Lesbók Morgunblaðsins - 17.02.1996, Blaðsíða 8

Lesbók Morgunblaðsins - 17.02.1996, Blaðsíða 8
SIGRUN HARALDSDOTTIR Hugað að heimspeki kattar Án allra kvaða kemur þú til mín og kúrir þig í sængurfötum mínum. Eg gái inní gulu augun þín og geðjast vel að lífsskoðunum þínum. Á sæng minni þú sefur mér við hlið og setur ekkert út á nálægð mína. Þar get ég séð hinn fullkomnasta frið og fölskvalausa tryggð og vinsemd þína. Af sjálfstæði og í syndsamlegri ró þú sefur er þér frjálsum líkar best. Svo meinleysisleg er þín kvassa kló og kæruleysið langa vegu sést. Hvað dreymir þig í þinni djúpu ró. Þín dularfulla sál er torræð gáta. Er hjarta mitt í harmi og vesöld sló þú horfir á mig sviplaus stynja og gráta. Þú berð ei þína tilfinning á torg en tekur bara mið a/ því sem er. Kannske berðu líka sára sorg en sefur hana rólega frá þér. Svo dulúðug og djúp er speki þín að deila beggja hlýju í fullri sátt. Er ekki einmitt þetta þráin mín að þiggja og gefa á eðlilegan hátt. Höfundur er tölvari og býr í Reykjavík. VALDIMAR EINARSSON Mótorhjól- iðmikla Þau sveigðu út á sandinn í haustsins hvítu birtu. Þegar vetraríns var von. Á mótorhjóiinu mikla. Merkt Harley Davidson. Á mannsins meistara verki, þau runnu hinn svarta sand, uns vængjuð steig hver von. Á mótorhjólinu mikla. Merkt Haríey Davidson. í glampa frá krómi og krafti er kona og maður sem eitt, t dauða, ást og vbn. Á mótorhjólinu mikla. Merkt Harley Davidson. Um ævinnar hverfuia tíma Hve oft hefur þú fundið um ævinnar hverfula tíma undursamleikann sem ýtir þér áfram frá degi til dags. Lífíð er langsótt og flókin glíma milli skerja og báru þú sífellt leitar lags. Frá hjartanu falla spurningar heitar og skýrar þó aldrei þú fáir óyggjandi svör. Og loks ertu staddur á ströndinni búinn til ferðar kominn úr langrí för. Haust Dregur nótt úr sjó döprum höndum. Tíminn eykt af eykt. Máninn fölur fleytir feigðar skini á báru. Höfundur býr á Stokkseyri. iiixn TEIKNING af Kirkjustræti 8b eftir Magnús Blöndahl. Hús- ið var kallað „Sykurtopparnir hans Magnúsar Blöndahls". KIRKJUSTRÆTI1930: Bílalest leggur af stað á AI- þingishátíðina á Þingvöllum 26. jání, 1930. Þar slær hjarta Reykjavíkur ar sem Aðalstræti, Kirkjustræti, Tjarnargata, Suðurgata og Túngata mætast slær hjarta Reykjavíkur. Þar stóð gamli Reykjavíkurbær- inn. Skammt þar frá var kirkjan, og kirkjugarð- urinn umhverfís, eins og þá var siður. Þegar Húsin sem nú standa við Kirkjustræti, að Alþingishúsinu og Herkastalanum frátöldum, eru frá vestri Hótel Skjaldbreið nr8, 8b og 10. Með byggingu hússins að Kirkjustræti 10 mótar fyrir nýrri stefnu í útliti húsa í Reykjavík. EftirJÓNÓLAF ÍSBERG Dómkirkjan var byggð á árunum 1790- 1796 var kirkjustæðið flutt þangað sem kirkjan er núna en kirkjugarðurinn var áfram í notkun. Stígurinn sem lá frá Dóm- kirkjunni að gamla kirkjugarðinum var í fyrstu nefndur Kirkjustígur, síðan Kirkju- brú og loks Kirkjustræti og liggur austur vestur eins og líkin í gamla kirkjugarðinum. Fyrsta húsið við Kirkjustræti ef talið er eftir númerum er Herkastalinn en við hinn endann er Dómkirkjan sem með sanni má segja að sé upphaf og endir götunnar