Dagur - 25.03.1972, Qupperneq 4

4
Skrifstofur, Hafnarstræti 90, Akureyri
Símar 1-11-66 og 1-11-67
Ritstjóri og ábyrgðarmaður:
ERLINGUR DAVÍÐSSON
Auglýsingar og afgreiðsla:
JÓHANN K. SIGURÐSSON
Prentverk Odds Bjömssonar h.f.
Horft til baka
NÝLEGA voru húsnæðismál mennta
skólanna í landinu gerð að umræðu-
efni blaða og útvarps, enda kröfu-
göngur famar til að vekja athygli á
ófremdarástandinu og sýnt var í sjón
varpi hvernig kennari þurfti að
klifra yfir borð og stóla til þess að
komast í sæti sitt. Alveg áreiðanlega
þarf hér mikilla úrbóta við, en um
leið verður manni hugsað til fyrrver-
andi stjómar, og menntamálaráð-
hena sérstaklega, sem öll sín mennta
málaár og áratugi var að vinna stór-
virki í skólamálum og til langrar
frambúðar! Svona var liins vegar við-
skilnaður fyrrverandi stjórnar í hús-
næðismálum menntaskólanna í
reynd. Líka sögu er að segja af heil-
brigðismálum þjóðarinnar. Þau em
svo bágborin, að jafnvel stjómar-
blöðin geta ekki orða bundist um
hið báglega ástand þeirra.
Tryggingamálin voru á þann veg,
að til vansæmdar var, og ekki unnt
fyrir ellimóða að draga fram lífið af
framlagi trygginganna. En svo skiln-
ingssljó var fyrri ríkisstjóm í mál-
efnum aldraðra og öryrkja, að blöð
hennar hneyksluðust á dálitlum úr-
bótum núverandi stjómar, og líktu
þeim úrbótum við „veizluborð“.
Verður það eflaust lengi munað.
Þegar rifjuð er upp saga liðinna
ára, eins og stjórnarandstöðublöðin
gera oft, verður manni fyrst fyrir að
hugleiða landlielgismálið og hvemig
með það var farið á árunum 1960—
1970. I lok sjötta áratugs aldarinnar
vannst sá minnisverði sigur í því
máli, að landhelgin, sem hafði verið
4 mílur frá grunnlínum, var færð lit
í 12 mílur. Jafnframt lá þá fyrir vor-
ið 1959 einróma samþykkt Alþingis
um að Islendingar vildu helga sér
landgmnnið allt og að unnið yrði að
áframhaldandi útfærslu. En „við-
reisnar“-stjórninni, sem þá sat, urðu
þau ósköp á, að semja við tvær helztu
fiskveiðiþjóðir heiins, um að ekki
skyldi færa út landhelgina nema með
þeirra vitund og vilja, enda skyldi þá
málinu vísað til alþjóðadómstóls, ef
þessar þjóðir óskuðu þess, önnur eða
báðar. Við þennan hvimleiða „við-
reisnar“-draug er núverandi ríkis-
stjórn að glíma og þarf að glíma
næstu mánuði. En vonandi verður
hann kveðinn niður eins og fleiri
forynjur frá fyrri tíð. Gefur það til-
efni til bjartsýni, að ýmsir sanngjarn-
ir menn meðal þjóðanna, sem í hlut
eiga, hafa viðurkennt málstað okkar.
Samþykktir aðalfundar B. S. E.
LITIÐ YFIR LÝÐRÆÐISÁR
Á AÐALFUNDI Búnaðarsam-
bands Eyjafjarðar, 16. og 17.
marz, voru eftirfarandi sam-
þykktir gerðar:
1. „Fundurinn felur stjórninni
að taka til athugunar, hvort
ekki sé unnt að koma á vinnu-
aðstoð á sveitabýlum á sam-
bandssvæðinu. Jafnframt telur
fundurinn æskilegt að sett verði
löggjöf um vinnuaðstoð í sveit-
um, hliðstæð lögum um heimilis
hjálp.“
2. „Fundurinn mótmælir fram
komnum tillögum í frumvarpi
til laga um Framleiðsluráð land
búnaðarins, sem nú liggur fyrir
Alþingi um gjald á innfluttar
fóðurvörur, einkum þar sem
slíkt gjald á ekki að hafa áhrif
á verðlagsgrundvöll landbúnað-
arvara. Jafnframt beinir fundur
• inn því til Alþingis, að athugað-
ir verði möguleikar á að setja
'inn í lög þessi ákvæði, sem
tryggðu rétt bænda á lögbýlum
til búvöruframleiðslu umfram
aðra, sem kunna að vilja stunda
slíka framleiðslu. Þá krefst fund
urinn þess að fjölgað verði í
Framleiðsluráði þannig, að
mjólkurbúin utan sölusvæðis
Mjólkursamsölunnar í Reykja-
vík fái þar tvo fulltrúa og slátur
leyfishafar utan Sláturfélags
Suðurlands einn fulltrúa.“
3. „Fundurinn telur eðlilegt
og mjög æskilegt, að fyrirhug-
aður hálendisvegur milli Suður-
og Norðurlands verði lagður af
Sprengisandi niður í Eyjafjörð.
