Alþýðublaðið - 17.04.1986, Blaðsíða 2

2
Fimmtudagur 17. apríl 1986
rRITSTJORNARGREIN-
Fullyrðingar Alþýðuflokksins
milljarða skattsvik staðfest
um
Umfang dulinnaratvinnustarfsemi hérá landi
er talið nema 5 til 7 af hundraði vergrar lands-
framleiðslu, sem eru 6,5 milljarðar króna á
síðasta ári. Tap hins opinbera vegna vangold-
innabeinnaskattaog söluskatts eráætlað um
2,5 til 3 milljarðar króna. Talið er, að söluskatts-
svik nemi 11 af hundraði heildarsöluskatts.
Þessar upplýsingar komu fram á Alþingi í
gær, er Þorsteinn Pálsson fjármálaráðherra
svaraði fyrirspurn frá Jóhönnu Sigurðardóttur
um starfsemi nefndar, sem skipuð var sam-
kvæmt tillögu Alþýðuflokksins til að kanna
umfang skattsvika hér á landi.
Vvið umræðuna á þingi benti Jóhanna á, að
liðin væru tæþ tvö ár síðan þingsályktunartil-
laga Alþýðuflokksins var samþykkt, og ár liðið
frá því að nefndin átti að skila niðurstöðum. En
nú hefur nefndin skilað áliti, og er ekki að efa,
að niðurstöður hennar munu vekja mikia at-
hygli og staðfesta þær fullyröingar Alþýðu-
flokksins, að hér á landi eigi sér stað gífurleg
skattsvik, sem komi með miklum þunga á al-
menna skattgreiðendur.
w
I þingsályktun Alþýðuflokksins varkrafist taf-
arlausra aðgerða til að koma í veg fyrir þessi
skattsvik. Má þar nefna sérdeild við sakadóm
Reykjavíkur, sem fjallaði um skattsvik, bók-
haldsbrot og fleira, fjölgun sérhæfðra starfs-
manna hjá saksóknara og eflingu starfsemi
Rannsóknarlögreglu ríkisins ( þessum mála-
flokki. Einnig að beita sjálfvirkum sektar-
ákvæðum i auknum mæli og hækka sektir,
gera nauðsynlegar breytingar á bókhaldslög-
um, endurskoðun á söluskattskerfinu, aukna
hagræðingu og tölvuvæðingu við upplýsinga-
öflun og úrvinnslu skattframtalaog fylgiskjala
og fjölgun sérhæfðs starfsliðs við embætti
skattrannsóknastjóra.
Nú hefur Alþýðuflokknum tekist að knýja
fram svör, en úrbætur i framhaldi af samþykkt
tillögunnar eru minni en vonir stóðu til. í svari
fjármálaráðherra í fyrradag kemur í Ijós, að rík-
issjóður tapar milljörðum króna á hverju ári
vegna skattsvika. Fjármálaráðherra sagði, að
dulin atvinnustarfsemi ætti séreinkum stað í
byggingastarfsemi, persónulegri þjónustu-
starfsemi, iðnaði, verslun og veitinga- og hótel-
rekstri. Ástæðan sé flókið skattakerfi með
óljósum mörkum milli hins löglega og ólög-
lega, frádráttar- og undanþáguleiðir, há skatt-
hlutföll. Hann sagði, að skattvitund almenn-
ings væri tvíbent.
Hann sagði, að tillögur nefndarinnar til úr-
bóta væru einföldun skattalaga og fækkun á
undanþágum og margs konar frádráttarliða.
Einnig væri lögð áhersla á markvissari refs-
ingu og þyngri. í þessum tillögum nefndarinn-
ar koma fram nákvæmlega sömu atriði og al-
þýðuflokksmenn hafa bent á hvað eftir annað,
en yfirleitt talað fyrir daufum eyrum.
Við umræðuna í fyrradag benti Jóhanna Sig-
urðardóttir á, að fyrir frumkvæði Alþýðuflokks-
ins hefði verið fjölgað í starfsliði skattrann-
sóknastjóra. Með því móti hefði tekist að upp-
lýsa margvísleg skattsvik og um 125 milljónir
króna hefðu komið í ríkissjóð vegna endur-
álagningar og sekta. Hún benti á að nýlega
hefði það komið fram í fréttum, að 37 af hundr-
aði atvinnurekendaog 20 af hundraði láglauna-
fólks væru undir fátæktarmörkum samkvæmt
skattframtölum. — Hún skoraði á fjármálaráð-
herra, að umræðurum niðurstöður nefndarinn-
ar færu fram á Alþingi fyrir þinglok.
