Þjóðviljinn - 08.07.1953, Síða 5

Miðvikudagur 8. júlí 1953 — ÞJÓÐVILJINN — (5
Leysa sólblettir löiminar-
faraldra úr læðingi?
Nystárleg kennsng sœnska vssinda-
mannsins B. Hvistendahl

Á 8. þingi norrænna efna-
fræðinga í Osló um miðjan júní
mánuð setti sænski vísinda-
maðurinn B. Hvistendahl fram
þá kemningu, að tengsl séu á
milli lömunarveiki, kóleru og
ýmissa íleiri farsótta og sól-
foletta, — þ.e. að vírusa.r þeir,
&em orsaka farsóttir þessar,
séu næmir fyrir áhrifum raf-
segu'lmagns útgeislun sólarinn-
ar, sem aftur á móti er háð
sólblettum.
Sólblettirnir eru stormasvæði
á yfirborði sólarinnar. Hiti og
þrýstingur eru þar mun minni
en gerist á yfirborði sólarinn-
ar. Þess veg.na eru þeir dökkir
ásýndum. Stærð sólblettanna
má ráða af því, að þeir verða
oft allt að 25 þús. km að þver-
máli. Tíðni sólblettanna er all-
reglubundin. Hámarki ná þeir
á um það bil 11 ára fresti.
„Barnalömunarveikin frá sjcn
armiði lífræn.nar efnafræði" kall
aði B.Hvistendahl fyrirlestur
sinn. Heldur hann því fram,
áð vírus sá, sem valdi löm-
unarveikinni, magnist og verði
sérlega skæður af völdum raf-
segulmagnstrauma í jörðu,
sem stafa af áhrifum sól-
bletta. Virðist lömimarveikin ná
hámarki, þegar sólblettirnir ná
lágmarki.
Hugmyndir Adenauers um
sameiningu Þýzkalands
Kaupmannahafnarbláðið In-
formationen skýrir frá því 2.
júli, að vestur-þýzka stjórnin
hafi gengið frá ítarlegum áætl-
unum um, hvernig hún tæki
stjórn Austur-Þýzkalands í sín-
ar hendur, ef Þýzkaland verð-
ur sameinað.
Rocweil Kent
fyrir
McCarthy
Hinn nafnkunni 'bandaríski
rithöfundur Rockwell Kent var
íkvaddur fyrir rannsóknarnefnd
MeCarthys í síðustu viku. Hef-
ur Kent staðið framarlega í
friðarhreifingunni í Bandaríkj-
unum.
Vildi nefndin meðal annars
fá úr því skorið, hvort Kent
væri eða hefði verið kommún-
isti. I þess stað að svara fyrir-
spurnum McCarthys. rétti Kent
honum gre'nargerð um álit sitt
á starfsemi nefndarinnar. Neit-
aði McCarthy að láta bóka
greinargerðina. nema Kent
segði til um þáð, hvort hann
hefði nokkru sinni verið með-
limur kommúnistaflokksins. —
„Það er dapuri.egt að heyra“,
svaraði Kent einungis og neitaði
að eiga frekari orðaskipti vi'ð
nefndina.
Inforinationen segir áætlan-
ir þessar vera miklu lengra á
veg komnar en almennt hafði
verið búizt við. Þegar hefur
verið skipað í ýmis embætti í
Austur-Þýzkalandi, sem munu
losna“ vfð væntanlega samein-
ingu landsins. Þessir væntan-
legu austur-þýzku embættis-
menn eru sagðir telja allt að
100 'þúsund.
„Hitta má menn að máli í
Vestur-Þýzkalandi, sem vita,
að þeir eiga síðar meir eftir að
verða borgarstjórar, póstmeist-
arar eða stöðvarstjórar í einni
e'ða annarri austur-þýzkri
borg“, segir Informationen. —
Engan samanburð gerir blaðið
þó á áætlunum þessum og öðr-
um sameiningaráætlunum þýzk-
um, sem þvi eru enn ekki ó-
sennilega í fersku minni.
Kenningu sinni til stuðnings
hefur B. Hvistendahl safnað að
sér miklum skýrslum um út-
breiðslu farsótta. M.a. hefur
hann sýnt fram á, að í Gauta-
borg á árunum 1911-1934 urðu
40% allra lömunarveikistil-
fella árin 1912 og 1934, en þau
ár náðu sólblettirnir lágmarki.

