Vestri


Vestri - 21.09.1917, Blaðsíða 2

Vestri - 21.09.1917, Blaðsíða 2
Uö VÉSTRI 33 bl. kolmótðllur, er þótlu ag-Btnr til «ld»ne> tis. Lik verksmiðj i heflr sl.iufað um nokkuit árabil i sjálfu kolalandinu Bieilnndi, við Dumfties í Skotlandi siiðvest.anveiðu. Varð ()í\mleiÖ8ltiko»tnaður 15 kr. Alest- in:i, er leyndisf fullniikið t.il þess að hægt væii að keppa við stein- koiin. Verksmioiiihiti var þvi breylt Og álieibU lögð á dft vinua úr mónum ýms önnur efui, s<o senj biennisteinssúit ammom'ak, amm< óitiumsúlfat, kieósót, bU o. II. Kolmo ei og einniií hicsí1 ¦ aö i'ram' Isiða þai eft.ir sein áður, en bian er notaftur einkum til breiislu í veiks'piojunni sjslM. — £n mtrk« axta kalmóvinglu-aftfe^ftin er sú, sein kend er vift hhto frsfga sænska tippfundiiingamatm de Laval, sem nú er dáinn. Er haun mt-ð þeim fyrstu, er fundu upp siíka aðferð, þóLt ekki tæki h.um einkaieyfi tyr en 1912. Með styrk fiá samsku stjorninui heilr nú verið bygð verksmiðja við ðtafsjö í S.tiálönd' mn, en hún tók ekki til starfa fyr eu fyrir tæpu ári ihaustið 1916), og opinber skýrsla er ekki komin út. En Thaulew kveðst hafa skoðað hana og litist vel á. Ern bdnar til 10 smálestir á dag af kolmótöflum, en aðfeiðin heflr þann kost, að hana má reka í smáum stíl sem stórum. Varla er hægt að lýsa til hlítar, hvernig þessar verksmiðjur vinna, þvi aö ýmsum liðum aðferðanna er enn haldið leynduui, þangað til einkaleyfi eru fengin fyrir þeim. En þaft sem hver maðtir getur eéð, sem kemui l.angað, eru stórar grafvélai, stundum fljólaudi, til þess að liðugra sé að fasra þær til jafnóðum og gengur á mómii. Gera þessar vélar ýmir-t aft dæla mónum, sem er 95*/0 vabn, gegu um langar og nægilega viðar pipur til sjálfrar verksmiftjunuar, sem getur verið fullar 1000 ttikur í burtu, eða þá að þær dæla honum u;»p i vagna, sem retina & sporbraut og skila móntim í safnþró. Þar tekur sjálf verksmiðjan við móefm inu avona tennblautu, malar það og dælii það siftaii i gegn ntii leiðslupipur kolunaiofnsins. í verk- smiðju Lavals hit.nr.r blautmóiinn upp i 210—220 stig; á meðau hanu íer i gegn um kolunarpip- uinar, sem eru 240 stikur á lengd; hraftinn er 2,25 m. á sekúndu. Á eiuum stað hitnar hann þó upp I 350 stig, og fer þá úi honum alm. samloðunaiktHftur, svo aft nú er hægt aft skilja vatnio fiá. Fyrst er uii kolmérinn aíaðnr, svo að eftir ei u um 50% af vntni í honum. Kemur hann í flötum iengium út eiunarvélinui, er patoalaðut sruátt og þuikaður, svo aft ffttf veiða að eins 10% vatns, eða i*ð öði um skiielþur. Að lokum er þessa-| kt nión ylsnu þ'ftt söi «n í töflur og ei þt'i orðiun be«ta eldsneyti með 6245 bita©ÍBÍns;v fyrir hvert tvípund. Við koluntria. Imfa orðið eínabieytingur, þannig aðkoiaefnið hefir aukist, 'en askan minkað iiokkuft, þvi að ýms steinefui, eiiikun kalk, heflr leyst upp i v.itninu og runnið burt með því. Til þess að spara hitunn setn mest fci helta vatnift, sem fiá síast, lát.ið iiiia npp biautmóinn a leið hans ínn í ofnirin, svo að hnnn ei þegar oiði'in 50 stiga lieitur, er