Suðurland - 14.11.1914, Page 1

SUÐURLAND
Alþýðublað og atvinnumála ==
Y. ár^.
Eyrarbakka 14. nóv. 1(.)14.
Nr. 17.
• 8 u ð u r 1 a n d
• kemur út cinu sinni í viku, á
9 laugardögum. Argangurinn kost-
| ar3 krónur, erlendis 4 kr.
• Ritstj Jón Jónatansson
• á Asgautsstöðum.
? tnnhoimtumaður Suðurlands cr
• hér á Eyrarbakka : Wl a r ■ u s
H Olafsson, verzlunarmaður
9 við kaupfélagið „INGÓLEUR11
• á Háeyri. — í Reykjavík:
• Ólafui' Gislason vcrsl-
• unarmaður í Livcrpool.
• Auglýsingar scndist í prcnt-
9 smiðju Suðurlands, og kosta :
9 kr. 1.50 fyrir þuml, á fyrstu síðu,
9 eu 1,25 á hinum.
•MMNmðHUmMMI
V
%
9
i
5
9
1
S
CiríRur Cinarsson
yfirdómslöginaður
Laugavcg 18 A (nppi) Keykjavík.
Talsíinl 433.
Flyt.ur ínál fyrir undirrétti og yfirdótShi.
Annast kaup og sölu fasteigna. Yenju
lega heima kl. 12—1 og 4—5 c. h.
Ummynduil Og
legri tilraun til þess að svo megi
verða.
Fað er oss lifsnauðsyn að læra að
vinna samau um sjálfstæði vort útá
við allir sem einn og með óskiftum
kröftum hvernig sem leiðir liggja og
skoðanir skiftast 1 innanlandsmálum.
Takist þetta þá er vel farið.
Hitt er annað mál hve mikill fagn-
aðarboðskapur þessi flokksmyndun er
að því er til innanlandsmálanna kem
ur. Af því sem Lögrétta segir um
stefnu flokksins verður ekki mikið
ráðið, og ekki er þar um neitt nýtt
að ræða sem aðrir flokkar ekki hafa
komið auga á.
Auk leifanna af gamla beimastjórn-
arflokknum og Sambandsflokknum
heflr þessum nýja ílokki tekist að ná
3 mönnum úr Bændaflokknum. Það
eru þeir: Pétur Jónsson, EinarJóns-
son og Matthías Ólafsson. Hinn sið-
astnefndi bauð sig fram við siðustu
kosningar sem Bændaflokksmaður og
gekk í flokkinn í þingbyrjun en mun
hafa staðið þar höllum fæti. Ilinir
tveir voru báðir með í stofnun Bænda-
flokksins, en hafa staðið ótrúlega
laust fyrir þar. Og er það einkenni-
legt um þá menn er gengu með
nokkurri tregðu að stofnun Bænda
flokksins vegna ]>es-s að þeir þóttust
endurslu'rn.
Ný r II c í mastjórn arlio kk u r.
Sambandsfðokkurinn látínn.
sannfæi ðir um að ekki væri unt að
lialda hét' saman flokki um annað en
Sambandsmáiið. Verið getur að
reynslan hafl styrkt þá í þeirri skoð-
un, því sjálfsagt verður því ekki neit-
að um Bændaflokkinn einkum á síð-
Lögrétta frá 28. f. m. segir frá
láti Sambandsflokksins. Er þaö kyn-
legt að sliks mei kisatburðnr skuli
ekki fyr vera getið, en engum þurfa
þossi tíðindi að kotna á óvait eins
og alt var í pottinn búið.
Eftir því sem Lögróttu segist frá
var það í þinglokin í sumar að flokkn-
um var stútað. Og af svo miklum
krafti töluðu þeir yfir moldum hans
höfðingjarnir að á sðmu sLuttdu reis
upp af dufti hins framliðna nýr þing-
flokkttr, og hlaut sá í skírninni heitið:
„Nýr heimastjóinarflokkur" er með
því gefið i skyn að hinn gamli heima-
stjórnarflokkur hafi dáið í og með
Sambandsflokktium, en hvort svo er
vitum vér eigi. —
Þeir þingmenn sem eftir uiðu í
Sambandsflokknum 1913 hafa eftir
þessu að dæma sannfærst um það nú
sem þeim gat ekki skilist þá, að
þessi íiokkur hefði eiginlega ekkert að
lifa fyrir.
