Verkamaðurinn - 17.03.1928, Síða 1

SERHðMðflURlHH
Útgefandi: VerKlýössamband Norðurlaijds.
h» ♦ ♦ »♦ »♦♦♦♦♦♦♦ ♦ ♦ »♦♦♦♦♦»♦♦»♦♦♦
XI. árg. f Akureyri, Laugardaginn 17. Mars 1928. J 22. tbl.
_ _ _ _ _ _ _ X _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ - — — — — — — — MAAAAA A A
Haraldur Níelsson, prófessor,
fæddur 30. Nóvember 1868 — dáinn 12. Mars 1928.
Eins og þruma úr heiðskíru
lofti barst um landið andlátsfregn
þessa merkismanns. Ferðamenn,
nýkomnir úr höfuðstaðnum, höfðu
hitt hann í fullu fjöri við störf
sín, og á síðastliðnu sumri taldi
hann sig sjálfur hafa fengið var-
anlegan bata undangenginnar
vanheilsu. En svo verða umj-
skiftin svona skjótlega og ó-
vænt.
Enginn maður hefir nú um
skeið valdið jafnmiklum straum-
hvörfum í andlegu lífi með þjóð
vorri eins og séra Haraldur. Bæk-
ur hans og ritgerðir eru lesnar
með áhuga um allar bygðir lands-
ins, og hvenær sem mönnum gafst
færi á, sátu þeir um að hlýða á
prédikanir hans og fyrirlestra.
Hann átti því almennari ítök í
hugum mianna hér á landi, en
nokkur annar msaður, sem honum
var samtíða. Ekkert er mönnum
yfirleitt eins mikið hjartans mál
og það, að geta öðlast óbrigðula
vissu um framhald lífsins eftir
dauða líkamans. Alt kennimanns-
starf séra Haraldar snerist um
það, að færa mönnum eilífðar-
vissuna. Og hann þreyttist aldrei
á því, að fylgjast með og taka
þátt í störfum þeirra vísinda-
manna, sem vinna að því að gera
lífið eftir dauðann áþreifanlegt
fyrir jarðarbúa. Elja hans við
það, að gera þjóð vorri kunnan
árangur slíkra rannsókna í öðrum
löndum, dró hugi manna að hon-
úm, og það því frekar, sem hann
hélt á málum þessum með spá-
hiannlegum lcrafti, kennimann-
legri festu, og bjargfastri sann-
færingu.
Æfistarf séra Haraldar Níels-
sonar var einkum á þremur svið-
um. Fyrstu kandídatsár sín vann
hann að nýrri íslenskri þýðingu
gamla testamentisins af frum-
málinu (Hebresku), fyrir biblíu-
félagið breska. Mun óhætt að
segja, að með því hafi hann unn-
ið eitthvert hið mesta bókmenta-
legt þrekvirki, sem unnið hefir
verið af íslenskum manni. Að því
loknu tók við kenslustarfið við
prestaskólann, og síðar við guð-
fræðisdeild háskólans. Samhliða
því stundaði hann lengst af pré-
dikunarstarfsemi í Reykjavík og
ferðaðist oft um landið í sumar-
leyfinu, og prédikaði og flutti
fvrirlestra víðsvegar. i Reykjavík
myndaðist um hann fastur söfn-
uður, og mun óhætt að fullyrða,
að enginn annar söfnuður í þessu
landi hafi verið jafn gagntekinn
af áhuga á andlegum m'álum.
Sem lærisveinn séra Haraldar
kemur mér nú í hug spámanns-
kveðjan, þegar sveinninn Elísa
var að skilja við meistara sinn.
Meistarinn bauð honum að biðja
sig að skilnaði einhverrar bónar,
og sveinninn bað þá um, að hann
eftirléti sér tvo hluta andagiftar
sinnar. Við nemendur hans mun-
um líklega flestir ekki hafa óskað
okkur annars frekar, en að geta
flutt mleð okkur út á lífsbrautina
einhvern hluta af andagift séra
Haraldar Níelssonar. Mér bland-
ast ekki hugur um, að leynt eða
ljóst svífur nú andi hans og áhrif
yfir allri kennimannsstarfsemi
hinna yngri klerka í kirkju vorri,
og jafnvel hinna eldri með, og það
oft og einatt hjá þeim prestum,
sem ekki gátu átt samleið með
honum í skoðunum á ýmsum svið-
um, og tæplega vilja við það
kannast, að þeir hafi mótast af
áhrifum frá honum.
Eg hika ekki við að telja séra
Harald, sem' kennara og leiðtoga,
fremstan allra þeirra, seni eg
hefi haft kynni af, sem prédikari
ber hann höfuð og herðar yfir
kennimenn þessa lands, og sem
víðsýnn og frjálslyndur guðfræð-
ingur hefir hann manna mest ruft
braujina fyrir fullkomið kenn-
ingafrelsi og hugsunarfrelsi um
andleg mél, bæði í kirkjunni og
utan hennar.
Ein af kröftugustu ræðum séra
Haraldar var flutt út af þessum
orðum Krists: »Eg er kominn til
að varpa eldi á jörðina«. Sendi þá
ein af konum safnaðarins honum
þakkir sínar með þessum orðum:
Þín orð hafa sál mína auðgað
að ýmsu, er eg þarfnaðist mest,
og ylinn og geislana á jeg,
en eldinn jeg þakka samt best.
Þessu líkar rnunu nú margar
kveðjurnar vera úr söfnuði séra
Haraldar. Og söfnuður hans er í
raun og veru mikill hluti hinnar
íslensku þjóðar. Sá söfnuður treg-
ar nú kennimlann sinn látinn,
hann, sem í fylsta skilningi var
postuli þess meistara, er »skírði
með heilögum anda og eldi«.
Stþ. G.