Dagur - 21.12.1957, Síða 16

16
Baguk
Laugardaginn 21. desember 1957
Fjárlagafrumvarpið afgreitf á Alþingi
Það gefur skýra mynd af vandamálunum, sem
ella hefðu dulizt við frestun
Á fimmtudaginn voru fjárlögin til þriðju umræðu á Alþingi og
lauk þá umræðum, en atkvæðagreiðsla um þau fór fram í gær. Eru
þau afgreidd tekjuhallalaus. Nokkur hluti dýrtíðargreiðslna var
tekinn út tekinn út af fjárlögunum, eða um 90 milljónir, til að rétta
hallan.
Hefur þessi afgreiðsla verið
aðalárásarefni Sjalfstæðisflokks-
ins síðustu daga. Þeir telja að
verið sé að fela hið raunverulega
ástand fyrir þjóðinni. Þetta er þó
fjarri lagi og er ekkert eðlilegra
en að þetta mál sé aðskilið fjár-
lögunum. Er þar um svipaða
stefnu að ræða og aðskilnaður
útflutningsuppbætur á sínum
;tflutn ingsuppbætur á sínum
tíma. Allt tal um, að hór sé verið
að dylja eitthvað fyrir lands-
mönnum, er alveg út í hött. Fjár-
málaráðherra hefur tekið skýrt
fram, að teknar séu um 90 millj.
króna út úr fjárlögunum og við
þann vanda, sem því fylgir, verði
framhaldsþingið að glíma við. En
það hefst væntanlega 4. febrúar.
Við þriðju umræðu sagði Ey-
steinn Jónsson fjármálaráðherra
meðal annars í tilefni af fram-
komu Sjálfstæðismanna á Al-
þingi, yfirboð þeirra og sýndar-
tillögur:
„Hins vegar hafa Sjálfstæðis-
menn ekki gert tillögur um það,
sem mikilverðast er: Hvernig
ÞEIR vilja afgreiða fjárlög. Þeir
telja óhæfu að taka verulegan
hluta af dýrtíðargreiðslum út»af
fjárlögum og fresta afgreiðslu
þeirra mála. Þeir telja 80—90
milljón krónur óbrúað bil á fjár-
lögunum. Þá er spurningin:
Hvernig vilja þeir brúa þetta bil?
Mun verða eftir því tekið af
þjóðinni, hvaða tillögur þeir hafa
fram að færa í þessu efni. Engin
tillaga hefur enn komið fram frá
þeirra hendi, hvernig afgreiða
eigi fjárlög. Eða eiga menn að
trúa því,“ sagði fjármálaráðherra,
Jólaskreytingarnar
Fegrunarfélagið hefur sett jóla-
tré á þrem stöðum í bænum: Við
Fjörðungssjúkrahúsið, Höepfner
og á Eiðsvelli. Kaupfélag Eyfirð-
inga hefur sett upp jólatré við
kirkjuna og upp í Mýrum,
skreytt kirkjutröppurnar o. fl. —
Akureyrarbær hefur fengið jóla-
tré að gjöf frá Danmörku og mun
setja það upp á Ráðhústorgi og
margir einsaklingar hafa komið
upp fallegum ljósum, sem prýða
bæinn.
En í sambandi við þessar
skreytingar vill blaðið vekja at-
hygli á því, að nú þegar hefur
þess orðið vart að óþokkar hafa
stolið skrautperum og slitið
greinar af jólatrjánum. Sjást þess
merki á Eiðsvelli. Menn ættu að
vera samtaka að vernda þann feg
urðarauka, sem jólaskreyting-
arnar eru og leiðbeina þeim
yngri í því efni.
„að Sjálfstæðisflokkurinn ætli
ekki að leggja fram neinar til-
lögur, hvernig þeir vilja láta af-
greiða fjárlög."
Alþingi var frestað til í gær.
Rafmagn skammtað
í nýafstöðnu óveðri truflaðist
rennsli Laxár, með þeim afleið-
ingum að rafveitan fékk 'tæplega
helmings orku. Var því skömmt-
un upp tekin.
í gær var unnið að sprenging-
um á grynningunum við upptök
árinnar og bjóst rafveitustjórinn
við að fljótlega yrði hægt að af-
nema skömmtunina.