Alþýðuflokkurinn hefur barist fyrir því um
margra ára skeið, að tekið yrði af festu og hörku
á sivaxandi skattsvikum hér á landi. Hann hef-
ur bent á svívirðu þess, að einhleyþar mæður
skuli bera hærri skatta en eigendur stórfyrir-
tækja. Flokkurinn hefur nú fengið staðfest, að
undanskot frá skatti nema milljörðum króna á
ári. Nú krefst Alþýðuflokkurinn þess að gripið
verði til áhrifamikilla aðgerða til að uppræta
þennan gengdarlausa þjófnað, sem veldur því
að almennir launþegar verða að bera milljarða
skattbyrði umfram það sem eðlilegt geturtal-
ist.
Faðir/sonur 4
að halda völdum. Hann beitti fang-
elsunum og pyndingum, drápum og
útlegðardómum. Það höfðu raunar
allir forverar hans gert, en hann
veittist einnig gegn mikilsmetnum
mönnum og jafnvel eigin vinum og
ættingjum. Starfsemina annaðist
öryggislögregla, sem jafnframt sá
um njósnir og uppljóstranir.
„Papa Doc“ og
Bandaríkin
Fljótlega komst ,á gagnkvæmt
hagsmunasamband millí Duvaliers
og Bandaríkjamanna, þótt ekki
væri sambúðin alltaf upp á það
besta. Haiti var hernaðarlega og
efnahagslega mikilvægt fyrir
Bandaríkin og stjórnandinn þar var
„andkommúnískur" og á hinn bóg-
inn var starfsemi Bandaríkjamanna
í landinu heppileg fyrir hann sem
vildi umfram allt auðgast á kostnað
íbúanna og halda völdum sem
lengst. Þegar pyndingar og harð-
neskja Duvaliers keyrðu úr hófi
fram vildu Bandaríkjamenn raunar
skerast í leikinn, en forsetinn hall-
aði sér þá að austurblokkinni og
ekkert varð af aögerðum.
Francois Duvalier dó 1971 og var
þá búinn að tryggja sér valdasess
ævilangt. Skömmu fyrir dauða sinn
sá hann um að lögunum yrði breytt
á þann veg að sonur hans, Jean-
Claude yrði eftirmaður hans. Það
mun alltaf hafa verið ætlunin, því
að Duvalier yngri skírði son sinn
Francois Nicholas Jean-Claude II.
Ekki urðu teljandi breytingar á
stjórn landsins við forsetaskiptin.
„Baby Doc“, eins og hann var kall-
aður hallaði sér þó meira að kyn-
blendingum og styrkti stöðu sína
meðal tþeirra með kvonfangi af
voldugri ætt kynblendinga. Einnig
gerði hann nokkrar breytingar
gagnvart samviskuföngum, sem þó
urðu ekki til mikilla bóta. En engar
umbætur voru gerðar til handa
landslýðnum. Talið er að um 1,5
milljón Haitibúa hafi flúið land
síðustu áratugina.
Laust eftir 1970 opnuðust augu
umheimsins fyrir ástandinu á Haiti
og það var í kjölfar.sjónvarpsþáttar
Flokkur mannsins hefur ritað
Braga Jósepssyni, framkvæmda-
stjóra SKÁIS, Skoðanakannana á
íslandi, bréf, þar sem gerðar eru
ýmsar athugasemdir við skoðana-
könnun, sem fram fór laugardaginn
12. apríl og birtist væntanlega í
Helgarpóstinum í dag. Flokkur
mannsins hefur sent bréfið fjöl-
miðlum, og koma þar fram ýmsar
athyglisverðar ábendingar. Bréfið
er á þessa leið:
Bragi Jósepsson
Skoðanakannanir á íslandi
Pósthólf 234
101 Reykjavík.
Reykjavík, 14.04 1986.
Fyrir hönd Flokks mannsins vil
ég færa fram þakkir fyrir að við
skyldum fá að vera viðstödd gerð
skoðanakönnunar sl. laugardag,
12. apríl.
Eins og við létum þar strax í ljós
eru nokkrir alvarlegir tæknilegir
misbrestir á gerð þessarar könnun-
ar. Ef aðeins væri verið að kanna
viðhorf ákveðinna einstaklinga þá
væri þetta allt í lagi. En þessi skoð-
anakönnun á að endurspegla skoð-
anir fólks, vera marktækt úrtak fyr-
ir fjöldann og því er gerð hennar al-
gjöriega út í hött. Þetta er ekki bara
tæknileg villa heldur siðferðislega
og pólitískt stórhættulegt.
Skoðanakönnun er ekki bara
könnun skoðanamyndandi þannig
að sá sem mælir skoðanir fjöldans
vitandi vits að ýmsir vankantar eru
á aðferðum er ekki að gera tæknileg
mistök heldur fremja siðferðisbrot
og jafnvel lögleysu.
