Þjóðviljinn - 22.10.1943, Blaðsíða 1

Þjóðviljinn - 22.10.1943, Blaðsíða 1
8. árgangur. ÐVILIINN Föstudagur 22. október 1943. 236. tölublað. FBA ALÞINGI___ Fyrstu umræðu um mjulkiirfrumvarp . sósíalista lokið Frumvarp sósíalista um að bærinn taki mjólkurstöðina í -sínar hendur var á dagskrá neðri deildar í gær. Kvöldfund- ur í var í deildinni og lukust umræður kl. langt gengin 11. Atkvæðagreiðsla mun fara fram í dag. Framsóknarmenn hafa stundað málþóf til að tefja framgang málsins. Nú kemur til kasta Sjálfstæðisflokksins og Alþýðuflokksins að fylgja þeim umbótum eftir, sem allir Reykvíkingar krefjast á þessu sviði. Reykvíkingar munu vissulega fylgjast vel með afstöðu þessara flokka til málsins. RflssáF 35 )m. írá Kríuoi Roo Sfðdugír götubardagar í Melííop©!, þýzkár og rúmensk ar hersveíiír fluffar þangað frá Krím Öll athyglin beinist nú að hinni mikilfenglegu sókn rauða hersins til iðnaðarborgarinnar og sam- göngumiðstöðvarinnar Krivoj Rog, símar Poul Wint- erton, Moskvafréttaritari brezka útvarpsins, og bætir við að sú hernaðaraðgerð geti brðið eins afdrifarík og orusturnar um Stalíngrad. Rauði herinn tók í gær bæinn Petrovo, 70 km. norðaustur af Krivoj Rog, en á öðrum stað eru fram- sveitir Rússa aðeins 35 kmí frá borginni. Harðir götubardagar eru háðir í Melítopol, og hafa Þjóðverjar flutt þangað þýzkar og rúmenskar her- sveitir frá Krím. Milli Kíeff og Gomel hefur Rauði herinn unnið nokkuð á, en hernaðaraðgerðir í Norður- Finnland uerflup afl homasí að sam- homulaoi oíð SouétFíliin segír norskí rsfstjórínn Finn Moe / Afstaða Finnlands til Sovétríkjanna er mikið rædd í blöðum hinna sameinuðu þjóða um þessar mundir. Eftirfarandi grein eftir norska sósíademókratann Finn Moe, birtist nýlega í „Norsk tidend", blaði norsku stjórnarinnar í London. „Eftir því sem á líður verður hverjum þeim, sem ekki lætur sér standa á sama um örlög finnsku þjóðarinnar, erfiðara um að skilja stefnu finnsku stjórnarinnar. Eins og nú er komið málum mundi það vera •eðlilegt, að unnið væri að því með alefldum kröftum að vinna bug á öllum erfiðleikum og ná •samkomulagi við Sovétríkin hið allra bráðasta. Aðstaða Finn- lands versnar með hverjum degi sem líður. í þess stað vaknar , háttar til, þá er ómögulegt að j skilja, hversvegna finnska I stjórnin reynir ekki að ná sam- j bandi við Rússa til þess að ! komast á snoðir um, hver séu i friðarskilyrði þeirra. Vera má j að skilmálarnir séu á þá lund, ! að sumir menn meðal Finna ! telji, að ekki sé hægt að ganga ! að þeim. Ef svo\ er verður að ! reyna að fá skilmálunum I breytt. Skilmálarnir kunna einn i ig að vera á þá lund, að Finnar { geti gengið að þeim. En þess- sú raunalega hugsun í manni j um spurningum verður ekki að finnska stjórnin sé aðeins að bíða eftir því, að eitthvað komi fyrir, er muni bjarga land inu, án þess að nokkur maður geti bent á hvað þetta töfraráð er. Það hefur orðið mönnum.á- nægjuefni, að þeir hafa orðið varir við, að stjórnmálaleiðtog- ar í Finnlandi virðast vera farn ir að gera sér það ljóst að eina leiðin út úr ógöngunum er sú, að hefja beinar samkomulags- umleitanir við Sovétríkin. Það dugar ekki, eins og högum er nú háttað í alþjóðamálefnum, að reyna að fá aðra, fyrst og fremst Ameríku og Svíþjóð, til að leysa friðarspursmálið fyrir Finnland. Þetta geta menn bor- ið um, sem hafa miklu nánari kynni af Bandaríkjunum, en Pinnar eiga kost á. Þegar svo svarað fyrr en Rúsar hafa ver- ið spurðir, og ef því verður frestað, þá má búast við að hert verði á skilmálunum. Því að allt hik á að tala frjálslega um þetta hlýtur að auka tor- tryggni Rússa. Þegar maður les finnsku blöð in og ummæli finnskra stjórn- málamanna virðist sú helzt á- stæða til að Finnar hefja ekki beinar samkomulagsumleitanir við Rússa, að þeir krefjast trygginga um framtíðina. Að öðrum kosti geta Finnar ekki „verið öruggir um tilveru sína stundinni lengur". Það eru þrír möguleikar á að Finnland geti hlotið slíka trygg ingu. Einn er sá, að Finnland geri varnarbandalag við Þýzka land. Eins og nú er komið mál Úkraínu og Hvíta-Rússlandi eru mjög erfiðar vegna ákafra rigninga. Stalín ræðir við Eden Moskvaútvarpið skýrði frá því í gærkvöld, að Stalín hafi rætt við Anthony Eden, utan- ríkisráðherra Breta, og hafi' sendiherra Breta í Moskva, Sir Archibald Clark-Kerr, verið viðstaddur fund þeirra og Molo toff, utanríkisþjóðfulltrúi' Sov- étríkjanna. Fundir' þríveldaráðsítefnunn- ar