Þjóðviljinn - 30.09.1972, Qupperneq 3

Laugardagur 30. september 1972.J ÞJóÐVILJINN — SIÐA 3,
„Nú sjá allir
hvað hann
er mikill
listamaður,
blessaður
karlinn99
Þorvaldur eins og hann og málverk hans eru i dag.
Rabbað við Þorvald Skúlason og
Asmund Sveinsson i Listasafni
Myndin af Halldóri Laxness
Nú sjá allir hvað hann er mikill
listamaður, blessaður karlinn.
Þetta sagði Asmundur Sveinsson,
hinn siungi listamaður og vinur
Þorvaldar Skúlasonar.
— Þetta er stórkostlegur við-
burður, sagði hinn hægláti Gunn-
laugur Scheving.
Og Þorvaldur gekk um sali i
Listasafninu og ræddi við frétta-
menn um myndir sinar. Mönnum
lék mest forvitni á að vita hvernig
breytingin mikla kom — úr
figúrativum, heitum myndum
yfir i abstraktið.
— Þegar ég kom heim úr
striðinu þá fann ég ekki þessa
gömlu atmosferu lengur, fór að
lita i kringum mig hér heima og
mála það sem ég sá, en það stóð
ekki nema ein þrjú ár...Ég málaði
mikið af svona bátum við sjóinn,
svo fóru þeir nú að breytast.
— Hér eru myndir, Þorvaldur,
þar sem má greina fisk og bát i
mótivinu (frá 1947-’48). Þessar
myndir hafa áreiðanlega þótt
mjög merkilegar á sinni tið, en
endurspegla þessar myndir ekki
það sem er verið að gera núna,
það er að segja afturhvarf frá
„timi portrettanna er liðinn".
abstrakti yfir i myndir, þar sem
má greina hluti svo sem fiska og
bát?
— Það er kannski meir um það
núna, að þvi sumir halda, en i
augum okkar, sem höfum verið
áratugi úti, hafa alltaf tvær
hreyfingar verið að berjast. Það
er dálitil útkjálkamennska að
tala um það einmitt núna að
myndir eigi að vera eða séu
figúrativar. Allan timann meðan
Paris var brennipúnkturinn voru
figúrativar stefnur á ferðinni.
— Ég er dálitið undrandi á þvi
að borið hefur á haturskenndum
árásum á abstraktið.
— Mér finnst það ósköp eðli-
legt, það er að segja ósköp eðli-
legt hérna. Ég hef ekki orðið var
við það annars staðar. Það er af
þvi að abstraktið hefur óneitan-
lega orðið nokkuð ráðandi hér —
og það hljóta alltaf að koma ein-
hver viðbrögð á móti.
— Fannst þér ekki eðlilegt að
söðla svona um á sinum tima?
— Hjá okkur var það alveg eðli-
legt. Við vorum ekki að gera neitt
sprell. Við fundum þarna leið sem
var persónuleg tjáning, við hætt-
um að finna til með náttúrunni á
þann hátt sem við gerðum áður.
— Hvernig liður þér hér inni,
þar sem þú sérð öll þin helztu
verk á einum stað — allan þinn
lifsferil?
— Það er ósköp erfitt að tala
um það. Ég vil helzt ekki minnast
á það.
— Það hljóta að vera margar
myndir hér sem þú hefur ekki séð
i áratugi?
— Ég sé margar myndir, sem
ég var búinn að gleyma. Það er
fjöldi af myndum hér, sem eru i
einkaeign.
— Ragnar I Smára fékk þig,
Gunnlaug Scheving og Snorra
Arinbjarnar til að myndskreyta
Islendingasögur. Hefur enginn
annar beðið þig eða ykkur að
myndskreyta bækur á sama hátt?
— Nei. Ekki hvað mig snertir.
Það var verulega gaman að fást
við þetta: Við Gunnlaugur höfð-
um talsverð samráð okkar á
milli, en Snorri Arinbjarnar kom
siðar til skjalanna og hafði mun
minni tima en við til að leysa
verkefnið.