hann kenr.ir þat inn. Kodrti Tlmulow erindi siti A bá leið, ;ið jafnvel þótf, leynslan t^é ekki löng sem fengin er, þa gefi Snin' be^tu vonir, enda haft hann þegru lagt til, aft i Noregi ytði við fyrsta ttekifgni sett á stofn kol- móverk af nýiusii; gerð." Hugsið fyrir framtíðinni. Næstum hver maður kvartar nú um kartöfluleysi. Búast engir við aðflutnmgi þeirra í haust Irá öðrutn löadum, og hyggja ilt til vetrarius að lifa ín þoirra. £n hvernig skyldu menn lifa veturinn 1918—19? Ekki er víst að þá verði aðrar eins kornvórui biryðir 1 landinu og nú er. Eg hefi verið að hugsa um þetta, að allar kartöflur verða ef til vill uppetnar í vetur — f hugs- unarleysi. Og svo verður ekkert útsœði til næsta ár, kartöflurækt þvf engin næsta sumar. Et þessu yrði svo samfara flutningabann á koravöru, sem vel getur komið tyrlr, þá gæii farið svo, að óálit- iegra yrði að horta tram á vet- urtnn ettir næsta sumar, en nú er. Eg vil því akora á alla þá, sem ráð hata á kartöflum, að hugsa fyrst at óilu utn útsæði til næsta árs, áður þeir selja til eyðsilu. Ættu sveita- og bæjar« stjórntr að ná etgnarhaldi á sem mestu at kartóflum og tryggja þannig útsæði. Sjá síðan um að sáðiönd verði stækkuð að mun. Gæti þetta orðið ofurlítil trygg- ing þess, £>ð ekki verði hungurs- nnyð hér á landi. þótt aðflutn- ingar á kornvóru teptust. En biýna vil ég það fyrir mönttum að undirbúa ný sáðlönd í haust — brjóta landið og bera í það. Bæjarstjórn ísafjarðar vil ég benda á það, að bærinn á ágætt narar ræktun-r. sem t i hluti y rtti gömluiii lústum 0 um. Mætti rækta þar eiiicir 100 tn. af kartöflum og gæti það orðið mikil hjálp bænum et kornmatarskortur yrði. Þetta heíði bæjarstjórnin hrír átt að athuga s. 1. vor, en nti tná það ekki gleyinast — va^ri óafsakaniegt. S. K. Fíá alþingi. —> — Alþingi var slitið 17. þ. m., haföi þá staftift 79 daga. JTrumvöi'p þait, er nokkiu máli sklftft, liíta að dýrtiðarráðstöfunuui og verslun landssjófts, og voiu flest þeirra afgreldd í þitiglokin. felta eru heistti driBftirnir tir þeitíi táðstöfunum: Uiit almenna dýriiðar hjálp var samþ. frumvarp, er heimilar lán Úr viðhgasjóði handa lnepps og bæjarfélögitin rneð víipgiiin afborgi ttnum, er siðan skulu veitt eín- staklingum s<*m dýrtiðarhjalp. Ennfremur lætur landssjóður kaupstoðum laudsins j té talsveit. af koium. allmikio undlr alm. söluvetði (28 kr. skpd), og er æLlast t.il að þau verði seld efnaminni borguium. Söimileiðis er laudsstjóin heími ilað aft láta vinna að vegahótum <>g byggingum í landinti eins tnikið og unt e'-. Samþ. var að veiðlagsnefnd skyldi eigi setja hámatksveið á innlendar vörur framvegis. í verslunatmalum var samþykt tillaga um að selja allalandssjóðs vöru meft sama verfti í öllum kaupstöðunum, og eftir pötttun í 1—2 kauptúnum í hveni sýslu. í skólamálum var fyrst afráðið að takmarka fjárveiting til skóla og láta þá ekki starfa nema að litlu leyti, en nú inun fullráðið að landssjóðsstyrktir Bkólai starfi eins og áftiir. Sfjórninni er þó heimilað að h fii þat hönd í b^gga með að