Nauðsyn ber til að auglýsa
rækilegar um skömmtunina, en
gert hefur verið.
Bók Lofts Guðmundssonar kemur
út á frönsku á næsfunni
Strax að loknum lestri hand-
rits hinnar nýju skáldsögu Lofts
Guðmundssonar rithöfundar,
„Jónsmessunæturmartröð á Fjall
inu Helga“, þótti forráðamönn-
um Bókaforlags Odds Björnsson-
ar bókin jafn líkleg til þess að
seljast á erlendum markaði sem
Gullhornin og guilaldarrifin
Svo óvœnt þau birtust, gullhornin góð,
er gagnkynntu fornaldar hönd og anda.
Á öndinni heimskringlan óskipt þá stóð
af undrun — og mun það i framtíð standa,
já, meðan hún skarar í myndlistaglóð
og myrkursins völd hcnni ná ekki granda.
Þau dýrmæli leyndust í Dana grund,
er drottinvald gullaldar hálistar sýndu.
En mannskelmir brenndi hið mikla pund,
því markverðir athyglisgáfunni týndu.
Sem losnar af þrumu við lokuð sund
i logann heimsþjóðir klökkar blíndu.
Þót margt skini ennþá i minjalind
af meistaraverkunum t,mans forna,
menn tíðast hugleiða tálsins mynd,
með táikna stórmerkjum dulrún skorna.
Þeir einbeita sjón á hinn efsta lind —
á endurskin fortimans gullnu horna.
1 Ijósmál komu, en hurfu svo hljótt
þau hornin miklu, sem öngvir gleyma. —
En móðir: Jörðin á minninga gnótt,
og margar lindir frá henni streyma.
Og þangað mun verða að siðustu sótt
eitt sigurverk fornaldar listarheima.
Hin stóra þjóð héfur mikils misst
á myrku og hrollsvölu skapakveldi. —
Og litla þjóðin við íshafið yzt
á ógcefustundunum gaf og seldi
það bókfellsdjásn, eigin blóði rist,
sern brann i gullhornalandsins eldi.
16. janúar 1955.
ÖRN Á STEÐJA.
íKHKBKBKBKBKHKBKBKHKBKKHKHKBKBKHKBKBKBKBKBKBKBKHÍ
Loftur Guðmundsson.
innlendum. Þess vegna voru
prófarkir af bókinni sendar
frönskum umboðsmanni forlags-
ins í París á síðastliðnu hausti,
með það fyrir augum að hann at-
hugaði um möguleika á að bókin
yrði gefin út í Fra'kklandi. Jafn-
framt var eintak af próförkinni
sent til íslenzkrar menntakonu,
frú H. S. Anstach, sem búsett er
í París og gift frönskum manni.
Árangur þessarar tilraunar varð
sá, að frú Anstach og umboðs-
maður Bókagirlags Odds Björns-
sonar sátu marga fundi með
stjórnendum eins stærsta út-
gáfufyrirtækis í Evrópu, Plon í
París, þar sem frúin þýddi og
endursagði söguna í stórum
dráttum. Að því loknu ákváðu
stjrónendur Plon að taka bókina
til útgáfu strax. Hefur ungur,
íslenzkur menntamaður, Emil
Eyjólfsson, sem stundað hefur
nám í París undanfarin ár, nú
þegar verið ráðinn til að þýða
bókina með aðstoð bókmennta-
sérfræðinga forlagsins Plon. Er
bókin talin mjög athyglisverð og
standa nú yfir samningar um út-
gáfu bókarinnar í fleiri löndum.
Um miðjan næsta mánuð fara
þeir Loftur Guðmundsson, rit-
höfundur, og Geir S. Björnsson,
forstjóri Bókaforlags Odds
Björnssonar, til Parísar til skrafs
og ráðagerða við umboðsmann
bókaforlagsins og útgefendur
varðandi útgáfu bókarinnar á
fleiri tungumálum.
Eins og kunnugt er hefur hin
nýja skáldsaga Lofts Guðmunds-
sonar vakið geysimikla athygli
hér á landi. Hefur hún komið út
í tveimur útgáfum á þessu hausti
og er nú uppseld hjá forlaginu. f
ráði er að þriðja prentun komi á
markaðinn snemma á næsta ári.
