Dagur - 24.04.1971, Blaðsíða 2

2
Er menntun bundin við fjölda
námsstunda í skólunum?
eftir Eirík Sigurðsson, fyrrverándi skólastjóra
JÁ, HVAÐ finnst þér lcsandi
góður? Við skulum hugleiða
það ofurlítið í þessari grein.
Var Valdimar Ásmundsson,
ritstjóri Fjallkonunar, mennt-
aður maður, þó að hann kæmi
aldrei í neinn skéfe? Er Bene-
dikt Gíslason frá Hofteigi ekki
fjölmenntaður maður, þó að
hann hafi aðeins verið í skóla
þrjá vetur og aldrei komið í
menntaskóla eða háskóla? Verð
ur sjálfsnámið ekki alltaf holl-
ast, þegar lögð hefur verið
sæmileg undirstaða? Ég hygg,
að öllum þessum spurningum
sé hiklaust óhætt að svara ját-
andi.
Lagt hefur verið fram á Al-
þingi frumvarp að nýrri skóla-
löggjöf, sem kennt er við grunn
skóla. Ég vildi, að því nafni
verði breytt í stofnskóla, því að
frá stofni skyldunámsins grein-
ast námsbrautir í ýmsar áttir.
Mikið hefur verið rætt um
þetta frumvarp og eru menn
ekki sammála um það. Hér í
þessu greinarkorni verður
þetta mikla frumvarp ekki rætt
heldur aðeins skýrt frá nokkr-
um hugmyndum, sem orðið
hafa til við að hlusta á umræð-
ur um það. Viturlegt er að
fresta afgreiðslu þess í eitt ár,
sem nú mun ákveðið.
Frumvarp þetta er samið af
sjö ágætum skólamönnum, sem
munu hafa lagt sig fram við
gerð þess. Eigi að síður verða
alltaf ýmis atriði, sem alltaf eru
skiptar skoðanir um. Hér verð-
ur drepið -á nokkur af þessum
atriðum.
Héímild til að færa skóla-
skylduna niður um eitt ár er
cflaust hyggileg. En þessi for-
skóii' ve'Pðúr að vera með öðr-
urir.hæGLéri sá eiginlegi stofn-
skelþ-sem-krefst sjö ára aldurs.
í forskólanum verður ekki eig-
inlegt lestrarnám, heldur undir
búningúf undir það. Þetta nám
yrði einkum í því fólgið að
temja. hörnunum skýran fram-
burð og að fara með blýant og
liti.
Mér virðist að víða í kaup-
túnum væri hægt að hafa stutt
námskeið fyrir 6 ára börn vor
og þaust, þó ekki væri um eigin
lega skölagörigu að ræða.
Þá er það liinn endi skóla-
skyldunnar, 9. árið, sem er
meira umdeildur. Lagt er til að
bætt sé einu ári við skólaskyld-
una og hún verði til 16 ára ald-
urs í stað 15 ára núna. Ég tel
nauðsynlegt að leita álits kenn-
ara gagnfræðaskólanna um
þetta atriði.
í hverjum árgangi nemenda
er hópur, sem vill losna við
nám fyrr en.þetta. Stundum eru
þessir nemendur mjög erfiðir í
skólanum, af því að þeir ráða
ekki við viðfangsefni skólanna
eða hafa ekki áhuga á þeim. Er
nokkuð unnið við að neyða
þessa nemendur til að vera þar
lengur? Er ekki betra að lofa
þeim að fá sér störf í atvinnu-
lífinu? Allur fjöldi nemenda
mundi halda áfram námi, þótt
það væri ekki skylda eins og nú
er. Þessar spúrningar þarf að
taka rækilega til athugunar
áður en þetta er gert að lögum.
Þá er gert ráð fyrir, að börn
í heimavistarskólum í sveitum
fái jafnmargar kennslustundir
og í heimangönguskóla bæj-
anna. Þetta lítur vel út á
pappírnum. En er það fram-
kvæmanlegt? Mér skilst, að til
þess þurfi að auka húsnæði
heimavistarskólanna um helm-
ing frá því, sem nú er. Bezt er
að horfast í augu við staðreynd
ir en búa ekki til lög, sem að-
eins verða pappírsgögn. Ég veit,
að þetta er nokkuð metnaðar-
mál fyrir sveitirnar, en þetta
mál hefur einnig fleiri liliðar.
