Arnfirðingur - 08.03.1902, Side 2

42
Áskorun Eyfirðínga.
Þessi áskorun hefur feingið bestu
undirtektir og mæist ágætlega fyrir,
og má ekki vita hve stórmikinn
meirihluta kjósenda hún hefði feing-
ið til undirskriítar ef aðstaðan að
] essu máli hefði ekki svo mjög
breyst frá því hún fór af stað og
til þess hún kom kjósendum í hendur.
Hún getur að vísu vel komið til
greina í sumar, og kemur það að
iíkindum, þegar farið verður að búa
uin hnútana gagn.vart alríkinu, en
t ins og getið var í síðasta blaði,
sjáum vjer ekki fært, og ekki æski-
iegt að binda þíngmenn nje kjós-
endur víð þá úrlansn eina, eins og
nú er_ kömið, enda hjer um bilvíst
að áskorendur muni hvorki ætlast
til þess nje óska þess nú, eftir að
konúngsboðskapurinn er kunnur
o. ðinn.
Þeim, sem munnlega og skrif-
lega hafa spurt oss þess, á hvern
hatt þeir geti nú best greitt fyrir
áskorun þessari, og helst að vilja
þeirra, sem sendu, svörum vjer
]essu:
Látið sem flesta lesa ásleoran-
irnar og þaic brjef sem þeim fylgja.
off reljið sjálfir og fáið aðra menn
til að velja þá eina menn til þínffs,
tem starfa vilja t anda áskorvn-
arirmar, að samvinnu ftokkanna og
sem fegurstum sigri, en leitið ekki
tktddbindandi undirskrifta að svo
ttöddn.
Áskorendur munu brátt. láta til
siná heyra.
Hormúngar Búa.
Breskir foríngjar og dáter hafa
avívirt fulian þpiðjúng eða 35°/0
af konum Búa og deetrum, sum-
um kornúngum, og gert þser
veikar.
Stórblöðin útlendu fara mjög var-
iega með þetta, því hreyfi þau ai-
varlega við þessum hörmúngaverk-
um Breta, sem svörtust eru og
sorglegust af öllu, þá vita þau hvert
um sig, áð þau kalla yfir land sitt
heift Breta og hefnd og yfir hags-
muni þess.
Þessar ákærur hafa Jeingi farið
iágt. og valla komið fram nema í
hrjefum þaðan að sunnan til manna
og blaða á Holiandi, ennú skömmu
fyrir Jólin dundu þessar ákærur að
kalla mátti hvaðan æva, og svo
'einbeittar 'eg samhljöða að, þær
virðast því miður vera á einhverju
bygðar og sje svo; áð her Kitcheners
lávarðar beiti náúogún 'við konur
Búá og 'dfetúr, ' sumar kornifngár,
iþá 'ér þáð sorgíógri sága 'en ált’það,,
sern íarið hefnr írám við mforðJóm-
ana 'ög í 'dátfðátjöldún'úrh.
Hjer ;skál %fet Jíttið 'eitt af íþví, ■.
sem útlend blöð segja af þessú,
mest þýsk og frönsk. Því versta
er þó slept hjer, því það er hvorki
skrifandi nje lesandí.
Dr. Yalentín, þjóðverskur, hefur
verið embættismaður í Transvaal
síðan 1895. Hann segir meðal
annars:
„Það eru sannindi, sem allir I
víta, að tíl þessa dags hafa 35 af
hundraði allra búakvenna dætra og
barna í Transvaal sætt. nauðgun af
breskum foringjum og liðsmönnum.
Meðal þeirra mísþyrmdu vesalinga
er sumt 10 ára gðmul stúlkuhörn".
Hann segir að stúlkuriiar og
börnin hafl verið gint inn í herbúð-
irnar og síðan flutt i dauðatjöldin
og þaðan tíl Prætoríu, þar sem
meginherinn breski er.
Fríliði úr Búaher, nýkominn það-
an að sunnan, segir svo frá aðför-
unum í herbúðunurn:
„Þessi vesalíngs börn geta einga
vörn veitt. Súlturinn rekur
þau áfram ásamt meðvitundínni am
það, að móðir og ýngri syskyni
sveiti til dauða, ef þau koma heim
matarlaus. Jeg hef sjeð margar
slikar aumíhgja stúlkur, sem voru
óljettar — sumar aðeins 14 ára.
