Lögberg-Heimskringla - 21.05.1982, Blaðsíða 2

2-WINNIPEG, FÖSTUDAGUR 21. MAÍ 1982
Hugsað til Stephans G. Stephanssonar
Jón Þórðarson frá Borgarholti
I
Þú leitaðir ungur á landnemans mið
um langveg af norrænni slóð,
til Vesturheims óbyggða — ókunnur
þegn
frá örsnauðri, ráðvilltri þjóð.
En ódáins frjómögn að erfðum þú
hlauzt
þeim útskaga kynstofni frá,
þar djarfhugans eldur í barmi þér
brann
en bragsnilld á tungunni lá.
Þín leitaði ilmþeyr úr lyngbrekku
og mó
— og lundin varð tregandi klökk
Þá örlagastund, þegar „eylendan
þín"
í úthafsins blámóðu sökk.
II
Sú önn var þér kærust að erja þá
jörð
þar ósnortin frjómoldin lá,
því gróandans seiður í sál þinni
bjó
og sáðmannsins draumur og þrá.
Með sólina og regnið að vini þú
vannst
úr viðjum hin ónumdu lönd.
— Við kornöxin hjalaði blíðróma
blær
og blessaði starffúsa hönd.
III
Þitt hjarta var glaðast, er hásumar
dýrð
lét hljóma sinn fagnaðaróð.
Því snerti svo heillandi hrifnæman
streng
í hug þínum ,,skáldbarnsins" ljóð.
Þú vaktir frá draumi hið lífsglaða
ljóð,
er leiðstu í hyldjúpri ró
svo glaður og frjáls, undir gullroða
kvelds,
um grundir á sporléttum jó.
En djúp var sú þrá, ef við dagsetur
snart
hið draumlynda náttúrubarn.
Að svífa inn í heiðbjarta sólnætur
dýrð
yfir svimandi bláfjöll og hjarn.
Því ísland var jafnan þín átthaga
byggð,
— þar unnir þú sérhverjum stað.
í önn og í draumi var óskaland þitt
,,hver árhvammur, fjallströnd og
vað".
Og ættlandi fjarri þó ættir þín spor
þess arfleifð í sál þinni bjó.
— Þess örlaga saga, hvert ljóð
þess og lag
sem lífæð í brjósti þér sló.
IV
Þú hvarfst inn á sögunnar víðlenda
val
ef verkfá var stundin og hljóð.
— Á horfinna kynslóða hugrúnar
mál
þú hlýddir og felldir í ljóð.
Þá ortirðu um hetjunnar hreysti og
dáð
og hugdirfð í tvísýnni raun,
um drenglund og tryggð og um
hjálpandi hönd,
sem hirti ekki um þakkir né laun.
Þig batt engin ,,kenning" en gafst
öllum gaum
— svo glöggskyggn á kjarna hvers
máls.
Þú áttir svo margt það sem örfáum
gefst
og andi þinn sterkur og frjáls.
Þó svefninn þér brygðist — það
svikula hjú —
og svartnættið lamaði þrótt,
var vorborin hugsýn er leitaði ljóðs
oft ljós þitt um andvökunótt.
Þinn vekjandi óður, þín vizka, þín
snilld
hlaut vini á sérhverjum bæ.
— Svo bálaðist neistinn, sem hjarta
þitt hlaut
frá huldu-þjóð norður í sæ.
V
Þú kynntist við ranglætið
myndhverft og myrkt
— Þess martröð á fólkinu lá,
sem blekkt var til sátta við' böl sitt
og harm.
Hve beisk var sú hugraun að sjá
hins ráðvillta fjölda í örbirgðar
eymd
á ævinnar þyrnóttri ieið,
með þrældómsins ánauðar-okið
um háls
en umbunin sultur og neyð.
Því arðinn af striti hins fátæka fólks
hver fépúki í hít sína dró.
— Þá grunaði ekki hve gæfulaust
þing
er gullið í ræningjans kló.
