Þjóðviljinn - 11.10.1960, Page 6

€) — ÞJÖÐVIIJINN — Þriðjudagur 11, október 1960-
EL7!?Jæ5™'JSS
nr=
amuiNN
: STKFÁN JðNSSON:

fersf
‘‘íttíefaT’dl: Samelnlntrarflokícur alt)ýBu — Sóalallstaflokkurtnn. —
Rlt8tiórar: Magnús KJartansson (&b.), Magnús Torfi Ólafsson. Blar-
orðnr Guðmundsson. - PréttarltstJórar: ívar H. JónsBon Jón
SJainasor. - AuglýslngastJórl: Ouðgeir BÆagnússon. — Ritstjórn,
^fBreiðsla auglýsingar, prentsmlðJa: Skólavörðustíg 19. — Blml
17-500 (t línur). - iukriftarverð kr. 45 & m&n. - Lausaaöluv. kr. 1.00.
PrentsmiðJa WóövllJana,
Komnírí vanda
í»að er ljóst að samningarnir við Breta um land-
* helgismálið hafa þróazt á annan hátt en
áformað var í upphafi. Áætlun ríkisstjórnarinn-
ar var auðsjáanlega sú að gengið yrði frá samn-
in.eun.um áður en þing kæmi saman; sú yfir-
lýsing Ólafs Thors forsætisráðherra á þingfundi
í gær, að alitaf hefði verið ætlunin að hafa fullt
sarorf ð við Alþingi, stenzt engan veginn. Ef Al-
þingi hefði átt að fá að vera með í ráðum 'hefðu
samningar verið dregnir þangað til þing kom
saman; þá hefði ekki þurft7 að kalla þingmenn
stjómarflokkanna til Reykjavíkur á sérstakan
leynifund; þá hefðu lög ekki verið brotin með
því að ganga framhjá lutanríkismálanefnd á þann
hátt sem gert hefur verið. Það dylst engum
manni að áætlun ríkisstjórnarinnar var einmitt
sú að ljúka samningunum áður en þing kæmi
saman, svna bvi framan í orðinn hlut. En þessi
þáttur í áætluninni hefur nú mistekizt.
T>íkisstjórnin verst að vonum allra frétta um
það. hvað torveldað hafi að makkið rynni áfram
eftir settri braut. Hitt vita allir að aðstaða rík-
isstjórnarinnar til samninga við Breta er mjög
veik. Brezkir fréttamenn sem senda héðan fregn-
ir hafa vakið sérstaka athygli á því að stjórnin
hafi mjög nauman þingmeirihluta og eigi því
erfitt með að ráðazt í óvinsælar aðgerðir í land-
helgismálinu ofan á allt annað. Enginn efi er
á því að mótmæli almennings hafa vakið ugg
hjá stjórnarliðinu, útifundurinn mikli á Lækjar-
torgi og hin einbeitta og eftirminnilega sókn-
arlota sem Samtök hemámsandstæðinga beittu
sér fyrir hafa sett landhelgismálið og samning-
ana við Breta á dagskrá í hugum allra lands-
manna. Og stjórnarherrarnir hafa fregnir af
því að það eru ekki aðeins andstæðingar þeirra
sem l’ta svik í landhelgismálinu hinum alvar-
legustu augum, heldúr mikill og vaxandi hluti
af kjósendum þeirra.
\
Dáðherrarnir gerðu sér vonir um að samninga-
nefndirnar fenvju að makka í kyrrþey og
síðan vrði hægt að ganga frá samningum án
þess að almenningur veitti því sérstaka athygli;
áætlanir þeirra höfðu tómlætið að forsendu. En
nú vita ráðherrarnir að þeir' komast ekki hjá
því að taka tillit til fólksins í landinu. Því eru
takmörk sett hversu langt ráðherrarnir og stjórn-
arflokkarnir munu þora að ganga til móts við
kröfur Breta — og nú er spurningin hvort þau
takmörk eru ekki orði.n of þröng fyrir Breta.
Hluti af brezku samninganefndarmönnunum er
þegar farinn utan til þess að kanna það mál hjá
ríkisstjórn sinni. Á meðan þurfa íslendingar —
•og ekki sízt fyrri stuðningsmenn stjórnarflokk-
anna — að leggia allt kapp á það að sanna ráð-
herrunum. að Ipeir ganga lengra en þeim er ó-
hætt ef þeir slaka í nokkru á 12 mílna landihelg-
inni; sá eini „samningur“ sem þjóðin mun viður-
kenna er einhliða; að Bretar viðu.rkenni skilyrð-
islaust þá landhelgi sem íslendingar hafa haft
að lögum um tveggja ára skeið. — m.
ik

ua
Eg legg til, að einhver geri
mér þann greiða að spyrja
mig svo sem fyrirsögnin
hljcðar. Eg skal svara því
strax. Mér þykir gaman að
kenna börnum. Ýmislegt hef
ég gert, en ekki þótt neitt
starf ja.fn skemmtilegt. Mér
hafa boðizt önnur störf, en ég
hef ekki viljað hætta þessu.
