Lögberg-Heimskringla - 27.04.1990, Blaðsíða 8

8 • Lögbeig - Heimskríngla • Föstudagur 27. apríl 1990
Véfrétt úr uppsveitum
Leifur Eiríksson og
Kristófer Kólumbus kynnast.
(Gamanriss frá Sausalito, Califomia, tileinkað
K.N. skáldi Júliusi, í minningu um síðustu samfundi
og tuttugu og fimm ára tryggð.)
Eftir Aðalstein Kristjánsson
framhald úr síðasta blaði
0g Leifur hélt áfram: “pú fannst
Ameríku; J?itt landnám varð par var-
anlegt; pú ert maðurinn, sem berð
ábyrgð á landafundi kínum.”
“Nei, nei! Aldrei, aldrei! Ég fann ekki
Ameríku; }>að var Cuba, sem ég fann. Ég
get sannað pað!” mælti Kristófer í
auðmjúkum bænarróm.
En Leifur veitti pessu litla eftirtekt,
sem Kólumbus sagði; hann var að hugsa
um annað, sem var honum alvarlegt
áhyggjuefni. Honum fannst hann hafa
séð auglýst á einum fánanum, sem
pessir tuttugustu aldar Ameríkumenn
veifuðu jrfir höfðum sér:
“Nýr sigur fyrir bindindið í N.D.
Kímnisskáldið K. N. orðið G. TA”
Petta póttu Leifi ljótar fréttir, ef san-
nar reyndust, J>ví hann var fornfrjáls í
anda ennpá, og hafði oft haft J>að sér til
skemmtunar að horfa niður til
skáldsins, í gegnum blikandi rósrauðan
kvöldroðann. Leifur hafði mikið
uppáhald á mánanum, eins og
gletnisskáldið, sem söng, eins og hin
fornu kappa-skáld, hetjukvæði og
J>akkarstef til J>ess guðsins, sem gleðina
veitti mesta. Og Kólumbus heyrði Leif
raula fyrir munni sér:
“Ég J>ekkti par bindindis böðla, sem
bjórinn frá okkur tóku.”
Og
“Verða sjórinn J>á mun J>urr, J>egar ég
hætti að drekka.”
Kólumbus vissi ekki í fyrstu, hvað að
Leifi gekk. En hann J>óttíst finna, að J>að
var huggun fýrir hann, að mæla fram
pessar hendingar.
“Vertu ekki svona hugsandi yfir
J>essu, félagi,” mælti hann. Nú, J>egar
hann fór að athuga betur, j>á sá hann
hvað Leifi bjó í huga. “petta getur hafa
skolast í peim. Peir nota allt fyrir
augl/singar, hér sem annarsstaðar. pað
er farið rangt með pað, sem skemmráer
flutt, heldur en frá Ameríku til
himnaríkis!”
“Já, pað er líklega tilhæfulaus
uppspuni, eins og svo margt annað, sem
við fréttum. En svo ég inni að J>ví aftur,
sem fyrr var frá horfið, J>á berð J>ú
ábyrgðina á hermdarverkum lands-
manna Júnna í Ameríku. Veistu að J>eir
drápu fólk ogeyðilögðu menningu, sem
var að mörgu leyti göfugri en j>eirra
eigin? pvílíkar syndir hefi ég ekki að
bera né landar mínir.”
Kólumbus gretti sig við J>essu tali
Leifs og mælti:
“Petta eru bara annmarkar
frægðarinnar, sem fylgja öllum sigur-
vegurum; víkingar, eins og J>ú, ættu síst
að lasta J>að. En J>etta kemur ekki mál við
mig, ég var f>ar ekki landnámsmaður,
eins og faðir J>inn í Bröttuhlíð, sem bæði
fann Grænland og byggði J>að. Ég býst
við að pú kennir honum um, hversu fór
með J>á nýlendumyndun ykkar
hugprúðu víkinganna úrræðagóðu!” Og
Kólumbus glotti. Gamla Suðurland-
ablóðið sauð að nýju í hans himnesku
æðum. petta samtal var j>ó hressandi
tilbreyting frá gömlu lognmollunni
meðal hinna “útvöldu”, sem ómögulegt
var að losast við. Ekki bættu hörpurnar
úr, J>ó svo virtist sem pær hefðu verið til
J>ess ætlaðar. Kólumbus var glaður yfir
J>ví, að fundum J>eirra Leifs haföi borið
saman. peir voru auðvitað ekki á sama
máli, en j>að var eitthvað hressandi við
pað að mæta svo hreinskilnum og ridda-
ralegum mótstöðumanni.
framhold í næsta blaði
Akureyri 5. apríl 1990
Saga Akureyrar til 1862
Fyrir liðlega tveimur árum ákvað
bæjarstjórn Akureyrar að ráða
sagnfræðing til að rita sögu
til að endurskoða áætlun mína um
bindafjöldann og hef auk j>ess reynt að
benda efasemdarmönnunum á að
„tíðindalausa tímabilið“ var pvert á móti
viðburðaríkara en margur ætlar.