Ofviðri
Svalbarðseyri 19. des.
Aftakaveður gerði hér snemma
í morgun. Gekk sjór yfir eyrina,
bar yfir hana þang og brak, braut
trillubát, flæddi í hús, svo að
töluverðar skemmdir urðu, þar á
meðal hjá kaupfélaginu. Tveir
árabátar brotnuðu í spón, annar
á Breiðabóli hinn á Sólheimum.
Þýzkl lisklökuskip rekur upp á Leiruna
Mikil flóðalda veldur skemnidum á Oddeyri
Norðan fárviðri skall á snemma
á fimmtudagsmorguninn með
feikna snjókomu um klukkan
hálf fimm. Varð eitt versta veður,
sem menn muna um langt árabil,
en þó var ekki frostharka.
Á níunda tímanum gekk sjór á
land upp á Oddeyri og olli
skemmdum. Flæddi víða inn í
kjallara íbúðarhúsa og geymslu-
skemmur verzlana og iðnfyrir-
tækja. Til marks um flóðið var
ófært á Gránufélagsgötu, austan-
verðri, nema á bússum. Kald-
baksvegur var allur undir sjó.
Þar ók þó strætisvagninn, en
maður gekk á undan og kannaði
veginn undir allt að meters
djúpu vatni. Skemmdir munu
ekki hafa orðið á mannvirkjum,
en allmikið tjón á vörum og í
íbúðum manna.
Veðrið skánaði þegar leið að
hádegi, en þá var komin mikil
fönn, svo að víða var erfitt bif-
reiðum.
Skip strandaði.
Þennan morgun var þýzka fisk-
tökuskpið, Hermann Langreder
frá Hamborg, sem er 940 brúttó-
lestir að stærð, á leið til Akur-
eyrar. Varpaði það akkerum á
höfninni, en sleit upp og rak inn
á Leirur. Skip þetta átti að taka
fisk á Eyjafjarðarhöfnum til
Grikklands og ítalíu og var mjög
létt í sjó, þótt það hefði 300 tonn
af sandi í kjölfestu.
Snæfell og Súlan náðu skipinu
út í gærmorgun, óskemmdu.
Um heilsufar manna
og dýra
Heilsufar manna stendur
meira í nánu sambandi við heil-
brigði dýranna, en margur gerir
sér ljóst. Um 80 dýrasjúkdómar
geta sýkt menn. Langflest tilfelli
af matareitrunum stafa frá mat-
vælum úr dýraríkinu (kjöt,
mjólk, osti, eggjum o. s. frv.). Til
þess að fyrirbyggja þær hættur,
sem mönnunum stafar af sjúk-
um dýrum og skemmdum mat-
vælum, er nauðsynlegt að góð
samvinna sé milli lækna og dýra-
lækna.
Það hefur komið í ljós, að það
skortir talsvert á í ýmsum Ev-
rópulöndum, að æskileg sam-
vinna eigi sér stað milli lækna og
dýralækna. Til þess að ráða bót
á þessu gekkst WHO fyrir því
nýlega, að efnt var til fundar í
Varsjá (2. nóv. til 4. des.). Þar
mættu dýralæknar frá 23 þjóð-
um, bæði frá Austur- og Vestur-
Evrópulöndum.
Farfuglar
Um daginn urðu menn varir
við tvær svölur í Helsingfors,
sem orðið höfðu eftir, er hóparn-
ir flugu til heitari landa. í Finn-
landi eru miklir vetrarkuldar,
svo að ekki var annað fyrirsjáan-
legt en svölurnar tvær frysu í
hel. Fóru nú góðhjartaðir menn
á stúfana; þeir gátu náð svölun-
um og sendu þær með fyrstu
flugferð til Stokkhólms. Þaðan
voru svo fuglarnir sendir flug-
leiðis til Hollands, en þaðan svo
með KLM flugvél til Egypta-
lands, en á þeim slóðum munu
svölurnar dvelja vetrarlangt, eða
a. m. k. ættu þær að lifa vetur-
inn af í því suðlæga sólskins-
landi.