Þjóðviljinn - 28.09.1965, Síða 1

Þriðjudagur 28. septeinber 1965 — 30. árgangur — 218. tölublað
Alvarlegt ástand í Gagnfræðaskóla verknáms:
Ekki hægt að hef ja kennslu
í verklegum greinum pilta!
Morgunblaðið fer með vísvitandi ósannindi er
það segir að nýja húsið verði tilbúið í haust
I

Arthur Miller aíþakkar
heimboú Johnsons forseta
t
Bandaríska leikskáldið
ArthuT Miller afþakkaði
um helgina boð Lyndons
B. Johnsons Bandaríkja-
forseta að koma til Hvíta
hússins á miðvikudag og
kvaðst hann ekki geta
þegið boðið vegna þess að
hann væri andvígur hern-
aði Bandaríkjamanna í
Vietnam.
Arthur Miller, sem nýlega
var kjörinn forseti hins al-
þjóðlega rithöfundasambands
PKN, hafði verið boðið til
Hvíta hússins til að vera við-
staddur þegar Johnson forseti
undirritar lög um menningar-
sjóð Bandarikjanna.
í skeyti sem hann sendi
Arthur ivxuier
Johnson forseta segir hann að
stofnun þessa sjóðs sé upphaf
að auknum og bættum sam-
skiptum listamanna og stjórn.
arvaldanna, en harmleikurinn
í Vietnam muni varpa skugga
á hina hátíðlegu athöfn þegar
lögin um sjóðinn verða und-
irrituð. Síðan segir Arthur
Miller:
„Hálft ár er nú liðið síðan
Hanoistjórnin birti þau fjög-
ur skilyrði sem hún setur
fyrir samningaviðræðum um
frið, en Bandaríkjastjórn hef-
ur enn ekki svarað henni op-
inberlega. Bandarískar flug-
vélar gera daglega árásir á
Norður-Vietnam og sprengju-
flugvélar fljúga í mikilli hæð
yfir Suður-Vietnam og valda
dauða kvenna og barna. List.
in kafnar í fallbyssudrunun-
um. Þetta lífsins lögmál er
langtum sterkara en þau lög
sem menn setja,“ segir Arth-
ur Miller.
I

Sleifarlagi íhaldsins í skólamálum hefur áður verið^
lýst hér í blaðinu. Við einn skólh a.m-k. er ástandið
svo alvarlegt að ekki verður unnt að kenna heilli
bekkjardeild fyrr en breytingum er lokið á jámsmíða-
stofu.
Á föstudaginn fer svo Morgunblaðið vísvitandi með
ósannindi er það segir að Gagnfræðaskóli verknáms í
Hallarmúla verði fullbúinn f haust. Sannleikurinn er
sá að til stóð að taka þar í notkun fjórar stofur fyrir
verklegar greinar, en það verður ekki einu sinni hægt
og því ekki kleift að byr'ja kennslu í verklegum grein-
um pilta í skólanum þegar í stað og óvíst hvenær það
verður.
Morgunblaðið birti á föstudag-
inn heilsíðugrein þar sem lofað-
ar voru framkvæmdir íhaldsins
í skólamálum í Reykjavík, en til
þess virðist þó harla lítil ástæða,
þegar þess er gætt, eins og bent
hefur verið á hér í blaðinu, að
aðeins er lokið við 6 af 13 skól-
um, sem lofað hafði verið að
Ijúka við áður en kennsla hæfist
nú í haust.
Meðal annars var sagt í Morg-
unblaðinu að nú í haust yrði
húsnæði Gagnfræðaskóla verk-
náms í Hallarmúla fullbúið til
notkunar. Er þetta haft eftir
Birgj Gunnarss.,er hann svaraði
beinskeyttri ræðu Guðmundar
Vigfússonar, þar sem Guðmund-
ur gagnrýndi harðlega sleifarlag
íhaldsins í skólamálum. Blaða.
maður Morgunblaðsins hefur
þetta eftir Birgi um Gagnfræða-
skóla verknáms við Hallarmúla:
„Sá skóli yrði nú fullbúinn í
haust og yrði allur tekinn til
notkunar".