En þó að svona sé. skamm-
ast ég mín fyrir að vera
barnakennari, vegna þeirra
kjara, sem starfið býður upp
á. Ástæða þess, að ég ihætti
ekki, er, auk þess, sem áður-
er sagt, sú, að ég hef annað
starf með höndum, sem mér
er líka mjög kært. Eg er búinn
að venja þessi tvö saman, og
ég veit ekki hvernig mér gengi
að samræma ihið síðarnefnda
við nýtt starf. Af hvorugu
starfinu get ég lifað einu
sér, en af þeim háðum tóri
ég aðeins og get borgað dá-
litla skatta til þjóðfélagsins.
Þar með er mín saga sögð.
Sé ekki hægt að greiða neitt
úr um bætt kjör fyrir íslenzka
bamakennara, er ekki nema
um eitt að gera. Stéttin verð-
ur að deyja. Eg legg til, að
'hún lognist úta.f. Við þessi
kjör er ekki hægt að lifa.
Kannski kemur sá tími seinna,
að þjóðin skammast sín fyrir
að eiga e'kki sérmenntaða
hamakennara eins og Banda-
ríkjamenn, og gerir þá betur
við þá stétt, sem þá ris á
legg. Dauði okkar verður frið-
þægingardauði.
þeir, sem viðkunnanlegastir
em? Era þeir ykkur fjand-
samlegir? Áreiðanlega ekki,
og áreiðanlega hafa þeir góð-
an skilning og velviljaðan á
okkar málum. Þetta. e'r bara
svo skrítið. Kánnski eru allir
bafnakennarar orðnir komm-
únistar og ekkert fvrir þá
gerandi ? Það er nú öðru nær,
þeir eru enn í miklum minni-
hluta, því er nú ver.
Vel á minnzt. Eg hef ekki
mikla trú á því, að aðild okk-
ar að Bandalagi starfsmanna
ri'kis og bæja veiti okkur
barnakennurum nokkurn
styrk í réttinda- og kjara-
málum. Eg hef átt sæti á
Ffórða grein
En nú kann einlaver að
spyrja: Hafa þeir engan skiln-
ing á málum y'kkar, fjármála-
ráðherra og menntamálaráð-
herra, svo að tveir séu nefnd-
ir úr núverandi ríkissitjórn og
þingum þeirra samtaka. Enda
iþétt ég gæti margt gott sagt
um forustumenn samtakanna
á undanfarandi árum, þar á
meðal sumra, sem aðrir vilja
tala illa um, fannst mér sem
óhugnanlegur blær svifi um
sali á þingum. Þar var ekki
talað um að rétta í samein-
ingu 'hlut hinna verst settu.
Hver stétt um sig vildi endi-
lega vera verst sett. Síðan
var áróðnr talsverður fýrir
því, hvern endilega yrði að
kjósa í stjóm og hvern ó-
mögulega mætti kjósa í
stjóm. Allt var það þó í leyn-
um og baktjaldamakki og síð-
an nokkurskonar dularfæðing.
Hvergi félagsleg samstaða
um neitt nema að krefjast
verkfallsréttar fyrir oninbera
starfsmenn. Á því er búið að
hjastra lengi og gera það að
töfraorði og höfuðkröfu, enda.
það heimskulegasta, sem hægt
er að 'krefjast. Opinberir
starfsmenn eiga ekki að hafa
verkfallsrétt og eiga ' enga
heimtingu á honum nema láta
þá annað í stáðinn, sem meira-
virði er.' Aðstaðá þeirra er-
svo ósamhærileg t.d. við dág-
launamenn, að ósamhærilegra.