Það er óumdeilanlega styzta
leið milli byggða. Fundurinn
vekur athygli á þessu vegna
fram kominna tillagna um ann-
að vegarstæði. Hins vegar er
það álit fundarins að leggja beri
höfuðáherzlu á endurbyggingu
vega innan héraða.“
4. „Fundurinn lýsir ánægju
sinni með ályktun síðasta Bún-
aðarþings, þar sem harðlega er
mótmælt framkominni þings-
ályktunartillögu á Alþingi um
að lýsa hálendi og óbyggðir
landsins alþjóðareign. Þá tekur
fundurinn eindregið undir þau
mótrnæli í sömu ályktun, gegn
viðhorfum þeim, er fram koma
í frumvarpi til námulaga, sem
einnig liggja fyrir Alþingi, en
þar kemur fram óeðlileg ásælni
ríkisins í afréttarlönd, sem eru
í eign sveitarfélaga. í frumvarp-
inu kemur m. a. fram sú breyt-
ing á núgildandi námulögum, að
á þeim landsvæðum, svo sem
afréttarlöndum, sem ekki eru í
einkaeign, almenningum og
öræfum, hafi ríkið eitt rétt til
jarðefna, en bændur eigi þar
beitarréttinn einan. Fundurinn
leggur áherzlu á, að einn helzti
styrkur bændastéttarinnar felst
í eignarráðum yfir landi. Tapi
bændur og sveitarfélög þeim
yfirráðum, verður það seint
bætt. Fundurinn skorar á félags
samtök bænda að fylgjast vel
með gangi þessara mála og
standa fast á rétti bændastéttar-
innar.“
5. „Fundurinn skorar á land-
búnaðarráðherra að beita sér
fyrir því, að verðhækkanir þær,
sem verða kunna á tilbúnum
áburði á vori komanda, verði
greiddar niður af ríkissjóði.“
6. „Fundurinn mótmælir sam-
þykkt síðasta Búnaðarþings
varðandi stækkun á Hótel Sögu.
Fundurinn lítur svo á, að ein-
hliða samþykkt sem þessi gefi
ekki talist nein yfirlýsing um
vilja bænda, ekki sízt þegar á
það er litið, að samþykktin var
gerð með aðeins þriggja atkv.
meirihluta. Fundurinn telur slík
vinnubrögð óviðunandi og skor-
ar á landbúnaðarráðherra að
hlutast til um, að þessu máli
verði vísað heim í búnaðarfélög
in til umsagnar bænda.“
Miklar umræður urðu um
þessa tillögu. Var hún að lokum
samþykkt með tveggja atkv.
meirihluta.
7. „Fundurinn felur stjórn og
ráðunautum að sjá svo um, að
ætíð liggi frammi á skrifstofu
sambandsins listi, þar sem
bændur geti látið skrá notaðar
vélar og verkfæri, er þeir vilja
selja. Myndi þetta oft geta auð-
veldað kaup og sölu þessara
tækja. Skráning skal háð þeim
reglum, er stjórnin setur s. s.
að fyrir liggi ákveðið söluverð,
umsögn um gerð og ásigkomu-
lag þess og aðrar upplýsingar,
er mestu máli skipta og hægt er
að láta í té.“
8. „Fundurinn skorar á land-
búnaðarráðherra að beita sér
Kastlivammi, sunnudaginn í 22.
viku vetrar. Hér snjóaði tölu-
vert seinnipartinn í gær og nótt
og var alhvítt yfir að sjá, sem
ekki hefur verið síðan 16. febr.
Annars hefur tíðarfarið verið
ágætt hér sem annarsstaðar síð-
an um nýár, þó ekki þoli það
samanburð við 1964 og 1942 á
sama tíma. Hrinan sem gerði í
þorrakomuna vissi bara á gott,
stórhríð í nokkra klukkutíma
sunnudaginn fyrstan í þorra, en
snjór kom ekki mikill. Hríðar-
ritjur og nokkurt frost í annari
viku febrúar, mest 24 stig að-
fararnótt 16. febrúar. Svellablett
VISTHEIMILINU SÓLBORG
hafa borizt eftirtaldar gjafir:
Jakobína Þorsteinsdóttir,
Vöglum, A.-Hún. kr. 2.000. Kven
fél. Hvöt, Þórshöfn kr. 2.000.