Það var sjón. sem einginn gat
horft á ógrátandi".
Annar fyrverándi fríliði Búa lýsir
ástandinu í herbúðunum, sem hann
hefur sjeð sjáifur, og segir þar:
„ Jeg tala þetta til einna sjerstakra
búða, búðanna við Irene, nál. 9
milum frá Prætóríu. Allar konur
og stúlkur eldri en 12 ára eru
reknar saman til Irenehúðanna eins
og fjenaður. Þaðan eru þær svo
sendar eftir hendinni í smáhópum
til Prætóríu, til þess að mísbrúkast
þar til lauslætís. Áður hefur verið
eltur ;hjer úr þeim allur kjarkur
með hörku, 'kúgnn, húngri ög mis-
þyrmíngum.
í Prætóríu eru' þær svö misbrúk-
aðar á harðýðgislegasta hátt af for-
íngjum og dátum. Þeir halda þeim
svo þar hjá sje.r tii þess þær eru
gjörsamlega eyðilagðaf. Þá eru
þær fluttar aftur til Irene og þaðan
svo sent ,,‘nýtt mannaket“ aftur til
' Prætóriu.
Alt þetta gerist 'öldúngis opinber-
lega og hver foríngi og dáti veit af
þessu. KitcJiener sjálfur þekkir
pessa srívirðíngu. Rn eingin hreyfir
hönd nje túngu til að hindra þessa
saurugu þrælasöiti".
Það hefur nú trúboði einn vitnað
nýlega,- að jáfnvel Kaffar (innlend
þjóð, lít.t siðuð) ha.fi tekið rneð
valdi fjölda af várnarlausum Búa-
| konum.
Enn fremur bendir Valmtín á, áð
rtíesti fjöldi dátánna bi'esku sje veik-
ur af fransós' og hafi sýkt ’mesta
fjölda af þessu sláturfje 'sínu og það
mjög viðhjóðs-lega.
I íngmaður einn- franskur, Des-
tournelles, sem frakkastjórn sendi til
fríðarþíngsíns í Haag, skrifaði ein-
um af forkólfnm Búaófriðarins, Rose-
bery lávarði, brjef fyrir nýarið.
Harm segir í þvi:
„Það eru ekkr óvinír Einglands,
heldur vinir þess, sem pínast af
þyí,. áð sjá . Eíngland ilækt í ófríði,
sern eingan annan enda getur átt
en giötun og hrun. Norðurálfan
óskar af alhuga sínunr enda á þess-
um ófriði. Hún er búín að fá við-
bjóð á honum og hún myndi hefja
hátt þann stjórnvitríng Breta, sem
gæti orkað því, að sameína hags-
muni Eínglands þessari tllfinníngu “.
Undir þessi orð mun margur
maður taka.
Telegrafinn þráðfausi.
Það segja útlend blöð, að Marconi
ætlaði að láta byrja. á stöðvargerð
í Ca.nada fyrir þráðlausa telegraf sinn
nú í Febrúar og ráðgerir að geta.
byrjað þrem mánuðum síðar á til-
raunum sínum ineð telegröfun frá
Evrópn til Ameriku. Yjer þurfum
því ekki að bíða leirigur en tii
Júní eftir ráðníng þessarar miklu
gátu.
Úr ýmsum áttum.
Skarliilssóttin.
Landlæknír hefur nú látið það
boð út gánga að skarlatssóttin skuii
hafa fría ferð yfir landið fyrir sótt-
kvíuhum og öðrum hindrunum, sem
landssjóður hefur híngað til sett á
götu hennar.
Syeita- og bæjarfjelögum er þó
leyft að gera þær á sínn kóstnað
ef þau vilja og er það vel hugsað,
en hitt er síður skiljanlegt, að lækn-
ar skuli eiga að brýna fyrír nrönn-
um varkárni og aðgætni „við skar-
latssóttina þegar besta varkárnin,
kvíunin, er álitin ,svo þýðíngarlaus
að ekki borgi sig að halda henní.