Sannleikur þessa méls er sá,
að aðeins er byrjað á fyrsta á-
fanga af þrem við Gagnfræða-
skóla verknáms við Hallarmúla.
í þessum fyrsta áfanga átti að
taka í notkun fjórar stofur fyrir
Framhald á 12. síðu.
Egill Sigurgeirsson sagði fyrir félagsdómi í gær:
Enginn vafí á um lagalega
heimild Trésmiðafélagsins
□ Egill Sigurgeirs-
son, lögíræðingur tré-
smiða í málinu vegna
verkíallsins í Árbæjar-
hverfi, sagði í viðtali
við blaðið í gær að
heimild Trésmiðafélags-
ins til að g$ia verkfall
á þessu eina tiltekna
svæði væri skýlaus sam-
kvæmt lögum um verk-
Hefur plægt öll heimshöf
Sovézk vísinda-
skúta í
Reykjavík
V ið landfestar í Reykjavík liggur nú sovézkt rann-
sóknarskip frá Leníngrad og heitir það „Zarja“, sem
þýðir dögun. Það hefur nú um tíu ára skeið plægt
heimshöfin í tímafrekri leit að réttum staðreyndum
um segulsvið jarðar.
Um 1920 gerði Carnegiestofnunin út skip sem hafði
svipuðu hlutverki að gegna, en það brann í hafi eftir
fjögurra ára starf. Síðan þá hafa segulmælingar vita-
skuld verið stundaðar af ýmsum aðilum, bæði úr
lofti og frá skipum. En „Zarja“ mun fyrsta og eina
skipið sem hefur verið sérstaklega byggt til að ann-
ast þessar rannsóknir: það er gert úr viði og þeim
málmi og málmblöndum sem ekki geta truflað við-
kvæm mælitæki skipsins. Að vísu er skipið ekki al-
gjörlega ,,hreint“, en þeir vélahlutir sem geta oröið
réttum vísindum háskasamlegir eru niður settir sem
fjarst mælitækjunum.
★
E r blaðamenn skoðuðu skipið í gær voru þeir Púsj-
kof leiðangursstjóri og Klíménko aðstoðarmaður
hans spurðir að því. hvort þær upplýsingar sem
skipsmenn safna hefðu aðeins gildi fyrir „hrein" vís-
indi, eða hvort þær gætu einnig haft beina hagnýt-
ingu. Þeir kváðu svo vera. þeir menn er gera kort
fyrir farmenn og fiskimenn tækju tillit til starfa
Framhald á 12. síðu.
föll. Með kröfu sinni
færu meistarar hins veg-
ar fram á að verkföll
yrðu sem víðtækust,
næðu til sem flestra á
sem stærstu svæði.
□ Að loknum mál-
flutningi fyrir félags-
dómi í gær var málið
dómtekið og hafði dóm-
urinn ekki lokið störfum
er blaðið fregnaði síðast.
í gærdag stóð yfir í röskan
klukkutíma dómþing í félags-
dómi í máli Trésmiðafélags
Reykjavíkur og húsameistara.
Fluttu lögfræðingar hvors aðila
sitt mál, en síðan var málið
tekið fyrir í félagsdómi. Hann
skipa fimm menn, sem að þessu
sinni eru þessir: Rágnar Ólafs-
son, hrl., tilnefndur ai Alþýðu-
sambandi Islands, Guðmundur
V. Jósepsson, tilnefndur af
Vinnuveitendsambandinu og
Ragnar Jónsson, hrl, pg Bjarni
Guðmundsson, borgardómari til-
nefndir af ríkisstjóminni en
Hákon Guðmundsson er formað-
ur dómsins.