Frá x. x. kr. 1.000. Minningar-
gjöf frá S. S. kr. 30. S. J. kr.
2.000. Áhei't frá N. N. kr. 1.000.
Áheit frá ónefndri konu kr.
I. 000. Minningargjöf um Pétur
Þorsteinss. frá V. S. kr. 2.000.
Áheit frá X. X. kr. 100. Minn-
ingargj. um Albert Sölvason frá
Jóni Dan. kr. 400. Minningargj.
um Albert Sölvason frá Stein-
berg, Garðari og Brynjólfi kr.
300. R. H. kr. 100. Minningargjöf
um Trausta Árnason frá Soffíu
G. kr. 200. Minningargjöf um
Ingólf Árnason frá G. T. kr. 200.
Frá hjónum á Akureyri kr.
2.000. Móðir og amma Margeirs
Vernharðssonar kr. 5.000. Áheit
frá Þorgerði Benediktsdóttur,
Grænavatni kr. 1.000. Kvenfélag
ið Baldursbrá kr. 10.000. Áheit
frá Kristjáni Jónssyni, Strand-
götu 37 kr. 1.000. Frá V. kr.
10.000. Frá Skagfirðingi kr.
5.000. Björn og Kristjana, ísa-
firði kr. 5.000. Minningarspjöld
seld í verzl. Bókval kr. 14.600.
Dánarb. Barða Brynjólfssonar
kr. 15.000. H. D. kr. 1.600. Hörð-
ur og Sigríður kr. 10.000. Stúkan
Ísafold-Fjallkonan nr. 1 kr.
2.000. Einar Sigurbjörnsson,
Vanabyggð 2 c, til minningar
um konu hans, Líneyju Krist-
jánsdóttur, kr. 100.000. N. N. kr.
II. 300. Sami kr. 10.820,30. L. og
S. kr. 6.000. Öskudagslið Jó-
hönnu og Ingibjargar kr. 300.
Öskudagslið Ebbu, Atla og
Hilmu kr. 1.117,25. S. V. kr.
1.000. N. N. kr. 6.000. Hd. kr.
fyrir því, að lán til jarðakaupa
verði stóraukin og stefnt að því,
að bændur búi við sömu fyrir-
greiðslu og t. d. útgerðarmenn
til skipakaupa."
9. „Fundurinn lýsir ánægju
sinni yfir því að tekin var upp
flokkun á hvítum gærum á slát
urhúsum KEA sl. haust. Jafn-
framt telur fundurinn nauðsyn-
legt að greitt verði mun hærra
verð á betri flokkun, þ. e. al-
hvítu gærurnar og það jafnvel
með verðtilfærslu frá lakari
flokki.“
Þessi tillaga var samþykkt
með þorra atkv. gegn þremur.
10. „Fundurinn skorar á Fram
leiðsluráð landbúnaðarins að
taka upp nú þegar í verðlagn-
ingu til bænda flokkun á hvít-
um gærum, eftir því hversu
mikið ber á hvítum og gulum
illhærum í þeim. Nauðsynlegt
er, að um verulegan verðmis-
mun verði að ræða milli gæða-
flokka.“ □
ir eru á flötustu túnum, þar sem
vatn hefur getið sezt að. Nokkr-
ar stórar fannir eru í vestur-
brekkunni, minna hér að aust-
an, en töluvert mikill snjór er
austan í Hrútafelli og Þorgerðar
fjalli.
Það hefur verið gaman að
vera sauðfjárbóndi síðan, en
líklega fer Landvernd að tala
um „ofbeit“. Þó erum við ekki
með það bú sem Búnaðarþing
talar um, þ. e. 400 ær, og þarf
þá um 100 af öðru fé til sam-
ræmis við það. En þá yrði okk-
ur sjálfsagt bannað að láta út.
Annars nær ofbeitaróttinn ekki
100. Hd. kr. 100. Til minningar
um Sigríði Jónsd., Grímsstöðum
frá X kr. 50. Til minningar um
Sigríði Jónsdóttur frá Sigrúnu
Hjartard. kr. 150. Til minningar
um Sigríði Jónsd. frá Huldu
Kristinsd. kr. 150. Til minningar
um Þuríði Jónsd. frá J. og S. kr.
200. X og Z kr. 2.000. Frá Jó-
hönnu Illugadóttur kr. 4.000.
Áheit frá St. Ásg. kr. 3.000.
Áheit frá S. V. kr. 1.000. Áheit
frá S. H. kr. 1.000. Kona af Ár-
skógsströnd kr. 5.000. Anna og
Páll kr. 10.000. Árdís kr. 1.500.
