Þjóðviljinn - 13.01.1953, Qupperneq 8

Útgerðarmenn harðneita að veita báta-
sjómönmun nokkrar kjarabætur
Mikil óánægja með psikur „klíkusmar fyrir suEnan'
Enn situr við }>að sama í samningumim um kjör bátasjó-
manna. Síðasti viðræðufundur var s- 1. föstudagskvöld. Varð
hann stuttur því útgerðarmenn kröfðust að hlutaskiptunum
yrði ekkert breytt og vildu engin vilyrði gefa fyrir að ganga
til móts við aðrar kröfur sjómanna.
Auk þess sem vcrkfall er hér
og í Hafnarfirði er einnig verk-
fall á Akureyri, ósamið í Sand-
gerði og ósamið um kjör vél-
stjóranna í Vestmannaeyjum.
Seint í gær hafði ekkert
verið boðað um framhald á
samningatilraunum.
„Klíkan fyrir sunnan“
Ríkisstjórnin hefur undan-
farið verið í makki við út-
gerðarmenn um bátagjaldeyr-
inn, en aðeins ,,útvaldir“ hafa
tekið þátt í þeim umr. og farið
me'ð makkið við ríkisstjórnina.
Eru því margir útgerðarmenn
Guðmmidiir Ifaíl-
dórssoe sjámaSur
fékk fyrsta afreksmerki
lýðveldisÍEs fyrlr f~am-
göngu við björgun á fé-
Zögum sínum.
Árið 1950 voru með forseta-
fcréfi settar reglur um afreks-
merki hins íslenzka lýðveldis,
er veita má fyrir björgun úr
lífsháska. Merkið er í tveimur
stigum, silfur- og gullmerki.
Afreksmerkið hefur nú í
•fyrsta sinn verið veitt. Hefur
Guðmundur Halldórsson, sjó-
maður, frá Bæ í Steingríms-
firði verið sæmdur silfurmcrk-
inu fyrir frábæra aðstoð við
fcjörgun félaga sinna, er tog-
arinn „Vörður“ fórst 29 jan-
úar 1950.
(Frá forsetaskrifstofunni)
Aðkomufólk
þyrpist á vertíð
tii Eyja
Y
Vestmannaeyjum.
Frá fréttaritara Þjóðviljans.
Aðkomufóik ,í leit að vimiu á
vertíðinni er farið að þyrpast
hingað' og kom fjöldi með
strandferðaskipunum síðast.
Vestmannaeyjabátarnir verða
rúmlega 70 og líklegt er að auk
þes3» verði nokkrir aðkomu-
bátar.
bæði úti á laudi og hér farnir
að tala heldur Ijótt um „klík-
una fyrir sunnan".
Samið í Sandgerði
á sunnudaginn
Sandgerði.
Frá fréttaritara Þjóðviljans.
Samningar um kjör bátasjó-
manna voru undirritaðir hér á
sunnudagskvöldið.
Helztu breytingar eru þær að
áður var skipt í 241/* stað en
nú í 24. Vigtargjald var áður
greitt af óskiptum afla en verð-
ur nú greitt af útgerðarmanni.
Lifrarverð hækkar í þáð sama
og í Keflavík, en var sl. vertí'ð
lægra. Kauptrygging breytist í
samræmi við samninga verka-
lýðsfélaganna í desember sl.
Enginn bátur var á sjó á
sunnúdaginn, en fyrstu bátam-
ir sem að komu í gær höfðu
fengið 7-10 skippund. Bátarnir
munu ekki hafa farið út í gær-
kvöld vegna storms.
EITT af blöðum Francostjórn-
arinnar hefur skýrt frá því, að
fjöldi ungra Spánverja hafi
boðið sig fram sem sjálfboða-
liða til stríðsins í Kóreu.
„íslendmgur" kvartar:
nAllt gegRum
Reykjavík"!
Blaðið Islendingur skýrir frá
því í fyrsta blaðinu sem út
kom á þessu ári að þegar
Gullfóss var síðast á Akureyri
og fór þaðan beint til Kaup-
mannahafnar hafi Akureyring-
ur einn ætlað a'ð koma áríðandi
bréfi í póst til Kaupmannahafn-
ar. en var neitað með þeirri
röksemd „að allur póstur til
útlanda þyrfti að fara um
Reykjavík“.
,,íslendingur“ er að vonum
óánægður með þetta „miðalda-
ástand“ sem hann kallar svo,
— en keimir þa'ð því sem hann
kallar ..Reykjavík', en alls ekki
ríkisst jórn sír.s eigin flokks!!
Þriðjudagur 13. janúar 1953 — 18. árgangur — 9. tölublað.
Happdrætti liáskólans hyrjar
nú 20. starfsár sftt
70% cru endurgreidd í vinninga
Happdrætlið er nú að hefja 20. starfsár sitt. Það var sum-
arið 1933, að háskóliun fékk einkaleyfi til peningahappdrættis,
samkv. lögum, er sett voru það ár, en happdrættið tók til starfa
í ársbyrjun 1934.
