Dagur - 18.09.1999, Page 8

8- LAUGARDAGUR 18. SEPTEMBER 1999
FRÉTTASKÝRING

Niðurstöður boraua í
Bakkahlaupi í Öxar-
fírði auka líkur á að
afla megi gufu á svæð-
iuu fyrir allt að 250
MW raforkufram-
leiðslu fyrir stóriðju
og almeunau markað.
Hugsaulegt er að olíu-
gas eða önnur verð-
mæt jarðefni flunist
við boranir.
Fyrsti áfangi borunar í Oxarfirði
hófst 10. júlí síðastliðinn með
bornum Aza og að því loknu var
útbúið borplan fyrir stærri jarð-
bor. Vegna erfiðra aðstæðna á
sandinum þurfti að hluta til að
steypa platta undir borinn. Til
stóð að flytja stóra borinn til Ox-
arljarðar í byijun ágúst, en eins
og kunnugt er tafði óvænt og
gríðarmikið hlaup í Jökulsá komu
borsins. Fyrir hlaupið hafði ver-
legur hluti búnaðar verið fluttur á
verkstað og var því í nokkuri
hættu. Gerður var út leiðangur út
á sandinn og hluti búnaðarins
tekinn og fluttur upp á „land“.
Þess má geta að dráttarbíll á veg-
um Jarðborana var síðasta tækið
sem fór yfir brúna á Sandá áður
en henni var lokað.
Borun á svæðinu hófst því ekki
fyrr en 17. ágúst eða nokkru sein-
na en ráð var fyrir gert. Og nú í
vikunni var komið niður á 700
metra dýpi þar sem rannsóknir á
sýnum benda til hitastig í kring
um 250 gráður. „Þegar við vorum
komnir niður á 470 metra var
hitastigið um 200 gráður en neð-
an við 500 metrana hefur þetta
verið stöðugt 240-50 gráður,"
segir Bjarni Richter, jarðfræðing-
ur á Orkustofnun. Þar með er
endanlega staðfest að þarna er
háhitasvæði eins og allar mæling-
ar bentu sterklega til.
Til verksins er notaður nýr jarð-
bor frá Jarðborunum hf. og er
borinn eðlilega nefndur Sleipnir,
enda Asbyrgi ekki langt undan,
þar sem samnefndur góðhestur
Óðins „sporaði byrgið í svörðinn"
forðum tíð ef marka má sagnir
þar um. I dag er verið að bora fyr-
ir svokallaðri vinnslufóðringu,
sem mun ná niður á um 800
metra dýpi, en síðan verður
vinnsluhluti holunnar boraður í
fulla dýpt, 1500-2000 metra.
Menn hafa ekki enn komið niður
á vatn eða öllu heldur gufu, en að
sögn Bjarna Richter, hefur verið
borað í gegnum sprungur þar
sem eru greinilegar útfellingar
sem staðfesta að þar hefur verið
vatn til staðar. Ef háhitagufa
finnst, sem menn telja nokkuð
öruggt og aðeins tímaspursmál,
þó ekki sé alveg tryggt að þessi
fyrsta hola skili þeim árangri, má
vænta þess að fleiri holur verði
boraðar á næstu árum og í fram-
haldinu verði jarðgufuvirkjun
byggð í Bakkahlaupi.
Aætlaður kostnaður við borun
þessarar fyrstu holu er um 130
milljónir.
íslensk orka ehf.
Það er fyrirtækið Islensk orka
ehf. sem stendur að þessum
framkvæmdum, en fyrirtækið var
stofnað 31. mars s.l. Tilgangur
félagsins er nýting jarðhita og/eða
annarra verðmæta í jörðu við
Bakkahlaup og önnur starfsemi
sem tengist orkuöflun og orku-
nýtingu eða úrvinnslu annarra
verðmæta, þar með talin heild-
sala og smásala, rekstur fasteigna
og lánastarfsemi.
Stofnendur félagsins og eignar-
hlutur þeirra er sem hér segir:
Hita- og vatnsveita Akureyrar,
14,5 %. Jarðboranir hf, 16,3%.
Kelduneshreppur, 2,9%. Lands-
virkjun 26,9%. Orkuveita Húsa-
víkur 20,2%. Rafmagnsveitur rík-
isins 2,3%. Rafveita Akureyrar,
14,5% og Öxarfjarðarhreppur,
2,4%.
Gas og olia að auM?
Háhitasvæðið sem borað er í er
kennt við Bakkahlaup sem er
hluti af ósum Jökulsár á Fjöllum,
á miðjum söndum Öxarfjarðar
innan Kröflusprungusvæðisins.
Þessi fyrsta hola er boruð í landi
Kelduneshrepps. Þetta háhita-
svæði er óvenjulegt fyrir þær sak-
ir að það er nánast kaffært í sandi
og Iítil sem engin háhitamerki
sjást á yfirborði. Það fannst með
svokölluðum viðnámsmælingum
sem Orkustofnun framkvæmdi
fyrir rúmum tveimur áratugum.
Annað sem er óvenjuegt við
svæðið er að þar er hugsanlega að
finna olíugas. Boranir á jarðhita-
svæði við Skógalón, um 10 kíló-
metra norðar, leiddu í ljós að ol-
íugas barst upp með lághitavatni.
Vegna þessa er töluverður við-
búnaður við borunina nú. Að
sögn Guðjóns Kjartanssonar vél-
stjóra hjá Jarðborunum, er
Sleipnir búinn fullkomnum ör-
yggisútbúnaði, svipuðum og not-
aður er við borun eftir olfu er-
lendis. Annarsvegar er um að
ræða búnað til að taka á skyndi-
gosi (gufu) í holunni og hinsveg-
ar búnaður sem er sérhannaður
ef lífrænt gas kæmi í holuna.
Búnaður þessi er sá mesti og full-
komnasti sem notaður hefur ver-
ið við boranir hérlendis. Stöðugt
eru tekin gassýni og ef svo færi að
gas brytist upp, þá lokast sjálf-
krafa fyrir holuna og öryggi
starfsmanna er tryggt eins og
nokkur kostur er.
Sennilegt er að hluti Tjör-
neslaganna, þar sem er lífrænt
set, gangi undir þetta svæði og
það er ástæðan fyrir því að hugs-
anlega leynist oílugas þarna í
jörðu.
Net jarðskjálftamæla
Gert er ráð fyrir að borun þessar-
ar fyrstu holu ljúki í lok þessa
mánaðar eða í byrjun þess næsta.
Ef komið verður niður á gufu
verður holan Iátin hitna upp og
blása í nokkra mánuði. Endanleg
niðurstaða um hitastig og afköst
holunnar mun því ekki verða ljós
fyrr en næsta vor. Ef gufa finnst
hinsvegar ekki í þessari holu,
verður önnur hola boruð og reynt
að staðsetja hana með rannsókn-
um til að tryggja besta hugsan-
lega árangur. Þegar hefur verið
afráðið að setja upp net jarð-
skjálftamæla í rannsóknarskyni er
nýtast munu við rannsóknir og
staðsetningu á sprungum á jarð-
hitasvæðunum í Öxarfirði, á
Stjórn og fulltrúar hluthafa /slenskrar orku ehf. í Öxarfirði í vikunni.
Að sögn stjórnarmanna íslenskrar orku ehf. eru verulegar líkur á að afla megi•
sem í stefnir. Því geti félagið hugsanlega framieitt raforku fyrir stóriðju og almi
hér við bo