Líney, Ólafsfirði kr. 1.000. —
Alls samtals kr. 260.317,55.
r
- Alyktun
(Framhald af blaðsíðu 2).
safni og Landsbókasafni, að fá
ókeypis eintak af öllu, sem út
kemur á prenti í landinu. Því er
það eindregin ályktun fundar-
ins, að efla beri það safn sem
rannsóknabókasafn í sem víðust
um skilningi, enda er það alger
forsenda þess, að hægt verði að
stofna til háskólakennslu í fjórð
ungnum.
VI.
Að lokum ályktar fundurinn
að hefja skuli hið fyrsta undir-
búning að kennslu á háskóla-
stigi á Akureyri, enda verði upp
bygging rannsóknastofnana í
Eyjafirði við það miðuð, að þær
geti tekið að sér slíkp kennslu.
Vill fundurinn benda á fordæmi
Norðmanna, sem nýlega hafa
stofnað tvo háskóla, auk þeirra
tveggja, sem fyrir voru í land-
inu, og ýmissa sérskóla á há-
skólastigi. □
ÍSLENZKIR stjórnmálamenn
eru nú komnir inn í hið ljúfa
líf milliríkjaþinganna með til-
heyrandi ráðum og ráðstefnum.
Eitt þeirra heitir Norðurlanda-
ráð og hélt samkomu austur í
Finnlandi nýlega. Þangað fóru
margir. í útlöndum eru gamlar
konungshallir gulli prýddar og
þó enn meiri salarkynni atom-
aldar úr gleri og stáli. Og öll
þessi dýrð liggur fyrir fótum
íslenzkra ferðalanga í nokkra
daga eða vikur ár hvert.
Það er margt þar, sem augað
gleður, en þegar heim kemur,
finnst þeim Alþingishúsið, sem
Tryggvi byggði við Austurvöll,
lítið og ljótt og aðbúnaður þing-
manna og ráðherra bágborinn,
miðað við hin löndin. En annað
er það, sem meira máli skiptir.
Nú er að því komið, að við ís-
lendingar höfum mikið mál að
sækja — eða verja — á milli-
ríkjaþingum, þ. e. a. s. land-
helgismálið. Þess vegna eru
milliríkjaþingin, ráðin og ráð-
alltaf gengur færra og færra fé,
og styttri tíma á hverju sumri.
Það hefur verið talað um að
fjárbúin þurfi að vera það stór
sem einn maður gæti hirt og
vitnað í Gunnarsholt. Nú er tal-
að um að bændur hafi svo „fátt
fé sem þeir treysti sér til.“ Það
er ekki hægt að segja að jóla-
daginn beri uppá páskadaginn
þar.
Það v erður ekki sagt að menn
lofi ekki hið góða tíðarfar sem
verið hefur, en ég tel það gangi
í öfgar þegar menn telja sig
ekki hafa lifað annað eins. J. K.
á Egilsstöðum segir 17. þ. m.,
„að elztu menn muni ekki ann-
að eins.“ Hvenær kom sá snjór
á Austurlandi 1964 og 1942 að
ekki væri eins autt um miðjan
marz þá og nú? Ég trúi alls ekki
þessum orðum, nema að ákveðn
ar hindranir séu tilnefndar frá
nefndum árum. Þ. J. á Húsavík
telur það muni einsdæmi að
steypt hafi verið í marz á Húsa-
vík. Hvað var til fyrirstöðu að
steypa þar þau ár sem ég hefi
nefnt? 1929 var unnið að jarð-
vinnslu á Húsavík í öllum mán-
uðum vetrarins. Þá hefði verið
hægt að steypa. 8. apríl 1929 var
fjalldrapi víða útsprunginn, í
kringum Laxamýri og Saltvík,
og skógurinn í Aðaldalshrauni
algrænn yfir að sjá 15. apríl.
Það þarf að vera gott næstu
vikur til að svo verði nú.
