Alþýðublaðið - 10.02.1993, Page 2

2
Miðvikudagur 10. febrúar 1993
HVERHSGÖTU 8-10 - REYKJAVÍK — SÍM1 625566
Útgefandi: Alprent hf.
Framkvæmdastjóri: Ámundi Ámundason
Ritstjóri: Siguröur Tómas Björgvinsson
Fréttastjóri: Hrafn Jökulsson
Auglýsingastjóri: Ámundi Ámundason
Setning og umbrot: Leturval
Prentun: Oddi hf.
Ritstjórn, auglýsingar og dreifing: 625566
Fax: 629244
Áskriftarveró kr. 1.200 á mánuöi. Verö í lausasölu kr. 90
Ný menntastefna
er nauðsyn
Þeim sem fylgjast með skólamálum er ljóst að ýmissa róttækra breyt-
inga er þörf á menntastefnu Islendinga. Nefnd á vegum menntamála-
ráðuneytisins sem unnið hefur að endurskoðun á lögum um grunn-
skóla og framhaldsskóla skilaði fyrir stuttu áfangaskýrslu. Þar er kom-
ið inn á ýmis þau atriði sem vert er og brýnt að endurskoða.
Eitt af því sem velt er upp í skýrslunni er að færa grunnskólann yfir
til sveitarfélaganna. Vissulega ynnist margt með því að fela sveitarfé-
lögunum umsjón og rekstur grunnskólans, enda mat margra að sveit-
arfélögunum muni farast það betur úr hendi en ríkisvaldinu. Sveitarfé-
lögin og stjómendur þeirra eru í miklu meiri nálægð við nemendur og
foreldra en miðstýrt ríkisapparat með höfuðstöðvar sínar í Reykjavík.
Auk þess er fyrirsjáanlegt að grunnskólinn mun á næstu árum tengjast
í auknum mæli beint ýmsum þeim þáttum sem eru á verksviði sveitar-
félaganna, eins og vinnuskólum og æskulýðs- og íþróttamálum.
Eitt af því sem nú er gjörsamiega úr tengsium við þjóðfélagið er
lengd skólatímans í grunnskólum. Það er ekki raunhæft lengur að ætla
nemendum undir 16 ára aldri að halda út í atvinnulífið yfír sumartím-
ann. Hverfandi hluti grunnskólanemenda á þess kost að fá vinnu á hin-
um frjálsa vinnumarkaði á sumrin. Til að mæta þörfinni fyrir sumar-
vinnu hafa sveitarfélögin starfrækt svokallaða vinnuskóla yfir sumar-
tímann, en miklu nær væri að tengja slíkt starfsnám eða starfskynning-
ar sjálfu grunnskólanáminu. Það er því fyllilega tímabært að lengja
skólann um mánuð eða svo fram á sumarið. Það er hvorki hægt að
bjóða bömum á grunnskólaaldri né foreldrum þeirra upp á að bömin
séu meira og minna verkefnalaus á fjórða mánuð samfleytt.
V erknám er sá hlutur sem hvað mest hefur verið vanræktur í íslenska
skólakerfinu. Úr því þarf sannarlega að bæta. Þá má færa rök fyrir því
að allt of mikil áhersla er lögð á stúdentsprófið og að það vanti sérhæft
nám á framhaldsskólastiginu sem gefi starfsréttindi og bjóði auk þess
upp á frekara nám á háskólastigi, án þess endilega að viðkomandi hafi
lokið formlegu stúdentsprófi.
V íða er grunnskólinn í reynd tveir skólar. Annars vegar bamaskóli
með nemendur upp að 12 ára aldri og hins vegar unglingadeildir, þótt
svo þeir séu undir einu þaki og með einn skólastjóra. Þegar komið er
upp í unglingadeildimar þarf að bjóða upp á fleiri valkosti en verið
hefur, bæði hvað varðar verkefni og hraða yfirferðar. Eigi að vera
raunhæft að bjóða upp á mismunandi valkosti á unglingastiginu er
nauðsynlegt að tilskilinn nemendafjöldi sé til staðar. Það hlýtur því að
vera fyllilega tímabært að skoða hvort ekki sé rétt að taka upp aftur
gamla gagnfræðaskólann eða eitthvert ígildi hans.