Ég lít ekki sömu augum á
þetta og frumvarpið gerir. Ég
held, að það sé ekki neitt skað-
legt fyrir börn í heimavistar-
skólum að vera heima eina og
eina viku. Það hefur þann kost,
að síður slitna böndin milli
heimilisins og barnsins. Eink-
um á þetta við um yngri börn-
in. Þó vantar eflaust víða aukið
húsnæði við heimavistarskól-
ana. En ég tel að námsárangur
sé ekki nákvæmlega bundinn
við fjölda kennslustunda.
Ég hygg, að skynsamlegt sé
að fá álit skólastjóra við heima-
vistarskóla um þetta atriði. En
eflaust þarf að minnka bilið
milli skólatíma í bæjum og
sveitum.
Skólar munu gerbreytast á
næstu áratugum. Tungumála-
nám er nauðsynlegt. En nám í
almennum greinum, sögu, landa
fræði, náttúrufræði o. s. frv.
hlýtur að breytast á þá leið, og
að hætt verði við yfirheyrslur
og ætlast til að nemendur leggi
allt þetta á minnið. Til hvers
eru þá allar handbælcurnar?
Hitt þykir mér líklegra, að skól
arnir munu stuðla hér að meiru
sjálfsnámi og nemendur skili
verkefnum í þessum greinum.
Mér finnst ánægjulegt að sjá
stóran hóp af námsfólki vinna
á Amtsbókasafninu á Akureyri.
Það er nám á réttri leið. Gera
fólkið starfhæft í stað þess að
leggja allt á minnið. Svo fær
fólk nú á dögum svo margvís-
legan fróðleik úr blöðum, út-
varpi og sjónvarpi, sem áður
þurfti að læra í skólum.
Þess vegna þyrfti að opna
fleiri frjálsar námsbrautir að
loknu skyldunámi en nú eru til.
Frændþjóðir okkar á Norður-
löndum eiga fjölda frjálsa lýð-
háskóla, en við enga. Það er
fagnaðarefni að lýðháskóli kem
ur í Skálholti, en þeir þyrftu
að verða fleiri. Við megum ekki
gera skóialöggjöf okkar of
þvingað, en að alltaf sé svigrúm
fyrir þá einstaklinga, sem vilja
fara eigin leiðir.
Kem ég þá að því, sem þetta
greinarkorn hófst á. Er það
trygging fyrir almennri mennt-
un, að sitja mörg ár á skóla-
bekk? Margur mundi nú freist-
ast til að svara því játandi. En
gætum að. Menntun er ekki að-
eins það, að öðlast þekkingu.
Heldur einnig heilbrigc viðhorf
til samtíðarinnar. Ekki aðeins
skilningur heldur einnig mennt
un hjartans. En er ekki skortur
á henni í okkar samtíð? Sjálfs-
námið er nauðsyn, þegar skóla-
göngu lýkur eða jafnhliða
henni. Það er því fyrst og
fremst undir manninum sjálf-
um komið, hvort hann auðgar
anda sinn oða lætur nægja það,
sem skólabækurnar færa hon-
um.
Ég óttast mest eitt nú á þess-
um tímum. Það er ofbeldis-
hneigðin, peningagræðgin og
mannránin. Þar skortir mennt-
un hjartans. Bak við þessi
ósköp eru ekki siðaðir menn.
Það verður því ein af æðstu
skyldum skóla framtíðarinnar,
að innræta nemendum sínum
umburðarlyndi í stað þess
ofbeldis, sem nú ríkir víða, og
hefur hér jafnvel stungið upp
kollinum. Koma þarf trúhneigð
í stað hinnar sjálfumglöðu efnis
hyggju. Guðstraust í stað and-
legrar veiklunar, Sem einkennir
okkar tíma.
Jæja, lesari góður, hér skul-
um við láta þessum hugleiðing-
um lokið. □

KAFFIBRENNSLA AKUREYRAR
OSKAR ÖLLUM VIÐSKIPTAVINUM
%
l
I
I
I
I
I%leðilegs sumars og þakkar fyrir veturimi!%
í f
i 4
i: f
f
f
t
%
ariririíBKHKHKHÍPripririttriririttritHatKHS# KHKBSritt*tttt»<HS««riri«íKHKHKHK«B>tt CHKHKHKHSri«BKBKHKHKHKHKHKHKHK«!l KBSWKHSKHKHKHStHKHKHKHKHKHKHKll
VERZLUNIN DRÍFA
Gleðilegt sumar!
