Reykjavík - 30.03.1912, Qupperneq 2

50
REYKJAVÍK
Fiskiskipið ,Eeir‘ talið frá.
27 menn farast.
Nú er það talið víst, að fiskiskipið
»Geir“, eign hlutafjelagsins „Sjávar-
borg“, hafi farizt. Skipið fór út frá
Hafnarfirði 11. febrúar, og hefir ekki
komið inn síðan. Haft var eftir mönn-
um á þilskipum, sem inn komu snemma
vertíðar, að þeir hefðu sjeð „Geir“, og
hefði hann aflað vel. Og eftir ofviðrin
miklu kringum 23. febrúar, þóttust
einhverjir hafa sjeð „Geir“ nálægt
Vestmannaeyjum, og voru menn því
í lengstu lög vongóðir um þáð, að hann
kæmi fram. En nú eru allir orðnir
úrkula vonar um það.
Á skipinu voru 27 menn, og er hjer
listi yfir nöfn þeirra, ásamt skýrslum
þeim, sem þégar hafa fengizt um hagi
þeirra:
1. Sigurður Þórðarson skipstjóri.
Lætur eftir sig ekkju og 4 börn í
ómegð.
2. Halldór Jónsson stýrimaður, ó-
kvæntur. Faðir hans heilsulítill ekkju-
maður með 4 börn í ómegð.
3. Sverrir Guðmundsson frá Harð-
bala í Kjós; ókvæntur maður.
4. Guðjón Magnússon úr Hafnar-
firði. Hann var einkaaÖ3toð uppgefins
föður og heilsulausrar móður.
5. Guðmundur Árnason frá Bíldu-
dal í Arnarfirði.
6. Jón Jónsson frá Skógum í Arnar-
firði.
7. Jóhann Guðmundsson úr Arnar-
firði.
8. Ólafur Sigurðsson frá Langholti
í Flóa; ókvænt.ur.
9. Magnús Pjetursson úr Reykjavík.
t
Lætur eftir sig ekkju og ungbarn, og
auk þess fósturbarn og aldraðan tengda-
föður.
10. Kristján Einarsson úr Hafnar-
firði. Lætur eftir sig ekkju og 3 eða
4 ungbörn.
11. Þörður Ingimundarson frá Tjörn
á Vatnsleysuströnd. Lætur eftir sig
ekkju og 1 barn.
12. Ólafnr Nikulásson úr Hafnar-
firði. Lætur eftir sig ekkju og 2 börn
í ómegð.
13. Guttormur Einarsson úr Hafnar-
firði. Lætur eftir sig ekkju og 2 börn
í óm«gð.
14. Guðni Benediktsson úr Hafnar-
firði. Lætur eftir sig ekkju og 3 eða
4 börn í ómegð.
15. Þorvaldur Jóhannsson úr Dýra-
firði.
16. Þorkell Guðmundsson úr Hafn-
arfirði. Lætur eftir sig ekkju og 3 börn
á ungaaldri.
17. Böðvar Jónsson úr Hafnarfirði,
ekkjumaður, og
18. Halldór Böðvarsson, sonur hans.
önnuðust bláfátæka ekkju. dóttur Böðv-
ars, og 3 börn hennar í ómegð.
19. Helgi Árnason frá Eiði á Sel-
tjarnarnesi. Lætur eftir sig ekkju,
heilsutæpa, 2 börn á ungaaldri, og
auk þess blindan tengdaföður á átt-
ræðisaldri.
20. Sólon Einarsson úr Hafnarfirði.
Lætur eftir sig ekkju og 2 eða 3 börn.
21. Ingvar Pjetursson úr Hafnar-
firði. Lætur eftir sig ekkju og 2 eða
3 börn í æsku.
22. Jóhannes Jóhannesson úr Hafn-
arfirði. Ókvæntur maður, en styrkti
aldraða foreldra sína.
23. Marteinn Guðlaugsson úr Hafn-
arfirði., Lætur eftir sig ekkju með barni.
24. Sigurður Jónsson bóndi í Ási
í Garðahreppi. Lætur eftir sig ekkju
og 8 eða 9 börn í ómegð, og auk þess
háaldrað vandabundið gamalmenni.
25. Magnús Sigurgeirsson úr Hafn-
arfirði. Ókvæntur vinnumaður.
26. Vilmundur Jónsson úr Hafnar-
firði. Einkabarn og einkastoð uppgef-
ins föður og heilsulausrar móður.
27. Guðjón Jónsson frá Biidudal í
Arnarfirði. Lausamaður.
*
* *
Um mennina af Vestfjörðum eru
skýrslur enn þá ókomnar, og því ó-
kunnugt um ástæðurnar á heimilum
þeirra, en þó er íuliyrt um einn þeirra,
að hann láti eftir sig ekkju og 11 börn.