En bókstafur laganna veitti þeim
vernd.
Hvern varðar um smælingjans kjör?
— Þá hnipptirðu í almættið,
okrarans magt,
með eldhugans ljóðmál á vör.
Og felmt varð þeim öllum við
frjálshugans raust
sem fundu í storkandi brag,
að sjálfa þá húðstrýkti hendingin
hver
og hrelldi hvern einasta dag.
Gegn rangsleitni, kúgun og
harðstjórn um heim
lézt hugdjarfur sverfa til stáls,
er geiglaus mót stórvelda böðlunum
brást
þú brandi hins íslenzka máls.
v1
Á ísland sló ljóma þín andríku ljóð,
svo einörð og snjallyrt og þýð.
— Sú glóð má ei fölskvast. Þar vaka
skal vel
á verði hin óborna tíð
að kynna þinn arf, opna kynslóðum
leið
að kjarna þins litríka óðs.
— Látum dýrmæta gjöf þessa
djúpvitra manns
verða Draupni hins íslenzka ljóðs.
VII
Sú Auður, sem veitti þér umhyggju
og tryggð
og ætíð við hlið þína stóð,
var brúðurin — ungum, sem gæfan
þér gaf.
— Það gleymst hefur íslenzkri þjóð.
Þjóðviljinn
Leskaflar í
íslensku handa byrjendum
Now we shall consider the first conditional of vera (to be) which is mun-
di vera (would be), and is conjugated as follows:
Singular Plural
ég mundi vera við mundum vera
þú mundir vera þið munduð vera
hann (hún, það) mundi vera þeir (þær, þau) mundu vera
Translate into English:
Ég mundi vera heima, ef þú kæmir á morgun. Ef þú værir ekki latur,
mundir þú vera búinn að læra lexíur þínar. Hann mundi vera hér lengur, ef
hann gæti. Ef veðrið væri betra, mundi hún vera úti að skemmta sér. Við
mundum vera á íslandi allt sumarið, ef tíminn leyfði það. Ef það væri
mögulegt, munduð þið gera það líka. Jón og Árni mundu báðir vera þar eins
lengi, ef þeir þyrftu ekki að fara heim áður. Þær systurnar, Anna og
Guðrún, mundu vera í Reykjavík í tvær vikur, ef þær færu til íslands. Þar
eiga þær systkin, og þau myndu vera í borginni meðan þær væru þar.
Vocabulary:
allt, all, neut. sing of allur
á morgun, tomorrow
á íslandi, in Iceland
áður, before
betra, better, comparative neut.
sing. of góður
borginni, the city, dat. sing. of
borgin
búinn, ready, vera búinn, have
done, finished
eiga, have
eins lengi, aslong
fara, go
færu, would go, subjunctive, 2nd
person plur. of fara
gera, do
gæti, could, subjunctive, 3rd person
sing. of geta
I, in
kæmir, came, would come, sub-
junctive 2nd person sing. of koma
latur, lazy
lengur, longer, comparative of lengi
lexíur, lessons, acc. plur. fem. of
lexía
leyfði, permitted, allowed, past 3rd
pers. sing. of leyfa
læra, learn
meðan, while
mögulegt, possible, neut. sing. of
mögulegur
skemmta sér, amuse herself
sumarið, the summer
systkin, sister and brother
tíminn, time, def. sing. of tími
til, to, with gen. til íslands, to
Iceland
vikur, weeks, plur. of vika
væri, were, subjunctive 3rd person
neut. sing. of vera
værir, were, subjective 2nd person
masc. sing. of vera
væru, were, subjunctive 2nd per-
son fem. plural of vera
Þyrftu ekki, did have to,
þyrftu, subjunctive 3rd person
plur. masc. of þurfa
þær systurnar, the sisters
NOTICE
Solskin June Tea and Bazaar
will be held on
Saturday, June 5th, 1982,
1:30 - 3:00 p.m.
At the Icelandic Care Home
2020 Harrison Drive, Vancouver, B.C.
?n