Ég vil láta veturinn eiga það
sem hann á en ekki meira. Ég
vil ekki sleppa úr vetrinum
tímanum frá 7. nóv. — 30. des.
sem ég hefi talið heldur vond-
ann. Hvorki veturinn 1964 og
enn síður 1942, höfðu sambæri-
legan snjó. Veturinn 1941—1942
er snjólausasti vetur á þessari
öld, því þá kom í raun og veru
aldrei snjór. 30. apríl 1942 sást
livergi — af Tófuöxl séð —
snjór á láglendi og litlar fannir
ar er vitað um annað eins. Ég
held að I. H. á Seyðisfirði hefði
ekki hæft snjóbílsaðstoð yfir
Fjarðarheiði 21. og 22. febrúar
1942, hann getur skotið því á
mig við tækifæri ef svo hefði
verið. Ég get ekki nefnt neitt ár
með beztu vetrum að ekki hafi
kólnað í apríl, og það stundum
illa, t. d. 1929, en þá kólnaði 18.
apríl og voru stöðugir norðan
kuldaþræsingar allt vorið, auk
mikils snjós, sem kom 3.—4.
maí. G. Tr. G.
stefnurnar allt í einu orðin snar
þáttur í þeirri íslandssögu, sem
er að verða til næstu vikur og
næstu mánuði. Og nú munum
við komast að raun um, hvort
norræn samvinna dugir okkur
Þriðji hluti
betur nú, en hún dugði Dönum
1864.
Ef allt gengur að óskum, sem
vonandi verður, -verða íslend-
ingar einráðir í 50 mílna land-
helginni frá og með 1. septem-
ber í haust. Um það er að vísu
rætt, að útlendingar, sem lengi
hafa veitt hér við land, kunni að
fá að veiða þar-eitthvað áfram,
en þeir yrðu þá að hafa til þess
leyfi íslendinga og með því að
þiggja slíkt leyfi, viðurkenna
þeir, að íslendiiigar einir hafi
rétt til að veita þau leyfi á ís-
landsmiðum. Um þetta er hægt
að ræða og hefur verið gert á
vegum ríkisstjórna, hver sem
árangurinn verður. Það höfum
við heyrt ráðherra segja í út-
varp. Og í þessu landhelgismáli
höfum við raunar heyrt stór-
tíðindi frá Alþingi: Að í því
máli hafi verið borin fram til-
laga, sem allir alþingismenn, 60
að tölu, greiddu atkvæði með.
Og nú segja margir: Ekki er
hún lánlaus þessi rikisstjórn, að
hafa haft forystu í slíku máli.
Og ennfremur: Gott er þegar
slík tíðindi gerast með þjóð
vorri, að öllum þingflokkum lán
ast að brjóta odd af oflæti sínu.
Kannski geta þeir það oftar, ef
þeir reyna — og ef þjóðin óskar
þess — og ef ekki er „lýðræðis-
ár“ framundanV
Nú eru 80—100 togarar á ís-
landsmiðum, innan 50 mílna
markanna og hafa stundum ver-
ið fleiri. Én allir þessir útlendu
togarar fara héðan og þó ekki
væri nema helmingur í bili, þá
getum við íslendingar aukið
okkar fisk'veiðar til mikilla
muna, jafnvel þótt við göngum
ekki eihs nærri fiskstofninum
og nú er gert. En ef við ætlum
að reka samskonar rányrkju og
rekin hefur verið, þá fer þar
eitthvað Ííkt því, sem Guðmund
ur Jósafatsson sagði í ágætu
erindi í útvarpinu. Við þurfum
að auka togaraflotann og það
mun verða gert. En auðvitað
þurfum við að gera okkur grein
fyrir því, hve mikið og hvers-
konar veiðarfæri við viljum
nota í landhelginni, og hve mörg
af þeim megi vera botnvörpur.
Einhvers staðar verður að vera
friður fyrir handfæri og línuna.
Sunnlendingar vilja gjarnan
láta auka möskvastærð í netum
og banna þorskanót, og er uppi
tillaga úm það á Alþingi. En svo
eru aðrir, sem spyrja: Er nokk-
urt vit í því, að veiða öll þessi
ósköp, sem veidd eru af fiski,
sem ex alveg að. því. hominn að
hrygna? Er ekki óhjákvæmilegt
og skylt að takmarka þá veiði?
Svö langt gengur -þessi veiði á
hrygnandi fiski, að fiskhrogn
er nú og hafa lengi verið ein af
landsins. Vandi fylgir þeirri veg
semd, að vera síík fiskveiðiþjóð,
sem við íslendingar erum og
kröfuhafi að víðáttumikilli land-
lielgi. Látum oss reynast þeim
vanda vaxnir.
Aldrei hefur það samt verið
meiningin, að láta allan fisk á
íslandsmiðum lifa og deyja eins
og honum sjálfum sýnist, eða
öðrum sjávarbúum. Þjóðin, sem
byggir landið, ætlar sér að lifa
á fiskveiðum, ekki í minna mæli
vonir til þess, að hægt sé að
auka afla þann, em lagður er á
land hér, svo mikið, að öll norð-
lenzk frystihús og aðrar fisk-
vinnslustöðvar hér, fái nógan
fisk til að vinna úr allt árið. En
á það vantar nú mikið að svo sé,
að fróðra manna sögn. Til þess
að fylla upp í eyður, einkum að
vetrarlagi, þegar lítið er um
smábátaútgerð, hafa sumar fisk-
vinnslustöðvar fengið til stóra
síldveiðibáta og gert að togskip-
um. Nú er skuttogurum ætlað
að fylla í eyðuna þegar þeir
koma. Ef gæfan verður íslandi
hliðholl, stækkar landhelgin, og
háa verðið helzt á freðfiski og
saltfiski, eða heldur áfram að
hækka, ef dýrtíð eykst erlendis.
