Óðinn - 01.04.1910, Side 3

ÓÐI N N
3
hjá Gísla syni sínum, kominn hátt á átlræðisaldur
og þótti vænt um nafna sinn. í Lækjarbug byrj-
aði alveg nýtt líf fyrir Sigurði hjá öllum ókunnugum,
í einsetu yfir málnylupeningi, kúm og ám, að sumr-
inu. 1846 varð Sigurður fermdur af sjera Guðlaugi
Sveinbjarnarsyni á Staðarhrauni. Hafði hann
lært barnalærdóminn áður liann fór að vestan, og
kenl hafði faðir hans honum að draga til stafs,
en um skriftina varð lítið eftir að lians misti við.
Einn af æskuvinum Sigurðar í Lækjarbug var
Kristján Gíslason á Skiphyl — í nágrenni við
Lækjarbug — faðir Sigurðar Kristjánssonar bók-
sala í Reykjavík. Voru þeir Sigurður og Kristján
á líku reki.
1849 rjeðst Sigurður — og rjeð sig nú sjálfur
— frá Lækjarbug og að Jörfa í Kolbeinsstaðahrepp
lil þeirra feðga Sigurðar dannebrogsmanns Helga-
sonar og Helga kandidats sonar hans, sem þá
byrjaði búskap og giftist sama vor. Var Sigurður
þar smalapíltur í 2 ár, og þar þótli honum goll
að vera. Vorið 1851 fór Sigurður að Kaldár-
bakka til Björns hreppstjóra Gíslasonar prests í
Hítarnesþingum liins sterka Guðmundssonar. Kona
Björns var Ingibjörg Jónsdóttir, en bróðir Björns
var Magnús Gíslason sýslumaður, er Ijesl 1867. A
Kaldárbakka átti Sigurður góða vist og lelur, að
þau hjón hafi reynst sjer góðir húsbændur og jafnan
sýnt sjer siðan trygð og hollnstu meðan þau lifðu*
Hjá þeim var hann í 5 ár.
Síðasta árið, sem Sigurður var á Kaldárbakka,
var þar og í húsmensku Valgerður Pálsdóttir pró-
fasts í Hörgsdal á Síðu Pálssonar, þá skilin við
mann sinn kand. Helga á Jörfa. Fylgdi Valgerði
eitt barn þeirra Helga, Sigríður að nafni. r Þá var
ráðsmaður í Hítardal á búi Þorsteins prófasts
Hjálmarssonar Kristján Kristjánsson, ötull maður
og ráðsnjall. Ólafur prófastur Pálsson í Stafholti
hafði þá forsvar Valgerðar frændkonu sinnar, og
fjekk hann Kristján til að vera ráðamann Valgerð-
ar við fjárskifti þeirra Helga og hennar. Langaði
Valgerði að fara að búa aftur, og fyrir tilstilli
Kristjáns rjeðst Sigurður lil bús með henni. Hugn-
aðist henni það vel, því hún þekti hann að dygð
og trúmenskn frá því að hafa verið smalapiltur hjá
henni á Jörfa. Fóru þau þá að búa í Skjálg í
Hnappadal vorið 1856 og bjuggu þar i fjögur ár.
Árið 1860 fluttu þau að Kolbeinsslöðum. Þar
bjuggu þau í níu ár, og fluttust þaðan vorið 1869
að Tröð, sem er næsti bær. Þar bjuggu þau jafn-
an síðan, þar til Valgerður ljest 6. júlí 1899. Voru
þau þá búin að búa saman í 43 ár, og sambúð
þeirra verið hin farsælasta á allan hátt, með dygð
og dánumensku af beggja hendi. Þau áttu vel
saman. Valgerði hefir lýst svo sá maður, sem
best þekti hana: »Hún var mikilhæf kona í mörgu,
trygglynd og glaðvær, og dugnaðarkona í öllum
verkum, bæði úti og inni, en ekki var hún fjár-
gæslukona að þvi skapi«. Búskapurinn farnaðist
Sigurður^Brandsson í Tröð.
þeim að öllu vel, höfðu bú gagnsamt, en ekki of
umfangsmikið. Þegar þau Sigurður komu að Tröð
var túnið þar all eitt kargaþýfi og í einni valns-
bleylu, svo að vandræði voru að gela þurkað á
því töðuna, og því síður að tiltök væri að geta
flutt þangað úthey af votum mýrum til þurks. Nú
er túnið frekar níu dagsláttur, lullur helmingur
þess sljettaður og það útgrætt að mun, og gefur
nú af sjer í meðalári alt að helmingi meiri töðu
en þegar Sigurður kom að Tröð. Engjar hefur
Sigurður og mjög bætt í Tröð með þurkskurðum.
Áður voru þær illvinnandi fyrir hleytu sakir.
Bæjarhúsin í Tröð voru og mjög lítil og ljeleg,
þegar Sigurður kom þar. Tók hann allan bæinn
og bygði af nýju og stækkaði um fullan þriðjung.
Bæði voru þau vel metin i hjeraði sínu Sig-
urður og Valgerður, hjálpfús bæði og liðsinnandi.
Valgerður ör og Sigurður góðgjarn, en hæfilátur.
Við hrepps og lijeraðsstjórn hefir Sigurður verið