Það eru þá að minnsta kosti 14 konur
sem orðið hafa ekkjur við fráfall þess-
ara manna, og um 60 börn í ómegð,
sem misst hafa. föður sinn; auk þess
eru 11 eða 12 gamalmenni, flest heilsu-
lítil, sem misst hafa stoð sína og einka-
athvarf. Þeir eru því margir, sem eiga
um sárt að binda eftir þetta sviplega
áfall, margir, sem þarfnast þess sárlega,
að þeim sje rjett hjalparhönd, enda
hafa nú þegar nokkrir menn úr Rvík
og Hafnarfirði gengið í nefnd til þess
að gangast fyrir samskotum, til að
reyna að bæta ofurlítið úr bráðustu
neyð ekknanna og munaðarleysingj-
anna. Útgerðarfjelag skipsins gaf þegar
2 þús. kr. til samskota þessara, og
1000 kr. hafa sýslumanninum í Hafnar-
firði borizt nafnlaust. „Söngfjelagið
17. júní“ söng í fyrrakvöld til ágóða
fyrir samskotin, og fleiri fjelög hjer í
bæ hafa í hyggju að efna til kvöld-
skemmtana í sama skyni. En sain-
skotin þurfa að verða almenn. Allir,
sem nokkuð geta, verða að láta eitt-
hvað af hendi lakna. Þörfin er svo
mikil og sár, bágstöddu heimilin svo
mörg. Hjer hafa og fleiri manntjón
oiðið í vetur, en þetta, þótt þetta sje
þeirra stórfenglegast.
•;-----------------------------------•
I tfaMmtzlnn Jóas Stelánssonat
Laugaveg 14
gerast þau beztu kaup, sem hægl er
að l'á i bænum, T. d.: Kvenstíirvjel
á 5 kr. Karlm.stigvjel á 6 kr. 50 a.
í samskotanefndinni eru þeir Pall
Eínarsson borgarstjóri, Magnús Jónsson
sýslumaður í Hafnarfirði, Jens Pálsson
prófastur í Görðum, Ólafur Ólafsson
fríkirkjuprestur, Hannes Hafliðason,
Ásgeir Siguiðsson kaupm. og Aug.
Flygenring kaupm. Þurfa menn ekki
annað en snúa sjer til einhvers þeirra
með framlög sín.
Friðþjóíur Nansen
hjelt nýlega hjer í Vínarborg fyrir-
lestur um niðurstöðu ranDSókna sinna
á því, hvort afkomendur Norðmanna,
íslendingar, hafi fundið Ameríku á
nndan Kolumbusi. í bók sinni um
þetta efni rjeðst hann á þá skoðun,
sem hingað til hefir venð fylgt, og
tekin er eftir fornsögunum, sem sje
þá, að íslendingar hafi komizt frá
Grænlandi til Ameríku og fundið þar
Helluland, Markland og Vínland hið
góða, hafzt þar við um tíma og átt í
höggi við þjóð þá, er þar bjó, og þeir
nefndu Skrælingja. En nú. í þessum
fyrirlestri er hann farinn að linast.
Hann lætur það nú gott heita—sýni-
lega vegna hinna öflugu andmæla, er
fram hafa komið í norskum fræðirit-
um — að íslendingar hafi fundið
Markland og Helluland, sem víst hljóti
að vera í Norður-Ameríku. En hann
stendur einungis fast á því, að „vin-
land hið góða“ sje ekki að finna í
Ameríku, heldur sé þar átt við „insulæ
fortunatæ"* (sælueyjar), það er að
segja afríkanskar eyjar nálægt hinu
vestræna meginlandi, sem Grikki
dieymdi um endur fyrir löngu.
Margar skuggamyndir voru sýndar
til skýringar þessum fróðlegafyrirlestri.
Áheyrendur voru nálægt 1500, og
á eftir fyrirlestrinum hafði norski ræð-
ismaðurinn í Vin, Thorleif von Paus,
boð inni í Imperial-gistihöllinni, og
sat það m. a. ein íslenzkra manna
barónsfrú Ásta v. Jaden, ásamt manni
sínum. Þar voru og í boði ýmsir
kennarar við háskolann í Vinarborg.
Sama fyrirlesturinn hjelt Nansen og
í Múnchen, Graz, Brornberg, Dresden,
Königsberg o. fl stöðum, en fyrir það
á hann að fá 50,000 ríkismörk frá
fjelagi einu í Beilín.
10h — ’12.
Dr. Hans barón v. Jaden.
Oít hafa enskar kvennrjettindakonur
látið illa, en aldrei hafa þær þó látið
jafn óðslega og 4. þ. m. Þá hópuðust
þær saman á götunum, brutu rúður
og höfðu ótal önnur spellvirki í frammi,
Þær ætluðu að ryðjast inn i þinghúsið
og halda þar áfram spellvirkjum sín-
um, en lögreglan varnaði þeim inn-
göngu. 96 konur voru handsamaðar
fyrir rúðubrot og önnur spellvirki, og
dæmdar til hegningarvinnu. Ólæti
þessi áttu að vera til að styrkja k"enn-
rjettindamáiið, en uiðu auðvitað til
þess, að vekja sterka hreyfingu gegn
því, að konur fengju jafnrjetti við
karlmenn.
Og nú er símað frá Khöfn í gær-
kvöld, að frumvarpið um kosninga-
rjett kvenna hafi verið fellt í neðri
málstofunni.