Allt frá pví Helgi magri sigldi inn
' m mtm .
S-. V * * >
tekin frá bæjarbúum og J>á hefst J>riðji
og síðasti hluti 1. bindis
Akureyrarsögunnar. par geri ég
meðal annars grein fyrir fjöl}>ættum
umbótatilraunum Björns Jónssonar
Norðanfara-ritstjóra; baráttunni fyrir
kirkju, prentsmiðju og svo auðvitað
endurheimt kaupstaðarnafnsins.
Ég j>ykist vita að J>að kæmi sér óne-
itanlega betur fyrir enskumælandi
frændfólk mitt í Kanada að bókin væri
á ensku en )>ví miður er engin von til
)>ess að J>að geti orðið. Hins vegar
verður í bókarlok ensk samantekt, að
vísu ekki mjög löng. pá verður
töluvert af myndum í bókinni en pær
tala mál er allir skilja. pað liggur pó í
hlutarins eðli að ljósmyndir verða
enganveginnjafn margar í 1. bindinu
Akureyrarkaupstaðar. Tilefnið var 125
ára kaupstaðarafmæli bæjarins.
Verðskuldað eða óverðskuldað varð ég
fyrir valinu og er nú byrjað að hilla
undir afraksturinn. I upphafi áætlaði ég
að sagan myndi ekki rúmast í færri en
}>remur bindum og átti pað fyrsta að ná

ÁmA, ", s
^ ... ..
fram undir aldamót 1900. Petta fór
svolítfö á aðra lund og er sýnt að 1.
bindið mun ekki komast nær okkur í
timanum en til 1862 sem eru raunar
ágæt kaflaskil J>ví að í ágúst J>að ár var
brotið blað í sögu Akureyrar J>egar
staðurinn fékk kaupstaðarréttindi.
Nú hafa menn látið pær áhyggjur í
ljósi við mig að úr )>ví að ég gat teygt
)>etta „tíðindalausa tímabil“ upp í heilt
bókarbindi sé varla nokkur von til )>ess
að ég komi )>ví fyrir sem eftir er í aðeins
tveimur bindum. Ég sé pó enga ástæðu
Eyjafjörð, árið 890 að álitið er, hefur eitt
og annað drifið á daga Eyfirðinga. Ég
geri mér J>ó fremur lítinn mat úr
öldunum fram að 1786 en )>á fékk
Akureyri kaupstaðarréttindi í fyrra
sinnið. En upp úr )>ví byrjar aðalsagan
sem fyrstu áratugina er aðallega
bundin kaupmönnum og kaup-
mennsku. Frumbyggjar Akureyrar
voru nefnilega danskir kaupmenn og
lengi vel )>reifst staðurinn eingöngu á
kaupskap.
Árið 1836 var kaupstaðarnafnbótin
og tveimur næstu J>ar sem
ljósmyndaöld gekk ekki í garð á
íslandi fyrr en laust fyrir 1860.
Málverk og teikningar bæta }>etta upp
að einhverju leyti. Bókin verður í krin-
gum 300 síður og í stóru broti
(27x21cm). Áætlað verð er í kringum
5000 íslenskar krónur. Gera má ráð
fyrir pví að bókin komi út upp úr
miðjum nóvembermánuði næst-
komandi.
O g úr J>ví að ég er byrjaður að skrifa
J>essar Hnur langar mig að biðja ykkur
að athuga hvort ekki leynast
einhversstaðar í fórum ykkar gamlar
ljósmyndir af Akureyri eða Akurey-
ringum; til dæmis væru gömul
póstkort vefyegin. Að sjálfsögðu
mynduð J>ið fá myndirnar til baka
aftur.
Ég vil biðja pá sem hafa áhuga á að
eignast Sögu Akureyrar 1. bindi, eða
eiga gamlar og gulnaðar ljósmyndir í
fórum sínum, að snúa sér til mín og ég
mun pá sjá um framhaldið.
Virðingarfyllst
Jón Hjaltason
Amtsbókasafnið á Akureyri
Pósthólf 300,
IS-602 Akureyri, Iceland
ICELfiNDIC EXERCISE
eftir GíslaJ. Astpórsson
VEMÍ6
ZiM'blúVEtWOQyA
\U U tiMíúA 0WaQ
YiuMQRÆ) tf)A 5V0. VA W v/Áí?
OiTAiff iAM Öi\9/N.
Oú W yR U'bT .
ALLh
©
'QRJA'tlG 06 SJO VÓbOW Vi/O
V«RU0 íoTTUÚU 06 W)A-
TíU 06 ‘bbO VuMQ N '
V/OMORuO \UTT06U
\
1. Wheri I get angry Gvendur, I usually count up to a hundred or so.
Then l’m usually getting calm again and its best for all involved.
3. Thirty seven thousand nine hundred and twenty one, thirty seven
thousand nine hundred and twenty two...