getur ekki. Eg þori ekki ann-
að en taka fram, að það sem
ég segi hér um B.S.R.B. og
um verkfallsrétt, segir ég að-
eins sem mína s'koðun. Mér ér-
ekki kuhnugt um nokkurt
stéttarsystkini mitt, s?m sé
mér sammála. Kannski hef
ég ekki náð kosningu á þingið
í haust vegna þessa? Guði sé
lo.f þá, Skoðun mín er jafn-
rétt, þó að enginn sé mér
sammála. Við höfúm ekkert
með verkfallsrétt að gera til
að auðvelda þeim stéttum, sem
bezt hafá 'kjörin og sterk-
asta aðstöðu til verkfalls, að
þvinga fram kröfur fyrir sig,
Verkföll eru hættuleg vopn
bæði fyrir þá, sem beita þeim
og fyrir þjóðfélag þeirra. En
nú eru dæmi þess, að þeir,
sem ek-ki hafa verkfallsrétt,
leggi niður störf og geri ó-
löglegt vekfall. Er það þá
betra? Ekki veit ég það, en
hitt veit ég, að það útilokar
misheitingu og er þjóðfélag-
inu trygging, hVe éhugsandi
er, að fjölmennar stéttir verði
eimhuga í því að gera ólög-
legt verkfall nema að rang-
lætið sé orðið svo yfirþyrm-
andi, að hezt sé að kóróna
það með tugthúsvist sinna
beztu manna. Eg skai ek'ki
segja fleira um það. Að s'íð-
ustu legg ég til, að við barna-
kennarar göngum úr B.S.R.B.
Á bæjarstjcrnarfundi á
Akranesi 30. sept. s.l. fluttu
bæjarfulltrúar Framsóknar-
flokksins og Sósíalistaflokks-
ins svohljóðandi tillögu: ,,Með
vísun til þess, að ríflegur
meirihluti kjósenda hefur und-
irritað áskorun um nýjar bæj-
arstjórnarkosningar í tiiefni
af fyrirvaralausri uppsögn
hæjarstjóra og með því, að
ekki liggur fyrir samstaða
um 'kjör ibæjarstjóra og ihann
enn ekki verið kjörinn, þá
samþykkir bæjarstjórn Akra-
ness- að óska eítir leyfi ráðu-
neytisins um að nýjar bæjar-
stjórnarkosningar fari fram
svo fljótt sem við verður
komið.“
Meirihluti Bœjarstgor nar Akr<
frekle^ð meirihluta kjósenda
Forseti bæjarstjórnar Hálf-
dán Sveinsson, har þá fram
svofellda frávísunartillögu:
„Með því að vitað er, að
á borgarafundi þeim, sem
haldinn var á Akranesi hinn
27. ágúst s.l. var því ein-
dregið haldið fram af frum-
mælendum og öðrum, sem að
fundinum stóðu, að gerðir
meirihluta bæjarstjórnar um
að segja bæjarstjóra upp
starfi, hafi ekki við lög að
styðjast.
er í eru að verulegu leyti
byggðar á sömu rökum. Nú
er hinsvegar upplýst eftir að
dcmur hefur 'fallið í máli
þessu, að uppsögn bæjar-
stjórans var í alla staði lög-
leg, enda hefur hann fallizt
á það sjálfur með því að á-
frýja e'kki dómnum. Nýjar
kosningar eru því aðeins lög-
legar að meirihluti bæjar-
stjcrnar komi sér ekki saman
um kjör bæjarstjóra. Slíkur
ágreiningur er ekki fyrir
hendi að svo komnu máii. Af
framanscgðu sér bæjarstjóm
sig ekki geta orðið við á-
skoran þeirri, sem hér liggur
fyrir, og tekur því fyrir næsta
mál á dags'krá."
Tillaga þessi var sam-
þykkt með 6:2 atkv. einn
iSjálfstæðisfulltrúi sat hjá.
að mótmæla frávlsunartillögu
þeirri, sem meirihluti Bæjar-
stjórnar Akraness samþykkti
á fundi sínum þann 30. sept.
s.l. þar, sem því er haldið
fram, að frummælendur borg-
arafundarins hafi lagt á það
megin áherzlu, „að gerðir
meirihluta bæjarstjórnar um
að segja bæjarst, jóra upp
síarfi hafi eklii við lög að
styðjast." og að undirskrift-
irnar séu by.ggðar á sömu
rökum. Þetta er alrangt og
eingöngu sagt í blekkinga-
skyni. Ræðumenn borgara-
fundarins átöldu það siðleysi,
að segja bæjarstjóra upp
starfi fyrirvaralaust og án
allra saka, er aðeins væri bæj-
arfélaginu til álitshne'kkis og
tjóns.

Það er ennfremur vitað, að
þær undirskriftir, sem vitnað
Vegna horgarafundarins á
Akranesi 26. ágúst s.l. viljum
við undirritaðir leyfa okkur
Alveg sérstaklega kom það
fram, að hér vom frekleg
svik framin af hálfu Alþýðu-
•flokksins, þar sem fulltrúar
hans hefðu verið kjc'mir á