/\uk lengingar skólaársins hefur mikið verið um það rætt á undan-
fömum ámm að koma á samfelldum heilsdagsskóla. Lítið hefur hins
vegar miðað í þá átt, fyrir utan hvað sveitarfélögin hafa verið að feta
sig inn á þá braut að bjóða upp á heilsdagsskóla í einhverjum mæli og
formi, og bjóða þá upp á tómstundastarf, aðstöðu og aðstoð við heima-
nám og gæslu eða eftirlit með bömunum. Með því móti hafa sveitarfé-
lögin verið að reyna að koma til móts við þarfir sem ríkisvaldið hefur
ekki sinnt.
Nokkuð hefur borið á því að forystumenn kennara hafi farið í hnút
þegar þessi mál ber á góma. Segja þeir að ekkert verði hægt að gera
nema laun og kjör kennara verði endurskoðuð frá gmnni. Það er að
vísu rétt, en undir engum kringumstæðum má láta kjaramál stéttarinn-
ar tmfla þá faglegu umræðu og mótun nýrrar skólastefnu sem nú á sér
stað. Kennarar eiga og verða að koma og taka þátt í að móta skólastarf-
ið og þá menntastefnu sem framtíðin kallar á, því vissulega er nauðsyn
á nýrri og markvissari menntastefnu á íslandi.
Rætt við frambjóðendur til
formanns í Alþýðuflokksfélagi Reykjavíkur
Kosið milli Valgerðar
og Þorláks í kvöld
Aðalfundur Alþýðuflokksfélags
Reykjavíkur verður haldinn í Ró-
sinni í kvöld klukkan 20.30. Mest at-
hygli bcinist að formannskosningum
þarsem kosið verður á milli Valgerð-
ar Gunnarsdóttur og Þorláks Helga-
sonar.
Uppstillingarnefnd lauk störfum
fyrir skömmu og gerði tillögu um
eftirtalda í stjórn og varastjórn: Að-
alheiði Franzdóttur, Ásgerði
Bjarnadóttur, Cecil Haraldsson,
Gunnar Inga Gunnarsson, Halldór
Kristjánsson, Jónas Þór Jónsson,
Ólínu Þorvarðardóttur og Rúnar
Geirmundsson.
Þá gerði uppstillingarnefndin til-
lögu um að kosið yrði millum Val-
gerðar og Þorláks. Ekki er búist við
að aðrir taki þátt í þeim slag, en ekki
er ólíklegt að stungið verði uppá
fleirum í stjórnina.
Alþýðublaðið ræddi lítillega við
formannsframbjóðendurna í gær,
og spurði fyrst um hvað kosningarn-
ar snerust að þeirra mati.
Þorlákur: „Ég hef sem starfandi
formaður í nokkra mánuði unnið að því
að gera félagið virkara, bæði inní Al-
þýðuflokknum og gagnvart Reykvík-
ingum. Ég er reiðubúinn að starfa
áfram af fullum krafti og býð fram þá
reynslu sem ég hef af pólitísku starfi.“
Valgerður: „Að vissu leyti snúast
kosningamar um persónur. Fólk í
flokknum þekkir okkur og hvað við
leggjum áherslu á. Öðrum þræði snýst
þetta líka um það, hver á að leiða félag-
ið í komandi borgarstjómarkosning-
um.“
- Hver veröa svo helstu áliersluat-
riðin í starfinu?