Kannski blíðkast þá líka
Goovvon hershöfðingi í Nígeríu
og fer að kaupa af okkur skreið.
En hann er sagður leggja fæð
á okkur íslendinga af því að við
vorum flest með Bíafra í borg-
arastyrjöldinni. Segist að sögn,
ekki vilja skipta við dvergþjóð
(Nígeríumenn eru 30 milljónir)
sem sé svo heimsk, að hún haldi
sig þess umkomna, að sletta sér
fram í hverja einustu borgara-
styrjöld um víða veröld, til
dæmis þar í Nígeríu eða í S,-
Afríku eða í Grikklandi, írlandi
eða Indókína eða austan við
tjald, sem enginn ætlist í alvöru
til af okkur, og okkur komi
hreint ekkert við. Þetta hafa
menn nú eftir Gowon og
kannski fleiri svörtum speking-
um, og þykir oss hart undir að
búa, skáldum af konungakyni,
norrænu eða jafnvel írsku, eins
og Kennedy, sem og þeirri sat-
ans lygi úr enn einum svörtum
frá Angóla, að við höfum greitt
atkvæði fyrir saltfisk á þingi
hinna sameinuðu þjóða, því að
Ijótt væri ef satt væri. En við
viljum fá að selja okkar skreið
og láta oss ekkert mannlegt óvið
komandi, eins og Rómverjinn
sagði forðum.
Já, ekki verður því móti
mælt, að til konunga rekjum
vér ættartölur vorar, íslending-
ar, og skáld höfum við átt mörg
og sum góð. Snorri Sturluson
og þeir, sem settu saman íslend-
ingasögur, voru að vísu ekki
kallaðir rithöfundar á sinni tíð.
En samt er óhætt að segja: Rit-
höfunda höfum vér átt, lengi og
marga. Nú eigum við líka mál-
ara, tónsmiði, myndhöggvara,
skólaða söngvara og hljóðfæra-
FLESTA skrautrunna þarf yfir-
leitt ekki að grisja eða klippa
meira en svo á hverju ári sem
nemur veikbyggðum, skemmd-
um eða dauðum sprotum og
greinum. Ef um gamla runna er
að ræða, alsetta hálffeysknum,
berum greinum, eða það göml-
um, að vexti þeirra væri nær
lokið eru þeir grisjaðir mikið
eða skornir að mestu niður til
þess að þvinga fram nývöxt.
Aðaltími klippingar og grisj-
unar er að vetrinum, á meðan
gróðurinn er í mestri hvíld. Er
þá auðveldast að átta sig á
hvernig klippingunni skuli hag-
að. Ekkert er þó til fyrirstöðu,
að klippa smávegis á öðrum
tíma árs, jafnvel þegar gróður-
inn er í fullum skrúða. Yfirleitt
virðist fullmikið gert að því að
gera trjágróður hér einstofna,
þar sem honum er raunverulega
alls ekki ætlað að vera það, eins
og t. d. í skjólbeltum garða.
Mörg tré fá allt of greinóttar
krónur með aldrinum, séu þau
ekki grisjuð. En það útilokar
leikara, ’mjög marga. Alla þá,
sem þessar íþróttir iðka, sem og
skáld og rithöfunda, köllum við
listamenn. Það er útbreidd þjóð
sagá hér á landi, að fyrri tíðar
kynslóðir íslenzkar, hafi leikið
sér að því að svelta listamenn
sína, aðallega ljóðskáld, en í
sambandi við þessa skáldasveltu
gleymist oftast, að níu þúsund
stór. Þessum tíu til ellefu millj-
ónum er þannig skipt, til að
íslendingar dóu úr hungri í
Móðuharðindunum, og einnig
endranær var víðar þröngt í
búi en hjá „listamönnum“. Slíkt
mættu náhrafnar muna, og þá
einnig hitt, að flest það, sem
bezt hefur verið gert í list á ís-
landi, hafa menn unnið í tóm-
stundum, af elsku til listar sinn-
ar og láti guð þeim nú raun lofi
betri, eins og segir í fornri bók.
En fyrir löngu hefur Alþingi,
við ráðstöfun almannafjár, látið
sér eftirmæli hreppsnefndar í
Akrahreppi til varnaðar verða.
