Þjóðviljinn - 21.09.1969, Síða 8

g SÍÐA — ÞJÖÐVILiJINN — Sunnudagur 21. septemiber 1969.

\
Hveragerði
framtíðarinnar:
Ferðamanna-
bær oa
heilsuhæii
Flytja Reykvíkingar austur
med nýja veginum?
Frá Hveragerðí-
O, þeir íifa hver á öðrum eins og annairss'tað-
ar, svaraði Einar Flygenring sveitarstjóri í
Hveragerði blaðamanni Þjóðviljans, þegar spurt
var um atvinnuvegi Hvergerðinga, og vill sveit-
arstjórinn að Hvergerðingar taki sig til og lifi
meira á utansveitarmönnum, — geri staðinn að
ferðamannabæ og lækningmiðstöð.
HVERAGERDI
Eiinar Flygenring sveitapstjóri.
Skráðir íbúar í Hveragerði eru
eitthvað um 820, en hér búa 4ð
jafnaði yfir þúsund manns, þeg-
ar með eru taldir fastir vistmenn
á elliheimilinu, nokkrir tugir, og
um 170 manns á náttúrulækn-
ingahælinu, sjúklingar og Starfs-
fólk, segir Einar sveitarstjóri og
bætir við, að Hvergerðingar lifi
hver á öðrum og þó íyrst og
fremst á garðyrkju-
— Hér eru mestu gróðurhús á
landinu, rúmir 30 þúsund fer-
metrar undir gleri, garðyrkju-
bændur um 30 talsinis og senni-
lega 70—80 manns sem hafa
framfæri a£ þessari atvinnugrein
allt árið, en íleiri sem vinna við
gróðurhúsin á sumrin. Stærstu
garðyrkjustöðvarnar eru með um
5000 fermetra gróðurhús og svo
er þetta allt niöur í nokkur
hundruð fermetra, hjá monnum
sem þá stunda aðra atvinnu
jafnframt. Mér er sagt, að til
að lifa mannsæmandi lífi af
þessu, þurfi um þúsund fermetra
stöð. Aðalframleiðsla garðyrkju-
bænda í Hveragerði er, a-m.k- í
verðmæti, blóm, sem þeir eru
með afllt árið, en eírnndg eru rækt-
aðir tómatar og gúrkur á sumrin.
Fyrir utan gróðrarstöðvamar
eru helztu atvinnufyrirtæki hér
þjónustufyrirtæki eins og t.d.
kaupfélagið og aðrar verzlanir,
trésmiðja. með um 20 manns í
vinnu, ullarþvottastöðin með á-
líika marga, hásiið er með nokk-
uð af starfsfólki héðan og eins
elliheimilið.
— Er mikið um framkvæmdir
á vegutm hreppsins?
— Aðalverkefnið núna er hol-
ræsagerð og hefur staðið yfir
undanfarin þrjú ár. 1967 var
gert heilmikið holraasi og dýrt,
kostaði um þrjár miljónir, en
þessi mikli kostnaður stafar af
því að jarðvegurinn er svo eirf-
iður, þarf bæði að grafa óvenj.u
djúpt til að fá halla og svo er
hraunið undir svo sprungið fyrir,
að mjög erfitt er að sprengja
það- En nú eru loks öll hús
hreppsins komin í holræsasam-
band.
Verið er að leggja hér raifmagn
í jörð, en hingað til hefur verið
loftlínukerfi, og í framhaldi af
því verki er áformað að ganga
frá aðalgötu bæjarins niður að
þjóðvegi.
Kalda vatnið of heitt
í viskýið
Heitt vatn eir hér að sjálfsögðu
í hverju húsi, en á kalda vaitn-
inu hefur ekki verið nægur
þrýstingur, svo vatninu er nú
dælt í tank fyrir ofan þorpið og
er verið að leggja leiðslu úr hon-
um niður eftir. En svo heitt er í
skurðinum, sem búið er að gratfa,
að menn óttast að kalda vatnið
verði of heitt og að leiðslan,
sem er úr plasti, bráðni, svo nú v
er áformað að einangra hana í
sérstökum stokki. Annans er
kalda vatnið aldrei almennilega
k^lt hér, ekki kaldara en 11 stig,
svo ætli maður t.d. að fá sér
viský, verður að blanda það með
ísmolum í stað vatns!
— Skólamál?
— Það er hér bama- og gagn-
fræðaskóli og hefði mátt koma
framhaldsdeild, en sú hugmynd
kom svo seint fram hjá þessari
náimisibrautanefnd, að þátttaka
fékkst efcki næg, þeir sem vildu
halda áfram voru búnir að ráð-
sfafa sér í aðra skóla. Hefði
þessu verið hreyft strax í vor
hefðu sennilega fengizt nemend-
ur- Það er reyndar sama sagan
á Selfossi og víðar.
f skólanum hér eru um 300
nemendur, en Hveragerði og
ölfushreppur eru saman um
hann, og er það nokkurt vanda-
mál- Aka þarf bömunum úr
sveitinni til og frá skólanum
óravegalengd, svæðið nær allt
frá Álviðru niðúr á Þorl'ákshöfn
og er þetta mjög slæmt fyrir
þau börn sem heirna eiga lengst
í burtu, leggja kannski af stað
snemma morguns og eru ekki
komin heim aftur fyrr en kl. 4
