Dagur - Tíminn Reykjavík - 10.04.1997, Síða 2

14 - Fimmtudagur 10. apríl 1997
HJÖLALIFIÐ I LANDINU
• •
AÐVORUN:
Algengast er að slys við reiðingar verði þegar barnið
stingur fæti á milli teina hjólsins. Þá snýst upp á fót
barnsins og oft brotna við það öll bein í ristinni. Sá sem
er að hjóla getur líka stórslasast því hjólið getur stöðvast mjög
snögglega. Því er afar mikilvægt að kaupa plasthlíf og festa
hana undir gjörðina svo barnið geti ekki troðið fæti milli tein-
anna.
í Svíþjóð hafa 6 börn hengst í hjólahjálmum. Börnin hafa þá klifr-
að upp í tré eða leiktœki, hjálmurinn fest og vegna þess að hann er
hannaður til að losna ekki af höfðinu við högg þá hefur spennan
ekki losnað þó að þungi barnsins þrýsti á. íframhaldi af því var
framleidd svokölluð græn spenna semfylgir með nokkrum tegund-
um hjálma fyrir 6 ára og yngri sem seldir eru hér á landi. Grœna
spennan opnast við 12 kílóa þrýsting en hjálmurinn kemur því
ekki að miklu gagni ef barnið lendir fyrir bíl því
spennan opnast viðfyrsta högg.
2. Svamparnir eru til að skorða hjálminn á höfði
fólks. Þannig þurfa grannleitir t.d. að nota þykkari
púða við hliðarnar en þynnri gerðina frá enni og
yfir á hnakka.
4. Mikilvægt er að stilla hökubandið vel svo
hjálmurinn hreyfist ekki þegar þú dettur. Bandið á
ekki að vera lausara en svo að 1- 2 fingur komist
á milli.
3. Þá er að stilla festingarnar. Byrjaðu á að stilla
aftara bandið og gættu þess að böndin liggi alitaf
slétt. Eyrað á að vera í miðju V- forminu og hjálm-
urinn á að sitja þannig að hann verji vel ennið.
Margir krakkar kvarta yfir því að bandið klemmir
þau undir hökunni en þá hefur fólk spennuna á
röngum stað. Spennnan á að vera til hliðar.
5. Þú getur prófað sjálf/ur hvort hjálmurinn situr
rétt með því að grípa utan um hann og reyna að
færa hann harkalega fram og til baka og til hlið-
anna. Eðlilegt er að hann hreyfist bara um nokkra
millimetra. Ef hann flýgur fram og til baka þá er
hann ekki rétt festur, ekki af réttri stærð eða
svamparnir of þunnir.
Ekki er allt upptalið:
• Hjálmar endast ekki til eilífðar. Miðað er við 5 ár en börn sem
henda hjálminum frá sér í forstofunni og missa hann reglulega í
götuna mega eiga von á að hjálmurinn endist ekki nema 2-3 ár.
• Ekki setja aukah'mmiða á hjálminn þá gefur plastið á hjálminum
ekki eðlilega eftir við högg.
• Tússlitir veikja korkinn - merkið hjálmana með því að setja lít-
inn límmiða ofan á þann sem fyrir er. Eða bara á hökubandið.
• Ekki vera með húfu eða með eyrnarband undir hjálminum. Not-
aðu lambúshettu ef það er kalt. Hjálmurinn vill skekkjast þegar
höfuðfatið er laust og slys í Svíþjóð hafa verið rakin til þess.
Það er auðvelt að kippa
þessu í liðinn. Nú er víða
orðin auð jörð og börnin
því farin að taka fram hjóiin.
Hvort sem barnið þitt á hjálm
eða ætlunin er að kaupa nýjan
er rétt að minnast eftirfarandi
ráðlegginga Herdísar Storgaard
hjá Slysavarnafélagi íslands því
rétt sitjandi hjálmur getur
dregið verulega úr höfuðáverk-
um þegar dottið er af hjóli.
6. Algengt er að
ganga fram á svita-
mettaða hjólreiða-
garpa af yngri kyn-
slóðinni sem hafa ýtt
hjálminum aftur á höf-
uðið. Með hjálminn
svona er hann engin
vörn fyrir ennið ef
garpurinn steypist
fram af hjólinu.
Hjálmarnir virðast oft
angra börn í hita leiks
en ef hann situr rétt
eiga þau ekki að þurfa
að finna fyrir honum.
Hjálmar eru ekki
bara fyrir börn.
Gerð var könnun í
haust sem sýndi
að 32% allra hjól-
andi fullorðinna
voru með hjálma
og var Herdís afar
sátt við þá niður-
stöðu vegna þess
að áróðri fyrir
hjálmanotkun á ís-
landi hefur ekki
verið beint tilfull-
orðinna.
Herdís Storgaard.
Það er ekki nóg að kaupa hjálm
og skella honum á höfuð barns-
ins. Hjálmurinn einn og sér
veitir haldlitla vörn ef hann sit-
ur ekki rétt á höfðinu. Sam-
kvæmt rannsóknum á slysa-
deild hefur fjöldi barna með
hjálma fengið höfuðáverka sem
má alltaf rekja til þess að
hjálmarnir hafa verið ranglega
festir...
1. Hafðu
barnið með
þér til að
máta hjálm-
inn - eða
hvern þann
sem ætlar
að nota
því höfuðlag
fólks er
mjög mis-
jafnt.
m jölmargir nota hjól sem samgöngutœki enda
m~4 margfalt ódýrari í rekstri en sá peningagleypir
JL sem bíllinn er. Þá eru keyptir stólar til að reiða
yngstu börnin en minnist þess að.
• Ekki skal reiða börn fyrr en þau geta setið sjálf upprétt
(um 9 mánaða).
• Börnin eiga að vera með sérstaka ungbarnahjálma.
• Herdís ráðleggur fólki að kaupa stóla með danska DS
staðlinum. DS-stóll er bæði festur við hnakkstöngina; og
bögglaberann. Þegar stólar eru bara festir við bögglaber-
ann er hætta á að skrúfur losni við þann þrýsting sem
myndast þegar hjólað er á ósléttu.
• Stóllinn verður að vera nógu hár til að styðja við höfuð
barnsins ef högg kemur á hjólið.