— Myndirðu taka þvi vel i dag,
ef einhver útgefandi byði þér
sómasamleg laun fyrir
teikningar?
— Ég veit ekki. Ég lit allt öðru
visi á málin núna — hugsa öðru-
visi. En það er skemmtilegt að
fást viö slikar teikningar — tekur
gifurlegan tima og maður málar
ekki á meðan.
— Hvernig vinnurðu núna
siðari árin, vinnurðu jafnt og þétt
eða þegar andinn kemur yfir þig?
— Til þess að andinn komi yfir
mann þarf maður að vinna á
hverjum degi, rétt eins og skrif-
stofumaður. Andinn kemur ekki
yfir mann öðruvisi. Hann kemur
ekki þegar maður liggur á bakinu
og horfir upp i skýin — hann
sprettur fram úr vinnunni
sjálfri.. .ég fer á fætur um sjö
leytið og er venjulega byrjaður að
mála eða teikna um átta leytiö.
Ég lærði þessi vinnubrögð af
Frökkum, þessa algjörlega reglu-
legu vinnu listamannanna. Þeir
sem sitja á kaffihúsunum eru
bara i listamannsfötum — það eru
ekki þeir sem hafa gert Frakk-
land stórt. Nei, þetta er óskaplega
mikil vinna, og ég tek undir með
Halldóri Laxness, sem heldur
fram þvi sama.
— Hefurðu ekki unnið að sér-
stökum verkefnum, sem þú hefur
verið beðinn að gera?
— Sáralitið. Ég málaði eina
mynd sem hangir i Laugardals-
höllinni, en það var ekki tekið
fram i beiðninni hvernig myndin
ætti að vera. Þetta var pöntun frá
borginni, eftir tillögu frá lista-
hátiðarnefnd.
Hefurðu ekki fengizt við högg-
myndagerð?
— Ekki teljandi. Ég var i högg-
myndadeild meöan ég dvaldist i
Paris, en það var ekki alvarlegt
starf, langaði aðeins til að kynn-
ast þessu,þvi ég hef mjög gaman
af að horfa á höggmyndir.
— Þú hefur ekki látið það eftir
þér...
— Nei, og mér liggur við að
segja guði sé lof
— Hvernig voru viðbrögðin
þegar fyrsta septembersýningin
var haldin?
— Hún var heiftarleg. Við vor-
um stimplaðir, bæði á prenti og
manna á meðal, örugustu
aumingjar — ég held meira að
segja fylliraftar!
— Nú hafa margir sætzt við
ykkur siðan?
— Sumt af þessu fólki hefur
aldrei sætzt við mig, og ég ekki
við það.
— Hvaða listamenn blandar þú
helzt geði við núna— ekki hafið
þið neitt klúbbasamband?
— Nei, ekki núna. Ég umgengst
fyrstog fremstþá sem hafa alltaf
staðið mjög nálægt mér — við
skulum nefna Asmund Sveinsson,
Jóhannes Jóhannesson, Kristján
Daviðsson, Steinþór Sigurðsson,
Sigurð Sigurðsson og svo yngri
menn eins og t.d. Sigurður
örlygsson, Magnús Kjartansson,
Einar Hákonarson.
— Þeir yngri leita þá eftir
félagsskap ykkar eldri?
— Það hefur komið eðlilega.
Það eru eflaust einhverjir yngri
listamenn sem ekki þola okkur,
og þeir banka ekki uppá... þetta
eru allt eðlileg tengsl, eitthvert
sympati.
— Hvað langar þig að gera eftir
þessa yfirlitssýningu?
— Mála, og mála betur.
X
Þorvaldur skýrir okkur frá þvi
að hann hafi fengið bréf um að
tvær myndir eftir hann hafi selzt
á sýningu erlendis. Og við höldum
áfram að spyrja:
Framhald á 11. siðu.
Frá hinum „góðu, gömlu dögum”