e.h-, auk þass sem þetta fyrir-
kömulag orsakar, að kenna verð-
ur í matartímanum, sem kostar
tÖluverða peninga.
Skólakeyrslan fyrir þessa tvo
hreppa kostaði sl. ár rúma millj-
ón króna sem ríkið endurgreiðir
mikinn hluta af, en talið er enn
dýrara að halda heimavistar-
skóla fyrir bömin í ölfus-
hreppnum- Samt tel ég, að heppi-
legna væri að hafa skóla þar,
a.m-k. fyrir nemendurna, því
eins og er, er þetta mjög erfitt
og tímafrekt fyrir börnin.
Ekkert gullæði
— Er eitthvað um nýbyggingar
hér núna?
— 17 — 18 hús eru í byiggingu,
en af þeim eru sum á lóðum
sem úthluitað var vorið 1967. f
vor leið var lítill áhugi í mönn-
um að byggja, svartsýni vegna
aimenns samdráttar, en á miðju
sumri íóru umsóknimar að
streyma inn, en það var of seint
og gátum við ekki veitt öllum
úrlausn. Annars hefur byggðin
í Hveragerði ekki aukizt mjög
hratt, fyrsta húsið hér var byggt
fyrir 40 áirum, en síðan leið lang-
ur tími áður en skriður komst
á byggingar. Efitir strið var mik-
ið byggt hér, fyrst aðallaga sum-
arbústaðir, sem síöan urðu bú-
staðir allt árið-
Fólksfjölgun hefur verið jöfn
og eikki tekið stökkforeytingum,
— hér hefursekkert gullæði ver-
ið: síldarævintýri eða þvih'kt
sem grípur um sig. Atvinnuleyisi
er líka varla til, vom örfáir á
atvinnuleysisskrá í vetur, mest
vegna árstíðábundins atvinnu-
leysis sumra stétta, sem nú létu
sfará sig, eins og t-d. hjá vöm-
bilstjóram.
Skipulag
fram í tímann
— En þótt fjölgunin hafi verið
jöfn hingað til má búast við að
það breytist. Þegar vegur með
varanflegu slitlagi kemur yfir
fjaiKLið og ferðin til Reyfajavítour
kemur ekiki til að taka nerna um
hálifitíma, eykst áreiðanlega mik-
ið eftirspurn eftir lóðum hér bg
höfum við í og með þessvegna
lagt mifala áherzlu á að fá bæinn
skipulagðan ifram í tímanin, seg-
ir Einar og bendir á uppdrátt af
aðalskipulaginu, sem hangir á
vegg sveitastjómarskriifstofunn-
ar-
— Efitir að aðalskipuiagið var
gert, ákvað vegamálastjóri að
flytja þjóðveginn sunnar, svo nú
verður skipulagsstjórinn að
skipuleggja að nýju svæðið
kringum þjóðveginn og gera ráð
fyrir þéttbýli þar sem á þessu
skipulagi vom áætiuð iðnaðar-
svæði og láta þau afbur færast
neðar. Við ákvörðun sikipulags-
ins verðum við að reyna að gera
ökifaur grein fyrir hvað þurífi að
fá af leiðslum, lögnum, skólum
Ekki verkefnaskortur á næstunni
Það er ekki lítill stofnkostnaöur, sem fullkomnar trésmiðjur þurfa
að greiða, — véflin sú ama, sem Guðmundur Wiium stendur við,
kostaði t-d. hvorki meira né minna en 300 þúsund, en hún er líka
ein af þremur á landinu, notuð við kantalímingar. .
í Trésmiðju Hveragerðis vinna
um 20 manns og hafa nóg að
gera, ekki fyrirsjáanlcgur neinn
verkefnaskortur á næstunni, að
vísu ekkert stórt væntanlegt, en
alltaf einhver reytingur, sagði
verkstjórinn og einn af eigend-
unum, Guðmundur Wiium Stef-
ánsson, Þjóðviljanum.
— Við emm td. núna með
glugga í verzlunarhús í Breið-
holti og i Húsmæðraskólann á
Laugarvatni, nýbúnir með skápa
í Leirárskófla og erum að smíða
eldhúsinniréttingu fyrir fþrótta-
kenniaraskólanh og að byrja á
sméverkefni fyrír Handritastofn-
unina, sagði Guðmundur. Við
höfum fengið talsvert af tilbóð-
unum frá Innikaupastotfnuninni,
en það er barizt um þetta allt
samain.
Trésmiðjan er hlutafélag og
em aðaleigendurnir auk Guð-
mundar Stefán Magnússon,
Bjami Eyvindsson og Kristján
Wiium. Er trésmiðjan orðin yfir
tuttugiu ára goimul, en flutti í
nýtt og glass-iflegt húsnæði fyrir
rúmu ári.
— Verkefnin em næg eins og
stendur, sagði Guðmundur, og
ekki annað fyrirsjáanlegt ennþá.
En með þeim samdrætti sem
orðið hófur í byggingaiðniaðin-
um má þó alltaf búast við ein-
að skera niður annan eftirvinnu-
tímann, annars höfum við alltaf
haft tvo eftirvinnutíma daglega.
Svipmyndir úr trcsmiðjunni.
hverjum samdrætti hjá okkur
líka, annað vasrí óeðlilegt, Dg
urðum við t-d. á tímabil í fyrra
i

v