héldu áfram í gær, og tóku hernaðarsérfræðingar þátt í við- ræðunum, ásamt Molotoff, Eden og Hull. Brezkur flofaforingi iátinn Brezki flotaforinginn sir Dud ley Pound, er var yfirflotafor- ingi frá 1939 og þar til nú fyr- ir nokkrum vikum, lézt í gær, 66 ára að aldri. um er hægt að sleppa þessum kosti.. Annar er sá, að vináttusátt- málar verði gerðir með öðrum ríkjum Norðurlanda. Nú er það fyrst og fremst auðsætt, að nor- rænt varnarbandalag mundi jafnvel verða of veikburða í hernaðarefnum til þess að geta veitt nokkra vörn gegn stór- veldi. Utanríkismálaráðherra Noregs hefur lýst því yfir, að hann vænti þes's að eiga vin- samleg skipti við frjálst Finn- land, sem stjórnað sé með lýð- ræði. En Noregur mun ekki geta gengið í norrænt varnar- bandalag, sem beinir broddi sín um að Sovétríkjunum. Varnar- bandalag norrænt, ef stofnað yrði, verður að vera afleiðing þess, að skipan sé komin á samskipti Finnlands og Sovét- ríkjanna, en ekki forsenda slíkr ar skipunar. Þríðji möguleikinn er varnar FramhaW á 4. sííu. Loftárásir á þýzkar stöðvar á ítalíu Júgo- slavíu og Þýzkaland Sprengjuflugvélar Banda- manna geröu í gær haröar loft- árásir á borgir í Miö- og Norö- ur-ítalíu og ennfremur á járn- brautarbœinn Nis í Júgóslavíu. Aðeins á einum stað, nálægt Róm veittu þýzkar flugvélar mótspyrnu, en þar komu 10 þýzkar orustuflugvéar gegn sprengjuflugvélum Banda- manna, er þær réðust á einn aðalflugvöll Þjóðverja í ná- grenni Rómaborgar. Lítið er barizt á iandvígstöðv um í ítalíu. Bandamönnum veit ir betur norður af Volturno, en skurðir og sýki seinka sókn þeirra, segir í útvarpsfregn frá London. • " Sprengjuflugvélar Breta gerðu harða árás á Leipzig í fyrrinótt, frá bækistöðvum í Bretlandi. Verzlunarsamningur íslands og Bandaríkj- anna gengur í gildi 19. n. mánaðar Eftirfarandi frétt hefur Þjóð- viljanum borizt frá utanrikis- málaráðuneytinu: Eins og frá hefur verið skýrt var hinn 27. ágúst undirritaður hér í Reykjavík verzlunar- og viðskiptasamningur milli ís- lands og Bandaríkjanna. Sam- kvæmt ákvæðum þessa samn- ings skal hann ganga í gildi 30 dögum eftir að staðfestingar- skjölum hefur verið skipzt á í Washington. Samkvæmt til- kynningu sem utanríkisráðu- neytinu hefur borizt var stað- festingarskjölunum skipzt á í Washington í gær og g'engur þá samningurinn í gildi hinn 19. nóvember 1943. Bolli Thóroddsen bæjarverkfræðingur Bolli Thoroddsen var, á fundi bæjarstjórnar í gær, kjörinn bæjarverkfræðingur, með 15 samhljóða atkvæðum. Bolli mun taka við starfinu um áramót, en þá tekur Val- geir Björnsson núverandi bæj- arverkfræðingur við starfi hafnarstjóra. Logreglustjórafrumvarpið afgreitt úr neðri deiid Þjoðstjðrnarflqkkarnir vilja ekki að Reykvfkingar ráði vali lögreglustjðra Frumvarp ríkisstjórnarinnar um skiptingu lögmannsem- bættisins í tvö embætti og um að lögreglustjórinn þurfi að vera lögfræðingur var afgreitt frá neðri deild í gær. Þóroddur Guðmundsson flutti þá breytingatillögu að lögreglu stjóraembættið skuli aðeins veitt með samþykki bæjar- stjórnar Reykjavíkur. Bærinn kostar lögregluna að fimm sjöttu hlutum, ræður ráðningu lögregluþjóna að vissu marki og verður að bera alla f járhags lega ábyrgð af misfellum lög- reglunnar eða lögreglustjórn. Það virðist því sjálfsagt aðbær inn ráði og nokkru um veitingu lögreglustjóraembættisins. En meirihluti þingsins leit ekki svo á. Tillaga Þóroddar var felld með 24 atkvæðum gegn 10. Með henni greiddu at- kvæði allir þingmenn sósíalista (7) og þrír þingmenn Sjálfstæð isflokksins, — en allir þingmenn Framsóknar, Alþýðuflokksins og 9 þingmenn Sjálfstæðisflokks ins á móti. Þeir vilja ekki láta Reykvíkinga ráða miklu þessir herrar, heldur ætlast auðsjáan- lega til þess að lögreglustjórinn sé alltaf fulltrúi ríkisstjórnar- innar á móti fólkinu í Reykja- vík. Þá var borin upp breytingar- tillaga frá Sigurði Bjarnasyni svohljóðandi: „Aftan við 11. gr. komi ný grein, svo hljóðandi: Þegar lög þessi öðlast gildi, skal auglýsa lögreglustjóraem- bættið í Reykjavík laust til um- sóknar með hæfilegum fyrir- vara, enda hafi þá núverandi lögreglustjóra verið veittur kost ur á öðru starfi samkv. 3. mgr. 16. gr. stjórnarskrárinnar. Greinatala frv. breytist samkv. þessu". Franiii. á 4. sfðu.

x

Þjóðviljinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðviljinn
https://timarit.is/publication/257

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.