Flakið af lof,'skipinu ,,Itaha“. Á'ísnum sést hápur leiangurs-
manna nokkru eftir að barst hjalp.
Þegar Elísabet II. Bréta-
drottning kom í fyrstu opinbera
heimsókn sína til Norður-ír-
lands, efndu írskir þjóðernis-
sinnar til mikilla skemmdar-
verka i mótmælaskyni.
í sama mund og drottmngin
hélt innreið sína inn í Belfast,
höfuðborð Norður-írlands, stöðv
uðust allar verksmiðjur borgar-
innar og sporvagnar af völd-
um straumrofs á rafmagnskerfi
borgarinnar. I sprengjutilræði
fyrr um daginn voru nokkur
hundruð metrar járnbrautar-
teina rif.nir upp skammt frá
bænum Newry.
Með skemmdarverkum þess-
um leitast þjóðernissinnamir
við áð halda á loft kröfum sín-
um um sameiningu Irska lýð-
veldisins og Norður-írlands.
Sii* Godfrey Tearle
látinn
Nýlátinn er Sir Godfrey Te-
arle, einn fremsti Shakespeare-
leikari Bretlands af gamla skól-
anum..
Frægur varð Tearle af leik
sínum í leikritum Shakespeares
við Hippodrome-leikhúsið í Man-
chester á f jórða tug aldarinnar.
Leikur hans í hlutverki Brút-
usar og Hinriks V. er sagður
sá bezti, sem sézt hefur í Bret-
landi síðasta mannsaldurinti.
Sir Gorfrey Tearle var líka
kunnur kvikmyndaleikari.
Paderewski-safn
í New York
Stofnun sú í New York, sem
kennd er við Paderewski, pianó-
leikarann mikla og fyrrum for-
sætisráðherra Póllands, hefur
nú í hyggju að koma upp safni
þar í borg á næsta ári til minn-
ingar um hann. 1 Bandaríkjun-
um mun allmikið af nótahand-
ritum hans vera niðurkomið.
Uei þettá leyti eru liðin 25
ár srtan Roald Amundsen fórst
yflr Norður-íshof’nu. a leifar-
ferð si.nni at leiðangri Italans
Umberto Nobile, sem farið
hafðí á loftskipinu „Italia" í
heimskautsflug. Nobile hafði
ver.’ð saknað nokkurt skeið,
þegar Amundsen lagöi upp í
leitarferð sína á frönsku flug-
vélinna „Latham“ frá Tromsö
18. júní 1928. Til Amundsens
spurðist aldrei framar.
Amundsen er einhver fremsti
heimsskautsfari, s.em uppi hef-
ur verið. Hafði hann forystu
fyrir ýmsum helmsskautsleið-
öngrum, sem jafnan munu halda
nafni hans á lofti. Árið 1906
hélt hann á skipinu „Göju“
norður fyrir meginland Amer-
íku í átt til Berkigesunds. Til
Nome komst hann 1906. Var
það í fyrsta sinn sem Norðvest-
urieiðin var farin.
Þegar Amundsen kom heim
aftur til Noregs, hóf hann a'ð
yinna að vmdirbimmgi rann-
sóknarleiðangurs til Norður-ís-
hafsins. Hugsaði hann sér að
láta leiðangur sinn reka yfir
íshafið á ísjökum. Gerði hann
sér vonir um, að þá ræki yfir
Norðurheimsskautiö. Þegar Pe-
ary komst á Norðurpólinn 1909,
hætti Amundsen við þesaar
fyrirætlanir sínar og ákvað
að freista þess að komast
fyrstur manna á Suður-póhnn.
Rétfarofsóknir gegn vestur-
þýzkum þingmönnum?
Stjórn Adenauers býst nú til
að svipta 10 hinna 14 þing-
manna kommúnista í neðri deild
þýzka þingsins þinghelgi. Ef
þingið fæst til að samþykkja
þá málaleitan, verða þeir dregn-
ir fyrir dómstólana og bornir
þeim tyllisökum „að undirbúa
landráð, stofna öryggi ríkisins
í voða og fara niðrandi orðum
um meðlimi stjómarinnar“.