. Nýi flokkurinri eða hinn endurslírði
og ummyndaði heimastjórnarflokkur
er myndaður eingöngu um innan-
landsmál. Hafa þá þessir menn tem
flokkinn mynda loks komiö áuga á
þann sannleika að sjálfstæðismál vort
á að vera hafið yfir flokkadeilurnar.
Þessu hefir Suðurland jafnan haldið
fram og það telur vel farið að sem
flestir hallist á þá sveiflna og þykir
einsætt að taka vel hverri skynsam-
asta þingi, að þar hafi „hinn gamli
Adam“ — göntlu flokksböndin —
haft haldbetri tök á flokksmönnum
en góður ásetningur. En það verður
þó engu að síðuv kynlegt að sjá
þessa menn hlaupa frá flokki setn
þeir voru með að stofna fyrir ári síð-
an og í nýjan flokk sem sami ann-
marki hlýtur þó að fylgja i þeirra
augum, að hann er slofnaður um
innanlandsmál aðeins. Sjálfsagt hafa
þeir nú séð einhverja „forkJáraða"
mynd af sínum gamla ílokki við
endurskírnina og þá sjón hafa þoir
ekki staðisf.
Eti okki tjáir um þetta að sakast,
— þeir eru komnir heim til föður-
húsanna.
- --<-0*0-- -.--
Á glapstigum.
Fáir evu þeir sem um landsmál rita
nú á þessum tímum, sem iáta þess
ógetið að löggjafarstarf þings og stjórn-
ar, faii alt í handaskolum, að þingið
só komið á glapstigu, þab iáti sér
som tnost um það hugað að hrúga
rpp sem mestu lagatiidii um alt
möguiegt. Viti nú enginn deili á öll-
um þeim lagagrúa er það heíir sam-
an sett, og síst það sjálft.
Þessi ádeilusöngur er nú sunginn
jafnt og þétt, forsöngvaranir eru ýms
ir blaðamenn og svo taka fleiri og
fleiri undir, Toksins syngur líklega öll
þjóðin í einni lotu, einslöku maður
gefur sór kannsko tima til, rótt á
meðan hann kastar mæðinni að
spvrja:
Hvað er annats verið að syngja?
Því það vita fæstir, — en einhver
hafði byrjað svo tóku hinir undir
hvor af öðrum auðvitað og sungu
með, af því að aðrit' gerðu það?
Sumir þessir ádeilupostular skrifa
þannig að ekki verður séð að þeir
ætlist til að þingið geri neitt atinað
en að skamta úr landsjóðnum, það
eigi ekki að vera að hrúga upp þess-
unt lögum, við höfum ekkert við þau
að gera. Og í öllum þessum sktif-
um er hlaupið á hundavaði yfir alt
það sem er kjarni málsins. Það er
kvartað um þessa lagaplágu, þessi
kynstur af óþörfutn lögum og einkis-
verðum sem þingið hafl sett, en eng-
in nennir að hafa fyrir því að benda
á neitt sérstakt, að telja upp neitt
af þessum ósköpum af óþörfum og
skaðlegum lögum sem þeim finnst
þeir vera að glíma við. Mætti þó
vaila minna heimta af þeitn er fund-
ið hafa hvöt hjá sér til þess að forða
þjóðinni frá þessum lagavoða, en að
þeir nef :du fáein dæmi, og miklu
meiti likur væru þó til þess að eitt-
hvert gagn yrði að þessum umkvört-
unum.
