Dagur - 21.11.1998, Qupperneq 6

6 - LAUGARDAGVR 21. NÓVEMBER 1998
ÞJÓÐMÁL
Útgáfufélag:
Útgáfustjóri:
Ritstjórar:
Aðstoðarritstjóri:
Framkvæmdastjóri:
Skrifstofur:
Sfmar:
Netfang ritstjórnar:
Áskriftargjald m. vsk.:
Lausasöluverð:
Grænt númer:
Símbréf auglýsingadeildar:
Símar auglýsingadeildar:
Netfang auglýsingadeildar:
Símbréf ritstjórnar:
DAGSPRENT
EYJÓLFUR SVEINSSON
STEFÁN JÓN HAFSTEIN
ELÍAS SNÆLAND JÓNSSON
BIRGIR GUÐMUNDSSON
MARTEINN JÓNASSON
STRANDGÖTU 31, AKUREYRI,
GARÐARSBRAUT 7, HÚSAVÍK
OG ÞVERHOLTI 14, REYKJAVÍK
460 6100 OG 800 7080
ritstjori@dagur.ls
1.800 KR. Á MÁNUÐI
150 KR. OG 200 KR. HELGARBLAÐ
800 7080
460 6161
(REYKJAVfKJ563-1615 Ámundi Ámundason
(AKUREYRIJ460-6191 G. Ómar Pétursson
OG 460-6192 Gréta Björnsdéttir
omar@dagur.is
460 6171(AKUREYRI) 551 6270 (REYKJAVÍK)
niugi hefur lðg að mæla
í fyrsta lagi
Samíylkingin er krafa almennings. Flokkarnir sem kenna sig
við jöfnuð, félagshyggju og kvenfrelsi hafa árum saman hjakk-
að í sínu þrautseiga fari við að þverskallast við þessari einföldu
kröfu: skapið verkfæri sem dugar til að stjórna landinu sam-
kvæmt þeim grunnhugmyndum sem meirihluti landsmanna
styður. Jöfnuður. Kvenfrelsi. Félagshyggja. Þau pólitísku am-
boð sem eiga að koma þessum hugmyndum í verk eru ekki
notadrýgri en svo að höfuðandstæðingurinn stjórnar landinu
allan þennan áratug og undirbýr valdatöku sem dugar fram á
næstu öld.
í öðru lagi
Þær erfiðu fæðingarhríðir sem samfylkingin gengur í gegnum
þessar vikurnar endurspegla ekki þá ábyrgð sem gömlu flokk-
arnir hafa axlað. Þeir tóku ábyrgð á sköpun nýja aflsins. Gras-
rótin heimtar að þeir standi sig betur. Illugi Jökulsson lýsir því
ástandi sem við blasir sem „baktjaldamartröð". Það er sann-
kallað réttnefni. „Ef ekki verður snúið við blaðinu, skipt um
hugarfar, lífslofti leyft að blása um gáttir, og áherslan sett á
einföld og skýr markmið sem gætu spornað við því ofurvaldi
Sjálfstæðisflokksins sem virðist í uppsiglingu..." Nei. Nægur
góðvilji er fyrir hendi. Enn.
í þriðja lagi
Framsóknarflokkurinn gengur glaður og reifur til þings um
helgina. Sjálfstæðisflokkurinn nýtir stöðuna sér til hagsbóta
eins og sogskál á valdakerfið. Kannanir sýna ótvírætt að þeir
sem telja hagsmunum, hugsjónum og lýðræði best borgið í ör-
eindaslagsmálum fá engan hljómgrunn. Það afl sem hratt
samíylkingunni af stað - þrátt fyrir tregðulögmálið sem tafið
hefur alltof lengi - er enn til staðar. Það afl heitir krafa al-
mennings. A ögurstundum heitir það afl draumur. Flver verða
örlög þeirra manna sem drepa drauminn?
Stefán Jón Hafstein.
Genetískur fæðingargalli
Garri er, eins og allir vita,
óbreyttur framsóknarmaður
með litlum staf. Garri er svo
óbreyttur framsóknarmaður að
hann er ekki í hópi þeirra 600
útvalinna sem sitja flokksþingið
sem nú stendur yfir. En Garri
er ekki móðgaður, síður en svo.
Eftir að hafa séð sinn ástsæla
leiðtoga, Halldór Asgrímsson í
sjónvarpinu á fimmudagskvöld,
þar sem ísilögð ásjóna foringj-
ans sprakk í hatrömmum átök-
um við pínulitið bros sem
skyndilega og óvænt læddist
fram á varir hans, sann-
færðist Garri um að
hann ætti ekkert erindi
á flokksþing. Garri er
nefnilega gárungi hinn
mesti og fyndinn talinn
í sinni heimasveit og
ekki leggjandi á andlit
leiðtogans að hafa slíka
spaugara með á flokks-
þingi.