Og á árinu 1972 mælt svo fyrir,
að til listamanna skuli nú í ár
greiða 10.7 milljónir króna, sem
landslýðurinn borgar, 54 krón-
ur pr. mannsbarn í landinu, en
krónan sem kunnugt er, ekki
byrja með, að 1925 þúsundir kr.
fara í það að veita ellefu mönn-
um heiðurslaun, sem Alþingi út-
velur og einum manni, sem ráð-
herra velur. En eina og hálfa
milljón fá listamenn, sem
„starfslaun", og er því fé út-
hlutað af stjórnskipaðri nefnd.
Stærstu fjárupphæðinni .4 millj.
kr. er svo úthlutað af þingkjör-
inni nefnd. Það er einmitt sú
nefnd, sem nú á ekki sjö dagana
sæla. En enginn virðist þess nú
umkominn, að yrkja um sína
úthlutunarnefnd, eins og Bólu-
Hjálmar um sína, þannig, að
lifa megi á vörum þjóðarinnar,
enda margir lagt kapp á, að tína
niður stuðlamáli Hjálmars og
þykjast menn að meiri. En í út-
hlutunarnefnd vildi ég ekki
vera, og kann ég Alþingi enga
þökk fyrir það, að strá þessum
skattpeningum út um víðan
völl, sem vekja úlfúð eina, enda
þegnir með vanþökk. Sagt er að
sumir rithöfundar vilji heimta
til sín söluskatt af bókum og
vill þá sjálfsagt hver höfundur
fá það, sem inn kemur fyrir
hans verk. En lítið mun eftir
verða af skatti þessum í ríkis-
kassanum, ef margir gera slík-
ar kröfur.
Enn á ég nokkuð í pokahorn-
inu og veit ég ekki hvort Dagur
nennir að hirða, ef til skila kem
ur. Lýður Lýðsson.
loft og birtu, auk þess sem grein
ar nudda og særa hver aðra,
liggi þær þétt saman. Opnast þá
leiðir fyrir ýmsa kvilla, sem
geta orðið skæðir (t. d. reyni-
áta). Slík tré þarf að afkvista
reglulega og fjarlægja allar
krosslægjur og veikbyggðar
greinar og sömuleiðis þær, sem
kunna að vera skemmdar, hvort
sem það er af völdum kals, sýk-
ingar eða af enn öðrum ástæð-
um. Varhugavert er að draga
klippingu um of á langinn, því
að ólíkt er erfiðara að fjarlægja
stórar greinar en smáar, auk
þess sem gróðurinn líður meir
fyrir tapið.
Að lokum skal þess getið, að
hjá vissum tegundum kemur
fram ört safarennsli úr sárum,
séu þær afkvistaðar seinni hluta
vetrar. Þannig er þetta t. d.
áberandi á björk. Er því annað
hvort hagkvæmast að afkvista
slíkar tegundir fyrir 1. marz eða
bíða með það fram að þeim
tíma, er laufgun hefst.
Garðyrkjufélag Akureyrar.
Fréttabréf úr Laxárdalnum
Gjafir til Sólborgar
í fjöllum svo hvorki fyrr né síð- meiriháttár útflútríittgsvörum
Grisjun og klipping runna
5
FERMINGARBÖRN
Fermingarbörn á skírdag
kl. 10.30 f. h. í Akureyrarkirkju.
