Dagskrá - 06.07.1896, Qupperneq 3

11
Enskir botnvörpumenn sektaðir.
í Hull-blaðinu „Daily Mail“ 26. f. m. er grein með fyrirBögn:
„Teknir faetir í íslandi11, sem menn ef til vill hafa gaman af að
gjá. Greinin hljóðar svo:
„Eimtrawlarinn ,St. Lawrenee1 er kominn til Hull eptir að hafa
mætt misjöfnu í íslandi, þar sem löghald var lagt á skipið. Seinni
hluta þesaa dags hitti fregnritari „Dagpðstsins" skipstjðra W. Ager-
skow, sem skýrði þannig frá því með hverjum atvikum þetta hefði
orðið.
„Jeg fðr frá Hull ll.júní", segir skipstjðri, „og kom upp und-
ir ísland næsta þriðjudag að kvöldi. Við vorum þar við veiðiskap
þangað til á laugardag, að við fórum inn til Reykjavíkur.
„Hvert erindi höfðuð þjer?“
„Við fðrum að Bækja vistir og ís. Samferða okkur voru botn-
vörpuskipin „Origon“ og „Niagara11, sem eru eign ThomaB Haml-
ing & Co. Við rerum strax í land til þess að hafa tal af enska
konsúlnum, ráðBtafa peningasökum okkar og fá leiðbeining um hvar
vörur þær væri að fá, sem við þurftum með. Degar jeg var á leið
til skips míns aptur, hitti jeg íssalann, og tjáði hann mjer að lagt
hefði verið fyrir sig að láta engan ís af hendi við okkur. — Þetta
var hin fyrsta vitneskja, er jeg fjekk um það, að nokkuð væri at-
hugavert við aðgjörðir okkar“.
„Hvað tðkuð þjer þá til ráða?“
„Jeg fór til enska konsúlsins, og sagði hann mjer að hann
hjeldi að við mundum verða fyrir lögsókn út af því að hafa haldið
skipum úti við ísland. — Degar þetta var, höfðu skip okkar legið
um 6 stundir á höfninni“.
„Hvenær fenguð þjer vitneskju um það, eptir ráðstöfun hins
opinbera' að þetta mundi geta leitt til lögsóknar gegn yður?“
„Þegar jeg kom að skrifstofu landstjórnarinnar11.* Mjer var
fenginn reikningur og sagt við mig: „Þetta verðið þjer að borga“.
Við höfðum ekki svo mikið sem sjeð neitt yfirvald, en okkur
var tilkynnt að við yrðum að borga upphæð þá, sem stóð á reikn-
ingnum, áður en við gætum farið af höfninni. Lögregluþjónn nokk-
ur sagði okkur, að við værum settir fastir“.
„Höfðuð þjer fiskað nærri landi?“
„Óekkí. Við tókum inn veiðarfærið 8 mílur (enskar) undan
landi. KonBúllinn sagði að við værum undir lögsðkn fyrir að hafa
haldið úti skipum í íslenskum sjó“.
„Hver varð svo endirinn á þessu ?“
„Við urðum að borga 12 pund Sterl. fyrir hvert skip, að við-
bættum öðrum útgjöldum, áður en við vorum látnir lausir. Jeg
beiddist upplýsinga um, hvar við gætum fengið vistir, og spurði
hvað við ættum að gjöra ef við lentum í hafsnauð, og var mjer
þá vísað á að veiða fisk í flrðinum og lifa á fiski og köldu vatni
þangað til við kæmumst heim“.
„Hafa önnur botnvörpuskip verið vön að koma til Iteykjavíkur?"
„Síðastliðið ár komu þangað þrjú skip frá sama fjelagi, og voru
skipstjórar þá látnir hlutlausir. Vjer höfum heyrt að yfirvöldin
hafi látið í ljósi, að þeir viidu sekta okkur öðrum til viðvörunar11.
„Þetta er“ — bætir .Daily Mail' við — „meðferðin, sem bresk-
ir fiskimeDn verða fyrir við önnur lönd. Við skipakvína St. Andrew
hafa menn lýst yfir megnri gremju út af þeBsu, og ráðstafanir á
að gjöra til þess að koma þessu máli fyrir ensku stjórnina".