En svona hugsar landlæknir.
Kvíunin kvað ekki hafa náð til-
gárigi sírntm og þó altlandið kynni
að vera á annari skoðun en landl.
um þetta, þá þýðir ekki að þrátta,
því hann er svo heppinn hjer, að
hann þarf ekki að fiera neinar á-
stæður fyrir máli sínu, og sú úr-
iausn, sein hann hefur gert oss í
brjefi sínu til iandsh. um þetta, er
aðeins, gerð af mannúð og innri
þörf, en ekki af.skyldu.
Um Rvik er þettaþó mjög vandskil-
ið, þar sem læknirinn þar hefur sýnt,
að verja má bæirm, að kaila má, ár-
l ura saman með dug og árvekni
; hæði fyiir skaiiatssóttinni og öðrum
slíkum og það þrátt fyrir það, þó
| sánnað yrði að sjálfur iandlæknir-
| inn hjálpaði þar möira skaiiatssóttt-
inui en hjeraðslækninum,
Það er ekki nema eðiilegt að
menn, eínkum únglíngar, veígi i sjer
við að fara til Rvíkur á sunuí
komandí, sem fær ge=<tí úr ölluui
áttum og getur orðíð varnarlaus
gróðrastía. sóttarínnar.
Ægi r heitir sjómannafjeíag, sem
stofnað var í Stykkishólmi í Jan.
mán. árið sem leið, og ekki hefur
verið getíð um í blóðunum, en er
þess meir en vert að inínst sje á
það og vakin eftirtekt. á því.
Tilgángur þess er að styrkja ekkj-
ur drukknaðra sjómanua þar og í
grendinni. Fjelagatal þess var nú
í ársbyrjun 40 og eigur þess á 4.
hundr. kt. og má það heita gott á
fyrsta ári.
Frumkvöðlar að stofnun þess
vorU þeir skipstjórarnir Pjetut Sig-
urðsson í Stykkishólmi og Jón Lar-
usson frá Ósi á Skógarstrónd. Lá-
lítinn styrk hefur fjelagið feingið
frá ýmsum mönnurn, einkum frá S.
Rekter verslunarstj. Gramsveni-
un’r í Stykkishóími. Fjelagið tekur
til starfa þegar sjóður þess er orð-
inn 1000 kr. og borgar það þá út
fyrst um sinn heimíng vaxta. í
stjórn fjel. eru nú: form, Sænnmdur
kaupm. Haldórsson, skrifari: íiig-
ólfur bókh. Jónason Og tjehirðir:
Pjetur Sigurðsson skipstj.
Fjeiagsskapur sem þessr er al-
staðar þarfur og þakkaverður, en
sjerstaklega á landi eins og voru,
þar sem sjómenn og sjávaratvinná
em sett svo 1 hjá allri opinberri að-
hlynníngu, sem á nokk un hátt er
möguiegr.
Frá fonnanni leikfjel. i Hólmin-
um hefur Arnf. feingið stutta skýrslu
um störf leikfjel. í vetúr, og hafa þau
verið furðu mikil og fjölbreytt i
ekki mannfleiri stað. Skýrsian er
svo:
,í Stykkíshólmi er búið að leika
þessa leiki í vetur: Útilegumenn-
ina tvisvaf, íngirnund gamla og
Hjartslátt Emilíu þrisvar, Yilludýrið
og Hermanna gletturnar þrisvar.
ijeikirnir hafa farið fram í Good-
templarhúsinu nýja. Yilludýrið og
Hermanna gletturnár mjög vel sótt.
Stykkishólmi 17. Febr. 1902.
Olafur Thurlacius.
p. t. formaður.
Til Stykkishólms kom nýlega
„Nörrejylland" gufusk. Sameinaða
fjelagsins. Það kom við í Rvik og
Færeyjurn en fór beint til Eingl.
frá Stykkish. Ekki vorú höfð eftir
því nein markverð tíðindi útlend.
Eftir því, var haft að botnverpíng
enskan hafi nýlega slitið upp af höfn-
ínni í RVik og saltskip, s-'m ein versl-
únin þar átti. Bæði strandað. 'Skipið
fór -rueð skeyti um þettá til Eingl.