patria,
sen: átti að koma frá útlöDdum til
Norðurlandsins með fóðurkorn pað, er
kaupfélögin par nyrðra höfðu pantað,
lagði af stað frá Leith á miðvikudags
morguninn, en ra k sig á íétt skaramt
frá hofninni og skemmdist svo, að bú-
izt var víð að pað tefðist um 4 daga.
Sendi Zöllner skeyti um petta til
umboðsmanns síns, Jóns alpm. fiá
Múla, og skýrði haun Austra frá
því.
Sig. Johansen
verzluharstjóri kom bingað frá
Yopnafirði í fyrradag. Með honum
var Jörgen Sigfússon bóndi í Krossa-
vik.
Johanson fer héðan td útlanda með
Ceres, til pess að taka við hinum
nýja starfa sínum sem umboðsmaður
Zöllners í Kaupmannahöfn.
í Hólaskóla
eru 47 nemendur í vetur, 28 í eldri
deild og 19 í yngri deild.
Símaskeyti
frá fréttaritara Austra í Reykjavík.
Kvík í gærkveldu
Myrtnr er
forstjóri leynilögregluliðsins í War-
schau. Morðingjarnir komust undan.
Tflrvoldin í Moskow
hafa án dóms og laga fyrirboðið út-
gáfu og prentun andstæðingablaða
stjórnarinnar.
Missætti mílli Japana og
Ba ndarikj anna.
Slegið er í harðbakka milli stiórn-
anna i Tokio og Washington 'útaf
kólamálinu í Kalifornía. Ykju-nýj-
ungablöð segja að Japar.sstjórn hafi
þegar sent stjórn Bandaríkjamia „ul-
timatum" (síðasta sáttaboð).
/