og frá henni er nafnið komið og tilgangur. Þegar Dómkirkjan var byggð var þéttbýlis- myndun hafín í Reykjavík og meðan kirkju- garðurinn við Aðalstræti þjónaði hlutverki sínu má gera ráð fyrir að flestir Reykvíking- ar hafi einhvern tímann farið kirkjustíginn, lífs eða liðnir. Árið 1880 var hafist handa við byggingu Alþingishússins en því hafði verið valinn staður í skyndingu við Kirkju- stíginn en áður hafði verið gert ráð fyrir að það yrði byggt við Bakarastíg, þar sem nú er Bankastræti. Alþingishúsið við Kirk- justræti hefur ekki einungis hýst löggjafar- samkomu þjóðarinnar heldur var Háskóli íslands þar til húsa árin 1911-1940, ýmis KIRKJUSTRÆTI uppúr síðustu aldamótum. söfn og þar voru skrifstofur forseta íslands allt til ársins 1973. Kirkjustræti er þess vegna engin venjuleg gata en þótt ferð eftir strætinu hafi kannski ekki sömu merk- ingu og fyrrum þá á gatan og húsin við hana sér merkilega sögu. ÍBÚUM HEFUR FÆKKAÐ Húsin við Kirkjustræti eru öll sunnan- megin og þess vegna eru þar engin hús með oddatölu en vegna þess hve sumar lóðirnar voru stórar eru stundum tvö hús með sama númeri, a og b. Lóðirnar voru ekki nema þrjár en þegar húsin voru semiJ flest við götuna voru þau átta að ótöldum bakhúsum. Þrátt fyrir að allmargir íbúar byggju við götuna var annaðhvort verslun eða veitingasala í flestum húsanna þegar komið var fram á þessa öld. í dag eru ein- ungis fimm hús við Kirkjustræti og skráðir íbúar 28 (1. des. 1994), flestir til heimilis í Herkastalanum, en á fyrri hluta þessarar aldar var búið í öllum húsunum við götuna nema Alþingishúsinu. Árið 1910 voru íbúar Kirkjustrætis 84 og bjó tæpur helmingur þeirra í húsunum númer 4 og 8b, 20 í hvoru húsi. Húsin númer 4 og 6 brunnu árið 1947 og eftir 1950 voru hin húsin, að Herkastal- anum undanskildum, að mestu notuð sem verslunarhús. íbúar við götuna árið 1955 voru 63, þar af tæp 80% til heimilis hjá hernum, en á næstu áratugum fækkaði íbúum við götuna og þeim húsum sem búið var í. Kirkjustræti varð aldrei fræg verslun- argata en hvort nálægðin við Alþingishúsið og Dómkirkjuna hafi ráðið þar einhverju skal ósagt látið. Það er hins vegar óneitan- lega skemmtileg tilviljun hvernig Kirkju- strætið tengist sögu heilbrigðismála. í Kirkjustræti 2 var starfrækt fyrsta sjúkra- húsið í Reykjavík. Fyrstu rannsóknarstofur læknadeildar voru í Kirkjustræti 12, en í bakhúsi voru lík krufin, og síðar var hjúkr- unarfélagið Líkn þar til húsa. Þegar hugað er að húsunum við Kirkjustræti og þeirri starfsemi sem þar hefur verið þá má tengja það flestu því sem sett hefur svip sinn á þjóðfélagið á undanförnum áratugum. Fyrsta íbúðarhúsið við sunnanverðan Austurvöll var reist úr múrsteinum sem urðu afgangs þegar Dómkirkjan var stækk- uð árið 1848. Húsið varð síðar Kirkju- stræti 12 og eigandi þess var C.L. Möller kaupmaður. Þremur árum síðar, þjóðfund- arárið, kaupir Halldór Kr. Friðriksson yfir- kennari húsið og bjó þar til dauðadags 1902. Hann byggði eina hæð ofan á úr timbri árið 1884 og þannig er húsið í dag. Það var í eigu fjölskyldu Halldórs þar til

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.