Ibtð er þessvegna ekki dómgreiud
þjóðaiinnar sem þessir vandlætingar-
postular eru að ákalla með þessum
skrifum sínum, það eru aðrir eigin-
leikar sem hér er treyst á, sem só:
hugsanaletin og gaspurgræðgin. Og
ef til vill verður þeim eftir trú sjnni
sem mest treysta á þetta tvonnt, —
en þá væri þó illa farið. —
Suðutland vill alls ekki mæla á
móti því að þingið hafl sett og sam
ið ýnts lög setn gjarnan hefðu mátt
vera ósamin, og sem eru annaðhvort
óþötf eða skaðleg eða hvortveggja, og
heflr það í huga að henda á nokkur
dæmi síðar. En að þessu sinni vill
það sérstaklcga víkja að því að allar
þossar ásakanir gegn þinginu mn
mistök í löggjöfinni eru einhliða, að
þingið semji of mikið af lögum, og
að því mistakist lagasmíðin. Á hitt
er vatla minnst — vanrækski þings-
ins í lagasetningu, fram hjá þessu
atriði ganga vandlætararnir flestir og
þá iiklega einkum af tveim ástæðum
í fyrsta lagi af því að þeim er tam-
ari sú listin að rífa niður en að byggja
upp. Og í öðru iagi af þvi að þeir
kynoka sér við að leggja á sig það
erviði að hugaa um það, hvar hehst
er nmhóta þörf í löggjöf vorri, og
þá því síður að þoir vilji hafa fyrir
að gera eér grein fyrir því á hvern
hátt úr skuli bæta. Þessvegna lend-
ir alt í þessu hugsuna rleysis hrópi:
t .
„Burt með þetta lagastagl sem ekk-
ert gagn er í!“ — Og þar við situr.
En sannleikurinn er sá að þó með
réttu megí finna að þessari sívaxandi
tilhneigingu þingsins til þess að hrúga
upp lögum sem lítið er í spunnið, og
flausturslega frá gengið. Þá er miklu
fremur ástæða til að víta hitt, —
vanræksluna.
Og iandstjórnin á eigi síst sök á
þessu. Þingið hefir svo oft falið
stjórninni að undirbúa ýms meiri-
háttar tög sem það hefir ekki treyst
séf að fást við undirbúningslaust.
En stjórnin heflr þá stundum ekkert
gevt og þingið þá stundum ekki sýnt
meiri áhuga en svo að það virðist
hafa verið búið að gleyma því er það
kom saman næst, að það hafi falið
stjórninni þetta verkefni. Og altaf
hafa bæði stjórn og þing kynokað sér
við ýmsum meiri háttar lagasetningu
sem þörf var á, en í þess stað tekið
sór fyrir hendur að hrúga upp ein-
hverjum kynstrum af léttmetislögum
sem vera þóttu auðveldari viðfangs-
efni.
Hetta er ástæða til að kvarta um,
og úr vanntækslunni þavf að bæta.—
Á þinginu 1913 var stjórninni fal-
ið til undirbúnings mikilsvert mál,—
hreyting á ábúðarlögunum, var þá
svo að sjá sem þinginu væri áhuga-
mál að fá bætt þessi herfllegu rang-
látu lög. Til þess að undirbúa þetta
mál þurfti stjornin að safna ýmsum
upplýsingum. Enginn hefir enn orð-
ið var við nokkra viðleitni í þá átt.
Og sennilega hefir enn þá ekkert ver-
ið gert og því litlar líkur til að það
mál geti haft nokkurn framgang á
næsta þingi. —
í’rjú þing hafa verið að fást við
lagabreytingu um liftiygging sjó-
manna, hafa þau lög altaf strandað
á undirbúningsleysi, en ekkert verið
gert til að bæta úr því.
Fleira mætti nefna, og ekki síst er
til atvinnumála kemur, sem líkt er
ástatt um, og só þetta mál kraflð
til mergjar, veiða það áreiðanlega
vamækslusyndirnar sem Þyngstar
vetða á metunum. —
Og niðurstaðan verður þvi sú að
stjórnin, þingið og vandlætararnir
sjálfir, — alt þetta er á glapstigum,
og únæðin til umbóta eru ekki þau
að rifa niður í hugsunarleysi, heldur
hitt að finna hvað gera þatfog leggja
á ráðin um hvernig það skuli ger f.
---<*»<>«>...
Ný slátrunaraðferð
á sauðfé.
MlUIIsvcrð umbót.
„Svo má illu venjast aðgottþyki"
segir málshátturinn, og vaninn er