*) í raun og veru eru slíkar sælueyjar,
svo 8em Schlaraffenland, Mellouta, Frei-
land o. fl., hvergi til. en menn hafa ætíð
haft gaman af því að gera sjer það í hug-
arlund, að til væri land, þar sem lifa mætti
áhyggjulausu lífi, og skemmta sjer fyrir-
hafnarlaust.
Kr. 15.00 til
Kr, 50,00.
jilýkomií mikíð af Karlmannsfötum
Slaufur — llálwlía — Skyrtur og margt fleira,
og flest allt, er karlmenn með þurfa til klæðnaðar, er lang-hrzt að kaupa hjá
<Zfí. áfíorsieinsson & Qo.
Xolaverkjallið.
Samkomulagshorfur.
I siðasta blaði var skýrt frá því, að
enska stjórnin hefði lagt fyrir þingið
lagafrumvaip, sem kvæði á um það,
hvert vera skyldi lágmark á verka-
kaupi í kolanámum, og væri búizt við
að fiumvaipið yiði afgreitt sem lög
þá um helgina. Á þriðjudagskvöldið
var símað, að horfurnar sjeu þá enn
óbreyttar, og lágmaikslaunin eigi enn
afgreidd frá þinginu. í því skeyti er
og sagt, að daglegt tjón af verkfallinu
sje þá metið 10 miij. sterlingspunda
(180 milj. kr), að 3 milj. manna sjeu
vinnulausir, og að hungursneyð vofi
yfir.
En í gærkvöldi er símað frá Khöfn:
„Lágmarkslaun samþýkkt.
Gerðarmenn (hafa) ákveðið lágmarks-
laun í einstökum hjeruðum.
Atkvæðagreiðslu veikanna (um þau)
væntanlega lokið á miðvikudag.
Sáttahorfur".
Mkur orð m markaðsliöld.
Eftir Jón Ólafsson á Bústöðum.
Það hefir kveðið töluvert að hvarfi á
hrossum hjer undanfarin ár, og hefir t. d.
þrjú síðustu árin horfið eitt hross á mark-
aðsaldri á hverju sumri af afrjettarsvæði
því, sem nefnt er Fóerluvötn, eða þar úr
grenndinni, og má geta þess, að þar eru
engar hættur, jem talizt geti. En hvernig
stendur þá á hvarfi þessara hrossa? verður
mönnum ósjálfrátt að spyrja. Þeim er stol-
ið, mæla margir, enda er full sönnun fyrir
þvi, að svo er, þar tem fullyrt er, að hið
fyrsta þessara þriggja hrossa hafi sjest um
borð í hrossaútflutningsskipi —eigandi þess
hvergi nærri, — og annað þeirra í röðinni
fannst við útskipun við bryggjuna, með
klipptu innkaupsmerki. Þriðja hrossið, sem
tapaðist síðastl. sumar, hefir enn þá hvergi
fundizt. Það yrði langt mál, ef telja ætti
upp hversu oft töpuð hross hafa fundizt
við útskipun. ýmist með innkaupsmerki eða
án þess. Hjer er því um skæðan bitref að
ræða, sem gerir meira tjón þeim sem fyrir
verða, heldur en flestar skollatófur.
Mjer virðist þetta málefni alvarlega at-
hugavert, og álít nauðsynlegt, að allt, verði
gert sem mögulegt er til þess að koma í
veg fyrir það, að menn verði ár eftir ár
fyrir slíku tjóni, því að ef ekkert er gert,
má búast við að þessu haldi áfram. Hvort
nokkuð þessu líkt kemur fyrir annarstaðar
á landinu, kann jeg eigi um að segja.
Nú vil jeg minnast á það, sem mjer þykir
stór-ábótavant, þegar um innkaup hrossa á
mörkuðum eða utan þeirra er að ræða, en
það er bókfœrsla hrossakaupendanna. Þeir
kaupendur munu vera til, sem skrifa ein-
ungÍB hjá sjer tölu hrossa þeirra, sem þeir
kaupa, en hirða ekki um að skrifa hjá sjer
nafn og heimili seljandans. Ekki verður
kaupendum þessum þetta til sakar fært, þar
sem þeim munu engar reglur vera settar
f'rir bókfærslu sinni. Hjer skal þess getið,
að hr. Guðmundur Böðvarsson og hr Tómas
Gunnarsson færa jafnhliða til bókar nafu
seljanda og heimili við markaðshöld sín.
En slíkt þurfa allir hrossakaupendur að gera,
ef að fullu gagni á að koma
Ein afleiðingin af ófullnægjandi bókfærslu
á mörkuðum er sú, að þegar maður finnur
hross, sem hann á, og hefir ekki selt, í
keyptum markaðshrossum, og hirðir eign
sína, þá verður markaðshrossakaupandinn
fyrir tapi, og getur ekki sjeð í bókum sín-
um, hver það er, sem þannig hefir á hann
leikið. Hitt fnun þó oftar eiga sjer stað,
að hroBS, sem á óráðvandlegan hátt eru
seld og flutt af landi burt, hverfi svo, að
/