Verkamaðurinn - 17.03.1928, Qupperneq 3

VERKAMAÐURINN
3
árum aukið og margfaldað fram-
ieiðsluna, bátafloti þeirra hefir
aukist og stækkað svo undrum
sætir.
Jafnhliða þessari gífurlegu
aukningu verðmætanna, hefir með
ári hverju kaup sjómanna lækkað
og hlutskifti þeirra versnað.
Liggja að þessu margar orsakir.
Smáútvegsmenn í Vestmanna-
oyjum, sem eru fjöldamargir,
hafa við mjög erfitt og óhag-
kvæmt verslunarfyrirkomulag að
búa. Flestir þeirra hafa fundið
sig knúða til að beygja sig undir
sjálfdæmi fárra kaupmanna, í
kaupum útgerðarnauðsynja og
Sölu aflans. Auk þess er, að
margra dómi, eyðslusemi og van-
spilun í rekstri útgerðarinnar nær
dæmalaus. Þetta, ásamt fleiru,
hefir orðið til þess, að útvegs-
menn fóru að hugsa um spamað.
Stórútgerðarmenn og kaup-
menn, sem höfðu eiginhagsmuna
að gæta í því, að sami verslunar-
máti héldist, gengust, fyrir því að
stofna útgerðarmannafélag.
Síðan fyrsta útgerðarmannafé-
lagið var stofnað í Eyjum, eru nú
liðin nálægt 7 ár. Hefir starf þess
og stefna, miðað að því einu að
lítilsvirða sem mest hinn' skap-
andi framleiðslukraft, vinnu sjó-
manna. Þokar nú óðum að því
marki, er stórkaupmenn virðast
keppa að, sem er það að sjó-
menn hafi aðeins eitthvað að eta
á meðan þeir þræla.
Samtök atvinnurekenda í Eyj-
um hafa haft mjög góða aðstöðu
til að kúga verkalýðinn, enda not-
að það dyggilega. — Amilirsvegar
hefir þeim tekist að flækja smá-
útvegsmen n í neti samviskulausr-
ar okurverslunar og á þann hátt
neytt þá til að ganga í útgerðar-
mannasamtökin. — Hinsvegar
hefir, til skamms tíma, sjómanna-
stéttin staðið algerlega berskjöld-
úð og sundruð gagnvart þessu.
Til Vestmannaeyja flyst á
Hverjum' vetri fjöldi sjómanna
víðsvegar utan af landi, flestir
þeirra koma þangað óráðnir, ó-
kunnugir og með tvær hendur
tómar. Gefur að skilja, að þessir
menn hafa litlar líkur til að koma
út vinnu sinni fyrir sæmilegt
verð, enda verður jafnan sú raun-
in á, að þeir neyðast til að hlýta
afarkostum útgerðarmanna. Heyr-
ist það eigi sjaldan, úr hópi út-
gerðarmanna, að þeir ráði til sín
aðkomumenn af einskærri með-
aumkun.
Ofangreindar ástæður, ásamt
fleiru, hafa á undanförnum árum
gefið samtökum auðvaldsins í
Eyjum þau vopn í hendur, sem
verkalýðurinn hefir orðið að hopa
fyrir og mun neyddur til að gera
svo lfengi, sem hann stendur ber-
skjaldaður og grípur eigi til
vopna.
Fyrir rúmu ári síðan var stofn-
að »Sjómannafélag Vestmanna-
eyja« til að draga úr þyngstu
höggum stórkaupmanna, en þó
eigi svo vel að við mætti una.
Eftir árs starfsemi má heita að
félagið standi í sömu sporum í
kaupgjaldssókn, en reynsla þess
á árinu hefir opnað augu þess
fyrir nauðsynlegustu viðfangs-
efnum í nánustu framtíð.
Skulu þau helstu hér upp talin:
1. Félagið mun viðhalda lát-
lausri baráttu, fyrir rétti sjó-
manna, gegn útgerðarmannafélagi
Vestmanneyja.
2. Félagið leggur mikla áherslu
á, að vakinn sé skilningur allra
sjómanna, er sækja atvinnu sína
hingað, á því, að það er eigi síst
hagsmunamál þeirra sjálfra, að
þeir haldi kyrru fyrir heima, þar
til kaupdeilur eru útkljáðar á ver-
stöðvunum.
3. Félagið gerir alt, sem í valdi
þess stendur, til að knýja fram
kaupkröfur sjómanna, sem fyrst
á haustin, áður hætta er á því bú-
in, að aðkomumenn flytjist á
staðinn og stofni til vandræða
eins og að undanförnu.
4. Félagið skorar á alla hugs-
andi sjómenn, að hefja hið bráð-
asta öfluga viðleitni í þá átt, að
koma á stofn sjómannafélögum
allstaðar á landinu, þar sem því
verður við komið, félögum, sem
vinna að því saman, að skipu-
leggja hreyfingar verkalýðsins
milli atvinnustöðvanna eins og
vei'kalýðnum yrði hagkvæmast.
Hér hefir verið, í aðaldráttum,
skýrt frá aðstöðu sjómanna í
Vestmannaeyjum'. Mun hún svip-
uð annarstaðar á landinu.
Sjómannafélag Vestmannaeyja
sendir því samtakahvatningu síná
til allra sjávarþorpa landsins í
þeirri fullvissu, að sjómenn þekki
sinn vitjunartíma og bindist öfl-
ugum samtökum.
Vestmannaeyjum 8. Febr. 1938.
F. h. »Sjómannafélags Vestmanneyja*.
Jón Rafnsson.
Formaður.
Guðm. Kristjánsson.
Ritari.
*
------0-------
Úr bœ og bygð.
JAFNAÐARMANNAFÉLAGIÐ
heldur fund í Skjaldborg, Mánudaginn
19. Mars kl. 8% síðd.
FUNDAREFNI:
1. Ibsensminning.
2. Bréf frá jafnaðarm.fél. »Sparta«.
3. Parísarkommúnan 1871.
—0—
Kirkjan: Messað á morgun kl. 2.
Nýlátinn er í Húsavík séra Jón Ara-
son sóknarprestur. Banamein hans var
krabbi í lifrinni. Séra Jón var tæplega
hálfsjötugur, vinsæll maður og vel lát-
inn af söfnuði sínum. Hann lætur eftir
sig konu og 6 börn, öll uppkomin.
Skipakomur: Nova kom frá Reykja-
vík á Miðvikudagskvöld og fór aftur
um nóttina. Lagarfoss kom í gærmorg-
un, vestan af Húnaflóa, og fór aftur f
nótt. Hafði hann fengið óvenjulegt
blíðviðri á flóanum, og varð að liggja
á höfnum þar samtals 3 sólarhringa, til
þess að bíða eftir áætlun.