Sú skoðanakönnun sem fram-
kvæmd var sl. laugardag, 12. apríl,
er ekki marktæk vegna eftirfarandi
atriða:
a) Úrtakið tekið úr símaskránni
og eftir símanúmerum.
sem sýndi illa stadda flóttamenn á
bátum leita hælis í Bandaríkjunum,
en var vísað frá á þeim forsendum
að þeir væru ekki pólitískir flótta-
menn. Flóttafólki frá Kúbu var á
sama tíma tekið með kostum og
kynjum.
b) Könnunin er framkvæmd á
laugardegi þegar fáir virkir ein-
staklingar eru heima við, meira
um börn og eldra fólk.
c) Spyrlar misjafnir og óvanir.
Einhver spurði t. d. „Hvað er
xD“?
d) Spyrlar ekki óhlutlægir. Þegar
fólk vildi ekki svara eða var
óvisst voru þeir mjög ýtnir og
fylgdu misjafnlega eftir svör-
um.
e) Skoðanakönnunin mælir ekki
það sem fólk hefur fyrir fram-
an sig í kjörklefa heldur það
sem heyrist mest í fréttum. í
kjörklefa eru nöfnin á öllum
stjórnmálaflokkunum á kjör-
seðlinum. Þegar spurt er í síma
ætti að lesa upp nöfnin á
flokkunum og spyrja síðan
annars kemur bara upp í hug-
um fólks það sem það heyrir
mest í fréttum.
Við Iögðum þetta til þegar verið
var að vinna að könnuninni en það
var ekki tekið til greina. Margar
aðrar athugasemdir höfum við eins
og að þið vissuð ekki um skekkju-
mörkin, en verða ekki tíunduð frek-
ar.
Ef þessi skoðanakönnun ætti að
vera marktæk ættu allir stjórn-
málaflokkar að hafa jafnan aðgang
að helsta fjölmiðli landsmanna,
sjónvarpinu, viku fyrir gerð könn-
unar, en svo er ekki.
Ef fólk vill raunverulegt lýðræði
ættu allir að hafa jafnan aðgang
þannig að ekki sé verið að halda
ákveðnum skoðunum á loft eins og
nú er gert.
Við erum sannfærð um að þið
viljið ekki blekkja almenning svo
vonandi verða þessar athugasemdir
okkar til þess að þið endurskoðið
Það hefur mælst misjafnlega fyr-
ir að neyð fólks skuli á þennan hátt
gerð að pólitískum hráskinnaleik,
en nú hafa Haitibúar tekið til sinna
ráða og rekið af höndum sér harð-
stjórann.
aðferðafræði ykkar við gerð skoð-
anakannana.
Gott hefði verið að skrifa þér
persónulega þetta bréf en þar sem
niðurstöður skoðanakönnunarinn-
ar eru opinberar verðum við einnig
að birta þetta bréf opinberlega.
Virðingarfyllst,
Áshildur Jónsdóttir
form. almenningstengsla.
Fátœkt 1
sem færist undan að gefa kvittun.
Það er sem kunnugt er alsiða að
iðnaðarmenn sem taka að sér sjálf-
stæð verkefni í byggingariðnaði,
geri væntanlegum viðskiptavinum
tvö tilboð, þar sem annað tilboðið
er þriðjungi lægra en hitt og felur í
sér að verkalaunin verði ekki gefin
upp til skatts.
Jóhanna Sigurðardóttir benti í
þessu samhengi á þá athyglisverðu
staðreynd sem fram kom í sjónvarpi
nýlega, að 37% atvinnurekenda
virðist samkvæmt skattaframtölum
vera undir fátæktarmörkum. Þetta
taldi Jóhanna að þyrfti augljóslega
athugunar við.
Þorsteinn Pálsson sagði við um-
ræðuna að í haust yrði væntanlega
lagt fram lagafrumvarp um úrbæt-
ur í þessum efnum.
Fangavarsla —
Sumarvinna
Ráðgert er að ráða fólk til starfa við fangavörslu í fang-
elsunum að Litla-Hrauni og í Reykjavík í um 3—4 mán-
uði frá 23. maí nk. vegna sumarleyfa.
Umsóknir um þessi störf skulu berast dómsmálaráðu-
neytinu, Arnarhvoli, fyrir 1. maí nk. og skulu umsækj-
endur gera grein fyrir menntun og fyrri störfum.
Dóms- og kirkjumálaráðuneytið, 14. apríl 1986.
FÉLAGSSTARF
Kvenfélag Alþýðuflokksins í Hafnarfirði
Aðalfundur
Aðalfundurverðurhaldinn mánudaginn 21. apríl n.k. kl.
20.30 í Alþýðuhúsinu við Strandgötu.
1. Venjuleg aðalfundarstörf.
2. Önnur mál.
3. Vor bingó.
Mætið vel og stundvíslega.
Stjórnin.
Flokkur mannsins gerir at-
hugasemdir við skoðanakönnun