I upphafi voru gefnir út eftirspurn eftir heilum og hálf-
25000 hlutir og dregið 10 sinn- um miðum. Var því í upphafi
úm á ári. Síðan hafa verið gerð- síðasta árs bætt við 5000 hlut-
ar nokkrar breytingar, hækkað um> að langmestu lej'ti í heil-
verð hluta og upphæð vinninga miðum og halfmiðum. Seldist
og flokkunum fjölgað upp í 12. strax nálega öll 'viðbótin, svo
Fyrsta árið seldust 45% af að hlutfallið milli seldra miða.
hlutunum, en nú í mörg ár hef- °S óseldra varð hið sama sem
ur salan verið 93-84%.' Fyrir aður- Ean er mikil eftirspurn
mörgum árum var svo komið, eftir heilmiðum, og virðist full
að ekki var hægt að fullnægja Þörf á að fjölga númerum enn.
OpinfcersE byggingarframkvæmdir:
r dregizt saman frá því
kjallari barnaskóla steyptur .... “ o. s. Srv.
„A árinu 1952 hafa bygging-
arframkvæmdir á vegum þess
opinbera heidur dregizt saman
frá þv? sem verið hefur“. Með
þessum orðum hefst skýrsla
húsameistara ríkisins um bygg-
ingarframkvæmdir árið 1952.
Þetta eru orð að sönnu, því
fátt er um nýjar framkvæmdir,
víðast unnið við að fullgera á'ð-
ur byrjaðar byggingar.
Eimngarstjórn í Bjarma á Stokkseyri
Aðalfundur Vei'kalýðs- og
sjómannafélagsins Bjarmi á
Stokkseyri var haldinn s. 1.
sunnudag. Stjórnin var öll end-
urkosin en hana skipa: Björg-
vin Sigurðsson form. Helgi
Sigurðsson varaform. Gunnar
Guðmundsson ritari, Frimann
Sigurðsson gjaldkeri og Gísli
Gíslason meðstjórnandi.
Tekjuafgangur síðasta árs
var ikr. 9596.07. Sjóðir höfðu
aukizt á árinu um 16 þús. kr.
Skuldlaus eign félagsins í árs-
lok var kr. 70.867,70.
Styr&tarsjóður féiagsins greið-
ir nú orðið félagsmcanum í
sjúkra og slysatilfellum margt
það sem vantar á áð almanna-
tryggingarnar og sjúkrasam-
lagið greiði, svo sem: rnismun
á kostnaði- á sjúkrahúsum, þar
sem daggjald og lækn'shjálp
er hærra en Sjúkrasamlagið
borgar, bifreiðakostnað við að
ná i lækni frá Eyrarbakka en
þar er héraðslæknir búsettur,
flutning sjúklinga á sjúúrahús
og jarðarfararstyrki, kr. 1000
á útför.
Árgjald fyrir árið 1953 er
Fisk
n: 317,7
CSs
Björgvin Sigurðsson
Fiskafliim í nóvember 1952 varð alls 22.095 srnál. þar af
síld 80 smál., en til samanburðar má geta þess að í nóv- j
ember 1951 var fiskaflinn 16.012 smál. þar af síld 710 smál.
kr.
Fiskaflinn frá 1. janúar ti!
80. nóvember 1952 varð 317.
684 srnál. þar af síld 32.001
smál. en á sama tíma 1951 var
fiskaflinn 359.894 smál., þar af
sfld 84.617 sttiál., og 1950 var
afliim 297.567 smál., þar af
si’Id 57.317 smál.
Hagnýting aflans var sem
hér segir (til samanburðar eru
settar í sviga tölur frá sama
tíma 1951. Allt talið í smál.):
Isaður fiskur 28.025 (47.448)
Til frystingar 120.398 (87.901)
Til söltunar 113.677 (62.750)
Til herzlu 14.597 ( 6.689)
I fiskimjöls-
verksmiðjur 6.434 (57.334)
Annað 2.552 ( 3.155)
SÍLD:
til söltunar
til frystingar
til bræðslu
til annars
16.186 (20.090)
8.085 ( 5.061)
7.677 (59.466)
54
Þungi fisksins er miðaður við
slægðan fisk með haus að und-
anskilinni síld og þeim fiski,
sem fór til fiskimjölsvimislu,
en hann er óslægður.
Skifting aflans milli veiði-
skipa til nóvember’oka var'ð:
Báta- Togfiskur
Fiskur (annar
en síld) 131.517 154.166
Síld
31.314
687
Samtals 162.831 154.853
(Frá Fiskifélagi Islands)
117.00 fyrir karlmenn og
úr. 76.00 fyrir kcuur.