Þinghelgisnefnd þingsins til-
kynnti 1. júlí, að hún legði til
að þingmennirnir 10 yrðu svipt-
ir þinghelginni, hvað snertir 32
Franco tekur við
yfirstjórn Tangier
Súltaninn í Morokko undir-
skrifaði 4. júlí samning við
Franco um stjórn alþjóðasvæð-
isins í Tangier. Samkomulag
þetta hefur í för með sér stór-
lega aukin völd og áhrif
spænsku stjómarinnar á al-
þjóðasvæðinu.
Með samkomulagi þessu fell-
ur úr gildi samkomulag stór-
veldanna um stjórn alþjóðasvæð
isins í Tangier frá því í ágúst
1945. Samkvæmt því var áhrif-
um Francos á alþjóðasvæðinu
settar rammar skorður. Nú fær
Franco hins vegar í sínar hend-
ur yfirstjóm löggæzlu þess og
annarra eftirlitsstarfa. Spán-
verjar munu leggja til hálfan
liðsafla lögreglunnar.
af þeim 46 ákærum, sem stjóm-
in ‘hefur lagt fram gegn þe:m.
Meðal hinna ákærðu er Max
Reimann, aðalritari kommún-
istaflojcksins. (Verði málsókn
hafin gegn þeim, eins og flest
bendir til, munu þeir ekki geta
tekið þátt í kosningabaráttu
kommúnistaflokksins í haust.
Með árás þessari á þinghelgi
þingmamianna 10 hefur stjórn
Adenauers stigið enn eitt skref-
>ið í herferð sinni gegn vestur-
þýzka kommú.nistaflokknum. Að
undanförnu hefur verið þrengt
að kostum hans á ýmsa vegu.
Nokkur blaða flokksins liafa
verið bönnuð, fundum hans
hefur verið hleypt ripp og
starfsemi hans á annan hátt
verið torvelduð. Handtökur
kommúnista undir hvers kyns
yfirskyni hafa færzt í vöxt
síðustu mánuðina. 1 Dusseldorf
sl. þriðjudag voru 14 ungir
menn og konur dæmd í samtals
199 mánaða fangelsisvist.
Iloalíl Amuudsen
Á hinu gamla skipi Nansens
„Fram“ fór hann í Suður-póls-
leiðangur sinn 1910-11. Til
Súðurheimskautsins komst hann
12. desember 1911 við fimmta
mann með 52 hunda og 4 sleða.
Náði Amundsen til skautsins
nokkrum dögum á undan ,enska
heimsskautsfaranum Scott, sem
fórst eihs og kunnugt er á-
leiðinni aftur til bækistöðva
sinna.
Þar ,sem málsvarar
frelsisins hittast
Mid-Oceanklúbburinn á Ðer-
muda, sem er fyrirhugaður fund-
arstaður þriveldanna, bannar
Gyðingum aðgang að húsakynn-
um sínum. Brezlci Verkamanna-
flokksþingmaðurinn, Ian Mik-
ardo, hefur ákveðið að fara þess
á leit við Churchill, að leiðtogar
þríveldanna finni sér annan
fundarstað á eynni.
Hálf milljón maimu út-
skrifuð úr æðri skólum
Ráðstjórnarríkjanna
í sumar
í sumar hefur verið útsk,rifuð
úr æðri skólum Ráðstjórnarríkj-
anna meira en hálf milljón alls
kyns sérfræðinga og tæknilega
menntaðpa manna. AJlir hafa
þeir þegar verið ráðnir.
Verkfræðingarnir meðal þeirra
telj.a um 40 þúsund. Þá voru út-
skrifaðir 17 þúsund búfræðingar
úr landbúnaðarháskólum víðs-
vegar um landið. Er það hærrl
ta’a en nokkru sinni fyrr.
í .ha>ust verða 400 þúsund nýir
stúdentar teknir upti i háskóla
Ráðstjórnarrikjanna.
Nýir síamskir tvíburar
Fyrir nokkru fæddust í Síam
■tvær samvaxnar stúlkur. Hvorki
Ijósmóðir né læknir aðst-oðuðu
við fæðinguna. Þær voru fluttar
til Bangkok til læknisskoðunar.
Hafa Þær sameiginlega lifur, en.
ekkj önnur liffaeri.