Æfisaga Garra
Hinsvegar er Garri engin fóta-
þurrka Framsóknarflokksins og
skirrist ekki við að gagnrýna
foringja og flokk þegar svo ber
undir. Og gerir það einmitt hér
og nú. Það liggur sem sé fyrir
að Steingrímur Hermannsson á
að Iesa úr æfisögu sinni á
flokksþinginu i dag. Þessu vill
Garri mótmæla. Mun brýnna er
að lesið sé upp úr óbirtum æfi-
sögum óbreyttra framsóknar-
manna á borð við Garra. Allir
vita allt um Steingrím og óþarfi
að rekja h'fshlaup hans frekar.
Hinsvegar vita fáir nokkuð um
lífshlaup hins óbreytta flokks-
manns, sem alltof lengi hefur
legið óbættur hjá garði. Hvers-
vegna má ekki til dæmis Iesa
eftirfarandi synopsis um æfi og
störf sjálfs Garra á flokksþing-
inu og auka þannig skilning
viðstaddra á því hvað það er í
V
raun að vera óbreyttur fram-
sóknarmaður?
Framsóknargenið einangrað
Garri varð ekki framsóknarmað-
ur, Garri fæddist framsóknar-
maður. Framsóknarmennskan
byggir sem sé ekki á hugmynda-
fræði, hugsjónum eða tillærð-
um fróðleik. Nei, framsóknar-
mennskan er ósköp einfaldlega
genetískur fæðingargalli.
Ungur drengurinn sat Garri á
kamrinum í sinni heimasveit og
reif í sig Tímann og Dag og reif
þessi blöð síðan niður í
renninga til ítarlegri
brúkunar. En þetta
andlega og líkamlega
notagildi málgagnanna
breytti í raun engu um
pólitíska afstöðu Garra,
sem eins og áður sagði,
var mótuð í móður-
kviði. Og henni verður
aldrei breytt, því eins
og þar stendur: „Það
gengur enginn gegn genum sín-
um.“ Þannig verður fæðingar-
hálfviti alltaf hálfviti og sjení
verður sjení til æfiloka.
Garri er einn af þeim sem
hefur glaður lagt inn allar per-
sónulegar, pólitískar og
genetískar upplýsingar um
sjálfan sig hjá Islenskri erfða-
greiningu. Og eftir ítarlegar
rannsóknir hjá því eðla fyrir-
tæki, mun nú stutt í að fram-
sóknargenið verði einangrað.
Sem þýðir einfaldlega að hægt
verður að stjórna fjölda fram-
sóknarmanna í landinu, fækka
þeim niður fyrir núllið eða gera
alla landsmenn að framsóknar-
mönnum.
Og það eru meiri tíðindi en
vænta má úr upplestri Stein-
gríms Hermannssonar á flokks-
þinginu í dag. GARRI.
Halldór
Ásgrímsson.
ScudfLaug úr Héðmshúsi
Meðaldræg menningarscudflaug
lenti í bæjarráði Akureyrar í vik-
unni. Flauginni var skotið úr
Héðinshúsinu við Seljaveg í
Reykjavík. Tilboð Flugfélagsins
Lofts í þá opinberu styrki, sem
settir eru í atvinnuleikhús á Ak-
ureyri hristir rækilega upp í því
botnfalli sem menningarumræða
og menningarrekstur er kominn
í. Ekki bara á Akureyri heldur á
landinu öllu. Hvaða rétt hefur
Leikfélag Akureyrar til opinberra
styrkja umfram aðra? (Hvaða
rétt hefur Leikfélag Reykjavíkur
til opinberra styrkja umfram
aðra?) Hvað er það nákvæmlega
sem stjórnmálamenn og almenn-
ingur ætlast til að fá fyrir þá op-
inberu styrki sem Iagðir eru til
menningar? Eru staðbundin
menningarfélög endilega betri
kostur en félög á landsvísu til að
uppfylla þær menningarlegu
þarfir og veita þau lífsgæði sem
menn eru að sækjast eftir?