Fundurinn var mjög fjöl-
mennur og ríkti þar einhugur
og samstarfsvilji fundarmanna
án tiilits til stjórnmálaskoðana,
um málefni félagsins og hag:-
munamál verkafólksins í þorp-
inu.
I Vekalýðs- og sjómannafé-
laginu Bjarmi eru nú 164 með-
lknir.
Alþingi kom saman í gær til
fundahaida og var settur fund-
ur í sameinuðu þingi.
Fj'rstu stjórnarfrumvörpin
vegna samninganna í verkföll-
unum eru komin fram og verð-
ur frá þeim skýrt næstu daga.
70% greitt í vinninga.
Fé það, sem greitt er happ-
drættinu fyrir miða, skiptist
þannig, að 70% er endurgreitt
viðs,'.riptamönnum í vinningufti,
:en. heimingurinn af afgangin-
um fer í umboðslaun og kostn-
»að. Til samanburðar má taka
I Kópavogi var fullgért danska rikishappdrættið, sem
fyrsta fávitahælið og tekið í þykir mjög gott happdrætti. Af
notkun, ennfremur gerðir upp- upphæð þeirri, sem greidd er
drættir að öðru fávitahæli og fyrir miðana (söluverð og
kjallari þess steyptur upp. ( stimpilgjald), eru 66% varið í
Svo segir um barnaskóla og ; . Framhald á 2. síðu.
félagsheimili: „Kcflavík: barna-!_____________________________
skóli tekinn í notkun, fullgerð-
ur. Andakiílshr.: félagsheimili;
fokhelt. Nesjahreppur: félags-
heimili tekið í notkun. Hofsós: I
barnaskóli enn í smíðum en leikín í BðigðlHCSÍ
tekinn í notkun. Finnbogast.:
stækkun heimavistarbarnaskóla
fokheld. Ólafsvík: kjallari
barnaskólans steyptur. Djúpi-
vogur: kjallari barnaskólans
steyptur. Ásahreppur: félags-
heimili fullgert. Selfoss: stækk-
un. barnaskólans fokheld".
Þetta er nokkurt sýnishorn
opinberra byggingaframkvæmda
á árinu. Um elliheimiii er ein-
ungis þetta: „Hafnarfjörður:
enn unnið að innanhússverk-
Þau endast nokkur ár-
s- Frænka Sharleys
Borgarnesi.
Frá fréttaritara Þjóðviljans.
Síðastliðið laugardagskvöld
hafði UMF Skallagrímur frum-
sýningu í sainkomuhúsinu á
gamanleiknum Frænltu Char-
leys.
um .
in innanhússverkin þar. —
Loks má geta þess að gerðir
voru á árinu tillöguuppdrættir
að lögreglustöð fyrir Reykja-
vík og uppdrættir að lögreglu-
stöð á Keflavíkurflugvelli.
Reitingsafli við
Alíureyrartogarinn Jörundur
Iándaði í gær á Dalvík, en afli
hans er lagður upp í frystihús-
ið þar.
Hafði hann sæmilegan reit-
ingsafla, mikið af ýsu. Afiann
fékk hann úti af Horni. Harð-
bakur er á veiöum í salt. Kald-
bakur og Svalbakur eru báðir
í slipp í Reykjavík, en munu að
því Ioknu fiska í salt.
Húsfyllir var og kom fólk
víða að úr héraðinu.
Leikstjóri var Marinó Sig-
urðsson bakarameistari og lék
hann jafnframt „grosser Step-
han“. Þórður Magnússon lék
„frænku Sharleys" og er hann
bráðskemmtilegur í gerfi frænk-
unnar. — Leikurinn var vel
æfður og ágætlega leikinn. —
Leikhúsgestir skemmtu sér vel
og klöppuðu ákaft.
Tregur afli í
Eyjum
V estmannaeyjum.
Frá fréttaritara Þjóðvilja.ns.
Ósamið er enn um kjör vél-
stjóranna á bátaflotanum. Var
umræoufundur sl. laugardag
milli aðda, en ekkert samkomu-
lag. Verkfall hefur ekki yerið
boðað enn og fóru nokkrir bát-
ar á sjó fyrir helgina en afli
var heldtir tregur.
¥erl«r íoks í sumar byrjað á
Ingu nátfúrugripasafns?
Loks virðist bjarma fyrir því að byggt verði yfir náttúru-
gripasafn. VerCur sennilega byrjað á verkiim á þessu surnri, að
því er Pétur Sigurðsson háskólaritari tjáði blaðamönnum í gær.
Bygging náttúrugripasafns verður næsta verkefnið fyrir það
fé er fæst s ágóða af happdrætti háskólans.
Gunnlaugur Halldórsson arkitekt teiknar bygginguna og mun
hún verða staðsett undir brekkunni milli liáskólabyggingarinnar
og leikfimishússins. Er ætlað að þetta verði allmikil bygging,
því auk safnsalanna verður kennslustofa og vlnnuherbergi fyrir
erlenda náttúrufræðinga sem hér dvelja.