* * *
Engin ástæða er til þess að ætla, að enska stjórnin fari að
þjóta upp til handa og fóta, þó botnvörpumenn verði að hlýða lög-
um hjer við land, og borga hæfilega sekt fyrir óþarfasnatt inn á
*) Á vlst að vera bæjarfðgetaskrifstofan.
hafnir, enda munu fæstir leggja trúnað á þessa afbökuðu frásögu
hins enska skipstjóra. — Eu þó svo væri, að Englendingum fjelli
þungt að láta úti fje hjer samkvæmt íslenskum lögum, er líklegt
að Islendingar fari ekki að spyrja enn eina útlenda stjórn til ráða
um það, hvernig þeir eigi að semja lög sín, — svo lengi sem þess aðeins
er gætt, að lögin ríði ekki í bága við almennar mannúðarreglur.
En engin getur sagt það með sanni, um sektarákvæði botnvörpulag-
anna, þar sem ræða er um varnarlaust land, sem enga teljandi
framkvæmdarlögreglu hefur á sjó. Bitstj.
Svar til dr. Finns.
í greinarkorni í 26. tölubl. Fj.konunnar hefur dr. Finnur vilj-
að verja mjög órökstudda dóma sína (í Eimr.), um útgáfu á úrvals-
ritum eptir Sigurð Breiðfjörð; andmælir hann þar fáeinum athuga-
semdum i S.fara, er gjörðar voru við ritdóm hans, og skal þess get-
ið, að athugasemdirnar voru ritaðar í þeim tón, er Finnur mjög
hafði verðskuldað fyrir hryssingslegar og ókurteisar staðhæfingar,
er hann sló fram að ástæðulausu og að fyrra bragði í Eimreiðinni.
Dr. Finnur lýsir þvi yfir í enda Fj.k. greinarinnar, að hann
láti þar með úttalað um þetta mál, og er öðrum það vist fullt svo
ljúft sem honum, að hann láti ekki heyra meira til sín um það efni.
Ekki þykir það heldur þess vert, að taka bjer upp neina deilu við
hann, út af öllu því sem hann virðist hafa misskilið og farið rangt með.
Það sýnist nægja að nefna það álit hans, að forsetningin „eptir“
sje ekki rjett mál í því sambandi sem hún er höfð á titilblaði bók-
arinnar, en það stendur fast og verður ekki neitað, af neinum sem
vill segja rjett um þetta lítilvæga atriði, að forsetningin er rjetti-
lega höfð í þeirri merking, eptir öllum sögnum er tákna áhrif
á hlutinn (andlag setningarinnar), sem hann ber merki af, sem
breytir lögun hans, útliti o. s. frv. — Þannig er rjett mál að segja:
Skaptið er krotað eptir smiðinn, lagið er raddsett eptir Bergreen,
frásögnin er lagfærð, afbökuð eptir sögumanninn, bókin er búin til
prentunar eptir útgefanda o. s. frv. — Jafn furðulegt sem það er,
að íslenskur málfræðingur skuli neita þessu, er hitt, að hann skuli
halda því fram í alvöru, að forsetningin „af“ í sama sambandi sje
góð íslenska. Þvi var aldrei neitað, að þetta er nú þráfaldlega haft
í bjöguðu, óíslensku nútímaritmáli margra höfunda, sem litla þekking
hafa á málinu, og enn minni smekkvísi. En það sannar ekkert um
þann ágreining sem hjer lá fyrir. Dæmi þau sem dr. Finnur færir
til, eru röng. — Það er rjett mál að segja: „Gripurinn er smíðað-
af málmi,“ en ekki hitt: „Gripurinn er smiðaður af Jóni Jónssyni.“
Annað atriði má einnig nefna. Dr Finnur heldur því fram, að
útgefandinn hefði átt að telja „Fjöllin á Fróni“ með þýddum kvæð-
um, en í formálanum er skýrt tekið fram, að þau kvæði sem skáld-
ið hafi „vikið við“, sjeu talin með frumkveðnum ljóðum. — Það
væri auðgert að benda á margt sem tekið er upp án athugasemda
í frumortum kvæðum annara skálda, og er þó mikið nær því að
vera þýðing en „Fjöllin á Fróni“, sbr. t. a. m. Jónas Hallgríms-
son og Heine; slíkt finnst jafnvel í kvæðasöfnum manna, er sjálfir
hafa gefið út kvæði sín, sbr. t. a. m. kvæði Grims Thomsens: „Táp
og fjör og frískir menn,“ á sænsku: „Mandom mod och morska man“
o. s. frv. Þetta vita allir sem nokkuð þekkja til skáldmennta vorra,
og væri hart að gjöra þýðingar úr öllu því, sem líkist öðrum texta
í stöku erindum.
Svigurmælum dr. Fiuns í þessari grein, um „axarsköpt í for-
málanum“ sem ekki sjeu tekin upp úr bókmenntasögunni hans o. s.
frv., er þarflaust að svara.