Vísir - 14.05.1981, Blaðsíða 1

GARÐURINN OG VORIÐ
HE LRJEfl
- Tii að hala á bak vlð eyrað
Nokkrar grundvaiiarupplýslngar lyrir garðyrkiuáhugafðlk
Undirbúningur jarðvegs
Nauðsynlegt er að undirbúa vel
þann jarðveg, sem ætlunin er að
gróðursetja i. Loft og vatn þurfa
að geta leikið um moldina eigi
plönturnar aðná öruggri rótfestu.
Gróðursetning
Best er að gróðursetja plöntur
sem fyrst eftir að þær haía verið
keyptar. Holan, sem gróðursett
er i, á að vera það stór, að rætur
plöntunnar kuðlist ekki saman.
Gott er að vinna jarðveginn
nokkru áður en gróöursett er svo
hann nái að jafna sig áður en
plantan er sett niður. Að jafnaði
ber að vökva jarðveginn, þegar
búið er að gróðursetja. Ákjósan-
legt er að gróðursetja i röku
veðri, að morgni til eöa að kvöldi,
og koma þannig i veg íyrir að
plönturnar þorni i sól og þurr-
viðri.
Vökvun
Best er að vökva rækilega,
þegar þaðer gert, þannig að efstu
20sm jarðvegsins vökni og gott er
að hafa vatnið ylvolgt se þess
kostur. Akjósanlegast er að
vökva kvölds eða morgna.
Að bera á
Áburður getur verið með
tvennu móti, annars vegar er það
húsdýraáburöur og hins vegar til-
búinn áburður. Húsdýraáburður-
inn er venjulega borinn á á
veturna og snemma á vorin. Slik-
an áburð er hægt að fá til dæmis i
40kilóa pokum á 20 krónur. Tilbú-
inn áburður er venjulega borinn á
á vorin og siðan tvisvar yfir sum-
arið með um 3 vikna millibili. I
venjulega garðmold þarf 6-10 kg
af áburði á hverja 100 fermetra.
Honum skal strá jafnt yfir allan
garðinn og ráðlegt er að bera
hann á i þurru veðri. Best er að
láta greina sýnishorn af jarðveg-
inum til að fá örugga vitneskju
um áburðarþörfina, það þarf að
gera i nýjum garði og siðan á 4 til
5 ára fresti. Gott er að setja hús-
dýraáburð og tilbúinn áburð á
vixl i garða.
Umhirða grasbletta
Þar sem rækta á gras þarf að
ræsa vel fram og yfirboröið á
helst að vera sendið. Gras þarf
birtu og áburð og það á að slá oft
en ekki of nálægt rót. Grasið á
Gróðurhús býður uppá ýmsa
möguleika. Þar er hægt að rækta
bæði blóm og matjurtir sem ekkí
þrifast utan húss i veðráttunni,
sem við búum við. Þá nota
margir slik hús sem einskonar
setustofur og eru þau oft áföst
ibúðarhúsinu.
Nokkur fyrirtæki hérlend selja
gróðurhús og eftirgrennslanir
okkar sýndu, að verð er alls-
staðar ósköp áþekkt. Við yfir-
heyrðum þá i Handið.
ekki að raka af heldur leyfa þvi að
liggja og endurnýja efsta
moldarlagið. Hæfilegur timi til
fyrsta sláttar er svona eftir miðj-
an mai, þótt að sjálfsögðu sé það
nokkuð háð tiðarfari.
Baráttan við mosa og
fiflarætur
Ráð til að losna við mosa er til
dæmis að bera á hann kalk eða
bera sand yfir og. vökva á eftir.
Þar eru til sölu gróðurhús i
fimm stærðum, auk gróðurkassa
og hUsa, gerðum til að vera áföst
ibUðarhUsum. Verð á þeim fyrst-
nefndu er frá 5.180 krónum 8.3x8.1
fet, og uppi 16.950, 16.16x10.10 fet
að stærð. Gróðurkassarnir eru
4.2x2.10 fet og kosta 865 krónur og
siðastnefndu húsin eru aðeins til i
einni stærð 6.4x12.4 fet og kosta
5.850 krónur.
Með húsunum fylgja teikningar
og leiðbeiningar, svo hver og einn
Enn eitt ráð er að klóra hann upp
með hrifu. Það krefst mikillar
þolinmæði, en á móti gefur það
oftast besta árangurinn. Einfald-
asta leiðin til að losna við fifla-
rætur er hins vegar að stinga þær
upp. Einnig má setja á þær svo-
kallað fiflalyf, en þá má ekki slá i
2 til 3 vikur á eftir.
Klipping
Best er að klippa og grisja tré
og runna að vetrarlagi eða
snemma vors.
á að geta sett þau upp. Uppistaða
hUsanna er álstengur og 3mm
venjuiegt gler. Undir hUsin þarf
að setja trjáramma, sem er jafn-
stór ummáli hússins og steypa
þarf undir hornin.
Hægt er að kaupa hillur, og
borð i húsin og einnig er hægt að
stækka þau siðar.
Flestir nota aðeins sólarljósið
til hitunar húsanna, sem verða að
vera i góðu skjóli, en margir set ja
frárennslisvatnskerfi. i þau. — KÞ
Að valta
Gott er að valta grasbletti
snemma vors eða strax og frost
er farið úr jörðu.
Að stinga upp
Ákjósanlegt er að stinga upp i
þeim beðum, þar sem blóm eru og
gott er fyrir fjölærar plöntur að
skipta þeim á þriggja ára fresti. I
þeim beðum, þar sem tré og
runnar eru, er best að losa aðeins
um moldina eða hræra i henni, en
ekki stinga upp, svo ræturnar
verði ekki fyrir hnjaski.
Hvar er hægt að fá mold,
sand og vikur?
Oft er gott að bæta einhverju
þessara efna i iarðveginn. Sandur
og vikur eru oft settir i blómabeð
til að verjast illgresi. Sand er
hægt að finna niðri i fjöru eða
kaupa hann. Sé fyrrnefnda
leiðin farin er æskilegt að
þvo sandinn, nema hann sé
settur viðstór tré og runna
eða i gangstiga. Vikur er hægt
að fá til dæmis hjá Skóg-
ræktarféiagi Reykjavikur og
kostar þar 40 litra poki 30 krónur.
Mold ei einnig hægt að fá þar, er
hún þá blönduð sauðataði og
vikri. 40 litra poki kostar 40 krón-
ur. Þá er hægt að kaupa minni
skammta af mold i blómabúðum
og i gróðrastöðvum og er verð á 3
litra poka i kringum 5 krónur.
Úðun
Sumarúðun er gerð á timabil-
inu mai til ágúst. Velja þarf til
þess rétt veðurfar. Ákjósanlegast
er, að veður sé þurrt, hlýtt, sólar-
laust og kyrrt. Við lús, lirfum og
kálflugu er notaö lindan, en rogor
við grenilús, blaðlús og maðki.
Slik efni fást hjá Sölufélagi garð-
yrkjumanna. Ef þarf að eitra með
sterkari efnum er rétt að fá til
þess sérfróðan mann.