Íslendingaþættir Tímans - 31.08.1972, Blaðsíða 22

ísfold Helgadóttir
Fædd :i0. júní 1898.
I)áin (>. ágúst. 1971
tsfold Helgadóttir fæddist 30. júni
1898 á Ánastöðum i Lýtingsstaða-
hreppi, Skagafirði. Foreldrar hennar
voru hjónin Helgi bóndi Björnsson (f.2.
okt. 1854) Jónssonar á Mælifellsá
Þorsteinssonar frá Völlum i Hólmi og
Margrét Sigurðardóttir (f. 23. júli
1867) bónda Sigurðssonar i Ásmúla i
Rangárvallasýslu. Systkini tsafoidar
eru þessi:
Marta Kristin f. 23. marz 1894, dó á
unga aldri, Sigurjón f. 24. mai 1895,
Magnús Helgi f. 21. des. 1896, Hólm-
friður Elin f. 14. jan. 1900, Monika
Sigurlaug f. 25. nóv. 1901, Ófeigur Egill
f. 21. nóv. 1903, Jóhanna Sigriður
Jónína f. 19. júli 1906, Hjálmar
Sigurður f. 29. ágúst 1909, Guðmundur
f. 1911, dó á unga aldri.
Margrét móðir tsfoldar var seinni
kona Helga Björnssonar. Helgi missti
fyrri konu sina Steinunni Jónsdóttur
frá tveimur ungum börnum, Erlendi
og Helgu, sem nú eru látin.
Hann var þvi stór barnahópurinn á
Anastöðum. tsfold fór þvi snemma að
taka til hendinni, en þótt mikið þyrfti
að vinna á heimilinu, rikti þar ástriki
og samhjálp.
1 sveitinni voru heimiliskennarar
nokkrar vikur hvern vetur til 1909, en
þá var kominn lærður kennari frá
Kennaraskólanum og naut tsfold
þeirrar kennslu þrjá vetur og þar með
er hennar skólaganga talin. Foreldrar
tsfoldar seldu Anastaði árið 1914 og
Allar þær stundir sem hann þandi
harmónikuna af undraverðri list og
tækni eru lika ógleymdar. Þau eru
ekki mörg samkomuhúsin Norðan-
lands og i Borgarfirði sem ekki hafa
dunað af taktföstum hrifandi leik
hans.
Marinó var ekki aðeins gæfumaður i
starfi og að leik. Hann var lánsmaður i
einkalifi og naut þess að eiga konu,
sem stóð við hlið hans og vakti yfir vel-
ferð hans og heimilisins. Hún bjó hon-
um stað til hvildar og endurnæringar
og skapaði þeim og dætrunum heimili
22
fluttu að Mælifellsá i sömu sveit. Þá
fór tsfold að Litladalskoti og vann þar
eitt ár hjá Jóhannesi bónda
Þorsteinssyni og konu hans Ingibjörgu
Jóhannsdóttur.
Árið 1915 fluttu Helgi og Margrét
foreldrar tsfoldar, að Kolgröf og fór
tsfold þá til þeirra. Þegar bræður
hennar, Sigurjón og Magnús hófu
búskap i Kolgröf 1916, var tsfold ráðs-
kona hjá þeim i eitt ár, en siðan ráðs-
kona hjá Magnúsi til ársins 1919. Frá
umvafið hlýju, festu og öryggi.
Það var mikið áfall fyrir Marinó, er
kona hans andaðist 8. dag júlimánaðar
á siðasta ári Það var sem lifslöngun og
þrek hans dvinaöi. Dætur hans og
tengdasynir báru hann á örmum sér
unz hann hvarf til endurfunda við konu
sina. Þau hvila nú hlið við hlið i kirkju-
garðinum i Borgarnesi.
Við. sem að þessum linum stöndum,
þökkum Marinó kynni og leiðsögn á
liðnum árum. Blessuð sé minning
þeirra hjóna.
Nemar.
Kolgröf lá leiðin að Daufá og Krithóli,
þar sem tsfold vann um tima.
Foreldrar tsfoldar fluttust að
Reykjum i Tungusveit 1919, og fór
tsfold þangað eftir dvölina á Daufá og
Krithóli. Á Reykjum átti tsfold við
heilsuleysi að striða um tima.
Eftir að hafa náð fullri heilsu aftur
fór ísfold árið 1921 til vistráðningar að
bænum Syðstu-Fossum i Andakil i
Borgarfirði til Halldórs og Sigriðar
frá Brautarholti. Þar dvaldi hún i eitt
ár. en réði sig þessu næst i vist i
Reykjavik.
Segja má að við komu tsfoldar til
Reykjavikur, verði þáttaskil i lifi
hennar. Það gat ekki farið hjá þvi, að
jafn myndarleg stúlka og ísfold drægi
að sér athygli ungra manna i höfuð-
staðnum. Einn þessara ungu manna
var Eggert Bjarni Kristjánsson stýri-
maður frá Bræðraminni i Bildudal,
fæddur 26. mai 1892. tsfold og Eggert
Bjarni gengu i hjónaband 17. mai 1924
og var það gæfuspor i lifi þeii;ra
beggja. Þau eignuðust 10 börn en tvö
þeirra Jón og Maria dóu ung.
Þau börn tsfoldar og Eggerts Bjarna
sem upp komust eru þessi: Margrét,
búsett i Reykjavik, Rannveig búsett i
Reykjavik, Kristján búsettur i Bolung-
arvik, Björg búsett i Reykjavik, Helgi,
búsettur i Reykjavik, Marta, búsett i
Reykjavik, Haraldur, búsettur i
Reykjavik.og Asta búsett i Reykjavik.
tsfold og Eggert Bjarni settu saman
bú i Reykjavik og bjuggu þar til ævi-
loka. Eggert Bjarni hafði semma
hneigzt til sjómennsku i heimabyggð
sinni Bildudal. Hann fór þvi þegar
hann hafði aldur til i Stýrimanna-
skólann i Reykjavik og lauk þaðan
prófi 1917. Sjó stundaði hann siðan um
árabil.
Árin 1920— 1940 verða að teljast
mögur ár hér á landi. t upphafi þessa
timabils rikti hæg efnahagsleg fram-
þróun en 1929 skellur heimskreppan á
og afleiðingar hennar iáta ekki á sér
standa, fyrst stöðnun, siðan afturför,
atvinnuleysi og allsleysi. En einmitt á
þessum kreppuárum stækkaði fjöl-
skyldan jafnt og þétt. Það kom sér vel
að tsfold var nýtin og hagsýn húsmóðir
svo og úrræðagóð þegar á þurfti að
íslendingaþættir