STÚLKUR:
Anna Dóra Gunnarsdóttir,
Fróðasundi 10 A
Björk Ragnarsdóttir, Odda-
götu 3 B
Bryndís Valgarðsdóttir, Gránu-
félagsgötu 39
Edda Hrafnsdóttir, Norður-
byggð 29 1 1Á:?;
Guðrún Baldursdóttir, Hamars-
stíg 28
Halla Björk Harðardóttir,
Kringlumýri 19
Helena Björk Gunnarsdottir,
Hrafnagilssfræti 24 ;
Helga Þórunn Guðjónsdóttir,
Stafholti 1 y-
Helga Snorradóttir, Oddeyrarj 1
götu 14
Herdís Herbertsdóttir, Helga-
magrastræti 21 ■ •
Hrönn Jóhannesdóttir, Kringlur
mýri 22
Magnea Friðriksdóttirj Norður-
götu 41 B
Margrét Hlíf Eydal, Þingvalla-
stræti 32
Ragnheiður Antonsdóttir,
Ránargötu 25
Snjólaug Kristín Helgadóttir,
Lundargötu 13
Stefanía Sigmundsdóttir, Kotár-
gerði 14
Svanlaug Rósa Finnbogadóttir,
Álfabyggð 10
Svava Svavarsdóttir, Skarðs-
hlíð 40 E
Þórunn Rafnar, Ásabyggð 5 ’ •
DRENGIR: >
Adam Ásgeir Óskarsson,
Byggðavegi 114
Benjamín Baldvin Valgarðsson,
Brún
Birgir Snorrason, Strandgötu 37
Björn Einarsson, Byggða-
vegi 149
Daníel Heiðar Guðjónsson,
Ásvegi 19
Gunnar Jónsson, Stafholti 22
Haraldur Páll Guðmundsson’,
Eiðsvallagötu 24
Haraldur Jónasson, Strand-
götu 37
Jón Sigurpáll Halldórsson,
Aðalstræti 23
Jón Kristján Jóhannsson,
Byggðavegi 93
Kristján Þorsteinn Kristinsson,
Ægisgötu 19
Ottó Leifsson, Goðabyggð 17
Óðinn Víkingur Jónsson,
Hamarsstíg 39
Ólafur Þór Ævarsson, Aðal-
stræti 5
Sigmundur Brynjar Sigurgeirs-
son, Gránufélagsgötu 11
Sigurbjörn Jónsson, Stekkjar-
gerði 8
Sigurður Sigurðsson, Þórunnar-
stræti 121
Skúli Skúlason, Austurbyggð 7
Sveinn Guðmundsson, Suður-
_byggð 5
Úlfar Ólafsson, Strandgötu 35
Þórarinn Óli Hallsson, Ása- 1
byggð 2 i
Örn Eyfjörð Eðvaldsson,
Þórunnarstræti 131
Fermingarbörn á skírdag ,
kl. 13.30 í Akureyrarkirkju.
DRENGIR: |
Gunnar Leifur Eiríksson, )
Glerárgötu 4 A ,
Halldór Jóhann Harðarson,
Bjarmastíg 7 ; ,
Haraldur Níelsson Kriiger,
Byggðavegi 136 A
Hrafn Sigurðsson, Möðruvalla- ,
stræti 5 I
Ingjaldur Arnþórsson, Brekku-
götu 11
ívar Eiríkur Sigurharðarson,
Sólvöllum 17. ;
Jóhann Björgvinsson, Hafnar-
stræti 20 ,
Jóhann Gunnarsson Thoraren-
sen, Hafnarstræti 6
Jón Gunnar Sigurðsson, Greni-
völlum 30
Kristinn Hugason, Hafnarstr. 79
Oddur Carl Thorarensen,
Brekkugötu 35
Stefán Einar Matthíasson, ■
Munkaþverárstræti 44
Steindór Helgason, Langholti 28
Sveinn Trausti Hannesson,
Ægisgötu 28
Tryggvi Guðjón Agnarsson,
Byggðavegi 128
STÚLKUR:
Aðalbjörg Erlendsdóttir, Rauðu-
mýri 7
Ásgerður Bjarklind Bjarna-
dóttir, Dalsgerði 4 A
Bryndís Arngrímsdóttir, Stór-
holti 2
Bryndís Sæunn Ingadóttir,
Skarðshlíð 18 G
Guðrún Baldursdóttir, Bjarma-
stig 10
Hanna Björg Jóhannesdóttir,
Helgamagrastræti 44
Hrafnhildur Vigfúsdóttir, Ása-
byggð 10
Hildur Edda Ingvarsdóttir, Ráð-
hústorgi 5
Jóna Ósk Vignisdóttir, Greni-
völlum 14
Laufey Sigurlaug Sigurðar-
dóttir, Norðurbyggð 1 A
Magnea Hrönn Stefánsdóttir, ,
Einilundi 4 B
María Þrúður Agnarsdóttir,
Norðurgötu 17 !i
María Hrefna Einarsdóttir,
Norðurbyggð 13
Ólöf Tryggvadóttir, Lyng-
holti 10
Signý Aðalsteinsdóttir, Grænu-
götu 6
Signý Jónsdóttir, Hamragerði 21
Sigríður Jenný Hrafnsdóttir,
Langholti 25
Soffía Pálmadóttir, Þórunnar-
stræti 112
Þóranna Rögnvaldsdóttir, Birki ■
lundi 9
Þórey Marta Vilhelmsdótti ’,
Hrafnagilsstræti 19
Þórunn Anna Haraldsdótti ’,
Þórunnarstræti 83
Fallegar gerðir .
AFGREIÐSLA:
Véla og Raftækjasalan h.f. Glerárgöiu &,
Kristniboðshúsið Zion,
Opið frá kl. 10 f. h. til 5 e. h.
fermingardagana.
Upplýsingasími 1-28-67.
Allur ágóði rennur til sumarbúðanna ao
Hólavatni.