Þorlákur: „Ég vil gera Alþýðu-
flokksfélagið virkara. Stjómin hefur
haldið ágæta fundi en við þurfunt að fá
fleiri til starfa. Ég hef lagt áherslu á að
fá fólk í starfshópa um sérstök mál. Það
hefur gefið góða raun. Málefnastarfið
má ekki einskorðast við bláköld efna-
hagsmálin og þannig er í undirbúningi
ráðstefna um málefni fjölskyldunnar
sem væntanlega verður haldin í lok
febrúar. Ég vil að við eflum samstarfið
við hin Reykjavíkurfélögin: um daginn
héldum við góðan fund með Félagi
ungra jafnaðarmanna. Vaxtarbroddur-
inn í starfi Alþýðuflokksins hefur verið
meðal unga fólksins og við þurfum að
fá það til liðs við okkur. En á sama hátt
er líka mikilvægt að rækta sambandið
Þorlákur: Mikilvægt að efla samvinnu
við önnur félög Alþvðuflokksins í
Reykjavík... Útiloka ckki framboð til
borgarstjórnar.
við göntlu kratana sem hafa fylgt þess-
um flokki gegnum þykkt og þunnt. í
Alþýðuflokksfélagi Reykjavíkur eru
yftr þúsund manns og við þurfum að
virkja sem flesta með okkur.“
Valgerður: „Ég mun leggja mesta
áherslu á að glæða félagsstarflð, hljóti
ég kosningu. Þá er ég ekki að tala um
einhverjar kúvendingar í pólitíkinni,
heldur þarf fyrst og fremst að reisa fé-
lagslífið úr þeirri lægð sem það hefur
verið í að undanfömu. f þessu sam-
bandi er ég til dæmis að tala um
skemmtiferðir og aðrar samkomur.
Síðasta sumar var þannig ekki efnt til
neinnar ferðar á vegum félagsins. Ég
vil líka að félagslífið verði eflt með
spilakvöldum, árshátíð og öðm þess
háttar. Ég tel lmikilvægt að efla sam-
starf við önnur félög Alþýðuflokksins í
Reykjavík. Hvað pólitíkina varðar
skiptir miklu máli að við getum átt frjó-
ar untræður með tilliti til þeirra kosn-
inga sem verða á næstunni. Það er orð-
ið áríðandi að taka ákvörðun um lista
flokksins og framboð.“
-Að undanförnu hafa verið nokkr-
ar umrœður um framhoðsmál vegna
borgarstjórnarkosninga og Nýr vett-
vangur hefur óskað eftir viðrœðum
við minnihlutafiokkana í Reykjavík.
Alþýðuhlaðið bað frambjóðendurna
að skýra afstöðu sína í þessu máli.
Þorlákur: „Alþýðuflokkurinn ber
ákveðna ábyrgð á því sem gerðist fyrir
síðustu kosningar, þegar við gengum
til liðs við Nýjan vettvang. Því er auð-
Valgerður: Vil að Alþýðuflokkurjnn
bjóði fram eigin lista við næstu borgar-
stjórilarkosningar... Þarf að efla fclagslíf-
ið sem verið hefur í lægð að undanförnu.
vitað ekki að leyna að niðurstaðan olli
vissum vonbrigðum, enda tókst ekki að
sameina minnihlutaflokkana þá. Ég tel
eðlilegt að tala í rólegheitum við Nýjan
vettvang. Mér kæmi hinsvegar ekki á
óvart þótt niðurstaðan yrði sú að Al-
þýðuflokkurinn byði fram. Ég skil vel
þær sterku raddir sem það vilja.“
Valgerður: „Ég vil að Alþýðuflokk-
urinn bjóði fram eigin lista. Mér fannst
sú tilraun sem gerð var fyrir síðustu
borgarstjómarkosningar eiga rétt á sér.
Hún leiddi margt gott af sér fyrir Al-
þýðuflokkinn. Eg er reiðubúin í sant-
starf við þá sem vill vinna með Al-
þýðuflokknum. Við erum alltaf til í að
sameina jafnaðarmenn."
- Ætlar nœsti formaður Alþýðu-
flokksfélags Reykjavíkur að fara í
framboð við borgarstjórnarkosning-
arnar á nœsta ári?