Fjárhagslegar ógöngur
Leikfélag Akureyrar hefur um
skeið verið rekið sem atvinnu-
leikhús. Félagið er hins vegar
komið í talsverðar fjárhagslegar
ógöngur og Akureyrarbær hefur
gripið til þess að taka félagið í
gjörgæslu og skammta því við-
bótarfé til þess hreinlega að
reksturinn fari ekki
í þrot. Reksturinn
hefur farið fram úr
áætlunum og þrátt
fyrir augljósan tap-
rekstur á sýningum
eins og t.d. Söngva-
seyð í fyrra, héldu
menn sínu striki
rétt eins og rekstr-
arfé væri eitthvað
sem engar áhyggjur þurfti að
hafa af. Enginn virðist bera
ábyrgð á þrí hvernig komið er og
víðtæk pólitísk samstaða um að
reyna að gera bara gott úr öllu
saman. Velvilji bæjarstjórnar-
manna í öllum flokkum ræðast
af því að þetta er „leikhús heima-
manna", „leikhús landsbyggðar-
innar“, eða eins og svo oft er sagt
með upphöfnum alvöruþunga,
„eina atvinnuleikhúsið á lands-
byggðinni“.
Landsbyggðarleikhús?
En eftir scudflaugarskot Flugfé-
lagsins
Lofts hljóta
menn að
spyrja sig
hvað felst í
því að vera
atvinnuleik-
hús á lands-
byggðinni?
Augljóslega
er mest af
því sem Leikfélag Akureyrar hef-
ur verið að gera ekkert bundið
því að það er „Iandsbyggðarleik-
hús“, að öðru leyti en því að
þetta er leikhús úti á Iandi. Nú
þegar annað Ieikhús hefur Iýst
áhuga á að vera líka „leikhús úti
á landi" og boðið í styrkina sem
LA fær, komast menn ekki hjá
því að skilgreina hver sé sérstaða
LA. Og hvort yfirleitt sé einhver
munur á því að vera „lands-
byggðarleikhús" eða einfaldlega
„leikhús úti á landi“. Persónu-
lega tel ég að mikilvægur munur
hljóti að vera þarna á. Sá munur
liggur ekki endilega í uppfærls-
unum sjálfum og því hversu
metnaðarfullar og dýrar þær eru,
þó það skipti að sjálfsögðu máli.
Mikilvægasti munurinn liggur í
hliðaráhrifunum af þvf að hafa
starfandi atvinnuleikhús í bæn-
um. Það eru atriði sem snerta
menningarlegt sjálfstraust fólks-
ins, tengsl bæjarbúa við leikhús-
ið og svo auðvitað hin efnahags-
Iegu hliðaráhrif, því leikhús er jú
vinnustaður. Síðan má spyrja
hvort LA og vandræði þess upp á
síðkastið beri vott um að þar sé
á ferðinni það „landsbyggðarleik-
hús“, sem er annað og meira en
„leikhús úti á Iandi“?
jpAp.rff’if fíitíiMr i ia iM.
BHBlB íng
1- JftiTi t
Samkomuhúsið á Akureyri.
-Oagur
SDMt£«
svairaid
Hvort telurþú nd sigri í
varaformannskjörinu í
Framsóknarflokknum,
Finnureða Siv?
Mörður Ámason
íslenskujræðingur.
„Varafor-
mannaskjör-
ið sem á eftir
að segja
nokkuð um
þróun Fram-
sóknar-
flokksins
næstu ár; þar
sem Siv hef-
ur sett fram
aðra pólítík en Finnur. En einsog
háttað hefur til hjá forystu
flokksins undanfarið er Finnur
sennilegri. Hinsvegar eru kosn-
ingar í nánd og það kynni að
henta Halldóri að setja upp
mýkri svip og höfða til bæði
kvenna og vinstri manna með því
að velja Siv.“
Hjálmar Jónsson
þ ingmaðurSjálfstæðisflokks.
„Mér er al-
veg hjartan-
lega sama
hvort þeirra
verður vara-
formaður
Framsóknar-
flokksins og
sé ekki að
það skipti
neinu veru-
legu máli hvort þeirra verður val-
ið. Hvort þeirra sem er getur
sinnt þessu hlutverki."
Drífa Hjartardóttir
varaþingmaðurSjálfstæðisflokksins á
Suðurlandi.
„Það yrði
glæsilegt fyr-
ir kvennabar-
áttuna ef Siv
yrði kosin
varaformað-
ur flokksins,
en ég held
hinsvegar að
Finnur muni
vinna. Hitt
er annað mál að Framsóknar-
flokkurinn hefur stutt vel við
bakið á konum innan flokksins á
ýma Iund og er til dæmis einn
flokka með sérstaka jafnréttisá-
ætlun. Það mun styrka stöðu Si-
vjar í þessari baráttu."
Sverrir Hermannsson
stjómmálamaður.
„Það hlýtur
að verða
kvenmaður-
inn. Ef fram-
sóknarmenn
velja Finn
Ingólfsson er
þessi flokkur
heillum horf-
inn og þjóð-
félagið miklu
dýpra sokkið en maður hafði
hugmynd um.“