einhverju leyti. Við fjái lögin skildist þingið þanni ig, að tekjuhalli er áætlaður tæp 800 þús. hr. Samþ. var 5000 kr. heiðursgjöf til Stephans G. St.ephanssonar skálds, er leggist við þingkostn* aðinn. Þá var og samþ. að stofna nýtt ptófessorsembætti í sáiaifræði við haskólann, handa dr. Gufttn Finni bogasyni. Hlutantdráttur. Snnikv. stjórn- skipunailögtiniim skyldi A þessu þingi vaipa hltttkesii uin hveijir 3 hinna landkjómu þingmannaættn að vikja þingsæti að 6 áium ilftn- um. Var vaipaft htutkeati um þl fyiir þinglokin og hiltist svo ein' kennilega á, að upp kom hlutur þeina HannosHr Hafsteins, Guftm. Bjo>nsonrit og Guftlóns Guðlaug«c . <;¦ ;i,li . ¦¦ ." lisu, A¦¦.¦ -i ¦•¦¦• , Kjoj t. ni þeirra er á t i- 1922. Endurskoðunarmemilandereikn- inganna voru kosnir með hkilfalls- kosningu í þinglokin: Matth. Ólafa- son, Benedikt Sveinsson og J01 und« ur Bryniólfsson. Banliaráösmenn íslandibanka kosnh: Bjaini Jónsson frá Vogi og.aéra Eggert Pálsson. Endurskoðandi Landabankans kosinn Jakob Möller ritetj. Oœslustjórar söfnunarjóðsim kosnir Klemens Jónsson fyrv. Iand> ritari og Eittar GuniHiissoii bóksali. f Sr. Kristán Eldiárn í'órarinss. að Tjörn i Svarfaðítrdal lést að heimili sSnu 16. )), 111. Hann var rúmlega 74 ára að a'dri, f, 25. júní 1843, sonur séra ÞórariitR Kristjáfv-iscnar síðast pr. í Vatnsritði og konu hans Ingii bjargm Helgadóttur. Sr. Kiistján tók stúdentsprót r<JóQ 01^ aí prestaskólanum Út- skrifaðist hann 1871. Var síilan v«:itur Staður í Gtindavík, en féhk Tjcrn í SvArtaðardal árið 187» og þiónaðí því brauðisiðan þar tii í huijar nð b.inn íékk i tu-!i irá embætti. Séra Ktistján var greindur maður, gleðimaður aiikill á yngri árum, og mjög vel látinn — mætur rnaður á ailan hátt. Stóran smokktlsk rak nýskeð í Bolungavík. Boli urinn vóg 42 pd. iunvoU> og blökulaus, eu hausinn, sem rak sér í lagi, giska menn á að vegið hafi um 20 pd.; voru lengstu griptengurnar 6 álna langar. Sæjarbrunar. n 29. t. m. brann bærinn á Syðri- brekkum til kaldra kola. 30. sama mán. kviknaði og i bsenum Réttarholti í Blönduhlíð og brann hann einnig, ásamt innanhúsmunum. Báðir þessir bæir eru í Skagai firði. Fyrir stuttu brann og heyhlaða og útihús á Vígholtsstöðum 1 Lfixárdal í Dölum. Hvar fær bærinn fisk næsta ár? H Litlar líkur eru til þess að jafn anðvelt verði að fá fisk hér ttl matar na:st.t vetur og undanfarið. Segja bátaeigendur að ekki borgi sig að gera út. En sýnilegt er að þá verður neyð hér í bæ, et ekki fæst fiskur. Eina ráðið virðist það að bæj^rfitjórn geri samninga við einhverja úts^erðarmenn uœ l> •'* að íisk. fyrir basinn. V bte-inn að borga svo bátt vffi tyr'v fltkiun, «ð fært þyki n gei i ji báta út. Myndi þ:ð tyr'.rkomulag án efa gefast betur en hitt: að bærion sjálfur geri t'tt. Eg vil benda bæjarstjórn á þetta í tima, ef verið gæti að hún þyrfti að tryggja þessum bátum oííu. S. K.

x

Vestri

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vestri
https://timarit.is/publication/235

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.