Þökk fyrir veturinn!
KHKHKHKHKHKHKHKHKHKHKHKHKHKHÍt
KHKHKHKBKHKHKHKHKHKHKKHKHKHKi
BIFREIÐ AST ÖÐIN
STEFNIR
Gleðilegt sumar!
Þökk fyrir veturinn!
KhKHKhKhKBKBKbKbKHKHKHKhKhKBS
IKHKHKHKHKHKBKHKHKHSÍHKHKHKHK»
KAUPFÉLAG
VERKAMANNA
Glcðilegt sumar!
Þökk fyrir veturinn!
ÖJKHKBKHKHKHKHKHKHKHKKHKHKBKBS
SIGTRYGGUR OG
PÉTUR
GULLSMIÐIR
Brekkugötu 5.
Gleðilegt sumar!
Þökk fyrir veturinn!
KBKBKBKBKHKHKBKHKBKBKBKBKHKKÍ
^iKBKBKKHKHKKhKbKbKbKhKbKHKKí
ÞÓRSHAMAR H.F.
Gleðilegt sumar!
Þökk fyrir veturinn!
ÍHKHKHKHKKHKHKBKHS-tBKHKKKHKKKKi «KhKHKBKHKhKhKHKHKhKHKHKKKKK(i
KKBKtlKBKHKHKHKKHKKKBKKHKHKf CKl
EINIR H.F.
HÚSGAGNAVERKSTÆÐI
OG VERZLUN
Gleðilegt sumar!
Þökk fyrir veturinn!
BRJÓTUR H.F.
Gleðilegt sumar!
Þökk fyrir veturinn!
RAFORKA H.F.
GLERÁRGÖTU 32
Gleðilegt sumar!
Þökk fyrir veturinn!
kkbkhkbkhkhkhkbkbkhkbkKkkkkbs
KKKKKKBKBKBKHKBKBKBKHKKHKKKKS
RAFTÆKNI
INGVI R. JÓHANNSSON
Gleðilegt sumar!
Þökk fyrir veturinn!
ÍBKHKHKHKHKBKHKHKKBKKKHKHKBKKi
BÓKAVERZLUN
JÓHANNS G.
SIGURÐSSONAR
DALVÍK
Gleðilegt sumar!
Þökk fyrir veturinn!
cKbkbkbkhkbkhkbkhkhkbkbkkkkkhs
JKBKíriWKHKHKHKHKHKHKKKKKKHSíKK!
VERZLUN
B. LAXDAL
Gleðilegt sumar!
Þökk fyrir veturinn!
NIÐURSUÐUVERK-
SMIÐJA K. JÓNSSON
& CO. H.F.
Gleðilegt sumar!
Þökk fyrir veturinn!
KKHKHKHKHKBKhKbKBKKKKKKKKKKKí
obkhkhkhkhkhkbkhkhkhkhkkkkkkhs
GLERSLÍPUN OG
SPEGLAGERÐ
Finns Magnússonar
Glerárgötu 20 — Sími 1-26-88
Gleðilegt sumar!
Þökk fyrir veturinn!
g<BKBKBKHKBKBKHKBKBKHKHKBKKBK
BYGGINGAVÖRUV.
Tómasar Björnssonar h.f.
Glerárgötu 34 — Sími 1-19-60
Gleðilegt sumar!
Þökk fyrir veturinn!
CHKBKBKHKBKBKHKBKBKKKKKtlKHKHK
aWKHKBKBKHKBKHKBKBKHKBKHKKBKfl
LÉTTSTEYPAN H.F.
VIÐ MÝVATN
Gleðilegt sumar!
Þökk fyrir veturinn!
ötKHKHKHKHKHKBKBKBKBKKKKKKKHK ChKBKHKbKhKHKBKHKKBKKHKBKKKKbs CKHKBKHKhKhKHKhKKHKKBKKKKKKBKí KhKKBKBKHKHKHKHKHKHKBKKKBKKK*