Valgerður: „Nei, það mun ég ekki
gera.“
Þorlákur: „Síðan ég gekk í Alþýðu-
flokkinn, að tilstuðlan Vilmundar
Gylfasonar, hef ég unnið í pólitík með
það fyrir augum að vinna að áhugamál-
um mfnum. Ég fer í framboð til borgar-
stjómar hljóti ég til þess byr og ef niér
finnst að þar sé vettvangur þarsem ég
get unnið að áhugamálum mínum. Ég
vil ekki útiloka neitt. En á þetta ntyndi
að sjálfsögðu reyna í opnu prófkjöri
sem er sjálfsagt og eðlilegt að fram
fari.“
HJ
Atburðir dagsins
1354 Stúdentaóeirðir í ensku háskólaborginni Oxford.
Blóðið litar götumar þegar stúdentar berjast við bæjarbúa.
1763 Parísarsáttmálinn undirritaður og þarmeð er endi
bundinn á sjö ára stríð sem teygði sig um allan hnöttinn.
Bretar eru sigurvegarar, fá Kanada og Flórída í sinn hlut og
úyggja ítök sín í austri. Frakkar missa fótfestu í Norður-
Ameríku, að undanskildum tveimur nýlendum við fljót heil-
ags Lawrence. Spánn endurheimtir Louisiana, Kúbu og Fi-
lipseyjar. Rússar hafa á hinn bóginn hætt afskiptum af stríði
Evrópulandanna og knýja þarmeð Austurríkismenn til að
semja við sigursælan kóng Prússa, Friðrik mikla.
1837 Alexander Púskín, mesti rithöfundur Rússa um sína
daga, fellur í einvígi.
1840 Viktoría drottning giftist frænda sínum, prins Albert.
1913 Þrettán mánaða gamall leyndardómur upplýsist þegar
lík Róberts Scotts höfuðsmanns og félaga hans finnast á
Suðurpólnum. Þeir töpuðu kapphlaupinu við Norðmanninn
Amundsen sem varð fyrstur á Suðurpólinn. Dagbækur og
Ijósmyndaplötur sem finnast í tjaldi Scotts segja hörmulega
sögu af ótrúlegum mannraunum. Scott dó úr hungri ásamt
tveimur félaga sinna, áður höfðu aðrir tveir helst úr lestinni.
Þremenningamir höfðu aðeins átt 18 kílómetra ófama til
björgunar.
1923 William Röntgen deyr; nafn hans varðveitist sem heiti
á gegnumlýsingargeislunum sem allt afhjúpa.
1932 Edgar Wallace safnast til feðra sinna; höfundur frægra
leynilögreglusagna og kvikmyndahandrita.
1962 Njósnaflugmaðurinn frægi, Gary Powers, gengur á vit
frelsisins í dramatískum skiptum Bandaríkjamanna og
Rússa á njósnumm. Bandaríkjamenn leystu úr haldi KGB
ofurstann Rudolf Abel sem var handsamaður í New York
fyrir fimm árum og dæmdur til 30 fangelsisvistar fyrir
njósnir. Powers var flugmaður hinnar frægu U2 njósnaflug-
vélar sem Sovétmenn skutu niður í grennd við Sverdlosk.
Atvikið varð til að auka ntjög spennu í samskiptum risa-
veldanna; Bandaríkjamenn játuðu um síðir að Powers hefði
verið í njósnaleiðangri.
Afmœlisbörn dagsins
Boris Pasternak 1890: rússneskur rithöfundur; kunnasta
verk hans er Doktor Zhivago.
Berthold Brecht 1898: þýskurmarxisti, ljóðskáld, leikrita-
höfundur.
Robert Wagner 1930: bandarískur kvikmyndaleikari;
kvæntist Natalie Wood í tvígang.
Greg Normann 1958: ástralskur golfmeistari; kallaður
hvíti hákariinn.