Blaðið hafði að dómþingi
loknu samband við Egil Sigur-
geirsson, og innti hann eftir helztu
atriðum, sem hann hefði lagt á-
herzlu á í þessu efni fyrir
dómnum.
Enginn lagabókstafur
Egill sagði, að x íslenzkum
lögum væri enginn stafur til
fyrir því. hve víðtækt verkfall
þyrfti að vera, hve margra það
þyrfti að ná til né heldur á
hve stóra svæði það þyrfti að
vera. Áður en lögin 1938 vora
sett vora engar takmarkanir
um verkföll, en í þeim lögum
er hins vegar kveðið á um fyr-
ixvara fyrir verkföll og * þess
háttar. Lögfræðingur Meistara-
félagsins hefði fyrir dómi alls
ekki bent á nein lagaákvæði
máli sínu til stuðnings. Hefði
hann byggt afstöðu sína á þvi,
að með þessu vopni verklýðsfé-
laganna væri hægt að mismuna
atvinnurekendum jafnvel leggja
einn í einelti.
Egill kvað sig hins vegar hafa
haldið því fram, að það væri
engin hætta á slíku þar sem
það bryti algjörlega í bága við
tilgang verkfalla.
Egill sagði, að félli dómur í
þessu máli atvinnurekendum í
vil myndi það hafa mjög víð-
tækar afleiðingar. Verkföllin,
sem gerð hefðu verið í sumar,
Framhald á 12. síðu.
Heildarsíldarafíinn orðinn
mál og tn.
Mikil og góð síldveiði var vikuna sem Ieið. Aðfaranótt
fimmtudags fékkst mesti sólarhringsafli sumarsins. —
Veiðisvæðin voru að mestu leyti í Norðfjarðar- og Reyð-
arfjarðardýpi, 40—70 sjóm. frá landi.
Vikuaflinn, sem er sá mesti, sem af er vertíðinni, nam
232.363 málum og tunnum og heildaraflinn á miðnætti
s.l. laugardags orðinn 2.100.006 mál og tunnur. Vikuafl-
inn á sama tí.ma í fyrra var 71.642 mál og tunnur. og
heildarájiö^á orðinn 2.413.737 mál og tunnur.
Aflii verið hagnýttur þannig:
í salt upps. tunnur 287.515 í fyrra 335.795
í frystingu unpm. tu. 15.000 í fyrra 35.484
í bræðslu mál ,1.797.491 í fyrra 2.042.458
A (Frá Fiskifélag íslands.).
Rósinkranz Á. ívarsson
lézt á laugardaginn
Rósinkranz Á. ívarsson lézt í
fyrradag, 85 ára að aldri. v
Rósinkranz dvaldist í sumar
hjá bróður sinum ívari ívars-
syni að Kirkjuhvammi í Rauða-
sandshreppi eins og undanfarin
sumur. I fyrradag var hann á
gangi úti við og fann þá kind
að dauáa koinna niðri i skurði.
Flýtti hann sér heim að segja
tiðindin en hefur þá reynt of
mikið á sig, því þegar hann
settist leið hann út af og var
þegar örendur.
Rósinkranz var sjómaður
framan af ævi og áhugamaður
um sjómannakjör, átti um skeið
sæti í stjórn Sjómannafélags
Reykjavíkur. Hann 'var einlæg-
ur og heitur sósíalisti og bar-
áttumaður fyrir málstað verka-
lýðshreyfingarinnar. Rósinkranz
var einn þeirra er stofnuðu
Kommúnistaflokk íslands 1930
og var síðar félagi í Sósíalista-
flokknum frá stofnun þess
flokks 1938 Hann var prýðisvel
að sér i ættfræði og öðrum
þjóðlegum fræðum o;g vann að
þeim áhugamálum sínum á elli-
áram allt fram á þetta ár.
Rósinkranz
Ivarsson
Þjóðviljinn mun minnastþessa
mæta félaga bráðlega.
»